Әуезов Мұхтар Омарханұлы

Қазақ халқының мәдени даму тарихында жазушы, драмашы, публицист, зерттеуші, аудармашы әрі қоғам қайраткері Мұхтар Омарханұлы Әуезовтың алатын орны ерекше.
М.Әуезов - ауыз әдебиеті мен классикалық әдебиеттің, батыс пен шығыс көркем сөз мұрасының озық дәстүрін жете меңгеріп, қазіргі дәуірдегі қазақ әдебиетінің реалистік сапасын артттыруға, әдеби тілді байытуға ересен еңбек сіңірген ұлы жазушы.
Жазушы 1897 жылы 28 қыркүйекте бұрынғы Семей облысының Абай ауданындағы Шыңғыстау деген жерде туды. 1908 жылы Мұхтарды немере ағасы Қасымбек Семейге алып келіп, орыс мектебіне түсіреді. Оның тұңғыш күрделі шығармасы - " Еңлік-Кебек" драмасы 1917 жылы, семинарияда оқып жүргенде жазылды.
1923 Ленинград университетінің филология факультетіне оқуға түсіп 1928 жылы бітіріп шығады. Оқуды бітірісімен Ташкентке келіп, орман техникумында әдебиеттен сабақ береді, 1929 жылы Орта Азия мемлекеттік университеті туркология кафедрасына аспирантураға түсіп, онда 1930 жылдың октябрьіне дейін болады.
Кемеңгер жазушының өмір жолына көз жіберсек, оның бір кездерде қилы кезең, қиын асуларға тап болып, қысылып- қиналған сәттерін еске алмай өте алмайсың. 30- жылдардың басында жазықсыз жаламен екі жыл түрмеде отырды. Қазақтың бетке шығар қаймағы " халық жауы" атанған кезде ендігі бетке ұстар азамат М:Әуезовке де құрық түсуге шақ қалды. Алашордашыл, ұлтшыл жазушы деп қудалағандар аз болған жоқ. Соның салдарынан жазушы 30- жылдары өзінің " Еңлік-Кебек", " Көксерек", " Қилы заман" сияқты тамаша туындыларынан бас тартса, 40-шы жылдары " Қаракөз"," Айман-шолпан", " Түнгі сарын" сияқты ғажайып пьесалары сахнадан түсіп қалды.
Жазушының әңгімелеріне тән оқиғалық, тартыстық жүйелер драмалық шығармаларында да кездеседі. Бұл да суреткердің өмір ақиқатын неғұрлым шыншыл әрі толық бейнелеу ниетінен туған көрініс. Творчестволық жолының алғашқы кезеңінің өзінде- ақ М.Әуезов көп қырлы талантын айқын танытты. Ол бұл тұста, әсіресе, көркем прозаның майталман шебері болып қалыптасты. Өмір оқиғаларын қаһарман мінезімен ұштастырып, қайталанбас сом тұлғалар жасау дәстүрін тереңдетті, прозаның әңгіме- повесть түрлерін жетілдірді. Тарихи тақырыпты да, заман шындығын да өзіне ғана тән өрнектеп жырлайтын арнаға түсті.
• Қорғансыздың күні, Орынбор, 1921;
• Еңлік - Кебек, Орынбор, 1922;
• Әдебиет тарихы, Қ-о., 1927;
• Қилы заман, Қ-о., 1928;
• Көк кашкыр (Көксерек), Фрунзе, 1928;
• Абайдың толық шығармалар жинағы, құрастырушылар: М. Әуезов, І. Жансүгіров, А., 1933;
• Тастүлек. Пьеса мен әңгімелер жинағы, А., 1935;
• Ескілік көлеңкесінде. Әңгімелер жинағы, А., 1936;
• Абай. Трагедия, М., 1941;
• Абай. Тарихи роман, 1-кітап, А., 1942, 1948, 1953, 1955 (орыс тілінде: Абай. Роман, кн. 1, М., 1945, 1948, 1949, 1950, 1951, 1955, 1957, 1958);
• Абай. Тарихи роман, 2-кітап, А., 1947, 1949, 1953, 1955, (орыс тілінде: Абай. Роман. кн. 2, М., А., 1948, 1949, 1950, 1955, 1957, 1958);
• Ақын аға. Роман, А., 1950;
• Абай жолы. Роман-эпопея, А., 1952, 1953, 1955, 1956, 1958, 1961, 1979, 1980 (орыс тілінде: Путь Абая. Роман-эпопея, М., А., 1952, 1955, 1957, 1958, 1960, 1965, 1971);
• Әр жылдар ойлары, А., 1959;
• Мысли разных лет, А., 1961;
• Уақыт және әдебиет, А., 1962;
• Өскен өркен, А., 1962;
• Абай Құнанбаев, А., 1967;
• Абайтанудан жарияланбаған материалдар, А., 1988;
• Абайтану дәрістері, А., 1995;
• Ескермедім, қабылдамадым, А., 1998.
• Шығ. жин., 6 томдық, А., 1955 - 57;
• Шығ. жин., 12 томдық, А., 1967-69;
• Путь Абая, Библиотека Всемирной литературы, сер. 3, т. 7 (134)-8 (135), М., 1971;
• Собр. соч. в 5 томах, 1-5-т., М., 1973-75;
• Шығ. жин., 20 томдық, А., 1979-85;
• Шығ. жин., 50 томдық, 1-50 т., 1997-2010, (1-2 т., А., 1997; 3 т., А., 1998);
        
        Әуезов Мұхтар Омарханұлы( 1897- 1961)Менің   аңдауымша,   бір   ...   ... ...  өркендеуіне  Пушкинәсері  қандай   болса,   бүгінгі   ОртаАзиялық    ...    ...     ... ...  рухани  өмірініңқалыптасуына Әуезов әсері де дәл сондайболды.( Шыңғыс Айтматов) Қазақ халқының мәдени даму тарихында  ...  ...     ...  ...  әрі  ...  ...  Мұхтар  Омарханұлы  Әуезовтыңалатын орны ерекше.М.Әуезов - ауыз әдебиеті мен ... ... ... пен шығыс көркемсөз мұрасының озық дәстүрін жете меңгеріп, ... ... ... ... ... артттыруға, әдеби тілді байытуға ересен еңбексіңірген ұлы жазушы.     ... 1897 жылы 28 ... ... ... ... Абайауданындағы Шыңғыстау деген жерде туды. 1908 жылы Мұхтарды немере ағасыҚасымбек Семейге алып келіп, орыс ... ... Оның ... ... - " ... ... 1917 жылы, семинарияда оқып жүргендежазылды.     1923 Ленинград ... ... ... ... ... 1928жылы бітіріп шығады. Оқуды бітірісімен Ташкентке келіп, орман техникумындаәдебиеттен сабақ ... 1929 жылы Орта Азия ... ... кафедрасына аспирантураға түсіп, онда 1930 жылдың октябрьінедейін болады. Кемеңгер ... өмір ... көз ... оның бір ... ... қиын ... тап ... қысылып- қиналған сәттерін еске алмай өтеалмайсың. 30- жылдардың басында жазықсыз ... екі жыл ... ... бетке шығар қаймағы " халық жауы" атанған кезде ендігі бетке ұстаразамат М:Әуезовке де ... ... шақ ... Алашордашыл, ұлтшыл жазушы депқудалағандар аз болған жоқ. Соның салдарынан жазушы 30- жылдары өзінің "Еңлік-Кебек", " Көксерек", " Қилы ... ... ... туындыларынан бастартса, 40-шы жылдары " Қаракөз"," Айман-шолпан", " Түнгі ... ... ... ... ... ... ... тән оқиғалық, тартыстық жүйелер драмалықшығармаларында да кездеседі. Бұл да ... өмір ... ... әрі ... ... ниетінен туған көрініс. Творчестволық жолыныңалғашқы кезеңінің өзінде- ақ М.Әуезов көп қырлы талантын ... ... ... ... ... көркем прозаның майталман шебері болып қалыптасты. Өміроқиғаларын қаһарман мінезімен ұштастырып, қайталанбас сом тұлғалар жасаудәстүрін тереңдетті, прозаның әңгіме- ... ... ... ... да, ... шындығын да өзіне ғана тән өрнектеп жырлайтын арнағатүсті.М.Әуезов қазақ әдебиетінде драматургия жанрының негізін салушылардыңбірі болды. "Еңлік-Кебек", "Қаракөз", "Түнгі сарын", "Ақ ... ... ... "Алма бағында" сияқты шығармаларында кеңес адамдарыныңжаңа өмір қалпын, жасампаз еңбегін бейнелейді. Осы салаға ерекше көңілбөліп, қаламгерлік жолының әр ... ... ... жуық пьеса жазды.     М.Әуезовтың "Абай жолы" роман-эпопеясы- бүкіл кеңес әдебиетінің асакөрнекті шығармасы. ... ... ... биік ... жер ... ... өнер қайраткерлері жоғары бағалады. Француз жазушысы Л.Арагонның: " Эпикалық "Абай" романы….. ХХ ғасырдағы ең мәнді ... ",- ... ... ... ... ... ... ортақлебізі болып естіледі. Бұл пікірлер роман- қазақ әдебиетінің зор жетістігіболғанын дәлелдейді. Дүние жүзінің ... ... ... аударылып жарықкөрген бұл шығарма миллиондаған оқырманды сусындатып, оларға ұлы ... ... ... ... паш етті. Әуезов - тек қана жазушы емес, қазақ әдебиет ғылымының ірі теоретигі,абайтанудың негізін салушы. Ол түркі тілдері әдебиетінің ... ... ... ... ...    Оның ... әлемдік және орыстың тамаша классикалық әдебиетінің,бауырлас халықтар әдебиетінің ... ... ... ...    Жазушы, академик, тұңғыш драматург, талантты романист, білгір сыншы,белгілі қоғам қайраткері " Сегіз қырлы , бір ... ... - ... ... асқан еңбекқорлығы арқасында халқына қалтқысыз қызмет етті, көркемсөздің шыңына шығып, соңына мәңгі ... мұра ...    ... қос ... Абай мен ... ... ... жерлесақынымыз Қ. Алтынбаевтың " Бірі - өлеңнің патшасы, бірі-проза құдайы "деген жыр жолдары есіңе түседі.ШығармаларыЖазушы өзінің шығармашылық жолында ... ... ...  із  ... очерк, әңгіме, пьесалар жазған,  тамаша  аудармалар  ...  ...  ...  ...  зерттеу  жұмысына  белсене  ат  салысып,  ...  ...  ...  ...  ...  оқулықтар  құраған,жоғары оқу орындарында дәріс беріп, теориялық ... ... ... ... ... ... ...  шығармашылық  асқарына  апаратын  Абайтақырыбына  қалам  тартады.   Үлкен   жұмыстың   ...   ...   ... ... әні» ... ... ... жазушы Абай  образын  кең  аумақта  алып,  бірнеше  жанрдабейнелеуге кіріседі.  Сөйтіп,  «Абай»  ...  ...  Бұл  ұлы  ... ... тұңғыш бейнелеген шығарма болатын.Ұзақ зерттеп, кең тыныспен кіріскен «Абай жолы» романдарын  Мұхтар  онбес ... жуық ... ... өзі  ...  ...  және  ...  ... жазу жазушының шығармашылық өміріндегі  сүйікті  ісіне  ... жолы ... ... ... жолы Абай ...  Осы  ...  тарихи  шындыққасай  асқан  көркемдік  шеберлікпен  көрсету  Мұхтар  Әуезовтың  шығармашылықжеңісі еді.Мұхтар  ...  ...  ...  ...  де,  ...  ...  ...  повесть  түрлерінде  жасалды.Мұхтар  Әуезов   жиырмасыншыжылдардың бас кезі мен  орта  ...  ...  ...  (  ... ... , ... “Ескілік көленкесінде”, “Кім кінәлі”,  “Бартыма”т. б.)  жазып, оларда ескі қазақ ауылының алуан  түрлі  ...  ... ...  ...  күні  ”   (1921)  –  ... ... ... әнгімесі. Мұнда Ғазиза деген панасыз жетім қыздың  адамайтқысыз ... ... ... ... ... үсіп  ...  айтылған.Бұл  шығармада  Ақан  сияқты  қара  ниет  ауыл  әкімінің  тағылық  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... жаңа өрнек енгізді. Адам өмірінің  қайталанбас,  дара  ерекшелігіәңгімеде шебер ашылған. Шығармада болыс Ақан, оның серігі ... пәк,  ... ... оның қарт ... ... өте ...  көрінеді.“Жетім”  дегенәңгімеде  Қасым  атты  жетім  баланың  қасіретті  ...  ...  Иса  ...  қорлығына  шыдамай,  ауылдан  қашып  шыққан  бетінде,  қараңғытүнде, тоғай ішінде ...  ...  ...  ...  мұңы  менналасын үлкен әлеуметтік толғақты мәселе ретінде сипаттау сыншыл  реализмніңнегізгі белгісі еді.“Ескілік көлеңкесінде” ескі салт ... ...  ... кәрі жездесіне  тоқалдыққа  баруға  ризалық  білдірген,  өзін  сүйгенжігіт Қабыштың тілегімен есептеспеген ... ... ... халі  ... ... өмір  ...  мен  ...  әр  қырынан  көрсетуарқылы қазақ әдебиетінде психологиялық прозаның үлгілерін  тудырды.“Жуандық”(1926) әңгімесінде момын кедей Жақсылықтың өз жолын  ...  ...  ... ... ... ... ... кедей - кемтарды уысында ұстап,  тізебатырып  үйренген  ...  ...  ...  ...  оған  қиянат,   зорлықжасағаны     көрсетіледі.Мұхтар     Әуезовтің     ...     ... ... ... бірі - әйел теңдігі.    Шығармаларындаөмір шындығына  берік  табан  тіреп  ...  ...  сол  ...  ... ......  ...  да,  жасырмай  да,  қаз  қалпындакөрсетеді.Бірде жазушы ата – анасының еркімен күйеуге шығып, тағдырына  ...  ... ... ......  ...  екінші  шығармасында  сүйгенінеқосыла алмай, қүсадан өлген Ғазиза ( “Кім кінәлі” ) жайын сөз етеді.Тағы бірде ( ... ) әке ... ... ...  ...  жігітімен  қашыпкеткен қыз хикаясына тоқталады.Шығармаларының әр жылдары шыққан басылымдары• Қорғансыздың күні, Орынбор, 1921;• Еңлік - ... ... 1922;• ... ... Қ-о., 1927;• Қилы ... Қ-о., 1928;• Көк ... ... Фрунзе, 1928;•  Абайдың  толық  шығармалар  жинағы,  құрастырушылар:  М.  Әуезов,  І.Жансүгіров, А., 1933;• ... ... мен ... ... А., 1935;• ... ... Әңгімелер жинағы, А., 1936;• Абай. Трагедия, М., 1941;• Абай. ... ... ... А., 1942, 1948, 1953, 1955 ... ... Роман, кн. 1, М., 1945, 1948,  1949,  1950,  1951,  1955,  ... ... ...  ...  2-кітап,  А.,  1947,  1949,  1953,  1955,  ... ... ... кн. 2, М., А., 1948,  1949,  1950,  1955,  1957,1958);• Ақын аға. Роман, А., 1950;• Абай ... ... А., 1952, 1953, 1955, 1956, 1958, 1961, ... ... ... Путь ... Роман-эпопея, М., А., 1952, 1955, 1957,1958, 1960, 1965, 1971);• Әр ... ... А., 1959;• ... разных лет, А., 1961;• Уақыт және әдебиет, А., 1962;• Өскен өркен, А., 1962;• Абай Құнанбаев, А., 1967;• ... ... ... А., 1988;• ... дәрістері, А., 1995;• Ескермедім, қабылдамадым, А., 1998.• Шығ. жин., 6 томдық, А., 1955 - 57;• Шығ. жин., 12 ... А., ... Путь ... ... ...  ...  сер.  3,  т.  7  ... М., 1971;• Собр. соч. в 5 томах, 1-5-т., М., 1973-75;• Шығ. жин., 20 томдық, А., 1979-85;• Шығ. жин., 50 ... 1-50 т., ... (1-2 т., А., 1997; 3 т., ...  
        
      

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұхтар омарханұлы әуезов – ұлы жазушы, қоғам қайраткері, ғұлама ғалым5 бет
Әуезов Мұхтар Омарханұлы ( 1897- 1961 жж.)10 бет
Мұхтар Әуезов10 бет
Мұхтар Әуезов көрнекті совет жазушысы8 бет
Мұхтар Әуезов туындылары10 бет
Мұхтар Әуезов шығармаларындағы ұлттық тәрбие мәселесі7 бет
Мұхтар ӘуезовтIң өмIрбаяны мен ғылыми - творчестволық көзқарасының қалыптасуы42 бет
Мұхтар Әуезовтің өмірбаяны3 бет
Шығыс-Қазақстан: танымал есімдер - Ақын жазушылар19 бет
Қазақ поэзиясындағы Әуезов бейнесі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь