Тамақ өнімдерінің технологиясы бойынша зертханалық жұмыстар


Зертханалық жұмыс №8
Тағамдық майлардың сапасын сенсорлық бағалау
Жұмыс мақсаты : берілген тағамдық майлардың үлгілерінің сапасын бағалауды жүргізу: мемлекеттік стандартта көрсетілген маргарин, өсімдік майларының көрсеткіштер жиынтығы бойынша.
Жұмыс бастамас бұрын, студенттер топтарға бөлінеді де, нан үлгілерінің белгілі бір мөлшерін және мұғалімнен сәйкес тапсырмаларды алады.
Тағамдық майлардың сапасын бағалауды келесі тізбекпен жүргізу ұсынылады: маркаларын тексеру, органолептикалық бағалау, физико-химиялық көрсеткіштерін анықтау.
- Маркаларын тексеру
Орамадағы марканы зерттеп, оның МемСТ 51074-2003-ке сәйкес екенін анықтайды. Зерттелетін үлгілердің маркасын тексеріп, жұмыс дәптеріндегі 22-кестеге толтыру қажет.
22-кесте
Өсімдік және маргарин майларының зерттелетін үлгілерінің маркалық анализі
Өнім атауы
Түрі мен санаты
Өндіруші мен Қазақстан Республикасының аймағында тұтынушылардың шағымдарына жауап беретін уәкілетті ұйымдардың атауы мен мекен-жайы (заңды мекен-жайы, елі, өндіріс мекен-жайы)
Таза салмағы немесе өнім көлемі
Өндірушінің тауарлық белгісі (болған жағдайда)
Өнім құрамы
Тағамдық қоспалар, ароматизаторлар, биологиялық белсенді қоспалар
Тағамдық құндылығы, дәрумен мөлшері (дәрумен қосылған өнімдер үшін)
Жарамдылық мерзімі
Өнім сәйкестендіріліп жасалған құжаттың түсіндірмесі
Сәйкестікті растайтын ақпарат
Ақпаратқа қосымша талаптар
Өсімдік майлары:
Атауы. Май қоспалары үшін «Өсімдік майы» немесе фирмалық атау рұқсат етіледі.
Барлық өсімдік майларының массалық үлесінің азаюына қарай жасалған тізімі (өсімдік қоспалары үшін)
Марка(болған жағдайда)
Сорт (болған жағдайда)
Дайындалу күні (тұтынушылық ыдысқа құйылу күні)
Маргарин:
Сорт (болған жағдайда)
Майдың массалық үлесі, оған қоса май фазасында сүт майының массалық үлесі 10% болған жағдайда
Дайындалу күні
Сақтау температурасы
- Өсімдік майлары сапасының сенсорлық көрсеткіштерін анықтау
Өсімдік майларын органолептикалық бағалау кезінде мөлдірлігін, тұнбалардың болуын, иісін, түсі, дәмін анықтайды. Майды алдын-ала су моншасында 50 0 С температурада 15 мин бойына қыздырады, содан соң 20 0 С дейін салқындатады.
Мөлдірлігі және тұнбалардың болуы . Майды 100 мл-лік өлшеуіш цилиндрге құяды да, 20 0 С температурада 24 сағатқа тыныштыққа қояды. Тұндырылған майды өтпелі және шағылысатын жарығы бар ақ фонда қарап, мөлдірлігін анықтайды.
Түсі. Химиялық стаканға 50 мм-ден кем болмайтындай етіп майды құяды және өтпелі, шағылысатын жарықта қарайды. Бұған қоса түсі мен майдың реңкін (сары, жасыл-сары, қанық жасыл және т. б. ) анықтайды. Түсіне қарай отырып майлардың белгілі түрге сәйкестігін анықтайды.
Иісі. Иісті анықтау үшін, шыны пластинкаға майды жұқа етіп жаяды немесе алақанның сыртымен жағады. Иісті одан әрі анық сезіну үшін пластинаға жағылғанды су моншасында 40-50 0 С температураға дейін қыздырады.
Дәмі. Оны 20 0 С температурада анықтайды. Рафинадталмаған өсімдік майының дәмі спецификалық болады. Мысалы, күнбағыс майында күнбағыс дәнінің, соя майында - шикі бұршақтың дәмі болады. Рафинадталған майдың дәмі қатты білінбейді. Ашқылтым, өткір дәмді, бөгде дәмі бар майлар сапасыз саналады.
- Маргарин сапасының сенсорлық көрсеткіштерін анықтау
Маргаринді органолептикалық бағалау кезінде сыртқы түрі, түсі, консистенция, тұздау сапасы, дәмі мен иісін анықтайды.
Сыртқы түрі. Сыртқы түрін тексеру барысында орама мен ыдыстың бүтіндігін, маркалаудың дұрыстығы мен айқындығын және штаффтың болуы мен тереңдігін қарайды.
Түсі. Маргарин түсі боялу дәрежесіне қарай, сары майдың түсіне сәйкес, ашық-сары, ақ немесе сары болады. Түс біртегіс болу қажет. Түстің біртегіс болмауы, әлсіз сұр реңктердің болуы маргариннің сапасын осы көрсеткіш бойынша төмендетеді.
Консистенциясы . Маргарин консистенциясын 18-20 0 С температурада зерттелетін үлгіге шпательмен басу арқылы және маргарин кесіндісінің бетін қарау арқылы анықтайды.
Жоғары сортты және маркалық маргариндердің консистенциясы тығыз, біртегіс, иілгіш болып келеді. Кесінді беті - жылтыр, әлсіз жылтыр, көзге құрғақ көрінуі керек. Асханалық маргариндердің 1-ші сортының кесілген беті жылтыр болмауы мүмкін. Ұнды немесе ірімшік тәрізді консистенция және бетінді ылғалы бар майлар рұқсат етілмейді.
Тұздау сапасы . Маргаринді тұздаудың сапасын анықтау кезінде тұздың біртегіс жайылуын және ерімеген кристалдардың болуына назар аударады.
Дәмі мен иісі . Маргариннің иісі мен дәмін 20 0 С температурада анықтайды. Сүтті фазасы бар маргариндердің көпшілігіне анық білінетін сүтті дәм және сүтқышқылды аромат тән. Бөгде дәм мен иістерге рұқсат етілмейді, мысалы, балық, ашқылтым, шіріген, зең дәмдері.
Органолептикалық бағалаудың нәтижелерін жұмыс дәптеріндегі 23-кестеге толтырады.
23-кесте
Майлардың сапасының көрсеткіштері
- Сыртқы түрі
- Түсі
- Консистенция
- Тұздау сапасы
- Дәмі және иісі
- Мөлдірлігі
- Жұмыс нәтижелерін рәсімдеу
- Жұмыс дәптеріне зерттеу нәтижелерін 22, 23-кестелер түрінде жазу.
- Белгілі бір өнім туралы алынған нәтижелер (нақты мән) мен стандарт
талаптарын (нормативтік мән) салыстыру және үлгі ретінде ұсынылған тағамдық майлардың сапасы туралы қорытындыны жұмыс дәптеріне бекіту.
Зертханалық жұмыс №9, 10
Сүт, кефир, сүзбенің сапасын сенсорлық бағалау
Жұмыс мақсаты : берілген сүт, кефир және сүзбе үлгілерінің сапасын бағалауды жүргізу: мемлекеттік стандартта көрсетілген көрсеткіштер жиынтығы бойынша.
Жұмыс бастамас бұрын, студенттер топтарға бөлінеді де, нан үлгілерінің белгілі бір мөлшерін және мұғалімнен сәйкес тапсырмаларды алады.
- Маркаларын тексеру
Орамадағы марканы зерттеп, оның МемСТ 51074-2003-ке сәйкес екенін анықтайды. Зерттелетін үлгілердің маркасын тексеріп, жұмыс дәптеріндегі 24-кестеге толтыру қажет.
24-кесте
Сүт, кефир, сүзбенің зерттелетін үлгілерінің маркалық анализі
- Сүт сапасының сенсорлық көрсеткіштерін анықтау
Нұсқама. Органолептикалық көрсеткіштердің түсіндірмесі бар стандарттар
Сүттің сапасын органолептикалық бағалау кезінде оның сыртқы түрін, консистенциясын, дәмін, иісі мен түсін анықтайды.
Анализ жүргізу реті. Сыртқы түрі және консистенциясы. Сүттің сыртқы түрін бағалау кезінде оның біртектілігіне және тұнбаның жоқтығына назар аударады. Қалпына келтірілген сүтте аздаған тұнбаның (құрғақ сүттің ерімей қалған бөлігі) болуына рұқсат етіледі.
Балғын сүтті шайқаған кезде, сүттің бетіндегі май жеңіл жайылуы қажет. Піскен және майлылығы жоғары сүтте кілегей тұнбасы болмау керек.
Консистенцияны анықтау барысында сүтті жайлап екінші құтыға құяды. Қалқып жүрген түйір, тұнып қалған кілегей - сүт консистенциясының біртекті емес екендігінің дәлелі.
Кілегей тұнбаларына қарап сүттің балғындылығы туралы жорамалдауға болады. Сақтау температурасы бұзылған жағдайда, сүттің консистенциясы үлпек тәрізді болады, ал ыдыстың түбінде ақуыздың ақ борпылдақ тұнбасы түзіледі, нәтижесінде, қышқылдылық артып, ұйытынды пайда болады.
Түсі . Мөлдір стаканға сүтті құяды және өтпелі, шағылысатын жарықта қарайды. Бөгде реңктің болмауына назар салады.
Дәмі мен иісі . Сүттің иісі мен дәмін бөлме температурасында тексереді, кейде оны 37-38 0 С дейін қыздырады, себебі осындай температура кезінде иіс пен дәмнің әлсіз өзгерістері тез сезіледі.
Сүттің иісін ыдысты шайқап болып, ыдыстың қақпағын ашқаннан соң, ауаны терең ішке тарту арқылы анықтайды.
Дәмді анықтау үшін, 10 мл сүтті алып, онымен ауыз қуысын шаяды және қалыпты дәмнен ауытқуларды анықтайды. Зерттелетін сүтті жұтудың қажеті жоқ.
Дәммен бірге иісті де анықтайды.
Алынған нәтижелерді жұмыс дәптеріне 25-кесте түрінде жазады.
Сыртқы түрі
Консистенциясы
Түсі
Иісі мен дәмі;
- Кефир сапасының сенсорлық көрсеткіштерін анықтау
Нұсқама. Органолептикалық көрсеткіштердің түсіндірмесі бар стандарттар
Сүттің сапасын органолептикалық бағалау кезінде оның сыртқы түрін, консистенциясын, дәмін, иісі мен түсін анықтайды.
Анализ жүргізу реті. Сыртқы түрі және консистенциясы. Кефирдің сапасын анықтауды, сүттегідей, ыдыс пен ораманың жағдайын қараудан бастайды.
Өнімді қарау барысында ыдысты ашқан соң, беткі жағының күйін бақылайды.
Гомогенденбеген сүттен жасалған өнімдердің бетінде май тұнбасы болады. Одан соң өнімді дайындау және сақтау барысында өткен биохимиялық процестердің қарқындылығы туралы ақпарат беретін ұйытындының жағдайын анықтайды. Ұйытындының жағдайы өндіру тәсіліне тікелей байланысты. Термостатикалық әдіспен алынған өнімдерде бұзылмаған ұйытынды болады.
Резервуарлық әдіспен дайындалған өнімдердегі ұйытынды аздап араласқан, бұзылған, консистенциясы қаймақ тәріздес болып келеді. Өнімді екінші ыдысқа құю кезінде құтының аузында, ішкі жағында ұйытындының жұқа қабаты қалады.
Кефир ұйытындысы, ашыту кезіндегі газтүзгіш микроағзалар мен ашытқылардың өмір сүруінен пайда болады. Газтүзілу бөлек-бөлек көпіршіктер түрінде болады.
Аралас ашытылған емдәмдік өнімдердің консистенциясын анықтау үшін құтыны мұқият сілкілеп, стаканға құяды. Өнімнің стаканға қалай құйылғанына қарап, консистенциясы туралы жорамалдайды.
Түсі. Ақ шыны ыдыстағы емдәмдік өнімдердің түсін, ораманы ашпай анықтайды. Басқа жағдайларда, өнімді тәрелкеге құйып, күндіз жарықта қарайды.
Иісі мен дәмі . Иісі мен дәмін анықтау үшін орамадағы кефирді мықтап сілкілейді де, стаканға құйып, көрсетілген органолептикалық көрсеткіштерін анықтайды.
Алынған нәтижелерді жұмыс дәптеріне 26-кесте түрінде жазады.
26-кесте
Сыртқы түрі
Консистенциясы
Түсі
Иісі мен дәмі;
- Сүзбе сапасының сенсорлық көрсеткіштерін анықтау
Нұсқама. Органолептикалық көрсеткіштердің түсіндірмесі бар стандарттар
Сүзбенің сапасын органолептикалық бағалау кезінде оның сыртқы түрін, консистенциясын, дәмін, иісі мен түсін анықтайды.
Анализ жүргізу реті. Сыртқы түрі және консистенциясы. Қаптаманы ашқан соң, сүзбенің бетін қарайды. Ол таза, зең баспаған, жылпылдақ қабатсыз, этикеткеның дағы тимеген болу керек. Және де сүзбенің сығымдалуын қарайды, егер қуыс болса, ол жер көгере бастайды.
Фасовкаланған өнімнен, қалақшаның көмегімен, қаптаманың әр жерінен үлгі алады. Сынаманың біртектілігін сыртқы түрі мен түсіне қарап анықтайды. Сұр түсті, бөгде қоспалары бар, қоңыр немесе жасыл көгерген жерлері бар сүзбені брактайды.
Консистенциясы. Сынаманың сыртқы түріне қарап, оны пергаментке қалақшамен жағып және дәмін тату барысында консистенциясын анықтайды. Сүзбенің консистенциясы аздап түйіршікті, қабатты, оңай шашылатын болып келеді.
Нәзік консистенциялы сүзбе қалақшамен оңай жағылады және дәмін татқанда ұндылығы немесе қатты түйіршіктер байқалмайды. Біртегіс емес, бірақ нәзік консистенциялы сүзбелерде қабығы немесе түйіршіктері жеңіл жағылады, нәзік біртегіс массаға оңай айнала алады.
Сүзбе үшін борпылдақ, жұққыш консистенция тән, ал қаттыларға - шашылғыш, аздап сарысуы бар консистенция тән. Егер сүзбе консистенциясы жұққыш болса, онда қысқан кезде, бір жұқа қабат жабысып қалады. Мұздатылған немесе дұрыс ерітілмеген сүзбенің консистенциясы борпылдақ, шашыранды болып келеді. Консистенциясында ақау (сарысуы бөлінген, қатты, резеңке тәріздес ) бар сүзбе шығарылымға жіберілмейді.
Дәмі мен иісі. Сүзбенің дәмі мен иісі тазағ нәзік, сүтқышқылды болуы керек. Сүзбеге мынадай дәмдер рұқсат етіледі: әлсіз сезілетін жемшөп дәмі, ыдыс дәмі, әлсіз сезілетін ашқылтым (көбінесе, қыста) дәм.
Ағаштың, картонның, полиэтилен үлдірінің және жемшөптің өткір иісі шығып тұрса, сүзбе стандартқа сай емес деп саналады. Шіріген, ыза, ашытқы, химикат дәмдері бар сүзбелер шығарылымға жіберілмейді.
Алынған нәтижелерді жұмыс дәптеріне 27-кесте түрінде жазады.
27-кесте
Зерттелетін сүзбенің сапа көрсеткіштері
Сыртқы түрі
Консистенциясы
Түсі
Иісі мен дәмі;
- Жұмыс нәтижелерін рәсімдеу
- Жұмыс дәптеріне зерттеу нәтижелерін 24-27-кестелер түрінде жазу.
- Белгілі бір өнім туралы алынған нәтижелер (нақты мән) мен стандарт
талаптарын (нормативтік мән) салыстыру және үлгі ретінде ұсынылған сүт, кефир, сүзбе үлгісінің сапасы туралы қорытындыны жұмыс дәптеріне бекіту. Егер кейбір көрсеткіштер стандарт талаптарына сай келмесе, сәйкессіздіктің мүмкін себептерін көрсету керек және мұғаліммен қосымша кеңескен жөн.
ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС №11, 12
Ет және ет өнімдерін сенсорлық бағалау
Жұмыс мақсаты : сойылған жануар етінің балғындығын зерттеу және ет консервілерінің сапасын тексеру.
- Ет сапасының сенсорлық көрсеткіштерін анықтау
Органолептикалық әдістер сыртқы түр мен түсін, коннсистенция, иіс, май және сіңір жағдайын, сорпаның мөлдірлігі мен иісін анықтауды қарастырады. Ет және ет өнімдерінің балғындығын 15-20 0 С температурада және табиғи жарық көзінде анықтау ұсынылады.
Бұлшық еттердің сыртқы түрі және түсі. Етті қарау барысында оның беткі бөлігіне және кебіңкіреген қабатына назар салады. Етке қолды тигізіп, жабысқақтығын анықтайды. Еттің кесілген жеріне сүзгі қағазды қойып, еттің ылғалдылық дәрежесін, ал түсін, кесілген жеріне және беткі бөлігіне қарап, анықтайды.
Консистенциясы . Консистенциясын анықтау үшін еттің кесілген бөлігін саусақпен басып, оның тегістелуіне назар аударады.
Иісі. Иісті анықтауды түсі және иісі бойынша балғынырақ көрінетін беткі бөлігінен бастайды. Одан соң тереңдігі 3-6 см етіп тіліп, иісін тағы анықтайды. Бұған қосымша, сүйекке жабысатын байланыс және бұлшық ет ұлпасының иісін анықтау ұсынылады.
Май жағдайы . Тері астындағы және ішкі майды консистенциясы және түсі бойынша бағалайды. Иіс пен консистенцияны анықтау үшін майдың аздаған бөлігін саусақ арасына жағу қажет.
Сіңір жағдайы . Сіңірлерді қарау барысында олардың түсіне назар аударады. Буын қалтасын, сіңірлерді және бөлек ірі бұлшық еттерді саусақпен басу арқылы тығыздығы мен иілгіштігін анықтайды.
Сорпа сапасы . Сорпаны келесі түрде дайындайды: 20 г фаршты зертханалық таразыда өлшеп, 100 мл-лік конусты колбағасалады, 60 млм дистилденген суды құяды, мұқият араластырады да, шыны қақпақпен жауып, қайнап тұрған су моншасына қояды.
Сорпаның сапасын иісі, мөлдірлігі, түсі және бетіне еріп шыққан майға қарап анықтайды. Конусты колбадағы сорпаны 80-85 0 С дейін қыздырып, иісін анықтайды. Суымаған сорпаның бетіндегі май тамшыларына, олардың ірілігі мен мөлдірлігіне назар аударады. Мөлдірлігін анықтау үшін 20 мл сорпаны сыйымдылығыи 25 мл, диаметрі 20 мл өлшегіш цилиндрге құяды және көзбен бақылап, оның мөлдірлігін анықтайды.
28-кестеде көрсетілген белгілерге қарай отырып, зерттеу нәтижесі бойынша еттің балғындығы туралы қорытынды жасайды.
Балғындығы күдікті етті химиялық және микроскопиялық анализден өткізеді.
2. Етті консервілері сапасының сенсорлық көрсеткіштерін анықтау
Ет консервілерін қорғайтын қақпағы бар ақ қаңылтыр немесе алюминий таспасынан жасалған металды банкада, алюминий фольгалы банкада, сонымен қатар шыны банкада шығарады.
Маркілеуді зерттеу
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz