Еліміздің батыр қыздары

Мәметова Мәншүк Жиенғалиқызы, Кеңес Одағының Батыры
Әлия Нұрмұхаммедқызы Молдағұлова, Кеңес Одағының Батыры
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым Министрлігі
Тарих пәнінен
ЕЛІМІЗДІҢ БАТЫР ҚЫЗДАРЫ
тақырыбына ... Е Ф Е Р А ... ... ... ... Одағының Батыры.
1922 жылы Гурьев облысы Орда ауданында ... Азан ... ... ... Бес жасынан бастап оны әкесінің немере інісі Ахмет Мәметов және
әйелі Әмина асырап алған. ... қара ... ... ... үшін ... ... ... деп атады. Өзінен атын сұрағанда, бала
«Мәншүк» деп ... ... ... аты ... боп қала ... жылдың қуғын- сүргініне Мәметовтер әулеті де ұшырады. Ғылыми –
зерттеу институтының директоры Ахмет Мәметов қамауға ... Ол ... ... ... ... «Менің Мәншүгімді ренжітпе, аман сақта».
Кейіннен Ахмет Мәметовті ақтады, бірақ олардың ... ... ... ... ... Мәншүк әкесінен бас тартпады, оны сатпады. Ол
әкесінің қамалуын қате деп санады.
Мектепті бітіргенне соң ... ... ... ... ... жылы Ұлы Отан соғысы басталғанда Мәншүк 18 жаста болатын. Ол
соғысқа бару, Отанын қорғау туралы ... ... ... ... үшін майданға жіберетін менің ағайым да, апайым да жоқ, ... ... деп ... 1939 ... бері ... 1941 ... 7-
ші тамызы».
Бір жыл бойы Мәншүк әскери комиссариаттан өзін әскерге жіберу ... 1942 ... 13-ші ... ... 100-ші ... ... аттанды. Оның құрамында 4890 жауыңгер, оның ішінде 2 қазақ қызы –
дәрігер ... ... және ... ... ... ... Бригаданы ұла
дана ақын Жамбыл өлеңімен шығарып салыпты.
Әскердің қиындығын Мәншүк ерлермен қатар көрді- жер жорғалап, ... ... ну ... ... ... атып үйренді. 21-ші гвардиялық
атқыштар дивизиясының ең жақсы ... ... ... ие ... ... үлгісі болды,оны дивизия жауыңгерлері мақтан тұтқан. 1943 жылдың
15-ші ... ... ... Невель қаласын босату үшін ... 173,7 ... өте ... ... ... ... ... бөлімінің шабуылын пулемет отымен қолдады. Мәншүктің басына оқ тиді.
Соғғы күштерін ... ... ... ашық жерге алып шығып, жодастарына
жолды ... ... ... ... ... Өлі ... пулеметтің
саптарын қолына тастай қатты қысып алған. Сол қан ... ... ... қаза ... ... Республикалар Одағы Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен
1944 жылдың 1-ші наурызында немес ... ... ... ... тапсырмаларын бұлжытпай орындағаны үшін, көрсеткен
ерлігі үшін Мәншүк Мәметоваға Кеңес ... ... ... ... ... ... Алматы қаласына Кеңес Одағының түпкір –
түпкірлерінен алғыс хаттар барды. Невель қаласында ... ... көше ... Нұрмұхаммедқызы Молдағұлова, Кеңес Одағының Батыры.
Әлия Ақтөбе облысы Хобда ауданы Бұлақ ауылында Сарқұлов ... ... ... ... 1925 ... 15-ші маусымында дүниеге
келген. Әлия 8 жасқа келгенде, анасы қайтыс болды. Нұрмұхаммед Сарқұловтың
қолында екі ... ұлы ... және қызы Әлия ... ... ... нағашы
әжесі Тәжікенге беруге мәжбүр болды. Әжесі қазіргі Құрайлы ауылында тұрған,
немересін өте жақсы көрген, оған ... ... ... Әлия нағашысы Әубәкір Молдағұловтың үйінде, нағашысының қызы
өзімен құрдас Сапурамен өсіп, ... Үй- іші ... өте ... ... ... Сән ... көп нәрсені үйретті, оған қыздар үй жұмысында
көмектесті, ... ... ... ... Өз құрдастарына
қарағанда Әлияның мінезі қисық қатал болатын.
1933 жылы Молдағұловтар отбасы Шалқардан Жамбылға, ол ... ... ... ... ... ... Нағашысы Түркістан –Сібір
теміржолының үшінші эксплуатациялық ауданы ... ... ... ... ... Үйлері теміржол вокзалының жанында болды. Үйдің
жанындағы теміржол мектебіне бірінші сыныбында оқыды.
1935 жылы нағашысы ... ... ... ... ... ... көшті, ал соғыстың алдында Академиямен бірге Ленинградқа
көшті. Ленинградта Смоленский ауданында Слуцкий көшесінде 2-ші үйде ... ... ... ... ... ... ауданындағы
Гурдин көшесіндегі №46-шы балалар ... ... Бұл ... үйінің
оқушылары қасында орналасқан Үлкен охта даңғылындағы № 9 мектебінде оқыды,
қазір бұл № 140-шы ... ... ... ... комитетінің
шешімімен Гурдин көшесіне Әлия Молдағұлованың аты берілді.
Әлия Ленинградты шын жүрегімен жақсы ... Бұл қала оның ... ... ... ... бірге оқыған дос қыздары оны өте ұстамды,
терең ойлы, таза, ұқыпты деп ... ... Ол ... жек ... ... балалардың алдында сынап, ұрсатын. 6-7-ші сыныпта Әлия староста
болған. Үздік оқуы және ... ... үшін ... ... ... ... Артекке жіберген. Артекте батырлардың тақтасында атақты
Батырлар Рубен Ибаррури, Тимур Фрунзенің қасында Әлия ... ... бар. Әлия ... өте ... ... ынталы болып, кітапті көп оқыды.
Соғыс басталған жазда Әлия ... ... ... ... ... ... ... олар Ленинградқа қайтып ... ... ... ... балалардың тобына бағып, қарады,
қаланың сыртында қорғаныс қамалдарын салысты. Суық ... ... ... ... ... Әлия ... шатырға жүгіріп, немістің
тастаған «зажигалкаларын» - өрт ... ... ... ... ... ... ... жауынгерлерге көмектесті. Ленинградты
немістер қамауға алып, оның тұрғындарын ашаршылыққа ... №46 ... аға ... ... Лидия Костинаның естелігінде Әлия шанамен суға
барып, аштықтан көшеде есінен танып құлаған, сөйтсе ол өз ... ... ... қызға береді екен. 1941 жылдың 4-ші қарашасында Әлия комсомолға
өтті. 1942 жылдың наурызында № 46 ... ... Әлия ... көліндегі
«өмір жолымен» Ленинградтан Ярославль ... ... ... ... ... ... балалар оқу мен қатар колхозда жұмыс істеді. Сол ауыл
мектебінің ботаника ... ... ... ... ... Әлия ... ән салатын, билейтін, достары көп болатын, бірақ мінезі ... ... ... ... ... 1942 ... тамыз айында Әлия Рыбинск
қаласына ұшқыштың оқуына кететінін Лида Кротова деген досына ... ... 1-ші ... Әлия ... авиатехникумының студенті болды, бірақ
оқудың ұзақтығына шыдамай 3 ... ... қала ... ... ... ... ... кетуіне байланысты 1942 жылдың 21-ші желтоқсанында
техникумнан шығып ... ... ... ... ... ... ... және КСРО Қорғаныс Халық Комиссариатының бастамасымен мемлекетте
алғаш рет ... ... ... әйелдер курстары ашылды. ... ... 1943 ... ... снайперлік дайындық орталық әйелдер
мектебі ұйымдастырылды. Әуелі курстар ... ... ... ... ... граф ... ... оранжереясында, кейін Москва облысы
Щелков ауданы Амерово ... және ... ... ... ... Әлия ... мектебінің бірінші түскен тобының 4-
ші ротасында оқыды. Кішкентай бойы үшін бұл ротаның қыздарын «қарындаштар»
деп ... 1943 ... 23-ші ... ... ... ант берді. Әлия
оқуға бар ынтасы мен зейінімен берілді, көз ... ... ... көп ... ... ... ол жер жорғалап еңбектеуді, қол
және станкопулеметтен, автоматтан, танкіге қарсы қарудан атуды ... ... ... жоқ. Әлия ... ... ... Бірақ оның майданға бару
мақсатына тағы бір ... ... ... ... ... емтиханнан кейін
Әлияні майданға жібермей мектепте басқа жаңа ... ... ... қалдыру туралы шешім қабылдады. Оны естіген Әлия әскери
устав пен ... ... ... ... кетемін», деп тұрып алды.
1943 жылдың шілдесінде Әлия Сотүстік – Батыс майданына 54-ші атқыштар
бригадасына ... ... ... ... ... ... болған оның
жасы және бойы. 4-ші батальонның ... ... Көп ... ... ... ... ... атты. Бір рет ... ... ... ... екі ... ... үшінші оқпен окоптан ... ... ... ... снайперді байқап, миномет пен зеңбіректерден
оқ жаудырды. Танктің астынғы ... ... ... ... бауырлап, өз
бөлімшесіне жетті. Ұлы Октябрь мейрамы алдында Әлия бір күні жеті немісті
атып ... Бір күні дос ... келе ... жеті фашистке жолықты.
Біреуін Әлия, екеуін достары атты. Қалғаның қыздар қамауға алып, бастыққа
әкеп тапсырды.
1944 ... ... ... ... ... ... ... шығару мақсаты қойылды. Фашистер қатты қарсыласты, артиллерия от
жаудырды. Әлияның ... ... қаза ... ... ... ... Әлия атып ... «Отан үшін алға!», деп айқай салды. Оның соңында
бүкіл рота ... ... ... ... қолына минаның сынығы тиді,
бірақ ол автоматын тастамай бір ... ... ... ... ... ... екінші рет жарақаттады. Соңғы рет Әлия атып, ... ... ... ... ... ... кішкентай өзеннің биік
жағасында достары Әлияні жерледі.
1944 жылдың 14-ші қаңтарында қазақ халқының ер қызы, ... ... Әлия ... ... ... ... елі үшін батырлықпен
шәйіт болды. Оның батальондық достары Әлия үшін жаудан қанды кек ... ... ... ... ... ... ... Кеңесінің Жарлығымен
1944 жылдың
4-ші маусымында көрсеткен ерлігі үшін ефрейтор Әлия ... ... ... ... ... берілді.
Соғыстан кейін Псков облысы Новосокольники ауданының ... ... ... Казачиха деревнясынан 4 шақырым
жердегі Монаково селосына кіре берістегі ... бір ... ... ... ... ... ... Мәншүк Мәметова мен Әлия
Молдағұлованың тұған жерлері де ... ... ... Орда ... ... ... Хобда ауданы. Екеуі бір жерде қайтыс болды. Мәншүк Псков
облысы ... ... одан ... солтүстікке қарай 60 шақырым
жерде Псков облысы Насва станциясында Әлия қаза болды.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ этнопедагогикасының негізінде студенттерге патриоттық тәрбие беру20 бет
Батыр Баян10 бет
Ер Тарғын» жырындағы Тарғын батыр образы10 бет
Ерлік салтанаты10 бет
Сабақтастық. Алаш идеялары және Қазақстан мұраттары7 бет
Қадыр Мырзалиев6 бет
Қазақ батырлары және көркем әдебиет15 бет
Қазақ қару-жарағының түрлері мен олардың фольклордағы атқаратын қызметі103 бет
Әулиеатаны Ресейдің жаулап алуы10 бет
Қыз бала - ұлттың ұяты, халықтың шырайы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь