Түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті.
2. Түйе сүтінің химиялық және физикалық қасиеті.
3. Сүттің бактериоцидтік қасиеттері.
III. Қорытынды
II. Негізгі бөлім
1. Түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті.
2. Түйе сүтінің химиялық және физикалық қасиеті.
3. Сүттің бактериоцидтік қасиеттері.
III. Қорытынды
Адам баласы cүтті, нан секілді, бес мың жыл бұрын пайдаланған. Сүт — адам өмірінің алғашқы айларындағы жалғыз тағамы екендігібелгілі. Ересек адамдардың тамақтануында да оның орасан маңызы бар. Академик И. П. Павлов сутті табиғаттың өзі дайындаған әсерлі тағам деп атаған. Сүт кұрамында жүзден артық бағалы заттар бар. Осы кұрамда адам организіне ең қажет белоктар, майлар, көмірсутектері, минералдық тұздар және витаминдер көп. Бұл заттар өзара жақсы байланысқан, сол себептен олар тез, әpi түгел қорытылады.
Түйе сүтінде май, белок және минералдық заттар өте көп. Сондықтан одан әр түрлі сүт тағамдарын жасауға болады. Алайда басқа да мал түліктеріне қарағанда түйе сүтінің өнеркәсіптік негізде кең түрде өндірілуіне байланысты, ол тек кана шұбат түрінде пайдаланылады. Түйе сүтінен май, ipiмшік, кұрт және йогурт та дайындауға болады. Бұл түлік сүтінің және одан жасалған шұбаттың қоректілігі, диеталық және емдік касиеті Орта Азия республикалары мен Қазақстан халықтарына ежелден мәлім.
Түйе сүтінің түci әдетте қар сияқты ақ болады, дәмі тәтті - тұздылау, консистенциясы қою, сапырған кезде көпіреді. Інген боталағаннан кейн алғашқы 5-6 күндей сүт бездері уыз болып шығарады, оның кұрамы жай сүтген едәір өзгешелеу.
Уыздын кұрамында белок пен витаминдер 2-3 еседей көп, алмай мен сүт қанты 1,5 еседей кем болады (2-кесте). Інген сутінде 14,9% кұрғақ зат, 5,3% май, 3,9% белок, 2,9 казеин, 0,6% альбумин, 5,2% сут қанты, 0,25% кальций, 0,37% фосфор, 0,67% күл болады.
Түйе сүтінің химиялық кұрамы үнемі тұрақты бола бермеді ол малдың тұқымына, азықтандырылуына, күтіп-бағылуына, жыл мезгіліне, жасына және физиологиялық жағдайына карай өзгеріп отырады. 2000 жылы Алматы облысыныц түйе шаруашылықтарында жүргізген бақылаулар бойынша айыр өркешті қазақи және аруана інгендері сүттің химиялық кұрамы 2-кестедегідей нәтиже берді. Кестеде керсетілгендей түйе сүті май, белок және қантқа өте бай.
Түйе сүтінде май, белок және минералдық заттар өте көп. Сондықтан одан әр түрлі сүт тағамдарын жасауға болады. Алайда басқа да мал түліктеріне қарағанда түйе сүтінің өнеркәсіптік негізде кең түрде өндірілуіне байланысты, ол тек кана шұбат түрінде пайдаланылады. Түйе сүтінен май, ipiмшік, кұрт және йогурт та дайындауға болады. Бұл түлік сүтінің және одан жасалған шұбаттың қоректілігі, диеталық және емдік касиеті Орта Азия республикалары мен Қазақстан халықтарына ежелден мәлім.
Түйе сүтінің түci әдетте қар сияқты ақ болады, дәмі тәтті - тұздылау, консистенциясы қою, сапырған кезде көпіреді. Інген боталағаннан кейн алғашқы 5-6 күндей сүт бездері уыз болып шығарады, оның кұрамы жай сүтген едәір өзгешелеу.
Уыздын кұрамында белок пен витаминдер 2-3 еседей көп, алмай мен сүт қанты 1,5 еседей кем болады (2-кесте). Інген сутінде 14,9% кұрғақ зат, 5,3% май, 3,9% белок, 2,9 казеин, 0,6% альбумин, 5,2% сут қанты, 0,25% кальций, 0,37% фосфор, 0,67% күл болады.
Түйе сүтінің химиялық кұрамы үнемі тұрақты бола бермеді ол малдың тұқымына, азықтандырылуына, күтіп-бағылуына, жыл мезгіліне, жасына және физиологиялық жағдайына карай өзгеріп отырады. 2000 жылы Алматы облысыныц түйе шаруашылықтарында жүргізген бақылаулар бойынша айыр өркешті қазақи және аруана інгендері сүттің химиялық кұрамы 2-кестедегідей нәтиже берді. Кестеде керсетілгендей түйе сүті май, белок және қантқа өте бай.
1.Мұсаев З.Н., Төтеханов А.Ә., Сейдәлиев Б.С. түйе шаруашылығы. Алматы, бастау – 2007-136 бет,
2.Садықұлов Т.С., Бексейітов Т.К. Мал өсіру және селекция. Алматы, «Дәуір», 2011-448 бет.
3.Абанова М.Н. мал азықтандыру практикумы.- Алматы, 2007-215 бет.
2.Садықұлов Т.С., Бексейітов Т.К. Мал өсіру және селекция. Алматы, «Дәуір», 2011-448 бет.
3.Абанова М.Н. мал азықтандыру практикумы.- Алматы, 2007-215 бет.
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
Тақырыбы: түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті.
Тексерген: Қорабаев Ж.З
Орындаған: Тулеубаева А
Семей, 2015 жыл.
Жоспар
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті.
2. Түйе сүтінің химиялық және физикалық қасиеті.
3. Сүттің бактериоцидтік қасиеттері.
I. Қорытынды
Кіріспе.
Адам баласы cүтті, нан секілді, бес мың жыл бұрын пайдаланған. Сүт -- адам өмірінің алғашқы айларындағы жалғыз тағамы екендігібелгілі. Ересек адамдардың тамақтануында да оның орасан маңызы бар. Академик И. П. Павлов сутті табиғаттың өзі дайындаған әсерлі тағам деп атаған. Сүт кұрамында жүзден артық бағалы заттар бар. Осы кұрамда адам организіне ең қажет белоктар, майлар, көмірсутектері, минералдық тұздар және витаминдер көп. Бұл заттар өзара жақсы байланысқан, сол себептен олар тез, әpi түгел қорытылады.
Түйе сүтінде май, белок және минералдық заттар өте көп. Сондықтан одан әр түрлі сүт тағамдарын жасауға болады. Алайда басқа да мал түліктеріне қарағанда түйе сүтінің өнеркәсіптік негізде кең түрде өндірілуіне байланысты, ол тек кана шұбат түрінде пайдаланылады. Түйе сүтінен май, ipiмшік, кұрт және йогурт та дайындауға болады. Бұл түлік сүтінің және одан жасалған шұбаттың қоректілігі, диеталық және емдік касиеті Орта Азия республикалары мен Қазақстан халықтарына ежелден мәлім.
Түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті.
Түйе сүтінің түci әдетте қар сияқты ақ болады, дәмі тәтті - тұздылау, консистенциясы қою, сапырған кезде көпіреді. Інген боталағаннан кейн алғашқы 5-6 күндей сүт бездері уыз болып шығарады, оның кұрамы жай сүтген едәір өзгешелеу.
Уыздын кұрамында белок пен витаминдер 2-3 еседей көп, алмай мен сүт қанты 1,5 еседей кем болады (2-кесте). Інген сутінде 14,9% кұрғақ зат, 5,3% май, 3,9% белок, 2,9 казеин, 0,6% альбумин, 5,2% сут қанты, 0,25% кальций, 0,37% фосфор, 0,67% күл болады.
Түйе сүтінің химиялық кұрамы үнемі тұрақты бола бермеді ол малдың тұқымына, азықтандырылуына, күтіп-бағылуына, жыл мезгіліне, жасына және физиологиялық жағдайына карай өзгеріп отырады. 2000 жылы Алматы облысыныц түйе шаруашылықтарында жүргізген бақылаулар бойынша айыр өркешті қазақи және аруана інгендері сүттің химиялық кұрамы 2-кестедегідей нәтиже берді. Кестеде керсетілгендей түйе сүті май, белок және қантқа өте бай.
Май -- мал организміне негізгі күш-қуат беретін зат, ол жылу балансын реттеуге және бұлшық ет энергиясының қалыптасуына өте қажет.
Түйе сүтінің майлылығы әр түрлі және ол малдың тұқымына, азықтандырылуына, жыл мезгіліне, т.б. себептерге байланысты. Біздің жүргізген бақылауымызда, 14-15 айдай сауылған қазақы айыр өркешті інгендердің сүт майлылығы орта есеппен 5,3% (4,1-7,7% аралығында) болса, аруана маяларында тиісінше 4,3% (3,2-4,9% аралыгында) болды. Түраралық будан інгендердің сүт майлылығы орташа денгейде болады. С. Херасковтың мәліметі бойынша нар будандары -- 5,14%, коспакты 5,05%. Түйе сүтінің майы 43-45°С температурада балқып, 24-28°С температурада қатады. Әдетте сүт майы ұсақ май түйіршіктерінен құралады. Мәселен, аруана түйесінің 1мм3 сүтінде 4,5 миллиондай, ал айыр түйеде -- 6,8 миллиондай осындай түйіршіктер бар. Осыған байланысты олардан алынатын сүт тағамдарының сапасы да әр турлі болады. Мысалға, шұбат тек қана айыр өркешті түйе сүтінен алынады және ол қою, әpi дәмді болады, ал аруана туйе сүтінен алынатын сусынды түркімендер чал деп атайды, ал қазақтарда шалап деп шұбатты сумен араластырған сусын, қымыран деп шұбатты жартылай қымызбен араластырған сусынды атайды.
Белок. Сүттегі ең бағалы зат -- белок. Сүтте белоктың бірнеше түpi жне кұрамында азоты бар қосылыстар кездеседі. Белоктың өзі казеин, альбумин және глобулин сияқты негізгі үш түрге бөлінді. Казеин сүтте казеин - кальций -- фосфат жиынтығы түрінде кездеседі. Белоктың мөлшері мен өзара қатысы сүттің ұюына әсер етеді. Ұлтабар ферменті, не болмаса зауыттық ащытқы әсерінен түйе cүтi ашығанда кұрылымы майда тұнба түзіледі. Түйе сүтіндегі казеин майда түйіршіктерге айналады да, шұбатты араластырған кезде ұсақталып кетеді.
Альбумин мен глобулин белок плазмасында еритіндіктен, сарысу белогына жатады. Бұлардың айрықша физиологиялық маңызы бар: олар енесінің cүті арқылы жас төлге иммундық қасиет дарытады.
Туйе сүтіндегі казеиннің, альбуминнің және глобулиннің ара қатынасы бие сүтінікіне ұқсас. Қазакы айыр туйенің сүтінде 3,6-4,1 жалпы белок, оның ішінде 2,5-2,8% казеин, 0,8-0,9% альбумин мен глобулин бар. Ал аруана туйесінің сүтінде тиісінше мынадай: 3,4% белок, оның ішінде 2,7% казеин, 0,75% альбумин мен глобулин, С.Т. Херасковтың деректері бойынша сүт кұрамы тиісінше нар буданда -- 3,69; 2,71 және 0,84%, қоспақта -- 3,7;2,8 және 0,9%. Сүт белогының өте қоректі болатыны жақсы сіңетіндігіне ғана емес, сондай-ақ ондағы амин қышқылдарының кұрамына да байланысты.
Түйе сүтінің ... жалғасы
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
Тақырыбы: түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті.
Тексерген: Қорабаев Ж.З
Орындаған: Тулеубаева А
Семей, 2015 жыл.
Жоспар
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті.
2. Түйе сүтінің химиялық және физикалық қасиеті.
3. Сүттің бактериоцидтік қасиеттері.
I. Қорытынды
Кіріспе.
Адам баласы cүтті, нан секілді, бес мың жыл бұрын пайдаланған. Сүт -- адам өмірінің алғашқы айларындағы жалғыз тағамы екендігібелгілі. Ересек адамдардың тамақтануында да оның орасан маңызы бар. Академик И. П. Павлов сутті табиғаттың өзі дайындаған әсерлі тағам деп атаған. Сүт кұрамында жүзден артық бағалы заттар бар. Осы кұрамда адам организіне ең қажет белоктар, майлар, көмірсутектері, минералдық тұздар және витаминдер көп. Бұл заттар өзара жақсы байланысқан, сол себептен олар тез, әpi түгел қорытылады.
Түйе сүтінде май, белок және минералдық заттар өте көп. Сондықтан одан әр түрлі сүт тағамдарын жасауға болады. Алайда басқа да мал түліктеріне қарағанда түйе сүтінің өнеркәсіптік негізде кең түрде өндірілуіне байланысты, ол тек кана шұбат түрінде пайдаланылады. Түйе сүтінен май, ipiмшік, кұрт және йогурт та дайындауға болады. Бұл түлік сүтінің және одан жасалған шұбаттың қоректілігі, диеталық және емдік касиеті Орта Азия республикалары мен Қазақстан халықтарына ежелден мәлім.
Түйе сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті.
Түйе сүтінің түci әдетте қар сияқты ақ болады, дәмі тәтті - тұздылау, консистенциясы қою, сапырған кезде көпіреді. Інген боталағаннан кейн алғашқы 5-6 күндей сүт бездері уыз болып шығарады, оның кұрамы жай сүтген едәір өзгешелеу.
Уыздын кұрамында белок пен витаминдер 2-3 еседей көп, алмай мен сүт қанты 1,5 еседей кем болады (2-кесте). Інген сутінде 14,9% кұрғақ зат, 5,3% май, 3,9% белок, 2,9 казеин, 0,6% альбумин, 5,2% сут қанты, 0,25% кальций, 0,37% фосфор, 0,67% күл болады.
Түйе сүтінің химиялық кұрамы үнемі тұрақты бола бермеді ол малдың тұқымына, азықтандырылуына, күтіп-бағылуына, жыл мезгіліне, жасына және физиологиялық жағдайына карай өзгеріп отырады. 2000 жылы Алматы облысыныц түйе шаруашылықтарында жүргізген бақылаулар бойынша айыр өркешті қазақи және аруана інгендері сүттің химиялық кұрамы 2-кестедегідей нәтиже берді. Кестеде керсетілгендей түйе сүті май, белок және қантқа өте бай.
Май -- мал организміне негізгі күш-қуат беретін зат, ол жылу балансын реттеуге және бұлшық ет энергиясының қалыптасуына өте қажет.
Түйе сүтінің майлылығы әр түрлі және ол малдың тұқымына, азықтандырылуына, жыл мезгіліне, т.б. себептерге байланысты. Біздің жүргізген бақылауымызда, 14-15 айдай сауылған қазақы айыр өркешті інгендердің сүт майлылығы орта есеппен 5,3% (4,1-7,7% аралығында) болса, аруана маяларында тиісінше 4,3% (3,2-4,9% аралыгында) болды. Түраралық будан інгендердің сүт майлылығы орташа денгейде болады. С. Херасковтың мәліметі бойынша нар будандары -- 5,14%, коспакты 5,05%. Түйе сүтінің майы 43-45°С температурада балқып, 24-28°С температурада қатады. Әдетте сүт майы ұсақ май түйіршіктерінен құралады. Мәселен, аруана түйесінің 1мм3 сүтінде 4,5 миллиондай, ал айыр түйеде -- 6,8 миллиондай осындай түйіршіктер бар. Осыған байланысты олардан алынатын сүт тағамдарының сапасы да әр турлі болады. Мысалға, шұбат тек қана айыр өркешті түйе сүтінен алынады және ол қою, әpi дәмді болады, ал аруана туйе сүтінен алынатын сусынды түркімендер чал деп атайды, ал қазақтарда шалап деп шұбатты сумен араластырған сусын, қымыран деп шұбатты жартылай қымызбен араластырған сусынды атайды.
Белок. Сүттегі ең бағалы зат -- белок. Сүтте белоктың бірнеше түpi жне кұрамында азоты бар қосылыстар кездеседі. Белоктың өзі казеин, альбумин және глобулин сияқты негізгі үш түрге бөлінді. Казеин сүтте казеин - кальций -- фосфат жиынтығы түрінде кездеседі. Белоктың мөлшері мен өзара қатысы сүттің ұюына әсер етеді. Ұлтабар ферменті, не болмаса зауыттық ащытқы әсерінен түйе cүтi ашығанда кұрылымы майда тұнба түзіледі. Түйе сүтіндегі казеин майда түйіршіктерге айналады да, шұбатты араластырған кезде ұсақталып кетеді.
Альбумин мен глобулин белок плазмасында еритіндіктен, сарысу белогына жатады. Бұлардың айрықша физиологиялық маңызы бар: олар енесінің cүті арқылы жас төлге иммундық қасиет дарытады.
Туйе сүтіндегі казеиннің, альбуминнің және глобулиннің ара қатынасы бие сүтінікіне ұқсас. Қазакы айыр туйенің сүтінде 3,6-4,1 жалпы белок, оның ішінде 2,5-2,8% казеин, 0,8-0,9% альбумин мен глобулин бар. Ал аруана туйесінің сүтінде тиісінше мынадай: 3,4% белок, оның ішінде 2,7% казеин, 0,75% альбумин мен глобулин, С.Т. Херасковтың деректері бойынша сүт кұрамы тиісінше нар буданда -- 3,69; 2,71 және 0,84%, қоспақта -- 3,7;2,8 және 0,9%. Сүт белогының өте қоректі болатыны жақсы сіңетіндігіне ғана емес, сондай-ақ ондағы амин қышқылдарының кұрамына да байланысты.
Түйе сүтінің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz