Су ресурстарының экологиялық мәселелері .Табиғи суларды ластаудың негізгі көздері .Суды тиімді пайдалану. Сумен қамтамасыз етуге бөлек жүйелерді қолдану .Қазақстан Республикасында су ресурстарын пайдаланудың және қорғаудың мемлекеттік бақылауы

Су ресурстарының экологиялық мәселелері.Қазақстанның су артериялары шамамен 85 мың өзендерден құралған.Ең ірі су көздеріне Ертіс, Есіл,Іле,Сырдария,Жайық,Шу,Талас,Асса өзендері жатады.Соңғы жылдары бірқатар көлдер жүйесінің кебуі байқалыр отыр.Бұл өзендер ағысының шектен тыс реттелуі мен олардың деңгейінің табиғи ауытқуларына байланысты болып отыр.Экологиялық жағынан ең қолайсыз жағдайда Қазақстанның басты су артериясы Ертіс өзені қалып отыр.Оның сулары жоғары дәрежеде ауыр металдармен ластанған.Негізгі ластаушы заттар мыс, шайынды сулармен бірге келіп түседі.
Су қоймалары мен бассейіннің су ағыстарына түсетін негізгі ластаушыларға иондық ағыс,азотты органикалық қосылыстар,фосфор қосылыстары, цинк жатады.Табиғи суларды ластайтын негізгі химиялық элементтердің барлығы су ортасына өнеркәсіп орындарының шайынды суларымен келіп түседі.

Каспий аймағының экологиялық жағдайы.Бұл ауданның экологиялық жағдайы Каспий теңізінің деңгейінің көтерілуіне және жағалаулық теңіз экожүйесінің антропогенді әсерге ұшырауына байланысты болады.Ғалымдардың болжамдары бойынша теңіз деңгейінің көтерілуі жағалаулық сызықтың 2400-2700 км ұзарып,су астында қалған жерлерге тағы да 1,2 -2,2 млн.га қосылуына әкелуі мүмкін.

Каспий теңізі дүние жүзіндегі бекіре тәрізді балықтардыңең ірі мекен ету ортасы болып табылады.Сондықтан Каспий мәселесі тек мемлекетаралық қана емес ғаламдық мәселе болып табылады.Каспийдің биологиялық биоалуантүрлілігін сақтау бүкіл әлемдік қауымдастықтың жұмысы.1995 жылы Тегеранда Каспий маңындағы мемлекеттердің өкілдерінің кездесуі өтті.Бұл кездесудің мақсаты Каспий аймағының экологиялық тұрақтылығы мен оның ресурстарын пайдалануды басқару концепциясын жасау болып табылады.

Арал теңізінің экологиялық мәселелері.60- жылдардан бастап Арал теңізінің ауданы кеми бастайды.Суды ауфл шаруашылық дақылдарын суару үшін қолдану Тянь Шань тауларымен ағып келетін табиғи су ағысын 90%- дан астам қысқартып жіберді.Теңіз ауданы 2,6 млн. га-ға кеміп,өзінің -60% көлемін жоғалтты.Арал аймағының экологиялық жағдайы экономиканың дәстүрлі бағыттарының дамуының мүмкін болмауына әкеліп,бірқатар әлеуметтік және саяси мәселелерді туғызады.
        
        СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

                                       
                                       
                 ... ... ...                                    СӨЖ
                                       ... Су ... ... мәселелері .Табиғи суларды ластаудың негізгі көздері .Суды ... ... ... қамтамасыз етуге бөлек жүйелерді қолдану .Қазақстан Республикасында су ресурстарын пайдаланудың және қорғаудың мемлекеттік бақылауы

      ... ... ...                                     Топ: Эл - 217
                                     ... ... ... Толежанович


                                       
                                       ... 2015 
Су ... ... мәселелері.Қазақстанның  су артериялары шамамен 85 мың өзендерден құралған.Ең  ірі су көздеріне Ертіс, Есіл,Іле,Сырдария,Жайық,Шу,Талас,Асса өзендері жатады.Соңғы ... ... ... жүйесінің кебуі байқалыр отыр.Бұл өзендер ағысының шектен тыс ... мен ... ... ...  ... ... ... отыр.Экологиялық жағынан ең қолайсыз жағдайда Қазақстанның басты су артериясы Ертіс өзені қалып отыр.Оның сулары жоғары дәрежеде ауыр ... ... ... ... мыс, шайынды сулармен бірге келіп түседі.

Су қоймалары мен бассейіннің су ... ... ... ... ... ағыс,азотты органикалық қосылыстар,фосфор қосылыстары, цинк жатады.Табиғи суларды ластайтын негізгі ... ... ... су ... ... ... шайынды суларымен келіп түседі.

Каспий аймағының экологиялық  жағдайы.Бұл ауданның экологиялық жағдайы Каспий теңізінің деңгейінің көтерілуіне және ... ... ... ... ... ... ...  болады.Ғалымдардың болжамдары  бойынша теңіз деңгейінің ... ... ... 2400-2700 км ұзарып,су астында қалған жерлерге тағы да  1,2 -2,2 млн.га қосылуына әкелуі мүмкін.

Каспий ... ... ... ... ... ... ірі ... ету ортасы болып табылады.Сондықтан Каспий мәселесі тек мемлекетаралық қана емес ғаламдық мәселе болып ... ... ... ... ... ... ... жұмысы.1995 жылы  Тегеранда Каспий маңындағы мемлекеттердің өкілдерінің кездесуі өтті.Бұл кездесудің ... ... ... экологиялық тұрақтылығы мен оның ресурстарын пайдалануды басқару концепциясын жасау болып табылады.

Арал теңізінің экологиялық мәселелері.60- жылдардан  ... Арал ... ... кеми ... ауфл ... дақылдарын суару үшін қолдану Тянь Шань тауларымен  ағып келетін табиғи су ... 90%- дан ... ... ... ... 2,6 млн. ... кеміп,өзінің -60%  көлемін жоғалтты.Арал аймағының экологиялық жағдайы экономиканың ... ... ... ... ... ... ... және саяси мәселелерді туғызады.

Арал теңізі Орта Азияның шөлді белдеуінде орналасқан.Көлемі бойынша Арал дүние жүзінде  ішкі су қоймаларының ішінде  ... ... ... ... ... ... және Қызылқұм шөлдері Аралды оңтүстік және шығыс жағынан қоршап жатыр.Судың орташа  көлемі  -  ... 1000 км³. ... 20-25м, ең ... ... ... ... шамамен 100мм.

Арал теңізінің су балансы бұрын жауын-шашын мен   --   5,9 км³ , өзен ... км³ ... ... ... ... -60,7 км³.Теңіз деңгейінің  маусымдық ауытқуы  -25 см,ал ғасырлық 3м-ден артпаған.Дүние жүзінің ірітау жүйелері бұл ... ... ... ... ... қамтамасыз еткен.Аралдардың су балансын Орта Азияның ірі ...  мен ... ... ... ... ... ... Ағынсыз  Балқаш көлі Қарағанды ,Жамбыл,Алматы облыстарымен шектесіп жатыр.Көлдің ұзындығы  605 км,  ені ... ... ... ал ...  74км ге дейін жетеді.Шығыс жағында Балқаш Алакөл көлдер жүйесімен , батыс бөлігі Бетпақдала ... және ... ... жағы Шу Іле және Іле ... ... ... батыс бөлігіне Іле өзені,шығыс бөлігіне шағын өзендер Қаратал,Ақсу, Лепсі ... ... тұщы ... ... Балқашты батыс және шығыс бөліктерге бөледі. Батыс бөлігіндегі су ірі Іле ... ... ... ... тұщы ... Ол көлге жылдық су мөлшерінің 72,2 пайыз береді. Балқаштың шығыс бөлігіне келіп құятын шағын өзендердің барлығы казір толығымен дерлік суаруға және ... ... ... Тек ... су ... ... және мұздықтардың еруі кезінде ғана осы судың бір бөлігі өзендермен Балқашқа келіп түседі.

Географтар бұл жерді Балқашқа келіп түсетін Іле, Шу, ... ... ... Тентек, көксу өзендеріне байланысты Жетісу деп аталған.

Балқаштағы су ... ... ... ... ... ... ... кетті. Бағалы балықтар аулау жылына 40 мыңнан 8 мың центнерге дейін кеміген. Өзен жағалауларындағы тоғайлы ... ... ... өзендерді қорғау мәселесі.Республикамызда 8643 тұрақты және уақытша су ағыстары ... ... ... 123 мың ... ... ... ... біртекті таралмауында.Жер бетіндегі  су қорына әсіресе,Орталық және  Батыс Қазақстан кедей.Республикамыздың бүкіл жазық территориялары сирек өзен торымен ... және Нұра ... ол бар ... км² ге ... ... ... және шөлді аудандарда өзендер жоқ деуге болады.Қалың өзен торы Тянь-Шань, ... ... мен ... ... ... және тау ... ... түзілген.Бірақ,осы таудың  сулы өзендерінің өзін суаруға пайдалануға байланысты халық тұщы судың тапшылығын ... ... ... халқынан суды ысырапсыз пайдалану мен қорғау қажеттілігі туралы ойлануды талап етеді.

Кіші өзендер кіші деп аталғанмен ,олардың экология тұрғысынан алғандағы маңызы ... ... ... кіші ... ... қан ... тәрізді бүкіл Қазақстан территориясын торлап жатыр.

Республика өзендерінің көп бөлігі Каспий,Арал теңіздерінің, Балқаш және теңіз көлдерінің тұйық ішкі бассейндеріне ,тек Обь   --  ... және ... ... ... ғана ... ... мұхитына барып құяды.
Ресурстарды үнемдеу жолымен тұщы суды пайдалану көлемін барынша ықшамдау жөніндегі компания ... ... ... ... ... ... ... маңызды. ТШО қазіргі кезде тұщы суды Қиғаш өзенінен ... ... 500 ... су ... алып отыр, ол сонымен бірге Жылыой ауданының да ауыл шаруашылығы мен тұрмыстық ... ... тұщы су көзі ... ... Бұл су Теңіздегі нысандарда түрлі өнеркәсіптік және тұрмыстық мақсаттар үшін  -  тұрмыстық суды ауыз су ... және ... ... ... ... ... үшін пайдаланылады.
Табиғи суларды ластаудың негізгі көздері 
Суларды ластаудың негізгі көздері:
1)                     Ауыл ... ... улы ... ... қалған қалдық сулардың қайта келіп өзендерге, көлдерге құюы. Бұл ... ... ... ... плантацияларында молынан кездеседі.
2)                     Кен ... ... ... ... қалдықтарын;
3)                     Ағаш ... ... ... және су жолдарымен тасымалдағандағы ағаш қалдықтары;
4)                     Су және ... ... лас ...                     ... өсімдіктерді алғашқы өндеудің қалдықтары.
Су қорына аса қауіп-қатер туғызатындар: мұнай, пестицидтер, түсті металдардың, күрделі химиялық қосылыстары. Әсіресе, оның құрамында әртурлі зиянды ... көп. ... ... ... қатар ауыл шаруашылығы өндіріс орындарының су қорына тигізетін әсері де ... Ал  лас ... ауыл ... ... ... өте көп. ... ауыл ... дақылдарын ластаған сулармен суару, біріншіден олардың шығымдылығы өте төмен, ал екіншіден адам денсаулығына ... ... ... ... топырақтың тұздылығы көтеріледі, топыраққа биохимиялық процестердің жүруі төмендейді. Сулардың ластануы әсіресе балық қорына тікелей зиян келтіреді.
Бұл айтылған су қорларының ... ... ... ең қауіптісі балықтарға зиянды әсер ететін құрамында химиялық улы заттар бар өндірістің қалдық сулары. Оған: целлюлоза-қағаз фабрикалары, химия өндіріс орындары, ... ... ... заводтары, мал шаруашылығы өнімдері  -  жүнді, теріні өңдейтін заводтар т.б. ... Тек қана ... ... ... ... ... 168,8 мың текше ластанған суды өзендер мен көлдерге жібереді.
Соңғы жылдары егіс далаларында химиялық тыңайтқыштарды ... ... ... ... ... пестицидтердің зиянды әсері көп болып отыр. Пестицидтер суға араласқаннан кейін биологиялық жағынан ажырамай ұзақ ... ... ... ... орнығады да биологиялық тізбек арқылы адам денесіне көшеді.
Судың бактериялық жағдайы төмендегідей анықталады: 1) судағы бактериялардың жалпы саны, ал судың 1 ... 100  -  ден ... ... 2) ішек таяқшасы тобының бактерияларының саны арқылы. Ол коли  -  ... ... 1 ... ішек ... шамасы (үштен коп болмауы керек) немесе коли  -  ттрмен анықталады: Бір ішек таяқшасы болатын ... ... ... (300 мл  -  ден кем ... керек) анықталады. Оргонептикалық көрсеткіштерге судың судың иісі, түсі, дәмі, мөлдірлігі жатады. Суды ластаушы заттар. ... ... ең ... рет су қоймаларына әр түрлі ластаушы заттардың келіп түсуіне байланысты болады. Екінші ретті ластану ... ... ... әр ... ... реакцияларға түсуі арқылы жүреді. Ластаушы заттарға негізінен топырақ эрозиясының өнімдері, минералдық тыңайтқыштар, улы химикаттар және т.б. заттар жатады (азот, фосфор және ... ... ... мен ... ... ... ... пестицидтер, тұрмыстық қолдық, мұнай және мұнай өнімдері).Ластаушы заттардың басым бөлігін атмосфералық жауын  -  ... ... ... ... ағысымен, тұрмыстық қалдықтармен, өнеркәсіп орындарының қалдықтарымен, су транспорттарымен ластану үлесі де жоғары. Егіншілікпен айналысатын аудандарда ауыл шаруашылығы судың негізгі ластаушысы ... ... Су ... ... өнімдерімен, тыңайтқыштармен, улы химикаттармен, мал шаруашылық кешендерінен шайылған сулармен ластанады. Судың жылулық ластануын да атап өтпеуге болмайды. Жылынған сулардың ... көзі жылу және ... ... ... ... Осы және ... объектілерде суды салқындатқыш ретінде қолданады. Жылу электростанцияларында әрбір миллион киловатт энергияны алу 1, 5  -  2 км² суды ... ... ... ... ... ... салқындатқыштарда салқындатылып, қайтадан өндірістік процестерде пайдалануы керек. Бірақ, жылы сулардың айтарлықтай мөлшері су қоймаларына төгіліп, олардың ... ... ... ... негізгі ластануы көбінесе олардың су объектілерінен тыс су жинағыш ... ... ... ... орын алады. Мұндай құбылыстар табиғи экожүйелердің (әсіресе орманды және батпақты) қайта құрылуы немесе бұзылуына байланысты. Судың эвтрофикациясы деп  -  ... ... ... ... ... фосформен немесе құрамында осы элементтер бар заттармен баюын атаймыз. Эвтрофикация (гр. Тілінен аударғанда эу  -  ... ...  -  ...  -  ... бай қоректенуі. Эвтрофикация мысалында экологияның маңызды құбылыстары, тізбекті табиғи реакциялар, шектеулі факторлардың ... су және ... ... ... көруге болады. Эвтрофикацияның нәтижесі  -  болдырлар мен басқа өсімдіктердің қарқынды өсуі, су қоймасында органикалық заттар мен басқа да ... шіру ... ... ... ... Бұл ... ... затпенқоректенетін, оны бастапқы минералдық элементтер мен көмірқышқыл газына дейін ыдырататын ...  -  ... ... ... ... ... табиғи және антропогенді факторлар туғызады. Табиғи эвтрофикация баяу жүреді және су қоймасының ... ... пен тау ... ... құрамына және химизміне байланысты болады. Су қоры мол және ... ... ... ... су ... ... ... ұшырайды. Олар мыңдаған жылдар бойы олиготрофты жағдайда, олай болса таза күйінде қалады. Мысалы: Байкал көлі. Антропогенді эвтрофикацияға қазір барлық ішкі су ... мен ... ... ... Оны туғызатын негізгі факторларға минералдық тыңайтқыштар, кейде жуғыш заттар жатады. ... ... және ... шайынды сулар, мал шаруашылық кешендері, жылытылған сулар, рекреациялық әсерлер, ағын ... ... суға ... және т.б. адам ... ... Суды ... пайдалану.
Суды үнемді пайдалану мәселесі әуел бастан қарастырылған бірнеше жаңа ... ... ... отырып, ТШО жаңадан салынып жатқан суды реттейтін шоғырландырылған жүйенің ... ... ... атқаратын жаңа нысанның құрылысын жүргізіп келеді. Тәуекелді басқару, сенімділік пен экологиялық көрсеткіштерді жақсарту ... жоба ... ... суды ... ... мәселесімен айналысып, тұщы суды үнемдеу арқылы техникалық судың ... ... де ... Жаңа жүйеге сарқынды суларды өңдейтін және суды қайтадан пайдалануды қамтамасыз ететін қондырғылар жатады. Жаңа нысандар 1980-ші ... ... ... суды реттеу жүйесін жаңартуға ықпал етуде.
Сарқынды суларды өңдейтін нысан ТШО және ... ... ... ... жатақханалардан күн сайын келетін 6 000 м3 (1,6 млн галлон) тұрмыстық сарқынды суды ... ... ... Суды ... ... ... ... қажеттілігі үшін тәулігіне 3596 м3 (0,95 млн галлон) тазартылған су өндіретін болады.

Сумен қамту жүйелері
Сумен қамту жүйесін қызметіне, су көзін ... ... суды беру ... ... ... ... қамтамасыз ету схемалары. Локальдық, орталықтырылған, топтық сумен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... су тұтынушылар санын анықтау. Ауыл елдімекендердегі, фермалардағы және басқада ауылшаруашылық өндірістегі меншікті су ... ... ... Су ... тәуліктік және сағаттық ауытқу графигі. Су тұтынудың бірқалыпсыздық коэффициенті. Есептік тәуліктік және сағаттық су өтімін анықтау.Сорғы станцияларының су ... ... ... ... жіктеу. Арынды, өзіндік ағатын және айдамалатын өткізгіштер. 
Сыртқы су құбырлар желісі. Су құбырлар желісі пішіні және ... ... ... Су ... ... . Фасондық бөлшектер. Арматуралар. Еркін арын және есептік өтімдері. Учаскілердегі есептік өтімдерін, түйіндік және жол бойы өтімін анықтау. Тармақты ... ... ... ... ... Кері резервуарлы желілер есебі. 
 Қазақстан Республикасында су ... ... және ... ... бақылауы
Қазақстан  жер  региондарының  ішіндегі  сумен  аз  ...  ...  ...  ...  жатады.Сумен  қамтамасыздандыру  деңгейі  бойынша  ол  ТМД  ...  ...  ең  ...  ...  алады,  тіпті  Түркіменстаннан  кейін  тұр.Қазақстанның  жер  беті  сулар  ...  (жер  асты  ...  қоса  ...  ...   ...  ...  89.5  ...  шақырымды  құрайды.Республикада  таза  ауыз  суды  тым  ...  ...  жер  беті су ... ...  ...  ... Республиканың  су  шаруашылығы  мәселелері  тек  жер  беті  ...  ...  ...  және  жер  асты  суларының  ресурстарын  меңгеру  есебінен  ғана  шешілуі  мүмкін. ...  ...  су  ...  9 % жер  асты  ... ...  ... , біздің  ойымызша , оны   25% дейін  көтеруге  болады.
Жер  бетіндегі  және  жер  асты  ...   ...  ...  ...  ...  көп  жақты  сипатқа  йе. Ол өзен  ... ...  және  су  ...  ...  және  ...  ...   арқылы  көрінеді. Өзендердің  бастаулары , су режимі , жылдық су  қорының  ...  және  т.б. ...  ...  ...  маңызды  болып  табылады. Осы  факторлардың ішіндегі кейбіреулерінің экологиялық ролін қарастырумен шектелеміз. Олардың ішінде:
өзен жүйесінің ... ... ... ... тым әркелкі орналасуы техногез өнімдерінің геохимиялық миграциясы процестеріне жағылуы ықпал жасамайды;
Тянь-Шань, Алтай, Жоңғар Алатауы тау жүйелерінің өзен жүйесінің ... және су ... суы ... ... ... өндірістік региондардың шегіне табиғи сулар мен топырақты ... ... ... ... ...  ...  ...  режимнің  Қазақстандық  типтегі  өзендердің  су  айналымы   су  қоймаларының  өзін -өзі  ...  ...  ...  ...  табылады. Көктемдегі  су  тасқыны  өзенді   ластаушылардан  тазартуға  ...  ... ал  ...  ...  ...  ( тіпті  тартылуы)   техногенез өнімдерінің  аккумуляциясына  ...  ...  ...   ...  ...  ...  өзендер  жоғары  емес, жайылған  көктемгі- жаздық  қар  ... және  ...  ...  ... ...  гидрологиялық  режим  су  қоймаларының  ...  ...  ... өзі  ...  әсер ...  және  ...  ...  сулармен  және  жоғарғы  жаздық-күздік  сулармен   ерекшеленетін  алтайлық   ...  ...  ...  пайдалануға  және  су қоймаларының  өзін-өзі  тазалауына  жағымды  ...  ... тен ...  ...   ...  ...  ...  альптік  региондары  қатарының  экономикалық  даму  мүмкіндіктерін  қамтамасыз  ... ... жер  асты  ...  минерализациялаудың  жиілігі  және  олардың  жоғары  дәрежеде   болуы  экологиялық  қысымды  ...  ...  ...  ...   ...  ...  режимі  мен  су  деңгейінің  толқуы, өзендердегі  сулардың  максималды  және  минималды  ...  және  ...   ...  ...  ...  ...  әсер  ...  басқа  да  гидрологиялық  факторлар  тығыз  байланысты.
Су  ресурстарын  қорғау және  ...  ...  ...  ...    үшін  ...  ...  мәселе  болып  табылады.табиғаттағы  су  айналымының  арқасында  жердегі  су  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жағымсыз  болуына  байланысты  тұщы  су  ресурстары  ...  ...  ...  ...  ...  ...  кіредіжәне  сондықтан  аридтік  және  ...  ...  ...  су  ресурстарының  өте  тапшылығымен  сипатталады.
Қазақстан  біздің  планетамыздағы  су  ресурстары  жетіспейтін  ...  ...  ...  ... Ол  тұщы су  қорлары  бойынша  ТМД  ...  ...  ...  аз  ...  ...  ... қатарына  жатады.Бұл  территорияда  су  ресурстары  ...  ...  және  ...   ...  ...  тыс  жерде  жатқан  транзиттік   өзендерден тұрады.
Оңтүстік  - шығыс    Қазақстанның  ...  және  ... ... тұщы ... көбірек қамсыздандырылған.      Республиканың ... ... ... ... ... су көздерінің  және коммуналдық-тұрмыстық қалдықтарымен ластануының және басқа да ... ... таза түщы суға ... ... ...     ... 85 ... астам өзендер мен уақытша су көздері бар. Олардың ішіндегі 10-ының 8 ғана ... 800 ... ... ... ... ... Тобыл, Орал, Сырдария ,Шу , нұра торғай  өзендері. Қазақстандағы  сегіз  мың  өзен  ғана   он  ...  ...  ...  ...  (Орал, Ертіс , Сырдырия ,іле , Шу)  трансшекаралық  өзендер  болып  табылады. Және Қазақстанға шекаралас ... ... ағын ... ... ... 1673 ,9 шаршы шақырым ауданда мүздық бар.    Республика территориясында 47 ... ... көл бар, ... ... (8 ... ... көктемгі қар суымен толады, ал жазда құрғап кетеді.  Қазақстандағы  жер  беті  ...  ...  ...  89,5  ...  метр  шақырымды  құрайды.Соңғы  жылдары    оның  ...  ... ... ... ... ... байланысты біршама азайды. Нәтижесінде Сырдария өзенінің суы 19,8-ден  9,8 текше шақырымға, Іле ... суы  ... ... 7,4 ... ... ... азайды. Осының бәрі Арал теңізі мен Балқаш көлінің  экологиялық жағдайына күшті әсерін тигізді.
Республикамыздың жерасты су ресурстарының мол ... айта ... жөн. Жер асты ... ... ...  15,8 ... шақырымды құрайды, оның  2,6 текше шақырымы пайдаланылады.2 Бұл сулар өте минералды болғандықтан  және өте тереңде орналасқандықтан ... үшін ... ... ...         ... ...  Қазақстанда пайдаланылатын су  мөлшерінің 8  пайыздан астамын құрайды. Болашақта олар ... су ...  25 ... қамтамасыз етуі мүмкін.3Жерасты суларның бастаулары өте әркелкі орналасқан. Су қорларының  63 пайыздан астамы республиканың оңтүстік-шығыс бөлігінде  ... ... ... ... ...  60 пайызының  16 пайызы ғана пайдаланылады. Осы мөлшердегі ...  ... 52 ...  ... су ... 22 ... техникалық мақсатта, 9 пайызы жер суғару үшін және 7 пайызы  жайылымдарды  суландыру үшін пайдаланылады, 69 қала, 4000  -  нан ... ... ... астам өндірістік кәсіпорын жерасты суларымен қамтамасыз етілген, 90 мың гектарға дейінгі жерлер суғарылады.     ... ... ... үлесі республикамызда анықталған қорлардың 15, 6 пайызын, ал жалпы табиғи суларды пайдаланудың 7, 5пайызын құрайды.
Адамдардың шаруашылық қызметі Қазақстанның су ресурстарына  ... әсер ... ... ... ... ағын ... қара және түсті металлургияның  қалдықтары су ресурстарына  негативті ықпал жасайды, қалалардың коммуналдық тұрмыстық ... ... су ...  ...   және ... ...  ... жарамсыз етіп тастайды. Мұның үстіне судың тұнықтығы, түсі, температурасы  өзгеріске  ұшырыайды., жағымсыз дәм  мен иіс  ... ... ... ... ... ... ... химиялық қосылыстардың, әсіресе мұнай өнімдерінің өз-өзінен ыдырап кетуі қиын ... су ... ... ... ... ақыырын жүреді.   Тазаланбаған ағын суларды тастау олардың құрамында өндірістік құндылықтар болуы себепті үлкен эеономикалық залал әкеледі. осыған ... су ... ... ... ету ... ... ...  тиіс. Мысалы,  Балқаш АҚ-да  бұрын Балқаш көлін ластаған өндірістік сулардан 90 пайызға дейін мыс ... ... ...  ... ... ... ... қаласында   АҚ-на  айналмалы сумен қамсыздандырылған, жергілікті су  бөгендеріне  лас өндірістік ағын ... ... ... ... ... ...  ... Осы сияқты мысалдарды айта берсе болады. Сонымен қатар. Қазақстанның су ресурстарын ... ... ... ... орта жағдайының катастрофалық немесе қиын жағдайын көптеген жағдайларда анықтайтын үлкен бұзылушылықтар ... ... ...  ... ... су ... ...  көрсеткіштері басты критерийлер  болып   табылады. Мұның үстіне ПДК  көрсеткіштері  ... ... олар ... ... шаруашылық ауыз су және  коммуналдық тұрмыстық су пайдаланатын су  бөгендеріне арналған.  Аталған шаруашылық обьектілерінің су ... ...  ... да  ... ...  ...  ...  көрсеткіштер  бойынша  гигиеналық  нормативтерге  сәйкес  келмейтін  ауыз  су  ... -10 ...  ... . ...  ...  ...  (Қостанай, Павлодар  облыстары) судың  сапасы  бұдан  да  төмен  болады.    ...  ...  және  ...  ...  ...  ... және  ...  тазалау  қолданылады.Өкінішке  орай  тазалау  ...  ...  ...  ...  қайтадан  шығып  қалуына  және  басқа  да  себептерге  ...  су  ...  көп  ...  ...  ...  ...  түседі. Тұрмыстық  ағын  сулар  суландыру  және  фильтрация  егістіктерінде   тазартылады.Мұнда  олар  ...  мен  күн  ...  ...  ұшырайды.Су  буланғаннан  кейін  егістіктер  жыртылып, ол  жерлерге  ауылшаруашылығы  ...  ... Су  ...  ...  ...  және  ...  ... --   өзендер  мен  көлдердің  ағын  сулармен  ластанудың  алдын  алу
жер  беті  ...  ...  су  ...  технологияларына  негізделген  үнемді  пайдалану
  айналымдық  су  пайдалану  және  ...  ...  ... енгізу
 --   тазаланбаған  өндірістік  және  комуникалдық-тұрмыстық  ағын  сулардың  келіп  түсуін  ...  үшін  ...  ... мен  ...  ...  ... --   ...  суды  пайдалану  нормаларын  қысқарту
 --   жерасты  суларын  үнемді  пайдалану	
 --   ... ...  мен  ...  өндірістік  және  радиациялық  мақсаттарға  кеңінен  ... ... ... ... әуел ... ... бірнеше жаңа жобаларға негіз жасай отырып, ТШО жаңадан салынып жатқан суды реттейтін ... ... ... ... міндетін атқаратын жаңа нысанның құрылысын жүргізіп келеді. Тәуекелді басқару, сенімділік пен экологиялық көрсеткіштерді жақсарту ... жоба ... ... суды ... ... мәселесімен айналысып, тұщы суды үнемдеу арқылы техникалық судың сапасын жақсартумен де жұмыстануда. Жаңа ... ... ... ... және суды қайтадан пайдалануды қамтамасыз ететін қондырғылар жатады. Жаңа нысандар 1980-ші жылдардың аяғында тұрғызылған суды реттеу жүйесін ... ... ... суларды өңдейтін нысан ТШО және мердігер мекемелердің қызметкерлері тұратын жатақханалардан күн сайын ... 6 000 м3 (1,6 млн ... ... ... суды ... ... ... Суды қайтадан пайдалану жүйесі зауыттың қажеттілігі үшін тәулігіне 3596 м3 (0,95 млн галлон) тазартылған су өндіретін болады.

.  
        
      

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экология және тұрақты даму176 бет
«Қоқыс жағатын және жылу беретін зауыт»13 бет
Ірі қара өсіру5 бет
Азаматтардың қауіпсіздігі мен қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етудегі мемлекеттік басқару жүйесіндегі ішкі істер органдары81 бет
Діни бірлестіктердің ұғымы мен маңызы5 бет
Депозиттік операциялар9 бет
Еңбек шартының ұғымы және ерекшеліктері60 бет
Инфекия туралы ілім12 бет
Келісімшарттардың жіктелуі мен олардың ерекшеліктері5 бет
Кәсіпорындағы еңбек ресурстары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь