М.Әуезовтің "Адамдық негізі - әйел" мақаласы


М.Әуезовтің публицистикалық мақалалары «Адамдық негізі - әйел», Мұхтар Әуезовтің мақаласы. Әуезовтің қалам алды туындыларының бірінен саналатын бұл мақала Семейде шығып тұрған «Сарыарқа» газетінің 1917 жылғы 5 қыркүйектегі 12-санында жарияланған. Кейін «Лениншіл жас» газетінде (1966, 8 маусым), жазушының 12 томдық шығармалар жинағының 11-томында (1969, 7-9-беттер), 20 томдық шығармалар жинағының 15-томында (1984, 7-9-беттер), 1997 жылғы «Таңдамалысында» (327-328-беттер) қайта басылды. Бұл мақаланың жазылып, жариялануы жайлы Әуезовтің өзі1928 жылы жазған өмірбаяны «Өз жайымнан мағлұматта» былай деп мәлімдейді: «Алғашқы жазуларым сырлы әдебиет бетінде болмай, жалпы газет, журнал мақалаларынан басталады. Ең алғашқы баспаға шыққан статьям «Сарыарқа» газетінде:«Адамдык, негізі - әйел» деген нәрсе еді. Бұл анығында менің жалғыз өзімдікі емес. Тұраш екеуміздікі болатын. Негізгі пікір соныкі еді, мен соның пікірімен жаздым. Мақаланы бергенімізде ешқайсымыздың қолымыз жоқ еді. Басқармадағы Сәбит Дөнентай баласы ма, болмаса Әлімбеков пе, біреуі мен әкеп берген соң «Семинарист Әуезов» деп аяғына қол қойып жіберіпті» (Әуезов мұражайының архиві, 382-папка, 7-бет). Мақала сол кезең үшін қазақ арасындағы маңызды қоғамдық-әлеуметтік мәселелердің бірінен саналатын әйел теңдігі туралы жазылған еді. Мұнда әйел затының қоғам өмірінде алатын орны туралы және қазақ арасындағы кейбір әдет-ғұрыптар мен әйелге деген кертартпа көзқарастың халықтың тұрмыс халінің оңалуына тигізер зиянды әсері мен кедергілері ғылыми-философиялық тұрғыдан талданып қарастырылған. Қоғамдық дамудың негізгі тетіктерінің бірі - адам баласының сана-сезімі, адамгершілік құлқы, білім деңгейіне тікелей байланысты деп түсінетін автор осы бағытта, тәлім-тәрбие ісінде әйел затының атқарар қызметіне ерекше мән беріп, жоғары атап көрсетеді. Адам баласының пайда болуының әуелгі кезеңінде, әлі де тағылық дәрежеден қол үзіп, үзап кете алмай жүрген деуірде әйелден бала туып, олар анасының айналасына үйіріліп тамақ асырап, жан сақтап келген. Осыдан үй ішілік, туыстық ұйымы пайда болған. Содан барып адам баласы хайуандықтан адамшылық қалыпқа біртіндеп ауысқан деген ой болжамын ұсынады. Қазіргі күні де адам баласы ес кіріп есейгенге дейінгі алғашқы тәрбиені анасының ақ сүті мен елжіреген мейірімінен алады. Кейін бала қаншама үлгі-өнеге, тәлім-тәрбие көрсе де, «әуелгі анадан алған өрнек ішкі сырының арқауы болады». Демек адамзат қоғамының өркендеуіне әйел мол үлес қосқан, жас ұрпақтың тәрбиелі болып өсуі үшін ең алдымен қоғамдағы әйелдің хал-жағдайын түзеп, оңалту қажет. Өйтпейінше қоғам, мемлекет, ел гүлденіп, көркеймек емес. «Сол себепті әйелдің басындағы сасық туман айықпай, халыққа адамшылықтың бақытты күні күліп қарамайды. Ал, қазақ , мешел болып қалам демесең, тағліміңді, бесігіңді түзе! Оны түзейім десең, әйелдің халін тузе» деп, кемел де көрген ой айтумен аяқталады мақала.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Низами Гәнжауи тағылымы - тәрбие тәлімі3 бет
Мұхтар Әуезовтың әдеби-сын еңбектерi7 бет
"Қазақ әйелі" концептісінің этномәдени сипаты47 бет
Іскер әйелдер мен жастарға иек артады98 бет
Абай мұрасындағы әйел бейнесі25 бет
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары7 бет
Бала емізулі әйелдер мен жүкті әйелдердің тамақтануы8 бет
Балалар мен әйелдердің теміртапшылық анемиясы4 бет
Екі қабат әйелге қамқорлық10 бет
Жалпы әйелдер қылмыстылығының түсінігі61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь