Биосфера

Жоспар

І. Биосфера құрылысы
1.1. Атмосфера
1.2. Гидросфера
1.3. Литосфера

ІІ. Биосфераның пайда болуы
2.1. Биосферадағы тіршіліктің пайда болуы туралы қазіргі көзқарастар

ІІІ. Биосфера және адамзат
3.1. Биосферадағы алғашқы шегіністер
І. Биосфера құрылысы
Биосфера – ерекше биос - өмір және тіршілік, «Sphaira» (сфера) шар, қоршаған орта деген сөздерінен алынған, яғни жер шарындағы адамзаттың жан-жануарлардың, өсімдіктердің және басқа тірі организмдердің тіршілік ететін ортасы деген мағына береді.
Бұл терминді 1875 жылы бірінші рет Австрияның атақты геологы Э. Зюсс ғылымға енгізді. Бірақ биосфера және оның жер бетінде жүріп жатқан процестері туралы ілімнің негізін салған академик В.И. Вернацкий болды. Осы ілім бойынша, биосфера +50 %-дан – 50 % -ға дейін температурасы болатын термодинамикалық қабат болып саналады.
Биосфера негізінен үш қабаттан құрылады. Олар: атмосфера (газ күйіндегі), гидросфера (су), литосфера (қатты) қабаттар.

1.1. Атмосфера
Атмосфера жер шарын түгелден орап тұрады. Ол гректің «atmos» - бу, «sphairi» (сфера) сөзінен шыққан. Оның қалыңдығы 100 км-ге дейін жетеді. Атмосфераның негізгі құрамында оттегі (20,95 %), яғни 1,5 * 1015 тонна аргон (1,28 %), азот (75,50 %), яғни 3,8 * 1012 тонна және басқадай газдар кездеседі. Атмосфера негізінен – тропосфера, стротосфера және иопосфера қабаттары болып үшке бөлінеді.
Тропосфера – грекше «tropos» (тропос) – бұрылысы, «sphaira» (сфера) – шар. Өзгермелі қабат деген мағына береді. Жер бетіне тікелей жайласқан төменгі тығыз қабаты. Орташа биіктігі 10 * 12 км-ге жетеді.
Стротосфера – латынша «stratum» - төсем, тағы сондай сияқты теңіз деңгейінен 9-11 км жоғары жататын атмосфера қабаты.
Иопосфера – гректің «ion» - қозғалғыш қабат деген сөзінен алынған. Қалыңдығы 800 км-ге жетеді.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Ж.Ж. Жатқанбаев «Экология негіздері». Алматы 2003 ж
2. В.И. Вернадский «Биосфера», М. 1967 ж
3. А.А. Горелов «Концепции современного естествознания» М. 2002 ж
4. М.С. Панин «Химическая экология» М. 2002 ж
        
        Жоспар
І. Биосфера құрылысы
1.1. Атмосфера
1.2. Гидросфера
1.3. Литосфера
ІІ. Биосфераның пайда ... ... ... пайда болуы туралы қазіргі көзқарастар
ІІІ. Биосфера және адамзат
3.1. Биосферадағы алғашқы шегіністер
І. ... ...... биос - өмір және тіршілік, «Sphaira» (сфера) шар,
қоршаған орта деген сөздерінен ... яғни жер ... ... ... өсімдіктердің және басқа тірі организмдердің тіршілік ететін
ортасы деген мағына береді.
Бұл терминді 1875 жылы бірінші рет ... ... ... Э. Зюсс
ғылымға енгізді. Бірақ биосфера және оның жер ... ... ... туралы ілімнің негізін салған академик В.И. Вернацкий болды. Осы
ілім бойынша, биосфера +50 %-дан – 50 % -ға ... ... ... ... ... ... негізінен үш қабаттан құрылады. Олар: атмосфера ... ... (су), ... ... ... ... жер шарын түгелден орап тұрады. Ол гректің «atmos» - бу,
«sphairi» ... ... ... Оның қалыңдығы 100 км-ге дейін жетеді.
Атмосфераның негізгі құрамында оттегі (20,95 %), яғни 1,5 * 1015 ... (1,28 %), азот (75,50 %), яғни 3,8 * 1012 ... және ... газдар
кездеседі. Атмосфера негізінен – тропосфера, стротосфера және иопосфера
қабаттары болып үшке ...... ... ...... ... ...
шар. Өзгермелі қабат деген мағына ... Жер ... ... ... ... ... ... биіктігі 10 * 12 км-ге жетеді.
Стротосфера – латынша «stratum» - төсем, тағы ... ... ... 9-11 км жоғары жататын атмосфера қабаты.
Иопосфера – гректің «ion» - қозғалғыш қабат ... ... ... 800 км-ге жетеді.
2. Гидросфера
Гидросфера – табиғи су ... ... ... өзендерден) құралады. Бұл құрлықтың 70 % алып ... ... 400 млн ... ... ... – жердің қатты қабаты. Ол екі қабаттан ... ... ... оның ... 10 км-ден 40 км-ге дейін ... ... ... ... Қалыңдығы 30-80 км. Жоғарыда айтылғандай
минералды қабаттардан басқа, жерді ... тағы бір ...... ... Ол тірі органимдер тараған аймақтардың бәрін ... ... ... ... жер ... тірі ... өсіп-өніп, сыртқы
қоршаған ортаның эволюциялық дамуына сәйкес қалыптасады. Биосфера ... ... тау ... шыңдарына дейін бүкіл құрғақ жерді алып
жатыр.
Атмосферадағы биосфераның жоғары шегі 20 км ... ... ... ... ... ... тұқымы) кездеседі. Бактериялар
атмосфералардың азон қабатында да өсіп-өнеді. Биосферада мол ... жер ... 50-70 ... дейінгі биіктікке ғана тарайды.
Литосферадағы биосфераның төменгі шегі 2000 – 3000 м-ге ... ... Олар ... ... ... ... 11 км-ге дейінгі тереңдікке жетеді. Теңіз жануарлары және өсімдіктері
(қызыл, жасыл, қоңыр балдырлар) үшін су өте ... ... ... ... күн ... оның 200 метр ... ... тарайды. Бұдан
кейінгі судың қабаттарын мәңгілік ... ... ... ... да тіршілік ететін организмдер болады.
ІІ. Биосфераның пайда болуы
Биосфера бірден пайда болған жоқ. Ол өте көне заманнан бері қарай күні
бүгінге ... ... ... ... ... ертеден бері қарай
құралып келе ... ... ... материалдар қарапайым
тірі организмдердің қалдықтары жер қыртысының әрбір ... ... ... ... ... ... ... негізгі пайда болу
жолдарын аықтады.
Биосфераның ең бірінші заманы Архей деп аталады. Бұл ... ... ... ... және қандай тірі организмдер ... ... ... жоқ.
Протерозой эрасы – биосфераның екінші дәуірі боп есептеледі. Бұл заман
700 млн жыл ... ... ... тірі ... ... тіршілік еткен. Олардың сол ... ... ... ... тау ... ... кезде де байқалады.
Биосфераның Палеозой эрасы немесе ертедегі тіршілік кезеңі. Бұл дәуір
шамамен алғанда бұдан 570 млн жыл бұрын ... 300 млн ... ... эра ... ... ... ... карбон және пермь дәуірлері болып
бірнешеге бөлінеді.
Кембрий дәуірінде барлық өсімдіктер теңіз суларына өскен. Олар ... ... ... кезеңінде өсімдіктер құрлыққа біртіндеп шыға бастап, дами түсті.
Девонның аяқ кезінде бұлардан ... ... ... ... ... өсе бастады. Өсімдіктер құрлыққа ... ... ... атмосфералық ауаның химиялық құрамы өзгеріп, құрлық
жануарларының дамуына жағдай туды, өйткені фотосинтез процесі арқылы ауада
оттегі көбейе түсті.
Тас ... ... ... жылы және ... ... Мұның өзі құрлық
өсімдіктерінің қаулап өсуіне мүмкіншілік жасады. ... ... ... ... үлкен аймақтарды қамтыды. Бұл дәуірдегі өсімдіктер
негізінен ... ... және ... болды. Бұлар
псилофиттен таралып, тас көмір дәуірінің басында солардың ... ... ... бас ... ... тас ... ... ұқсас көптеген белгілер болды. Бірақ пермь дәуірінің ортасында
жер бетіндегі өсімдіктерге кенет өзгеріс кірді. Ағаш ... ... ... ... ... ... Бұлардың орнына жалаңаш
тұқымды өсімдіктердің тұқымынан өсіп шыққан қылқандылар, цикада тәрізділер
және шикгалар өсе бастады.
Мезозой эрасы ... орта ... ... ... 135 млн жыл ... 115 млн жылдан астам уақытқа дейін созылған. Үш дәуірге бөледі:
триас, юра, ... тау ... ... ... Бұл ... құрлық өсімдіктері
біркелкі болды.
Юра дәуірі жылы болды. Теңіз жағалауларындағы ... ... ...... ... ... ... дами түсті.
Мезозой эрасындағы, әсіресе соңғы кезінде – бор дәуіоінде, қазіргі
флора қалыптасыдан бұрын, жер ... ... ... ... енді. Осы кезде теңіз сулары азайып, құрғақ жерлер көбейе бастады.
Бор дәуірінің аяғында Шығыс Азия мен ... Анд ... ... ... Бор ... климат кенет өзгеріп кеткен. Профессор М.И.
Голенкин бұл ... ... ... күн ... ... ... деп ... райының бір мезгілде кенет өзгеруі өсімдіктер эволюциясында ... ... ... ... болды. Бұларда көптеген жаңа прогрессивті
белгілер жетіле түсті. Мәселен, аналықтың, сондай-ақ ... ... ... ... ... гүлдің пайда болуы және тағы басқа.
Кайназой эрасы бұдан 70 млн жыл бұрын ... Осы ... ... ... ... қазіргі кезден флораның қалыптасу процесі ... ... екі ... ... Ол ... және ... кезеңдер.
Үштік дәуірде тау құрылу процесі дами түсті. Жер ... ең ... ... пайда болды. Осы кезде Қара теңіз бен Жер Орта
теңіздері оқшауланып өз алдына ... ... ... жер ... ... ... ... және ең қысқа
дәуірі болып саналады. Ұзақтығы 1 млн ... ғана ... Бұл ... тән
жағдай – сол суық кезеңдер және мұз дәуірі жылы ылғалды ауа райымен ... ... ... ... ... мен жер қыртысының даму процесі
біркелкі емес. Мұздар жер бетін басқан кезде ... ... ... қарай ығысып кетті. Бірте-бірте ауа райы жылынып, өсімдіктердің
өсуіне ... ... ... ... тіршіліктің пайда болуы туралы қазіргі көзқарастар
Тірі организмнің анорганикалық материядан пайда болуы жайында ... ... ... ... ... мұны шешу ... түскен жоқ. Идеалистер ең алдымен діни ұғымдарды таратуға ұмтылды.
Тірі организмдер құдайдың құдіретімен пайда болды ... ... ... ... ... өлі ... ... қазіргі
біздің көріп жүргеніміздей толық бейнелі түрінде құдай жаратты деп ... ... ... де тірі ... ... ... пайда
болады дегеннен саяды. Адамзат құрттар, молюскалар немесе шіріген заттардан
пайда болды деп ... ... ... Редидің жүргізген зерттеу
жұмыстары, тірі организм ... ... ... ... ... ұғымды жоққа
шығарды. Ол жас етті алып, оны ... ... ... ... ... қойды.
Ешбір тірі заттың пайда болғаны болмайтынын дәлелдеп шықты.
Луи ... ... ... ... ... дамитынын
бірден білді. Сонымен тірі организм ешқашан да өзінен-өзі дамымайтыны
белгілі болды.
Ф. ... ... ... ... тұрғыдан
тіршіліктің пайда болуының жалпы сипатын берді. Материал еш ... ... ... ... ол ... қозғалыста болып, дамып отыратынын
айтты. Материя өзінң дамуында әр уақытта жаңа ... ... ... деп
қорытынды жасады ол.
ІІІ. Биосфера және адамзат
Адамзат баласы да ... өзі ... көп ... ... Бірақ адам баласының үстемділігі ... ... ... басқа тірі организмдерінен әлдеқайда жоғары дәрежеде көтерді.
Үстіне аң терісін, өсімдіктердің жапырағы мен ... ... күн ... ... ... ... қажетін биосферадан алып отырған. От
жағуды білмегеннің ... адам ... ... ... еті ... ... ... мен буын-бұтақтарын шикідей жеп,
өсімдіктерді қорек етіп, өсіп-өне берді. Кейінірек ... ... ... адам ... ... ... әлдеқайда жоғары сатыға көтеріле
түсті. Сана-сезім, ақыл-ой ғасырлар өткен ... ... ... ... өтіп ... ... ... көтеріле берді.
Жер спутнигін, космос корабльдерін ұшыру, Ай мен Марсқа саяхат жасау
қамын кірісу, атом кемесі мен атом ... ... ... ... ... миллион гектар тың және тыңайған жерлерді игеру, шөлді жерге канал
жүргізіп, жасанды көл жасау, ... ... ... ну ...... жер ... ... тікелей хабарласу – бәрі де бүгінгі
заманның үйреншікті әдетіне ... ... Бұл ... ... соңғы
20-30 жылдың ішінде ... ... ... да ... ... космос корабльдері, компьютерлер ғасыры дейді. Мұның ... ... зор ... қызу ... ... ... биосферадағы объектілер жойыла қалса, ол қалпына тез арада келе
қоймайды. Мыңдаған және миллиондаған жылдарды қажет ... ... ... алқабын кесіп, не оттап, не өртеп жойып жіберу ... ... ... ... арнасын басқа жаққа бұрып ... ... ... ... құриды, кеме жүзбейді, жағаларындағы ел көшіп кетеді, ... ... ... ... ... ауып ... жер құлазып қалады. Ұлан байтақ
кең далаға мыңдаған ... ... ... жер ... айналдырып,
шаңын бұрқыратып қара дауыл тұрғызуға да адамза тбаласының шамасы әбден
келеді.
Бірақ ... ... ... ... Мыс, ... су ... кеуіп қалған көл ... оңай ... жыл ... ... Биосферадағы пайда болып ғасырлар бойы шалқып
жатқан айдын ... ... ... ... ... ... ... емес. Оның ішіндегі балығы, өсімдігі, климаты, арнасы, ... ... ... адам ... өзгеріске ұшырап кетеді.
Саялы сыңсыған ну орман-тоғайсыз, айдын-шалқар көлсіз, арқырап аққан
өзенсіз- жайқалып өскен шекарай шалғын шөпсіз, бітік шыққан ... ... ... өсуі ... ... ... да біздің заманымызда
биосфераны қорғау, оның байлығын, асыл қазынасын ... ... ... ... ... пайдалану маңызды проблемаларға айналып
отыр. Биосфераны «бағындыру» ғана емес, көп жағдайларда ... ... ... оның заңдарымен келісу, санасы керек болады.
Демек, бұл адамға қажетті барлық заттардың бәрі де ... ... ... ... ... шегіністер
Тіршіліктің биосферада пайда болғанына ғалымдардың есебі бойынша 5-6
миллиардтай жыл өтті. Ұзақ созылған бұл ... ... бір ... ... ... да, түр ... де сан ... мен жануарлардың таңғажайып түрлері пайда болды.
Биосфера тармақ жайған ... ... қожа ... ... ... жоқ. ... ол да ... болды. Оның пайда болғанынан 1,5
млн жыл уақыт өтті. Бұл кезде оның ... ... ... ... ... ... өсімдіктердің 500 мыңнан астам түрлерін сый еткен.
Биосферада тіршілік пайда болғаннан бері қалыптасқан соншама бай түр
иелерінің бәріне ортақ заң ... тым ... ... өз ... сай ... құра бастағанына 10 мың жылдай ғана
темір мен пайдалы қазбалардың пайдалана бастағанына 4-5 мың жыл ... ... ... шар ... ... ... 5 ғасыр,
биосфералық өзгертуге техникалық құралдардың пайдалана бастағанына ... ... ... ... 40-50 ... уақыт, ол
биосфераның планетасының көлемін алыстан алақанға салып қарағанда ... ... ... Мұндай құбылысты тек 1958 жылдан бері ... ... ... рет жер ... ұзап шыққан адамзат баласы ... ... ... ... ... ... әсем» - деп айқайлады. Әрине
алыстан сұлу ... ... өз ... тым ... ... оның ... қайда ығысып барады? Біздің өз қолымыздан өсірген ... мен ... тас ... мен ... алыптары қоршағанда біз бұрынғыдай
боламыз ба?
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Ж.Ж. Жатқанбаев «Экология негіздері». Алматы 2003 ж
2. В.И. ... ... М. 1967 ... А.А. ... ... современного естествознания» М. 2002 ж
4. М.С. Панин «Химическая экология» М. 2002 ж

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет
Атмосфера туралы түсiнiк жəне биосфера мен адам өмiрiндегi маңызы10 бет
Атмосфера туралы түсінік, онын құрамы және биосфера мен адам өміріндегі маңызы14 бет
Байқоңыр космодромы және оның Қазақстан биосферасына әсері9 бет
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері10 бет
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері туралы6 бет
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері қандай?10 бет
Биосфера - ғаламдық экожүйе7 бет
Биосфера - әлемдік экожүйе3 бет
Биосфера жайлы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь