Коммерциялық банктер қызметін қадағалау мен бақылаудың шет елдердің тәжірибесі

1.1. Коммерциялық банктер қызметін қадағалау мен бақылаудың шет елдердің тәжірибесі
Екінші бөлім ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ БАНК ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ҚАДАҒАЛАУ ІСІНІҢ БАРЫСЫН ТАЛДАУ
2.1. Қазақстан Республикасында 1993.2006 жылдар аралығындағы
екінші деңгейлі банктерді қадағалау және бақылау ісінің жалпы жағдайын сараптау
2.2.Екінші деңгейлі банктерді қадағалау мен бақылау тәртібі
Үшінші бөлім ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНК ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ МЕН ҚАДАҒАЛАУ ІСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1. Ел экономикасына екінші деңгейлі банк қызметін қадағалау мен бақылаудың банк қызметіне әсері
3.1. Екінші деңгейлі банктерді қадағалау мен бақылау ісін жетілдіру жолдары
Қорытынды
Мемлекеттік тарату тәртібі, сонымен бірге, Қазақстан Үкімет органдарының нормативтік құқықтық актілерімен қосымша түрде реттеледі; мемлекетаралық, еншілес және ҚР резидент еместерінің банктерін тарату тәртібі: республикалық заңнамалар, нормативтік қүкықтық актілермен қоса халықаралық құқықтық актілер, шарттар мен келісімдермен реттелінеді. Шет елдік капиталдың қатысуымен құрылатын банктерді тарату тәртібі отандық және еншілес банктердің таратылу тәртібін реттейтін заңнамаларға, нормативтік қүқықгық актілерге сәйкес жүзеге асырылады. Осыдан, ҚР аумағында екінші деңгейлі банктердің таратылу тәртібін реттейтін заңнамалық қүқыктық актілердің төрт тобын бөліп қарастыруға болады (сурет 2), [4].
Республикадағы барлық заңнамалар, нормативтік құқықтық актілер ҚР Конституциясына сәйкес негізделе отырып жасалған. Сондықтан да банкгерді тарау барысында пайда болатын қатынастар қандай да болмасын нормативтік қүқықгық актілерге сүйене отырып жүзеге асқанымен де, олар ҚР Конституциясына кереғар болмауы тиіс.
Сонымен бірге, банк заңнамалары, азаматтық заңнамаларға да қарама-қайшы болмауы тиіс. Азаматтық кодекс бойынша заңды тұлғаны тарату негіздері суретте бейнеленген (сурет 3), [6]. Банктерді тарату тек банк кредиторлары мен салымшыларының мүдделерін емес, сонымен бірге жалпы қоғам мүдделерін қамтитын жағдай болып табылады. Сондықган да банкті таратудағы қүқықгық актілерді қарастыру барысында ҚР Азаматтық кодексіне де токтала кетпеуге болмайды. Азаматтық кодекс қоғам мүшелерінің тендігіне негізделген тауар-ақша қатынастарын қамтиды.
Конституцияға сәйкес, сот шешімінсіз ешкім де меншіктен айыра алмайды. Заңмен көзделген ерекше жағдайларда мемлекет мүқтажы үшін мүліктен күштеп айыру оның қүны тең бағамен өтелген кезде жүргізілуі мүмкін.
ҚР Азаматтық кодексінде занды түлғаны тарату тәртібі мен негіздері анықгалған. Банк мекемесі заңды түлға болып табылатындықтан, банктерді таратудың заңнамалық негіздері Азаматтық кодекске сүйене отырып жасалып, оған сәйкес болуы тиіс. Банк пен оның клиенттері, сонымен бірге банк арқылы жүзеге асатын оның клиенттері арасындағы қатынастар азаматтық заңнамамен реттеледі. ҚР заңнамаларында көзделген, Азаматтық кодекс нормаларына кереғар, азаматтық қүқық нормалары, кодекске тиісті өзгерістер енгізілгеннен кейін ғана қолданыла алады [6].
        
        Қайнар көзі: Интернет жүйесіндегі ҚР Ұлттық Банкінің сайты:http//www.nаtіоnаl bаnк.кzЕріксіз (ыктиярсыз)тарату  Қазақстан Республикасы заң актілерінде,нормативтік  ... ... сот ... бойынша жүзеге нормативтікқұқықтық   актілерімен   реттеледі.|           | ... ... ... мен негіздері     |   |           ||           |           |           |           |           |           ||           |           |           |           |           |           ... ...                     |  | ... ...                     ||Бак ... ...         |  | |ҚР заң ... ...    ... ... негізінде Ұлтық|  | |құқықтық кесімдерінде              ... ... ... ...    |  | ... жағдайларға сәйкес  ||болған кезде жүзеге асырылады.    |  | |сот ... ... ...          ||                                  |  | ...                         ||           |           |           |           |           |           ||     |       |                     |           |     |                  ...      |   ... ...         | |Уәкілетті ...        ...       |   ... ... | |органдардың, заңды немесе    ||болуына       |   |негіздемелер ...   | ... ... заңнамалық  ||байланысты    |   |банк операциялаын      | ... ... ... да||              |   ... ...    | |негіздемелер бойынша банк    ||              |   ... ...    | ... ... ...      ||              |   ... ...      | ... ...         ... 1. ... ... және бақылау ісіндегі тарату түрлері меннегіздеріМемлекеттік    тарату    ...     ...  ...  ...  Үкіметоргандарының нормативтік      ... ... ... түрде  реттеледі;мемлекетаралық,  еншілес және  ҚР  резидент  ...  ...  ... ...  ...  ...  ...  актілермен  қосахалықаралық құқықтық актілер, шарттар  мен  келісімдермен  ...  ... ... ... ... ... ... тәртібі отандық  жәнееншілес банктердің таратылу  тәртібін  реттейтін  заңнамаларға,  ... ... ... ...  ...  ...  ҚР  ...  екіншідеңгейлі  банктердің  таратылу  тәртібін   ...   ...   ... төрт ... ... ... болады (сурет 2), [4].Республикадағы  барлық  заңнамалар,  нормативтік  ...  ...   ... ... ... ...  ...  Сондықтан  да  банкгердітарау барысында пайда ...  ...  ...  да  болмасын  нормативтікқүқықгық  актілерге   сүйене   отырып   ...   ...   де,   олар   ... ... ... тиіс.Сонымен бірге, банк заңнамалары, азаматтық  заңнамаларға  да  қарама-қайшыболмауы тиіс. Азаматтық  ...  ...  ...  ...  ...  негіздерісуретте бейнеленген (сурет 3), [6]. Банктерді тарату тек банк  ... ... ... емес, сонымен бірге  жалпы  қоғам  мүдделерінқамтитын жағдай болып табылады. Сондықган  да  ...  ...  ... ... ... ҚР Азаматтық кодексіне  де  токтала  кетпеугеболмайды. Азаматтық кодекс қоғам мүшелерінің тендігіне  негізделген  тауар-ақша қатынастарын ... ... сот ... ... де ...  ...  алмайды.Заңмен көзделген ерекше жағдайларда мемлекет мүқтажы үшін  мүліктен  күштепайыру оның қүны тең бағамен ... ... ... ... ... ...  занды  түлғаны  тарату  тәртібі  мен  ... Банк ...  ...  ...  ...  ...  банктердітаратудың заңнамалық негіздері Азаматтық кодекске  сүйене  ...  ... ... ... ... Банк пен оның ... ... бірге банк арқылыжүзеге асатын оның клиенттері арасындағы  қатынастар  азаматтық  заңнамаменреттеледі.  ҚР  заңнамаларында  көзделген,  ...  ...   ...   ...   ...   ...   ...   тиісті    өзгерістеренгізілгеннен кейін ғана қолданыла алады [6].|Екінші денгейлі ... ... ... ... ... мен   ||қарым қатынастарды реттейтін құқықтық ... ...                      ||                        |                                       ||          |              | |                |     |             |          ...   | |ҚР ... ... |ҚР Үкімет             |  |Халықаралық   ...   | ...        | ...          |  ...   ...    | ... актілері | |нормативтік құқықтық  |  |құқықтық      ||          | |                  | ...              |  ...       ||        |                     |    |              |   |         |          ||ҚР ...    |     |ҚР Ұлттық Банктің      |   |ҚР ...     ||                    |     ...              |   ...       ||        |                 |                       |   |         |          ||ҚР ... ...   | |        |              |   |  ...      ||                       | |        |              |   |  ... жалпыға ||                       | |        |              |   |  ...           ||                       | |        |              |   |  ... мен  ||                       | |        |              |   |  ...       ||                       | |        |              |   |  ...     ||                       | |        |              |   |  ... ...        |                 |      |ҚР ... ...  |  |                 ||        |                 |      ...       |  |                 ... ... Заңы    |  |                    |  |                 ||        |                 |        |              |   |  |                 ||ҚР ... және банк қызметі |    |              |   |  |                 ... Заңы                  |    |              |   |  |                 ||        |                 |        |              |   |  |                 ... Банк ...   |        |              |   |  |                 ...                     |        |              |   |  |                 ... 2. ... ... банктерді қадағалау мен бақылауға байаныстықатынастарды реттейтін құқықтық актілер жүйесіЗанды түлғаны тарату туралы шешім қабылдаған меншік иесі  ...  ... ...  занды  түлғаларды  мемлекеттік  тіркеуден  өткізетін  ӘділетМинистрлігіне жазбаша түрде ақпарат береді. Әділет ...  ...  ... регистріне занды түлғаның  тарату  ісі  кезеңіне  енгені  ... ... ... ... және ... кезінде танылған кемшіліктер бойынша ||келесі жағдайларда таратылуы мүмкі                                        ||                                                                          ... ... ... ...     |  |   |Сот ... ...              ||                                  |   |  |                                ||                                  |   |  |                                ... ... ... органының| | |   |Банкрот болған жағдайда         ||шешімі бойынша                    | | |   |                                ||                                  | | |   |                                ||                                  | | |   |                                ... ... ... | |   ... ... заң ...     ... иесінің шешімі бойынша     | | |   |орындамаған жағдайда            ||                                  | | |   |                                ||                                  | | |   |                                ||                                  | | |   ... бір ... ...     ||                                  | | |   ... қажетті лицензиясы      ||                                  | | |   ... ... ...      ||                                  | | |   ... ... ...    ||                                  | | |   ... рұқсат етілмеген      ||                                  | | |   ... ... ... заң   ||                                  | | |   ... ... рет ...     ||                                  | | |   ...                        ... ... ...         | | |   |                                ... ... ...  | | |   |                                ... ... ... ...   | | |   |                                ...                          | | |   |                                ||                                  | | |   |                                ||                                  | | |   |                                ||Заң ... ... басқа да| | |   |                                ...                       | | |   |                                ||                                  | | |   |                                ... 3. ... ... ... заң  ...  көзделгенбанктерді бақылау және қадағалау нәтижелері бойынша таратудың негіздері.Занды тұлғаны тарату туралы шешім ... ...  иесі  ...  ...   ...    ...   ...    мемлекеттік   тіркеуден  өткізетінӘділет Министрлігіне  жазбаша  ...  ...  ...  ...  ...  ...  мемлекеттік  регистріне  заңды  тұлғаның  тарату  ісі  кезеңінеенгені туралы белгі жасайды.Одан әрі қарай, заңды ... ... ... ...  ...  ... ... орган, таратылатын занды тұлғаның мүлкі  мен  істерін  басқаружөніндегі өкілеттігі бар тарату комиссиясын тағайындайды және  де  ... ... ... тәртібі мен мерзімдрін белгілейді.Тағайындалған тарату комиссиясы:Таратылып отырған занды тұлғаның атынан сотта мүдде білдіреді;Орталық ресми басылым беттеріне таратылу ісі басталған ... ... ... беру ... ... ... өздерінің талаптарын қабылдау мерзімін міндеттітүрде    көрсете    отырып,    мемлекеттік    және    орыс    ... Бұл ... ... ... берілген күнненбастап екі айдан кем болмауы тиіс.|Заңды ... ... ... ... |  ... ... мемлекеттік      ||иесінің немесе уәкілетті органның  |  ... ... ... ...   ... ...                     |  |ісі ... ... ...      ||                 |                 |  |                |                  ... ... ... ...  |  |Заңды тұлғаны тарату туралы шешім     ... ... ... ...  |  ... ... иесі мен органның   ||беру                            |  ... ... ... ...         ||                 |                 |  |                 |                 ... ... ... тұлғаны     |  |Тарату комиссиясының тарату        ... ... ...          |  ... жасау                     ... ... ...       |  |                                   ||                 |                 |  |                 |                 ... ... ...     |Заңды тұлғаны тарату ... ...     ... ... ... мен      |     ... меншік иесі мен органның   ||тәртібін белгілеу            |     ... ... ... ...          ||                 |                 |  |                 |                 ... ... орталық ресми    |  ... ... ... ... ... таратылу ісі     |  ... ... оның            ... ... бастап шағым      |  |кредиторларының талаптарын         ||талаптар ... беру ...  ... үшін оның ...    ... жариялайды                |  ...                               ||                 |                 |  |                 |                 ... ... ...     |  ... ... тұлғалардың       ||мүліктік талаптарды өндірумен      |  ... ... ...   ...                         |  ...                              ||        |                                               |                 ||        |  ... ... ... ... ... |  |                 ||        |  ...                                  |  |                 ||        |  |                                         |  |                 ... 4. ... ... ... ... ... тарату тәртібі.Екінші  деңгейлі  банктерді  (ЕДБ)  тарату   ...   ...   ...   көрсетілген   негізгі   заңнамалық   актісіне    ... ... және банк ... ... " N2444,  1995  жылдың   31тамызында  қабылданған  Заңы  ...   ...   ...  ...  ... ... ...  баптарында  көрсетілген  ЕДБ  тарату  ерекшеліктерінетоқталып өтеміз.|Таратылған заңды тұлғаның азаматтарға тиісті мерзімді төлемдерін          ... ... ... ... мен денсаулығына зиян келтіргені   ||үшін жауапкершілікке тартатын азаматтардың талаптары                      ||                                    |                                    ... ... ... ... ... атқаратын банк қызметкерлерінің        ... ...                                                 ||                                    |                                    ... заңды тұлғалардың  кепілге қойылған мүлкімен қамтамасыз етілген||міндеттемелер бойынша кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру            ||                                    |                                    ... және ... тыс ... ... жасау талаптарын қанағаттандыру||                                    |                                    ||Заң ... ... ... да ... талаптарын қанағаттандыру   |Сурет 5. кредиторлардың талаптарын  қанағаттандыру  кезегі  ҚР  ... 51 ... ... ... тарату туралы өтінішке акционерлердің  жалпы  жиналысы  уәкілеттікберген адам қол ... ... ... ... ... ... ұсынады:Тарату  себептерін  міндетті түрде  көрсете  отырып,   банкті еріктітарату туралы акционерлердің ... ... ... ... ... бекіткен банктің өз қызметінтоқтату   дайындығының   мерзімдері   мен   ...   ...   ... ... ... және кесте);Банктің өз міндеттемелері бойынша есеп айрысуды жүзеге асыруғақаражытының  жеткіліктігіне  куә  ...  ...   есеп   ...   ... ... ... аудит жүргізуге Ұлттық Банктің лицензиясы бартәуелсіз   аудиторлық   ұйым   ...   банк   ...   ... ... ... ... туралы өтініште өзінің  барлық  кредиторларының  талаптарынтолық қанағаттандырғаны туралы  банктің  міндеттемесі  болуы  керек.  ...  ...  ...  алу  ...  ...  ...  Банк  тиісті  түрдересімделген барлық қүжаттарды алған  күннен  бастап  екі  ай  ...  ... ... ... ... ... Банк банкке тарату жоспары  мен  кестесінқайта  қарауды  үсынуға  немесе  басқа  да  ...  ...   ... ... ... ... ... рұқсат беру туралы  шешімді  ҰлттықБанктің Басқармасы  ...  және  егер  ...  ...  басқашабелгіленбеген болса, онда ол қабылдаған күннен бастап ... ... ... Банк ... ... рұқсат беруден  бас  тартқан  жағдайда  ... ... Банк ... не оның ... қолы ...  ... шығарылып, банкке жіберілуі тиіс.Ұлттық Банк мынадай  негіздердің  кез  келгені  бойынша  ...  ... ... бас ...          ...      ...      ...      болмауы      ... ...  ...  өз  міндеттемелері  бойынша   есептесуі   үшін   қаражатыныңжетіспеуі.Банк Ұлттық Банктің ...  ...  ...  ...  ...  кейін  онкүндік мерзімде:Занды   тұлғаларды   тіркеуді   жүзеге   асыратын   ...   ... ... таратылғаны туралы жазбаша хабарлауға;Орталық әділет органдарының ресми басылым беттеріне ...   ...   ...   ...   ...   ...   берутәртібін,   мерзімін   және   кредиторлардан   өздерінің   талаптарынқабылдау мерзімін ... ... ... ... ... ... ... ақпарат жариялауға міндетті.Ерікті  тарату  жөнінде  ...  ...  ...  алғаннан  кейін  банкакционерлерінің жалпы  жиналысы  оның  филиалдары  мен  өкілдіктерін  ... бір ... ... ... комиссиясын құруға міңдетті,  оған  банктіңмүлкі  мен  ісін  басқару  жөніндегі  ...  ...  ... ... ... тарату шығыстарының  сметасын,  оған  қоса  ...  ...  және   ...   ...   ...   ... ... акционерлердің жалпы жиналысы бекітуі мүмкін.Банктегі тарату ісі банктің тарату комиссиясы құрылған  күннен  басталадыдеп  есептелінеді.  ...  ...  ...  ...  куннен  бастапбанкті тарату ісі аяқгалғанға дейін:Ерікті ... банк ... ... ... да ... ... адамдарының өкілеттіктері, оныңішінде мүлікке билік жүргізу және міндеттемелерді өтеу жөніндегі,олардың банкті басқару құқықтары жойылады;Егер банктің тарату комиссиясының төрағасы таратылатын ... ... ... ... ... іс-қимыл  жасаса,  не  ондай    іс-қимылды   өзіне   ...    ...    ...    ...  ...  ... күші болады;Таратылған банктің борыштық міндеттемелерінің мерзімдері өттідеп саналады;Таратылатын   банктің   кредиторлық  берешегінің   барлық  ...   ...   ...    мен    ...    ...    ... ... мүлкін өндіріп алуға өтініш берудің барлықзаңдық шектеулері алынып тасталынады;Банкке қатысты мүліктік сипаттағы ... ... осы ... банктің тарату комиссиясының атына ғана үсынылатын,ережеде және қолданылып жүрген ... ... ...  ...  ...   ...   және   олардың   Талаптарынқанағаттандыру, сондай ақ банк дебиторларынан ... алу ...  ... Банкті ерікті таратуға байланысты  барлық  шығыстар  ... ... ... ... ... ...  ...  қаржы  ж9мсауынатиым салынады.Енді, банктерді еріксіз тарату тәртібін қарастырып көрелік. Жогарыда атапөткендей, банктерді ... ... ісін  сот  ...  ...  ...  ҚР"Банктер және банк қызметі туралы" Заңның 70 бабында тарату  негізіне  ... ... үш ...  ...  Еріксіз  таратудың  бірінші  түрі  -банктің банкрот болуымен байланысты жүзеге асырылады; ... түрі  -  ...  ...  ...  ...  ...  банк  операцияларынжүргізуге банк лицензиясын алып қоюына байланысты болады;  ал  үшінші  түрі-уәкілетті   ...   ...   ...   немесе   жеке   түлғалардыңзаңнамалық кесімдерде   көзделген    ...   да   ...  ...    ...    ...    ...    ...    (шағымына)  байланысты  жүзегеасырылады.Банкті тарату ісінің басы банкті еріксіз ... ... сот ...  ... ... күні ... табылады.  Банкті  еріксіз  тарату  туралы  сотшешімінің  заң  күшіне  ...  ...  ...  және   ...   ...   ісіаяқталғанға дейін:Еріксіз таратылатын банк акционерлерінің жалпы жиналысының,басқа да ... ... ... ... оныңішінде мүлікке билік жүргізу және міндеттемелерді өтеу жөніндегі,олардың банкті ... ... ... ... ... ... төрағасы таратылатын банктіңатынан немесе есебінен жүзеге асырылатын іс-қимыл жасаса, неондай   іс-қимылды   өзіне   ...   ...   ...   ... ғана ... күші ... банктің борыштық міндеттемелерінің мерзімдері өттідеп саналады;Таратылатын   ...  ...  ...   ...  ...    ...   айыбы    мен    сыйақы    (мүдде)    ... ... ... ... ... ... ... барлықзандық шектеулері алынып тасталынады;Егер олар бойынша қабылданған шеіпімдер заң күшіне енгізілмесе,таратылатын    банктің    ...    ...    ...    ... ... токтатылады;Кепілдік беру жөніндегі ұйымның қатысушы-банктің  салымшыларына  ...  ... ...  мөлшеріндегі  талаптарды  қоспағанда  банкке  қатысты  мүліктіксипаттағы  барлық  ...  осы     ...     ...     ...    ...   ...   ғана ... алады.8. Соттардың таратылатын банкке қоылатын мүліктік талапқа катысты  атқаруқұжаттары тарату комиссиясына банктер туралы ...  ...  ... ... үшін ... ... еріксіз таратуға байланысты  барлықшығыстар таратылатын  ...  ...  ...  Ұлттық  Банктің  таратубойынша қаржы жұмсауына тиым салынады.Тарату  ісіне  байланысты,  оның  ішінде  ...  ...  ... ету ... ... ...  ақ  ...  банктің  негізгіміндетін қамтамасыз  ету  қажеттігінен  туындайтын  шығыстар  кезексіз  жәнетүракты  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... қаражатынан жүзеге асырылады.Кредиторлардың комитеті қүрылғанға дейін  тарату  шығыстарының  сметасын,оған қоса тарату комиссиясының төрағасына және ... ...  ... ... ... ... ...  төрағасы  Ұлттық  Банкпенкелісім бойынша бекітеді. Тарату ісінің шығыстары туындауына  қарай,  таратумассасынан төленеді. ... ... ... ... жол ... ... ... он күндік мерзімде арнайы басқарушыдан қабылдау-өткізу  актісі  бойынша  ...  ...  мен  ...  қабыдайды.  Таратукомиссиясы  таратылатын  банктің  атынан   іс-әрекет   ...   және   ... ... ... ... ... қабылдау кезінде  дербес  болады.Тарату  комиссиясының   шешімдері   ...   ...   ...   ... ... ...  ...  қатысуға  құқығы  жоқ.  Таратукомиссиясының төрағасы тарату комиссиясының жұмысына басшылық  жасайды  жәнеҚР ... ...  ...  ...  оның  ...  ...  ... комиссиясы тағайындалған кезден бастап  оған  таратылатын  банктіңісін  және  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ...    банк    ісін     аяктау     ...     оның     ...     ... және ... есеп ...  қамтамасыз  ету  жөніндешара қабылдайды.  Тарату  ...  ...  ...  ...  және  өзқұзырына енетін мәселелер бойынша  шешім  қабылдаған  кезден  өздігінен  іс-қимыл жасайды. Тарату ... ... ...  ресімделеді.  Банктіңтарату комиссиясының төрағасы тарату комиссиясының ...  ...  ... ҚР ... ... ... сәйкес  жүзеге  асырылуына  жауапбереді,  сондай  ақ  банктің  тарату   комиссиясының   ...   ...  ...  ...  ...  ...  болмаған   кезде   ... ...  ...  ...  ...  ...  ... және  қызметке  тағайындау  банк  акционерлерінің  жалпы  ... ... ...  ...  және  ...  ...  ...  оларды  тұрғанжерінде құрылатын тарату комиссиясының арнайы бөлімшесі (бүдан әрі -  арнайыбөлімше)  ...  ...  ...  ...  ...   мүшелеріненқұралады және тарату комиссиясының төрағасы бекітеді. Бөлімшені оның  ... ... ... ... ... ... ... өз қызметін тарату комиссиясының төрағасы берген сенімхатнегізінде жүзеге  асырады.  Бөлімше  ...  ...  ...  ... есеп береді. Бөлімше  басшысы  бөлімше  қызметі  үшін  және  банкфилиалын  және  ...  ...  ...  ...  үшін  ҚР  нормативтікқүқықтық  актілеріне  сәйкес  жауап  береді.  Тарату  комиссиясы   ... ... ...  ...  тартылған  қызметкердің  қүқықгарымен міндеттері, оған  қоса  ...  ...  ...  ...  ... ...  жеке  еңбек  шартында  анықталады.  Жұмысқа  қабылдаубанктің  тарату  комиссиясы  ...       ...       ...     ... төрағасы оралымды басқаруды жүзеге асырады,  бөлімшебасшыларының  жұмысын  және   бөлімшелердің   ...   ...   ... төрағасы, бөлімше басшысы және тарату  комиссиясының  мүшелерібанкке  келтірілген  зиян  ...  ...  ...  ...  ...  ақ  ...  ...  тарату  ісінде  жол  берген  ...   да   ... үшін ҚР ... ... ... ... болады.Банк шығарған  акциялар  жиынтығының  бес  немесе  одан  да  көп  ...  ...  банк  ...   ...   ...   ... өз ... ұстауға құқылы.Тарату комиссиясы:Банк   басшылығынан   құжаттар   мен   құндылықтарды   ... ... ... ... жасай отырып, банк операцияларынжүргізуге берілген лицензияны, бакті тіркеу жөніндегі құжаттарды,таратылатын   ...   ...   ...   ...   ... бағдарламалы қамтамасыз етуді, бланкілерін және де басқа  дақүжаттарын тез арада өткізуін талап етеді;Банк активтерін қабылдайды;Банктің   ...   ...    оның   ...   жазбашахабарлайды;Банкте тарату ісі басталған кезден бастап  10 жүмыс күні ішіндекорреспонденттік есеп шоттарды  ...  есеп  ...  ... ... ... тексереді;Таратылатын бактің теңгемен және  шет  ел  валютасымен  ағымдағы  есеп-шотынашады;Таратылатын банктің ағымдағы ... ... ... ... ... тиісті облыстық филиалдарына банктің атынынқол қоюға құқылы лауазымды адамдардың қол қою үлгілері баржаңа карточкалар ұсынады;Банк кассасындағы оның ... ... ақша  ...  ... ... есеп ... аударады;Банк операцияларын жүргізуге  берілген  банк лицензияларыныңқайтарып  алу  ...  ...  ...  ...  беру  ...  ...  ...   қаулыларының   көшірмелерін,   банктің    тарату    комиссиясынтағайындау туралы акционерлердің жалпы ... ...  банк  ... ... ... ... Ұлттық Банк белгілеген мерзімде  атқарылған  жүмыс  туралыесепті,  ал қажет ...  ...  ...  ақпаратты    береді.    Банктіңфилиалдары мен өкілдіктерінде өз ...  ...  ...  ...  ... ... жасалған жұмыс туралы есеп үсынады.1. Коммерциялық банктер қызметін  ...  мен  ...  шет  ... ... ... он  жыл  ішінде  банк  капиталы  мен  өнеркәсіпкапиталының бірігуі шешуші факторға айналып  отыр.  ...  ...  үшін  ...  көптеген  дамыған  елдердің  банк  ...   ... күш ... ...  ...  ...  барлығы  да  қаржы  қызметісаласын түбегейлі қайта құру үшін болып отырған шаралар.  Ресей  ... бұл  ...  ...  ...  қаржы  рыногындағы  операциялартабыстылығын   төмендетіп,   Орталық   банк   жүргізіп   ...    ... ... ...  ...  ...  ...  соныңсалдары ретінде бірігуіне алып келеді.Әлемдік тәжірибедегі болып ... ... ...  ...  ... ... жағдайын  анықтайтын  индикатор  болып  табылады.  90-шыжылдардың  орта  ...  ...  ...  ...   қағаздарын   шығарутоктатылып, әлемдегі корпоративтік  сауда  аландары  босап  ...  ... ж. ... ... ... дағдарысы банктердің бірігуіне негіз  болыптабылды. Бұл жағдайға  ...  ...  ...  ұшырап  қалды,  себебі:біріншіден, олардың бұған дейін экономикасы дамымаған елдерге  ...  ...  ...  ...  бухгалтерлік  есеп  жүйесі,   еуропалық   есепжүйесіне  қарағанда,  ...  ...  ...   ...   ... үшіншіден, филиалдар жүйесіндегі депозиттік негіздің болмауы  ... бұл ... ... лебі ... ...  инвесторлар  келесібіріктіру кезеңін жүзеге  асыру  жолдарын  ...  ...  ...  ... 1997 ж. ... ... Ипіоn Вапк оf Switzerland  және  SwissВаnк Соrроrаtіоn банктерінің жаңа United оf Switzerland  құрылымына  айналуыболды. Ол ... ең ірі ... ...  ...  ...  бойынша(604  млрд.  АҚШ  долл.)  екінші  орындағы  ...  ...  ... Швейцария банктерінің біргуі батыс еуропалық  қаржы  ... ... ... ... ...  қана  ...  ... АҚШ өздерінің тұғырын нығайту  үшін  жасалған  шаралардың  бірі  болыптабылды. Біріктіру  ісін  ...  соң  United  оf  ...  АҚШ  ... ... ... етті.  Ендігі  жерде  меншікті  капитал  көрсеткіштерібойынша ... ең ірі ...  ...  ...  сипаттайтын  деректергетоқтала кетейік (кестеЗ), [13].1998 жылы  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... 16.6 млрд.  АҚШ  долл.  бағаланды.  Ол  Фирст  Юнион  корп  банкініңнациональ Сити корп ... ... ... алу арқылы жүзеге асқан  болатын.Жаңа Фирст оф Америка Банк  горп  банкінің  2.6  мың  ...  16  ... 204 ... АҚШ ... активтерімен құрылды.Кесте 3Меншікті капитал көрсеткіштері бойынша әлемдегі ең ірі банктер|N     ... ...           |Ел ...       ... ...    ||р/н   |                      |                ...         ...   ||      |                      |                |АҚШ ...              ||1     ... ... ...     |27.4                    ||2     ... Манхеттен        |АҚШ             |22.6                    ||3     ... ... ...  ...         |22.3                    ||4     ...              |АҚШ             |21.2                    ||5     ...  оф              |Жапония         |18.6                    ||      ...        |                |                        ||6     ... банк            ...        |17.4                    ||7     ... оф ...       |АҚШ             |17.3                    ||8     |АБН Амро              ...     |15.9                    ||9     ... бэнк         ...         |14.8                    ||10    ... ... Банк   ...         |14.5                    ... ... ... ... ҚР ... ... ...  htt  //  www.nationalbank. kzБанктерді ... ... ... ... артып, жыл сайын болатыншығыстары үнемделіп, акциялардан  алатын  табыстары  артып  отырды.  Мысалы,Флит ...  ...  Нью  ...  корп  банкімен  біріккен  соң,  ол  ЖаңаАнглиядағы ең ірі деген банктердің біріне айналып, 204  млн.  ...  ... 35032 млн. ... ... ... ғана Ки ... ... өзіне осы  тектесбірқатар  банктерді  біріктіру  нәтижесінде  204-ші  орыннан  36-шы   орынғарейтингін ...  де  ...  ...  және  ...   ...   біріктірунәтижесін  салыстырмалы  түрде  алып   ...   ...   онда   ... ... ... ... аса көп ... Алайда  олардың  қоғам  үшінтиімділігі  жоғары  болып  ...  ...  ...   ...   ... ... істері жалпы  алғанда  тиімді  ме  ...  ...  ... ...  ...  анық  ...  ...  ғана  —  ол  ...  ... үшін ... ... Тек осы  ...  тез  ...  қол  ... ұзақ мерзімді мақсаттарға нұқсан келтірмеуі  керек  деп  ... ... ... — П. ... К. ... және Р. Рубэк  банктердібіріктіру нәтижесінде біріктірілген банктердің табысы ... ...  ... ... ... ... көрсетті. Бұл көрсеткішке ең  алдымен  банкоперацияларының көлемінің  өсуі  әсерін  тигізген  болатын.  ...  ... ісі ... көлемде шығыстардың болуымен қатар жүреді.Кесте 4АҚШ  банк капиталының ...     ... саны   ...               ...               ||           |               ... АҚШ ...    ... ...  ||           |               |                       ...            ||1980       |14504          |2004                   |14.5                ||1985       |14040          |2504                   |15.1                ||1990       |12204          |2804                   |15.7                ||1995       |11040          |3304                   |18.5                ||2004       |8504           |5040                   |20.0                ...  ...  Интернет  жүйесіндегі  ҚР  ...  ...  htt  //  ... ...  ...  ...  лебі  банктердің  шектен  тыс   қаржылайтәуелдігіне  алып  келді  және  ...  ...  ...   ...  ...  ...  іргелес  болып  жүрді.  Банк  капиталаныңшоғырлануының динамикасын төмендегі ... ... ...  ...  ... біріктіруден алатын қоғамның ұтысы шығындарды толығымен  өтегенжағдайдың өзінде, осындай жолға арзан, қарапайым  ...  ...  ...  ... ... сұрақ ашық қалып отыр. Осы проблеманың өзегі еңбекке  ынталандыружүйесінен  туындауы  ...  ғой  ...  ...   американдық   зерттеушілерМ.Йексен мен ... 250 ірі ...  мен  ...  1  мың  ... ... өсуі менеджерлердің еңбекақысының бар жоғы  6.7  пайызға  2жыл  аралығында  көтерілгенін  есептеп  ...   ...   ...   ... Ұлыбритани және т.б.) заңнамаларында үлкен әлеуметтік  маңызы  ... ... ... ... ... ... ережелері  болады.Осы слада озып-жарып алға кеткен елдердің ...  АҚШ  ...  Екі  ... ... ең ... ...  тарату,  біріктіру,  банкрот  деп  табумәселесін ... ... ... мақсатында  қалыптастырған  болатын.  Екі  жақтыдеп отырғанымыз, АҚШ-да Федералдық және ... ... ...  ... ...  банк  ...  бақылау  жасауда  белгілі  бір  өкілеттіктеріболады. ... ... ... АҚШ  ...  ...  ... ... Федералды Резервтік жүйе (ФРЖ);  Депозиттерді  ... ... ...  ...  Штаттар  деңгейінде  негізгі  рөлдібанк қызметі бойынша ... ... ... Бір  де  бір  банк  ...  ... ... рұқсатынсыз бастай  және  аяқгай  алмайды.  Егер  ... бір ...  ...  ...  ...  ...  ...  онда  ол,міндетті турде  тиісті  мекеменің  рүқсатын  алуы  тиіс.    ...   ... жабу үшін де ...   ...  ...  органның  рұқсатын  алуытиіс.АҚШ банкроттық ісі жүргізу өте жақсы жолға қойылған.  Банк  жүйесі  80-шіжылар аяғы, 90-шы ... ...  ...  ...  ...  кезеңіндепайда болған "проблемалы"  несие  мекемелері  ...  ...  ... ... ... ... ... жоғары  банк  активтері  мен  өтімсізпассивтерді жаңадан ... ... ... ... ...  ... ДСФК ... беру жолымен бұл проблема шешіліп отыратын  ... ... АҚШ  ...  ...  мен  ...  деп  табу  ... кестеден байқауға болады (кесте 5), [13].Кесте 5АҚШ банктерді біріктіру мен банкрот болған банктер саны|Жылдар                   ... ...    ... ...                         |                         ...             ||1                        |2                        |3                   ...                    |698                      |104                 ...                    |1416                     |31                  ...                    |1382                     |44                  ...                    |1399                     |76                  ...                    |3555                     |1037                ...       |2049                     |851                 ... АҚШ банк ... біріктіру ісінде ең алдымен "проблемалы" ұйымдымемлекет меншігіне өткізіп, одан соң  проблемалы  активтер  мен  ... ... ... қаржылай тұрақгы айналдыратындығы байқалды.  Өтімділігітөмен  активтермен  жұмыс  ...  үшін   ...   ...   ұйым,проблемалы активтерді  басқару,  бақылау  және  сатумен  айналысатын  арнайыфирмаларға ... ... ... ... ...  отырған.  Басқару  органдарыАҚШ ірі банктердің банкрот болмауын  барлық  ...  ...  ... 1948ж. ... ...  Нэшнл  оф  Чикаго  банкінен  капиталдыңжаппай қайтарылып алуын байқаған ФРЖ басқару кеңесі бұл банкке уақытша  ... ... ... ... ... ДСФК  ...  банкрот  болудан  аман  алыпқалу мақсатында бірнеше миллиард доллар бөлген болатын.Алайда,  банкті  ...  ...  ...  ...  ...  көздегенмақсатына жетіп отырмаған. Бэнк оф Нью Ингланд (Миннесота штаты),  банкі  21млрд. ...  ...  ...  2.3  млрд.  доллар  бөлгеніне  ... ...  ...  ...  ...  туралы  Заңға  сәйкес,  АҚШ-тың  ... 504 млн.  ...  бар  банк  ...  ...  ...  бридж-банк(тікелей "көпір" деген  мағынаны  білдіреді)  құруына  болады  екен.  Мұндайбанк, банкрот ... ... ... мен ... да пассивтерін  біріктірумен активтерін  сатып  алу  ...  ...  ...  ...  ... ...   ...   банктің  шығындарынан   ашылатын   ... ... ... ...  ...  банк операцияларын жалғастыру осы  банкорналасқан аймақ үшін маңызды болса;Жабылғалы   отырған   банктің   ...   үшін   банк   ... ... ...  АҚШ ДСФК  ...   ...  түскен   банкрот-банктердіңтізімін келтірілген кестеден көре  ...  ...  6),  [13].  ... істе ... ... —  2  жыл.  Осы  ...  ...  ДСФК  өзінің  қоластындағы  банкрот  болған  банкті  қорғай  отырып,  ...  ...   ... ... ... сатып алушы сатып алғанға  дейін  "көпір"  салады.Осы ... ...  мен  ...  сатып  алуға  мүдделі  жақтар  ДСФКкөмегімен іс-барысымен танысып, сатып ... ... үшін ... ...  ...  ...  ...  қамтамасыз  етіп  отырады.  Заң   ... ... ... ... ...  ...  ...  беріледі(жоғарыда айтылып кеткен Банк оф Ингланд банкісінде дәл осы  әдіс  қолданғанболатын).  ...  ...  ...  ...  ...   банкті   жабумерзімінен 3-5 күн өткен аралыкта ... ...  ...  Жиі  қайталаныпотыратын  банктердің  банкроттығы  ДСФК  сақтандыру  қорын  қатты  ойсыратыпкетті, нәтижесінде ... ... ... ...  ...  ... ... ұлғайтты.  Сондықтан  да  бірқатар  банктер  төленугетиісті дивидендттер мөлшерін азайтуға, кейбр жағдайларда  активтерін  ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  байланысыннығайту, салымшылар  мен  кредиторлар  тарапынан  туындайтын  сенімнің  ... ... ... Бұл ... ...  ...  ... толық құнды жүйе қалыптастыру маңызды шарт болып  табылады.  Бұлміндет,  банктік  қадағалау   жүйесінің   ...   ...   ...   ...  ...  ...  ...  енгізу   арқылы   шешілуімүмкін. Банктің  қаржы  жағдайы  дәрменсіздіке  ұшыраған  ...  ... мен ... ... аз ... ...  қаржыларын  қайтарыпала алатындығына сенімді болуы керек. Осы мақсатты алға тарта отырып,  Ресейбанкі мен Ресей үкіметі қабылдаған  ...  ...  ...  ... ... және ... ... алынған лицензиялармен  жұмысістейтін корпоративті таратушы институтын құруды көздейді. Әлемдік  тәжірибекөрсетіп отырғандай, атаған екі құрал бір-бірінен ... ...  ... ... ... ... де  аз  ...  АҚШ,  Оңтүстік  Корея  ... ... ... ...  қолдай  отырып,  бірмезгілдебанкті тарату ісімен айналысу керекгігін көрсетеді.Кесте 6ДСФК жүйесіне қымбатқа түскен банкрот-банктер ... АҚШ ... аты            ...      ...  ... ...  ...         ||с |                    |          |      |                ...    ||1 ... ... банк ...     |1988  |32.7            |3            ||2 |М банк              ...     |1989  |21.1            |2.7          ||3 ...    оф    нью   ... |1991  |15.4            |23           ||  ...             |          |      |                |             ||4 ... ... ...  |1984  |33.6            |1.1          ||5 ...         Сити  |Техас     |1988  |11.2            |0.9          ||  ...                |          |      |                |             ||6 ... ... бэнк ...     |1989  |4.8             |0.7          ||7 ... бэнк оф    |Нью-йорк  |1982  |2.8             |0.5          ||  ...            |          |      |                |             ||8 ...      ...    |Техас     |1989  |1.9             |0.4          ||  ...                |          |      |                |             ||9 ... ... бэнк |Флорида   |І989  |0.9             |0.4          ... ...    ...   |1978  |0.8             |0.8          ||  ...               |          |      |                |             ... ... ... ... және ... ...  бойынша  мүлкіжеткіліксіз болған кезде қаражат, ... ... ...  ...  ...  ...  бөлінеді.  Тарату  комиссиясы  ... ... бас ...  не  ...  ...  ... түлғаның тарату балансы бекітілгенге дейін тарату  комиссиясына  талапқойып, сотқа өтініш беруге құқығы бар. Соттың шешімі бойынша  ...  ...  ...  ...  ...  ...   қанағаттандырылуымүмкін.Екінші бөлім ҚАЗІРГІ   КЕЗДЕГІ   БАНК ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ  ЖӘНЕ ...   ... ... ... Республикасында  1993-2006 жылдар аралығындағыекінші   деңгейлі    ...    ...  және  ...   ...    ...  ... тәуелсіз  мемлекет  ретінде  қалыптасуы  мен  тәуелсіз  ... ... ... ... ... ... банктерді қадағалау  жәнебақылау ісі алғашқы рет заң жүзінде 1993 жылдың 13 сәірінде қабылданған  ...  және  банк  ...  ...  ...  ...  ...  ... қадағалау және бақылау ісі  толығырақ  1995  жылдың  31  ... "ҚР ... және банк ... ... Заңымен реттеледі.Отандық  екінші  деңгейлі  төлем  ...  жоқ  ...  ...  ... ... нәтижесі бойыенша банк формаларын қайта  кұру  және  таратубарысын үш ... ... ... ... кезеңі  банктерді  соттың  қатысуынсыз  ...  ...  ... ...  Банк  банкті  еріксіз  тарату  туралы  ...  ...  ...  ...  тағайындалған  тарату  комиссиясын   құрып,тікелей  ...  ...  ...  ...  ...   ісі   мен   ... ... кезеңінде таратылған банктер  саны  аса  көп  болғанжоқ  (кесте  7),  [2],  ...  банк  ...  ...  көптегенлицензиялар беріліп,  біразы  қайтарылып  алынды.  Барлығы,  1992-1995  ж.ж.аралығында 116 лицензия беріліп ... ... 253 банк  ...  ...  қайттарылып  алынды  (барлығы,  1992   жылдан   2006   жылдың   ... ... ... 218 ... ... ... 7Тарату ісі барысындағы банктердің жалпы саны|Көрсеткіштер   ...           |12.96                                    ...      |-                   |139                                      ||1997           |14                  |25                                       ||1998           |1                   |14                                       ||1999           |27                  |18                                       ||2004           |18                  |8                                        ||2005           |23                  |8                                        ||2006           |18                  |6                                        ... ... ісін ... барысында Ұлттық Банкке Үкімет орындарынан,депутаттардан,  басқа  да  мемлекеттік  органдардан,  сонымен   ...   ... ... ...  ісін  ...  үшін  ...  ...  өздеріне  жүктелген  міндеттемелерді  орындамай,  ...   ...  ...  ...  ...   шағымдар   түсе   бастады.   Түскеншағымдарды қарастыру нәтижесінде, ...  Банк  ...  ...  ісін  ...  ...  ...  ...  жасау  әлсіреп  қалғандығы   туралықорытынды жасады. Сондықтан, банктерді  ерікті  және  ...  ...  ... ... ...  мен  ...  ...  қажеттігі  туындады.  Бұлжағдайда  Ұлттық  Банк  ...  ...  ...  бақылау  ідызметін  өзініңмойнына алды. Осы мақсатта, Ұлттық Банк  "Банк  ...  ...  ... Заң  актілеріне  өзгерістер  мен  толықтырулар  енгізу  туралы"  және"Сақтандыру қызметі туралы", тарату ісін  ...  ...  ...  беретінЗаңдар қабылдады. Аталған Заңдардың кдбылдануы  мен  іс  ...  ... ... Банк ... және еріксіз  түрде  таратылатын  банктер  ... ... ... ... бақылау жасау құқығына ие болды.Тарату ісі барысындағы ЕДБ сандық талдау  нәтижесін  төменде  келтірілгенкестеден ... ... ... 9), [2].Кесте 9Тарату кезеңінде жүрген ЕДБ жалпы саны|Жыл соңына     ... ... ... ЕДБ ... саны                        ||               ...    ...             |Сот     ...  |Ерікті түрде||               |           ...       ...         |            ||               |           ...            |                |            ||               |           ... ...       |                |            ||1              |2          |3                  |4               |5           ||1993           |-          |-                  |-               |-           ||1994           |-          |-                  |-               |-           ||1995           |-          |-                  |-               |-           ||1996           |82         |82                 |-               |-           ||1997           |80         |73                 |6               |1           ||1998           |89         |72                 |13              |4           ||1999           |67         |48                 |14              |5           ||2004           |60         |34                 |20              |6           ||2005           |39         |18                 |19              |2           ||2006           |24         |3                  |20              |1           ...  ...  отырғанымызлдай,  1996-2004   ж.ж.   аралығында   ... ... ... ... ісінің саны  басым  болған.  Ал  2005-2006ж.ж. аралығында сот шешімі бойынша еріксіз тарату істері басым  ...  ... ... ... ісі жақсы жолға  қойылғанымен  де,  банктерді  таратудыңбұл тұрі аз ... Банк ... ...  де  ...  ...  Соныменбірге, ҚР статистикалық бюллетені мәліметтері де  осы  қорытындыны  растайды(кесте 10), [2]. 05.05.2003 ж. 3  банк  ...  ...  ...  ... ... ... ... болса, 20 банк —  соттың  шешімімен,  1  банк  —ерікті түрде таратылуда.Кесте 1005.05.2003 ж.   ... ... ...  ...  ...  ... мен ... тізімі1 Соттың катысуынсыз еріксіз түрде|Облыс атаулары      |Банк атаулары                     ...                ||1                   |2                                 |3                        ... ...       |"Акмолаазатстройинвест" АБ        |" ... ... ААҚ       ...              |"Көкшеинвест"АКБ                  |" ... ... ААҚ       ...              |                                  |" КРАМ Д ... ААҚ      ||                    |                                  ... АБ        ... ...       |"Видегебурт -банк"                |                         ||                    ... АБ ...  |                         ||                    |АБ ... АБ ... |                         ||                    |ААҚ ... АБ "Отан" АБ          |                         ||                    ... АБ                   |                         ...              |                                  ... АБ        ...              ... КБ                        |" ... Сбанк" ААҚ       ||Батыс Қазақстан     ... АБ                  |" КРАМ Д ... ААҚ      ||                    |                                  ... АБ        ...           ... АБ                        ...          ||                    |                                  ... АБ        ...           |                                  ...          ||                    |                                  ... АБ        ...            ... АБ ... КБ      |" ... ... ААҚ       ||                    |                                  ... АБ        ...            |                                  ...          ||                    |                                  ... АБ        ...               |                                  ...          ||Қазақстан           |                                  ... АБ        ...            |                                  ...          ...           |                                  ... АБ        ...             |16                                |23                       ... ... ...  ...  ...  банктер  мен  филиалдартізімі2. Соттың шешімімен А — еріксіз түрде;  Б- ...              ... ...            ...     ...     ...   ||атаулары           |                         ...     ...   ...  ||                   |                         ... кұні   |ған кұні  |         ||1                  |2                        |3            |4         |5        ... ...      ... ААҚ    ...     |13.10.99  |Б        ...             ... АБ          ...     |28.09.99  |А        ||Ақтөбе             ... ... век" АҚ      ...     ...... қаласы      |"Аюкол"АБ                ...     ...  |А        ||                   ...         ...     ...  |А        ||                   ...          ...     |10.07.05  |А        ||                   ...          ...     ...  |Б        ||                   ... ААҚ       ...     ...  |А        ||                   ...      |17.07.99     |15.10.99  |А        ||                   |ААҚ ... ААҚ       ...     ...  |А        ||                   ... ААҚ        ...     ...... ...    ... ААҚ        ...     |05.09.99  |А        ...             ... ЖАҚ ... К"|05.12.99     |11.03.98  |А        ||                   |ЖАҚ АБ                   ...     ...... ...    |"Газпромбанк" ААҚ        |07.04.04     |20.05.04  |А        ...          ... ЖЖАБ         ...     ...  |А        ||                   ... АБ         ...     |          |А        ||                   |                         |             ...  |         ...           ... ААҚ          ...     ...  |Б        ||Оңтүстік           ... ААҚ       ...     ......            |19                      |             |       |            ... ж.   ... облыстары бойынша таратылып отырғанбанктер мен филиалдар тізімі3. ерікті түрдеМұндай ережелер аралық тарату баланысының және оған ... ... есеп ... ...  ...  ...  оларды  таратукомиссиясының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне  ұсыну  мерзімі  жәнетәртібінің ұлгілерінің белгілейді. Ал  оның  ...  сот  ...  ... ...  ...  болу  ...  ...  ерікті  тәртіпен  таратылытыненкінші деңгейлі банктерге жүргізіледі.2.2.Екінші деңгейлі банктерді қадағалау мен бақылау  тәртібіЕкінші ... ... ...  тәртібі  мен  олардың  пайда  ...  ...  ...  қадағалаудың  тиімділігін  көтеруге  дегенкоцептуалды талаптар банк жуйесінің  эономикадағы  нарықтық  реформалаубағытына ықпал ... ... ... ... ... есеп және есеп беру жүйесінхалықаралық банкгік тәжірибе талаптарына сәйкес ... ... мен ... үшін ... банктердегі жәнебанктік      сектордағы жағдайлардың  ...  ...  ...  бұл  ...  ...  тиімділігінжоғарылатады.Екіншіден,қадағалау  нақты  банктердің  және  бұтіндей   банк   жүйесініңкдржылық  жағдайы  саласының  екі  ...   ...   ...   ...    ...    бағалау    әдістемесіндегі    ...    ...  ...  ...  ...  бұл  ... ... күшейтеді.Үшіншіден, банктік есеп және есеп берудің зерделі  бұрмалану  әдістерініңжүйесін құру бөлігіндегі банктік қадағалаудың  нормативтік  ...  ... ... бұл ... базаны және міндетті резервтер қорына  жасалатынаударымдар базасын ұлғайтады.Төртіншіден, қадағалауды  күшейту  ...  ...  ... ... ... көп маманды банктердің  ақпараттық  ағымдарыннақты    ...    ...    ...    ...     ... және ... жоғарылатуды болжайды.Бесіншіден, нақты банктік қызметке қадағалаудың тиімділігін  көтеру  банкжүйесінің тиімді жұмыс істеуіне және ақша- несие  саясатының  ... ... ... ... ... ... жасау сенімді  экономикалықортаның негізгі компоненті болып табылады,  оның  шеңберіндегі  банк  ... ...  ...  және  ...  қаражаттарын  бөлуде  маңызды  рольатқарады. Ешқандай ...  ...  ...  ...  ...  дәлелібола алмайды.Қадағалау банктік операциялардың барысында пайда болған тәуекелдерді жабуүшін бегілі катипалы  және  резервтері  бар  ...  ...  ... ... ... ... кез ... елдің қаржылық  тұрақтылығын  қамтамасыз  ететінқоғамдық    тауар.    Қадағалаушылық    ...     ...     ...    ...     ...     ...  баратын  тәуекелдерінтиісті  қадағалау  құралдары  арқылы  ...  ...  ...  ... ... ... ... Базелбдік комитеттің банктік қадағалаубойынша жіктеуі)|Сыртқы тәуекелдер        ... ...          ... кддағалаудың     ||                         |                         ...                  ... ...         ...             ...            ||Өтімділік тәуекелі       ...               ...                     ... тәуекелдер:     |Коммерциялық             ...                   ...              ...               ...                  ...               ... ...      ...                  ...               |                         ...                  ...               |                         ...                   ... ...            |                         ...                  ... ...         |                         |                         ... қадағалаудың құралдары                                               ... ...                             |                         ... ...                            |                         ... берудің қаржылық талдауы                      |                         ... ... ... деректемелер                           ... ...                              |                         ... ... ...                       |                         ... аудиторлармен қызмет ету                    |                         ...  ...  ...  қайта  құрлыс  кезеңінде   банктік   ... ... ...  ...  ...  ...  номалардысақтауға  деген  банктік  кадағалаудың   халықаралық   сандарттар     ...   ...   ...    шет    ...    банктік   капитал   тарапынанбәсекелестіктің өсуінің және қаржылық дағдарыстың  ...  ...  ... ... ... ... деңгейі және қаржылықделдалдыққа  кеткен  шығындардың  арасында  белгілі  ...   бар.   ... және ... ... ... ... ... болған сайын,  банктікқадағалау соғұрлым агресивті және шығынды болады, бұл ресурстарды бөлу  жәнеинновацияда теріс көрінуі мүмкін. ... ... ...  тәуекелдіоперациялар  процесінің  бір  бөлігі  ...  ...   ...   қадағалаубанктердің  банкротқа  ұшырамауына  кепілдік   бере   ...  ...  ...  ...  ...  және  ... ... бөліміндегі тәуекелдер сипатын өсіңкі және  икемдітүрде қабылдайды.Реттеушілік шаралар жүйесінде талаптардың жоғарылауы келесі  жағдайларменнегізделген банктерге тиімді  қадағалау  ...  ...  ... ... және ... ... жүйесінің банктік жүйеніңқалыпты әрекет етуі мүмкін емес, оның тұрақтылығы мен реттеудіңпреденциалдық параменрлері бұзылады;кез ... ... ... реттеу және қадағалаудың әлемдікстандарттарға  теңбе-тең  келмеуі   әлемдік  ...  пен   ... деп ... ... ...  ...  ...  тиімділігін  бағалау  ең  алдыменбанктік   сектордың   каржылық   тұрактылығының    ...    ... ... ... ... ... ... параметірлрі осыны  ескере  отырып  дамығаннарықтық экономикада тиімді қадағалаудың  ...  ...  ...  ...   ...   ...   ...   тәжірибесі    қадағалаушылық    ...  ... ... ... ... ... ... мен бақылаушылар арасындағы тығыз қарым қатынас;Банктік қадағалау жұмыскерлерінің жоғары кәсіпқойлылығы;Банктердің өздерінің ішіндегі сапалы менеджмент, аяқтық ... ... ... ... аудиторлық және есептік  тәжірибеде,  нарықгық  тәртіпті  рындау  ... ... ... ... ... ... ... қатысатынмекемелердің жауапкершілігін айқын аныктауды, оны  шұғыл  дербестікпен  жәнекажетті ресурстармен, қадағалауды жүзеге  асыру  ...  ...  ... ... ... қоса ... қарастырады:банктік мекемелерді құруға рұқсатты беру бойынша:олардың қызметін ағымды қадағалау боыынша:олардың     ...     ...     ...     ...     ... қадағалау боынша:қадағалау   органдары   қызментерлерін   кұқықгық  ...   ...  1998  ж.  ...  ...  Банкінде   ұрылу      сәтіненбастап    қадағалаушылық    реттеу    ... ... ... ...  және   ...  да  ...  орма  ...  соның  ішінде  резервтік   талаптарды,   күмәнді   әне   ... ... ... ... ... ... нормативтік құжаттарды шығару:банктердің қызметін испексиялау:банктердің қаржылық жағдайын сауықтыру боыйнша  ұсыныстарды  еру,  ... ... ... ... ... ... түрде  келесі  кестемен  көрсетугеболады:Кесте 12Тиімді қадағалау шарттары ( Базелдік параметрлер)|Шарттар                               ...                               ...   ... ...  ...   ...   ...   мен ||                                      ...      ...            ||                                      ... ...   ...                                      ... ...                     ...    ... ...  |■   ... ... ... етуші      ||                                      ...                                ||                                      |■ ... ... сай ...                                      ...    ... ...   ||                                      |мен ...                         ||                                      |■   ... ... ...          ||                                      |■ ... нарығының әрекет етуші        ||                                      ... және ... ...     ||                                      ... ...                    ||                                      |■ ... ... ... ||                                      ... ... ... тәуекеліне  ||                                      ... ...   ... ... ||                                      ...                                  ||3. ... ...                    ...  ... мөлдір және ||                                      ... ...                      ||4. ... ... ...      ...  және таратылудың       ||дамыған механизімдері                 ...   ... ...     ||                                      ...  ... және ...        ||                                      ...                              ... ... ...       |■ ... ... жеке және      ...                         ... жауапкершілікті     ||                                      ... ...                        ||                                      ... ... қауіпсіздігі және   ||                                      ...                          ||                                      |■   ... ...      ||                                      ...                            ... Банктің банктік қадағалау депортаментінің  банктерге  дистанциялыққадағалауды жұзеге асыратын үш басқармасы, сондай ақ инспексиялау  ... ... есеп ... автоматтандырылған өңдеуін және оныңжүйеге келтірілуін акпараттақ сатистикалық басқарма жұзеге асырады.Депортаментің құрлымында қызметтің  теріс  ...  бар  ... ... ... ...  ...  ...  топ  әрекететеді. Оның алдында барлық қажетті іс жосықтарды  әрекететуші  заңға  ... жөне ... ... ... мақсатында  жүргізудіқамтамасыз ету мақсаты қойылған.Қадағалаудың тиімділігі Ұлттық Банкте  "Статус  ...  ...  ... ай ... ... нетижелеріне байланысты, онда  кдржылық  есепберу формасын пайдаланған банктің  жағдай  ...  ...  ...  ...  ...  САМЕLS  жүйесінің  менеджмент  сапасынан  басқа  ... ... ... ... ... ... "ВОSS" бағдарламалық  қамсыздандырылуыбанк  қызметінің  көрсеткіштерін  сол  ...  ...  ...  ... ... ... оның ... коэффициентерді талдау жатыр.Банктің қызметін тікелей сол орында инспексиялау ... ... ...  ...  ...   ...   проблемалар   табылса,   ондаинспектордың  қатысуымен  ...  бұл   ...   ...   бір   ... ашға ... ... Испекциялаудың нәтижелері боынша  банктіңСАМЕLS жүйесі бойынша құрама рейтингі қойылады.  Екінші  деңгейлі  ... ... ... ... ... анықтауда қолданылатын банктік қадағалаусаясаты Базель коитетімен  ...  ...  ...  25  ...   Ол   1975   жылы   ...   ...   ...   банктерініңтөрағаларымен  құрылған  банктік  қадағалау  органдарының   комитеті   болыптабылады.Банктік қадағалаудың тиімділігі ... ... және  оны  ... ... ... білдіретін маңызды қағидаларда жатқан сияқты.Базельдік қағидаларда банктік  ...  ...  ...  ...  ең  ...  ...  талаптарды  білдіреді  сонымен  ...  ... ... ... ... ... ... етуші нақгы  жағдайларғажәне сипатты тәуекелдерге сәйкес  ...  ...  мен  ...  ... ... ... базельдік  қағидаларға  сәйкестенуіне  қол  ...  ...  ...  және  ...  ...  дамыған   елдердегі   қаржылықтұрақтылықкд жету процесінде ... ...  ...  ...  ...  банктік   қадағалау   тәуекелгеүздіксіз  баға  беру  деп  ...  ...   және   ... ішкі және ... тәуекелдің орнына алмастырмайды,  керісінше,  онытолықтырады. Мұндай  көзқарас  Ұлттық  Банктің  екінші  деңгейлі  банктердіңжоғары ... ... ... 13Банкті қадағалаудың маңызды базельдік қағидалары|Кдғидалар                   ...                                ... ... ...     |Қажетті ресурстар, жауапкершілік және  ||қадағалау үшін қажетті      ... ... ... ...    ...                    |заң, ... елдердің қадағалаушы        ||                            ... ... ... мүмкіндігі||                            ... ...                          ... ...   |Банктер және банктік қызмет туралы     ||жөне құрылым"               ... ... ... ...   ||                            ...                                ||6-15 ... " Пруд ... ... және ...      ||ық ... және реттеу"    |(капитал жеткіліктігі, нарықтық        ||                            ... ... ... ішкі       ||                            ... және т.б)                      ||16-20 ... "Агымдағы   |Ағымдағы банктік қадағалаудың әдістері ||банктік реттеудің           |                                       ...               |                                       ... ... ... |Бухгалтерлік ставдарттар, ақпараттарды ||бойнша талаптар"            |берудің шеңбері және жиілігі, оның     ||                            ... ... ... жағдайы туралы||                            ... ... ...               ||22 ... ...      ... қадағалау органдарының 6-21    ||инстанциялардың             ... ... ... әсер ...             |етудің ұқсас ... бар         ||23-25 ... ... ... ... ... ... операциялар"         ... ... ...         ... ...                 ... ... ... ...   ||23 ...                    ... бірлескен кәсіпорындар,   ||                             ... ... ... жиынтық      ||                             ... ...                       ||24 ...                    ... ... ... ...                             ... ... және ...      ||25 ...                    ... ... қадағалау органдармен    ||                             ... ... және ...      |Күнделікті  ...  ...   ...   ...   ... тек ...  Банк  жұзеге  асырады(Сурет  8)  Біздің  тәуекелконцепциямызға сәйкес, банктік қадағалау тәуекелге ұздіксіз  баға  беру  ... ... және  ...  қадағалау  ішкі  және  сырткытәуекелдің  орнына  алмастырмайды,  керісінше,   оны   ...   ...  ...  ...  екінші   деңгейлі   ...   ...   ... түсіндіріледі.Кешенді  түрде  екінші  деңгейлі  банктердің  қызметіне  тексеру  жүрзізубанктердің капиталы, активі, менеджменті,  табыстылығы,  ...  ... ... ... ... ... ...  есеп  жасалынады  жәнеСАМЕLS компоненттеріне сәйкестігімен салыстырылады( сурет9 ).|               |               |              ... ... ...  ||          |                    |              |                                ||          |                    |              |                |               ...     |   ... ...   |  ... топтық талдау   ||есептік база   |   |талдау                    |  |                             ||               |   |                          |  |                             ||               |               |              |                |               ||       |                 |                    |                   |             ...      |  ...  |  ... сапасын    |   |Несиелік тәуекелді   ||талдау         |  ...       |  ...           |   |                     ||       |                 |                    |                   |             ||       |            |                          |                   |             ... ... мен| ... жүйесі бойын-ша   | |Дистанциялық қадағалау         ...        | ... баға беру      | ... ... ...    ||                  | |                         | ...                           ||                  | |                         | |                               ... 8 ... Банк ... ... ... нәтижелері бойынша тәртіп бұзушылықтар менұсыныстар сипаттамасы.|Белгіле|     |Нормативтің аты                          ...        ||у      |     |                                         ...            ||       |1    ...   ...   ... ең      |504 мың ...     ||       |     ... ...                          |                   ||К1     |2    ... ... жеткіліктігінің    |≥0,06              ||       |     ...                             |≤0,12              ||К3..1  |3.   |Бір      ...      ...      келетін |≤0,10              ||К3..2  |     ... ең ... ...            |≤0,25              ||К4     |4.   ... коэффиценті                    |≥0,2               ||К5     |5.   ... ... ... және ... ...               ||       |     ... инвестициялардың ең жоғарғы   |                   ||       |     ...                                  |                   ...  ...  ...  ...  ...  ...  тексеру  жүрзізубанктердің капиталы, активі,  менеджменті,  таьыстылығы,  өімділігі  бойыншатексеруді көздейді. Тексеру нәтижесі бойынша бірегей  есеп  ...  ... ... ... ... сурет 10 ).Банктік қадағалау жүйелерінің көптеген  елдердегі  ...  ...  ...  ...  алғандағы  тез  арада  шара  қолдана  алмаумүмкіндіктері жатады. Сондықтан оларға Ұлттық Банк  ...  көп  ... ... ...              |     ... ...   |               |            ||              |     ...              |               |            ||         |          |                       |               |            ||         |          |           |           |               |            ... және мақсатты   |  |Толыққұнды тексерулер|  |Мақсатты тексеру     ||тексерудің кестесі       |  |                     |  |                     ... Банк ... ... рейтингтік жағдайын кешенді  түрде  тексеружүйесі.|              |      ... ...     |         |              ||              |              |             |               |              ... жүйесі бойынша тәуекел денгейін     |      |Үзіліссіз дистанциялық ||зерттеу анықтау, ... ...     |      ... нәтижелерін     ||                                           |  |   |                       ||        |                    |             |  |                           ||        |            |    ... және ... ... ұсыныстарымен танысу    ||        |                 |                |                             ... ... ... | ...            | ... ... шегіне    ||жалпы есеп жазу          | ...    | ... ...         ||                         | ...       | ... ...     ||                         | |                | ... ...     ||                         | |                | ...                       ||                         | |                | |                            ||                     |    |                | |                            || ВОSS ... ... банк       | |                            ... ... әдісіне толықтырулар мен | |                            ... ...                          | |                            ||                                           | |                            ... ... ... ... бойынша тәртіп бұзушылықтар менұсыныстар сипаттамасы.|Үлеспеушілік себептері  |Салдарлары             ... ... ...                        |                       ...   ...        ||                        |                       ...               ... ...    |■ К1,К2 ... |■ ...    ... ...        |орндалуы;              ...               ... ...    |■ ... ... ...  деңгейін     ||баға-лаудың  бара  бар  |                       ...                ...                ... ...      |■ Жаңа инвесторларды    ||■ Банктің жарғылық      ... ...  ...                  ... ...    ...           |■   Қызмет көлемін      ... асып кету      |■ ...  ...   |көбейту;                ||■ ...     ...             |■ ... мен          ... аударымдар жасау|■ Рейтингінің          |пассивтерді             ||                        ...             ... ...                        |                       ...                ...                |■ К3.1,         К3.2,  |■    ...      ... ...          |нормативтерін          ...                  ||■   Банк                ...             ...          ... ...                |■   ... ...    |құшейту;                ...   ...    ...     ...   |■   ...           ... және ...   ...       ...                ...              ...                 |мен          ...             |■ ... ... пен   ...                 ...             ...   ...   ...                    ...            ... ...  ...        басқару||■    ...           ...                  |мен       ...   ... ...        |■Толық                 ... ...     ...             ...      ...                 ||                        ...            |■ Ішкі   ...   ...                        |■ ...  ...     |арттыру;                ||                        ... ...          |■   ...         ||                        |                       ...   ...  ||                        |                       ...                ...               |■ К4 ...        |■   ... ... ||■ ... ...  |орындамау;             |алу;                    ...             |■ ...   ... |■ Банкті несие          ||■ Өтімді активтерді     ...   ... етіп ... ...             |■   ...  өтімділік |құру.                   ||                        ... ...          |                        ||                        ... ... |                        ... мен   ... |■ Табыстар  менкапитал |■ Банк  өтімділігі төмен||бойынша                 ... ...   |бұл ... банк;    ||■Қызмет етпейтін        |■  ... мен ...  ... ...   ... ...        |деңгейін төмендетіп    ... алу.           ... ...   ...                |                        ... ... ... ... |                        ||■   ... ...  ...                |                        ... ...      |                       |                        ... ... жүйелерінің көптеген  елдердегі  басты  ерекшеліктерінепароблемасы  банктерге  ...  ...  тез  ...  шара  қолдана  алмаумүмкіндіктері жатады. Сондықган оларға Ұлттық Банк  тарапынан  коп  ... ... ... ...  ... ДЕҢГЕЙЛІ БАНК ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ  МЕН  ҚАДАҒАЛАУ  ІСІНЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ1. Ел экономикасына ... ... банк ... ... мен  бақылаудыңбанк қызметіне әсеріҚазақстан   Республикасының   экономикасының   ...   ...   ... ...  ...  екінші  деңгейлі  банктерінің  несиересурстарының   ...   ...   өз   ...   ...   ...   ...   ...    қаржы    жүйесінің    құрлымдықерекшеліктерімен тұсіндіріледі. Несие қызметтер  нарығында  ...  ... ... ... 16 ). ... ... өзге элементтерінің жылдам  дамуынақарамастан, ондағы банктердің ролі мен ... ... ... деу  ... ... ж.. ... ... жүйесінің құрлымы|Қаржы иституттары             |Активтер көлемі                           ||                              |Млн. ... |Млн. ...    ... көлемг%||                              |           |               ...        ||1                             |2          |3              |4            ... ... ...       |595440     |4048,68        |56.2         ... қорлары             |149916.746 |1059.35        |14.1         ... ...       |8382       |56.99          |0.79         ... серікгестер          |381.789    |2.59           |0.03         ...                    |881.547    |5.99           |0.08         ... ...            ...  |1596.1         |22.2         ...                  |           |               |             ... ...                ...  |482.03         |.6.6         ...                       ... |7211.73        |104          ...  ...  ...  ...  ...  деңгейлі  банктерініңактивтерінің 60 пайызынан астамын банктік емес  заңды  тұлғалардың  неселеріқұрайды  және  де,  бұл  ...  ...  АКДІ  және  ...  ... бір ... ... табыламыз.Бірақ неселер  көлемі  бойынша  ЖІӨшаққанда Қазақстан жоғарыда аталған елдерден артта қалып қойады.Осы  уақытқа  ...  ...  саны  ...  ...   ...   ... олардың филиалдарының саны  артуда(  Кесте  12  ).  Есеп-кассалықбөлімдердінде  саны  ...  ...  13).  Бұл  ...  ...  ... ... мен ... үшінші кезеңінде, банктерді  тарату  ісіелдің экономикасына оңтайлы әсерін тигізді. Осыған қарап тарату  ісін  оңды-солды қолдана ... ... ... ... ...  ...  ...  жәнеқайта ұйымдастыруды қалданған  жөн  болатын  ...  ...  ...  ... соңғы нәтижесінде жұмыссыздықгың артуына әкеледі.Кесте 16Бір банктің үлесіне тиетін филиалдар саны|Жыл соңында     ... саны     ... саны    |Бір ... шаққанда ||                |                 |                  ... ...  ||                |                 |                  ...           ||1               |2                |3                 |4                  ||1993            |204              |724               |3-4                ||1994            |184              |1042              |5-6                ||1995            |130              |1036              |8-9                ||1996            |105              |949               |9                  ||1997            |82               |582               |7-8                ||1998            |71               |458               |6-7                ||1999            |55               |425               |7-8                ||2004            |48               |417               |8-9                ||2005            |44               |404               |9                  ||2006            |38               |368               |9-10               ...      |38               |368               |9-10               ... 17Бір ... шаққандағғы есеп-касса бөлімдерінің саны|Жыл      |Банктер   |ЕКБ бар  |ЕКБ саны                   |Бір          ...  ...      ...  |                           ...        ||         |          |дің саны |                           ... ЕКБ||         |          |         |                           ...         ||         |          |         ...    ... ...    |             ... |ТӘБ || |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 | |1993 |204 |_ |- |- |- |- | |1994 |184 |- |- |-|- |- | |1995 |130 |- |- |- |- |- | |1996 |105 |- |- |- |- |-  |  |1997  |82|12 |1463 |1404 |- |5-6 | |1998 |71 |10 |1286 |1204 |24  |6-7  |  |1999  |55|10 |1065 |964 |26 |7-8 | |2004 |48 |12 |964 |579 |217 |14 | |2005  |44  |15|1060 |455 |246 |21-22 | |2006 |38 |18 |1060 |457 |217 |19-20 | ... ... ... ... кестелер еліміздің экономикалық дамуныңбағыттары нарық экономикасы  дамыған  елдерге  ұқсас  бір  қалыпты  қарқындаекендігін  ...   ...   Бас   ...   қысқарғавдығымен   оныңфилиалдарының және есеп-кассалық бөлімдерінің санының ардуының  экономикалықмаңызы үлкен. Банк ақшалай капиталдарды  ...  ...  ...  ... ... оның негізгі қызменті уақытша  бос  ақшалай  ... ... ... одан ...  ...  өзге  ...  олардықайта бөлу болып табылады.Банктің  ұйымдастырылуының  құрлымдық  ережелерінесәйкес,  қабылданатын  шешімдердің  орталықга  ...  яғни  ...  ... ... ... ... ...  жүргізілуі  әрдайымбақылауда болып, кеткен кемшіліктер мен  қателіктер  дер  ...  ...    ...    ...    ...     ... өзге алыс ... шет елдермен салыстырмалы  ерекшеліктері  бар.Қазақстанның  қалалары  мен  аудандары  бірін  —бірінен  ...  ... да оның  ішкі  ...  ...  ...  ...  босақшалай қаражаттарды  жинақгуды  оңай  шаруаларға  жатқыза  алмаймыз.  Міне,ендеше еліміздің банктерінің филиалдары мен  ...  сан  ... ... ақша айналымын реттеп қана  қоймай,  сонымен  ...  ... ...  өндіріс  саларына  капитал  бөлінуін  ...  ... ... ... жағдайына да әсері ұлкен.  Елдегі  жұмысшылар  менқызметтшілерді дер ... ... ...  ақыларымен  қамтамасыз  етудіңөзі де олардың тұрмыс жағдайының  төментеп  кетпеуіне  ...  ...  ...  өндірістік  ,сауда,  делдалдық  және  тағыда  ...  ...   ... ...  қамтамасыз  ету  жалпы  ұлттық  ішкі  өнімнің  санынаыкдалын тигізеді.1. Екінші  ...  ...  ...  мен  бақылау  ісін   жетілдіружолдарыБанктердің қаржылық  жағдайының  ...  ...  ...  ... ... ... ... кредиторлар мен  салымшылар  тарапынанбанк жүйесіне деген сенімділіктің қалыптасуынсыз  ...  ...  ...  ...  ...  ...  олардың  банкпен  өзара  кдтынасының  барлықкезеңінде  қаржылай  және  занды  түрде  ...  жүйе  құру  ...  ... ... несие  мекемесінің  қаржылық  тұрақгылығы  жоғарыекендігі жөніндегі кепілдеме қажет. Бұл мәселені  тек  ...  ... ... ... өтуі және ... ... ...  стандартынакөшуі жағдайында шешуге болады. Банктерде қаржылық  проблемалар  туындағандаолардың кедиторлары аз уақыт ... ... ... өз  қаражаттарыналатындықтарына сенімді болулары кажет.Осы мақсатта салымшылардың  кепілдігіжүйесі ендіріліп және  кері  алынатын    ...  ...   ... ... ... Бұл  ...  институттардың  қызметтері  бінінбірінен бөлектктеніп жургізілетін болса,  онда  шетелдердің  ... ... өте  ...  ...  ...  ...  ...  жәнеөзгеде елдердегідей  салымшылардың  кепілдік  ...  ...  ...  ...  ...  ...   банктердің   салымшыларына   ақшалайқаражаттарын төлей отырып,  мұндай  банктерді  ...  ...  ...  жүйе  ...  ...  тұтас"техналогиялық   тізбектің   "бөлімдері болып табылады. Салымшылар кепілдемесі  жүйесі  банктің  банкротқаұшырау процедураларына белсене ... ... оның ... ... түседі.Керісінше,  "төлем  үшін  ақша  қоржыны  принпіпі  бойынша  жүйені   ... ... ... ... қаражат  тапшылығына  5040  млн.АКДІдоллары ... ... алып ... ...  ...  ...  ... Бұл жағдайдың болуы заңды  және  түсіндеруге  болады:  ликвидаторлар-жеке кәсіпкерлер тек "жеңіл табысты алады да,  банкті  ...  ісі  ... ... да, жүйе ... ... ...  да  ықлас  қоймады.Мұндай  мысалдар  салымшылар  кепілдемесі  жұесініңабыройын  сөз   келткріп,мемлект ... ... ... ...  ...  тудырады.  Ендешесалымшыларға ақшалай қаражаттарды төлеу  және  банктерді  тарату  қызметініңбір  уақытта  болуы  ...  ...  ...   ...   шығындарынқыскартып, оның қаржылық  тұрақтылығын  қамтамасыз  етіп,  бюджетке  салатынсалмағын азайтады.Салымшылар   ...   ...   ...   ұйым   банктің    әйгілікедиторларының бірі болып, оның ... ... ... қаржылық  ыкдасқойып, банктің жабылу шығынына және қарыз алушылардан  ...  ... ...  ...  ...  қояды.  Жалпыға  мәлім  қаржылықыкдастарын ... ... ... бір ... және теңдей  кдлған  барлықкредиторларының қаржылық ықластарын қорқауды қамтамасыз етеді.  Мекемелердіңбанктерді тарату мәселеріне мамандануы және де  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ұйымдас-тырушылық  және   заңменбайланысты бірнеше есе  төмендетіп,ұнемделінген  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жүйесінде   банктердітарату қызметінің болуы  кредиторлардың  барлық  тобы  үшін  ...  ...  ...  ...  ...  ісі  ...  жүргізудекредиторлар арасынданғы  сенімсіздік  жойылып,  конкурс-тық  массаны  бөлудежеке пайдасын көру мақсатында  банкті  таратуға  ...  ...  үшін  ... ... ... кепілдемесі және банктерді  таратуды  өзараа  біріктірубарлық   кредиторлардың   талаптарын   ...   ...   және    ... ... ... ... ... мемлекеттік  билікинституттарына және банк жүйесіне деген ...  ...  ... ... ... ... ... банкротқа ұшырау ісінде  жүргізілетін  процедура-конкурстық  істіңөткізілуі. Сондыктан да банктер үшін банкроттық істің  тиімділік  критерийі:кредиторлар жылдам және көп ... ... ... заң ... ...   ...   ұйым   ретіндегі   ...   оның   ... де ...  Жеке  ...  ...  ...  ретіндеболуы  ұйымдастыру  және   де   ...   '   ...   ...   ... ... ... ... ете алмайды.Бірінші   ерекшелігі-   банк   активтерінің    ...    ...  мен  ...  берілген  несиелер  құрайды.  Тіпті   орташаәмбебап банктің өзінде  3-4 мың несие ісі болуы ...  ...  ...  ...  қайтару  бойынша   "конвейерлік"   поцедурағаайналады.Егерде банктердің опеациялық кұннің ... ...  ...  ...  ...  ...  орган  болған  болса,  онда  ...  ... ... ... ... ... ... еді.Әрине мұндай жұмысты ұйымдастыру және әрбір істегі шектерді  ...  ...  ...  ...  Әрбір  несиелік  ісбойынша  3-4  сот   мәжілісіөткізіліп,  бұл  істі  ...  ...   ...   ...   пен   ... Соында конкурстық  басқарушы  қарызды  кері  алумен  айналысушыұйымдарға беруге немесе қарапайым  істер  бойынша  ...  ...  ... ... ету ... ... ... болады.Конкурстық істің барлық жағдайында банк кредитарлар үшін мұндай  жұмыстартөменгі  дәрежеде  қала  ...  ...  ...  ол  кері  алу   бойвншаагенттердің сыйақысының өсу скбінен  азайса,  сондайақ,  ...  мен  ...  ...  ...  алуы  ...   азайуы   мүмкін.   Агенттердіңқызметіне  бақылау  жүргізуде  бір  ғана  ...  ...  ...  ... көптеген қарыздарды кері алмауы мүмкін. Үшінші  жағдайда,  неселердсконтпен сатылып, ... ... ... осы  қарыз  алушылардың  өзі  болып,олар бұдан қандайда бір пайда көреді.Коедиторлар үшін банк банкроттылығының тиімділігі ... ... ... шығынын талап етеді. Олардың  жауапкешіліктерінің  жоғары  ... ... ... ... ... ...   ерекшелігі-   банк   ...   ...   Егер    ...  активтері  "материалдық"  жоғалуы  қиын  сипатта  ...  ...  ...  ...  бұл  ...  ал  одан  кейін   "тезжоғалушы"  өнім  ...  ...  ...  ...  ...  ...   алыптастудың өзі компьютердегі бухгалтерлік  акдараттың  бір  бөлігін  ...  бұл  ...  кері  алу  ...  ...  Сол  себептен   банктікқұжаттардың  ...  ...  үшін  ...  ...  ...   статегиялықсалаларында конкурстық жұмыстың бірінші кұнінен  ...  ...  ...  ... Жоғарыда айтылған нәрселердің барлығын  жинақгай  келе,  мына  жәйттіайтсақ болар еді. Яғни банк ... ... үшін 15-30  ...  дейін  командақұрып, оларға бірінші күннен бастап ...  ...  ...  ...  ресурстарконкурстық баскдрушының өінде  жоқ.  Мұны  ...  ...  ... ... ... ... ... орташа банктің өзінің кредиторлар саны ірі  өндірістіккәсіпорындарға қарағанда көп болады.  Олардың  саныЗО-50  мың  ... ... ... Филиалдық тармақтары көп ірі банктерде кредиторлар  саны204 және 304 мың  ...  ...  ...  жағдайдағы  жұмыстың  жылдам  жәнесапалы болуын бір адамнан сұрау мүмкін емес.Банктердің  ...  ...  ...  ...  кұшейуінеәкеліп, банк банкроттығында жеке кәсіпкерлерді падалануды  ...  ... ... ... ... барысындағы  проблемалардың  көптігі  жекекәсіпкер  жұмысындағы  қателіктердің  болу  ықгималдылығын   ...   ... ... ... ... ... жағдайында  іштей  сақтану  жәнеқабылданатын шешімдерге бақылау механизімі  қызмет  етеді.  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   басқарушы-жекекәсіпкер қарыз алушылар жағынан да, жәнеде кредиторлар  тарапынан  да  ... ...  ...  жағдайлардың  болуы  психалогиялық  тәуекелдерге  тәнкеледі.ҚорытындыҚазақстанның  қаржы  ...  ...  ...   банк   ... ... ... келеді. Сондықтан мен өзімнің жұмысымда  банкжүйесінің сенімділігін бірнеше көрсеткіштермен анықтауға тырыстым.  ... ... ... реформалаудың бірден бір шешуші  мәселелерініңбірі ретінде банісгерді тарату ісінің әдістемесін ... ...  ... ... дамуымен байланысты "банктерді тарату  ұғымы"  банктерөміріне терең ене бастады. Қазіргі кезде ...  ...  ...  банкротқаұшырамаудың болмауы мүмкін емес. Тек әртүрлі банктерде олар ...  ...    ...    осыған    байланысты    оны    болдырмау     ...   ...   ...   ...   мен    ... ... қортындылар жасауға болады.Банк  қызметінің  болашағы  әрқашанда   қиын   ...   ...   ... бұл ... ... банк  ...  кездесетін  тәуекелдердідұрыс басқару арқылы банктерді тарату ісін  болдырмау  жолдарын  қарастырып,оны ең төменгі шегіне жеткізу болып ...  ...  ...  ...  ...  әлі  ...  деңгейде   қалыптаспағандығын   және   ...  ...  ...  ...  жөн.  ...  ... оңтайлы әдістеме жасап шығу мүмкін емес,  себебі  әр  банктің  өзінеғана   тән   ...   ...    және    ...    өзінің    шамасына,қызметкерлерінің мүмкіндігіне, жылдар бойы  қалыптастырған  байланыстарына,негізгі операцияларының ауқымына  және  ...  ...  ...  ... тарату ісінің әдістемесі де ауытқып отыруы мүмкін. Нақты  бір  ... ... ... ісініңережесін, немесе сәтті  моделін  көшіру  басқабанк   тәжірибесінде   ...   ...   ...    ...    бұл  жұмыстабанкті тарату ісінің  негізгі  ережелері,  құрлымдары,  лоардың  пайда  болусебептері  мен  ...  ...  ...  ...  ...   ... ісінен әрбірбанкке қатысты алғанда  маңыздысын  тавдап,  оларменкұрес  жүргізуді  ...  ...  ...  банк  ...   қалыптасқаналғашқы  кезевдеріңде   сауатты,   кәсіпкерлік   деңгейі   жоғары,   ... ... банк ... қызметін реттейтін  заңнамалардың  толықжетілмеуі  банк  қызметін  жұзеге  асыруда  көптеген   ...   ... ... қалуына тікелей себебін  тигізді.  Сонымен,  ... ... аясы ... ... банк  ...  ...  ...  деұлғая  бермек.  Бірақ,  отандық  коммерциялық  банктер  әлемдік   ...  ...  ...  ...  ...  деуге  болмайды.   Алайдаолардың саны өсіп барады, ал бұл проблема  ...  банк  ...  үшін  ... ... ... да банктерді тарату  ісі  бойынша  қандай  да  ... ... ... ... ... ... деңгейлі банктерді тарату ісі  өзге   дедамыған,    ...    ...   ...     ...   отырып,кдзіргі кезде бірқатар заң актілерімен реттеледі. ...  ...  ...    банкгердің   жарғылық   қоры   қандай      ...    ...    ...    ... ...    ...   коса   алғандағы   шет   ... ... ...  ... деп ... "Қазақстан Республикасының банктер және  банк  қызметітуралы" Заңына  сәйкес  банктерді  тарату  ...  екі  ...  ...  ... тарату —  банк  акционерлерінің  жалпы  жиналсының  ...  ...   ...    ерікті   таратуға   рұқсаты     ...     ...   ... ...  -  ...   ...  заң  актілерінде,нормативтік   құқықгық  кесімдерінде   ... ... ...  сотшешімі бойынша жұзеге асырылады. Банктерді тарату тек банк кредиторлары  менсалымшыларының  мүдделерін  ...  ...  ...  ...  қоғам   мүдделерінқамтитын жағдай болып табылады.  Сондықтан  да  ...  ...  ... ... ... ҚР Азаматтық  кодексіне  де  тоқтала  кетпеугеболмайды. ... ... ... ...  тендігіне  негізделген  тауар-ақша қатынастарын қамтвды.Конституцияға ... сот ... ... де ...  ...  алмайды.Заңмен көзделген ерекше жағдайларда мемлекет мұқтажы  үшін  мұліктен  кұштепайыру оның құны тең бағамен өтелген ... ... ... тарату комиссиясы он күндік мерзімде арнайы басқарушыдан қабылдау-өткізу актісі  бойынша  ...  ...  мен  ...  ...  ...  ...  ...  атынан   іс-әрекет   жүргізеді   және   өзқұзіретіне ... ... ... ... ... кезінде  дербес  болады.Тарату  комиссиясының   ...   ...   ...   ...   банкқызметкерлері тарату комиссиясының  құрамына  қатысуға  құқығы  жоқ.  Таратукомиссиясының ... ... ... ... ...  ...  ... нормативтік құқықтық  кесімдеріне  сәйкес  оның  қызметіне  дербес  жауапбереді.Банктің  филиалдары  және  ...  ...  ...  ...  ... ... тарату комиссиясының арнайы бөлімшесі (бұдан әрі -  арнайыбөлімше)  таратады.  Бөлімшенің  құрамы  тарату  комиссиясының   ... және ... ... ... ... Бөлімшені оның  таратукомиссиясы мүшелерінің ішінен тағайындалатын басшысы ...  ...  ...  ...  нақгы  секторымен  байланысыннығайту, салымшылар  мен  ...  ...  ...  сенімнің  жаңадеңгейінқалыптастырусыз мүмкін емес. Бұл үшін, клиенттер  ...  ... ... ... жүйе ... маңызды шарт болып  табылады.  Бұлміндет,  банктік  қадағалау   ...   ...   ...   ...   ...  ...  ...  стандарттарын  енгізу   арқылы   шешілуімүмкін.Осы  уақытқа  ...  ...  саны  ...  ...   ...   осығанқарамастан олардың филиалдарының саны  артуда.  Есеп-кассалық  бөлімдердіндесаны артуда.  Бұл  аталған  факторларды  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  тарату  ісі  елдің   экономикасынаоңтайлы әсерін тигізді.І.Банктердің қаржылық жағдайының нығайуы,  экономиканың  алдыңғы  ... ... ... ... ... мен  ...  тарапынанбанк жүйесіне деген сенімділіктің қалыптасуынсыз  мүмкін  ...  ...  ...  ...  мұдделерін  олардың  банкпен  өзара  ...  ... ... және занды түрде қорғайтын жүйе кұру қажет.2. Банк қызметтерін тұтынушыларға, несие мекемесінің қаржылық тұрақгылығыжоғары  ...  ...  ...  ...  Бұл  ...  тек   ...  жаңа  сапалы   деңгейге   өтуі   және   бухгалтерлік   ... ... ... ... ... ... ... қаржылық  проблемалар  туындағанда  олардың  кедиторлары  азуақыт  ...  ...  ...  өз   ...   алатындықгарынасенімді болулары қажет.4.Кепілдік жүйесі  қаржылық  тұрақгылықгы  қолдау  мақсатында  ... ... ... ...  ...  төлей  отырып,  мұндайбанктерді таратуды жүргізеді. Аталған қызмет жүйе  резервтерін  ...  ...  "  ...  болып   табылады.   Салымшыларкепілдемесі  жүйесі  банктің  банкротқа   ...   ...   ... ... оның ... сақтала тұседі.5. Ендеше салымшылар кепілдемесі және банктерді таратуды өзараа біріктірубарлық   кредиторлардың   талаптарын   ...   ...   және    ... ... ... ... сондай-ақ, мемлекеттік  билікинституттарына және банк жүйесіне деген сенімділікті  ...  ... ... ... ... етеді.Банктің   әлеумметтік   ұйым   ретіндегі   ерекшелігі   оның   ... де ...  Жеке  ...  ...  басқарушы  ретіндеболуы  ұйымдастыру  және   де   "техникалық   "   ...   ...   ... ... ... ... ете ...  
        
      

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Екінші деңгейлі банктер қызметтеріне бақылау және қадағалау»66 бет
Коммерциялық банктің лизингтік қызметі, оның инвестициялық тәжірибесі формаларының бірі ретінде86 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің несиелік ресурстарын орналастыру тәжірибесін талдау ("АТФ" АҚ мысалында)47 бет
Экологиялық бақылау4 бет
Ішкi бақылаудың негiзгi элементi – түгендеу27 бет
Адамның жеке басын тексеріп қарау кедендік бақылаудың ерекше нысандары ретінде47 бет
Алдын-ала тергеудің заңдылығын қамтамасыз ету мақсатындағы прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру41 бет
Анықтау және алдын ала тергеу органдарында заңдардың орындалуын қадағалау24 бет
Ақпараттық желілер құрудағы дамыған елдердің тәжірибесі, даму мәселелері мен негізгі бет алысы10 бет
Балқаш ауданы салық бюджетінің кірісін бақылаудың ақпараттық жүйесін52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь