Экологиялық жүйе

Жоспар

Кіріспе

1. тарау. Экология ғылымы
1.1. Экология ғылымның дамуы.
1.2 Экологиялық жүйе

2. тарау. Экологиялық жүйе
2.1 Ауа айналымы және су айналымы
2.2 Қала экологиясы

Пайдаланылған әдебиеттер
1.1. Экология ғылымның дамуы.

Қоршаған табиғи ортаға адамдар, жануарлар, өсімдіктер, басқа да тірі жәндіктер өмір сүретін мекен-жәй, ондағы жер-су, ауа мен жел, жылы мен суық, ас пен қорек, олардың достары мен жаулары кіреді.
Қоршаған орта тірі және өлі табиғаттан құралған, өзара тығыз байланыстары бар біртұтатас жүйе. Табиғатта болатын барлық құбылыстар мен өзгерістер осында өтеді.
Қоршаған ортаның күрделі проблемаларын зерттейтін, ғылыми тұрғыдан ұсыныстар жасайтын ғылым саласы соңғы жылдары экология деп аталып жүр. Ол гректің «oicos» - үй, мекен, тұрғын жер, және «logos»- білім, ғылым зерттеу деген екі сөзінен құралған.
Экология барлық тірі организмдерді, олардың тұратын «үйін», «мекен-жайын» және сол «үйді» тұруға қолайлы ету үшін атқаратын міндетті зерттейді.
Экология - белгілібір ортада тұратын организмдерді зерттейтін, олардың басқа организмдермен және қоршаған ортамен арқатынастарын анықтап, жиынтық қорытынды жасайтын ғылым.
Ең алғаш «экология» деген сөзді пайдаланған Генрих Девид Тюро. Ол1858 жылы қаңтар айының бірінші жұлдызында бір досына «Гоар мырза әлі Конкордта ботаника және экология мен айналысуда деп жазады.
Экологияны ғылымға бірінші болып енгізген белгілі табиғат зерттеушісі, дәрігер, аса дарынды неміс Э. Геккель. Ол ғылымға көптеген жаңа сөздер, ұғымдар қосты, соның бірі экология.
1869 жылы Э. Геккель экологияға мынадай анықтама берді:
Экология табиғаттың экономикасын білу, сонымен қатар тірі организмдердің осы ортадағы басқа органикалық және органикалық емес заттардың арақатынасын, өсімдіктер мен жануарлардың олардың достары мен жауларыының бір- бірімен байланысын зерттеу.
Қысқартып айтқанда, экология Ч. Дарвин «өмір сүру үшін күрес жағдайлары» деген табиғатты қиын байланыстармен арақатынасын зерттейтін ғылым.
Э. Геккельдің кейінгі көптеген ғалымдар экологияның анықтамаларын беріп, оның басқа ғылымдардан айырмашылығын көрсетуге тырысты.
1920 жылы Ф. Клементе (АҚШ) экологияны бірге өмір сүретін түрлі өсімдіктер мен жануарлар туралы ғылым;
1937 жылы Ч. Элтон (Ұлыбритания! Экологияны жануарлардың жаратылу тарихын, олардың әлеуметтік және экономикалық орнын зерттейтін ғылым;
1959 жылы Х.Б. Одум (АҚШ) экология табиғаттың құрылысы мен атқаратын қызметін зерттейтін ғылым;
1975 жылы Р. Дажо (Франция) экология тірі организмдердің өмір сүру жағдайларын, организм мен ортаның өзара байланысын зерттейтін ғылым деп көрсеткен.
Экологиялық мәселелерді зерттеуде Қазақстан ғалымдары да көптеген зерттеулер жариялап, оқу құралдарын шығарып, өз үлестерін қосады. Бұл салада қазақ тілінде басылып шығарылған кітаптарда аз емес. Дегенменде бұл зерттеуші бітпейтін , анықтауы таусылмайтын, күнбе- күн жаңадан талап қоятын тақырып.
Қазіргі кезде көптеген ғалымдар келіскен анықтама мынау:
Экология- қоршаған ортаны қорғаудың ғылыми негізі, тірі организмдердің өмір сүру жағдайларын, олардың өзара қатынасын, табиғи ортамен байланысын зерттейтін ғылым.
Тірі организмдердің және табиғаттың басқа да құрамдары мен арақатынастарын зерттеген кезде экология басқа ғылым салаларымен тығыз байланыста болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі



1. Ғ. Сағымбаев «Экология негіздері» А., 1995 ж.
2. Атмосфера, ғалам ластануы және зардаптары. «География және табиғат» 2005 ж. №2
3. Экология курсының бағдарламасы «География және табиғат» 2005 №3
4. Экология мәдениетінің өркендеуі «Атамекен» 2000ж. 26 шілде
5. Дүние жүзінің мұхиттарының ластануы. «География және табиғат» 2005 ж. №4
        
        Жоспар
Кіріспе
1. тарау. Экология ғылымы
1.1. Экология ғылымның дамуы.
2. Экологиялық жүйе
2. тарау. Экологиялық жүйе
2.1 Ауа ... және су ... Қала ... ... ... ... ғылымы
1.1. Экология ғылымның дамуы.
Қоршаған табиғи ортаға адамдар, жануарлар, өсімдіктер, басқа да тірі
жәндіктер өмір ... ... ... ... ауа мен жел, жылы ... ас пен ... олардың достары мен жаулары кіреді.
Қоршаған орта тірі және өлі ... ... ... ... бар ... жүйе. Табиғатта болатын барлық құбылыстар мен
өзгерістер осында өтеді.
Қоршаған ортаның күрделі проблемаларын зерттейтін, ғылыми тұрғыдан
ұсыныстар жасайтын ... ... ... жылдары экология деп аталып жүр. Ол
гректің «oicos» - үй, мекен, тұрғын жер, және ... ... ... ... екі сөзінен құралған.
Экология барлық тірі организмдерді, олардың тұратын «үйін», ... және сол ... ... ... ету үшін ... ... - белгілібір ортада тұратын организмдерді зерттейтін,
олардың басқа организмдермен және қоршаған ... ... ... қорытынды жасайтын ғылым.
Ең алғаш «экология» деген сөзді пайдаланған Генрих Девид Тюро.
Ол1858 жылы ... ... ... ... бір ... ... ... әлі
Конкордта ботаника және экология мен айналысуда деп жазады.
Экологияны ғылымға ... ... ... ... ... ... аса ... неміс Э. Геккель. Ол ғылымға
көптеген жаңа сөздер, ұғымдар қосты, ... бірі ... жылы Э. ... ... ... ... берді:
Экология табиғаттың экономикасын білу, сонымен қатар тірі организмдердің
осы ортадағы басқа органикалық және ... емес ... ... мен ... ... ... ... бір- бірімен байланысын зерттеу.
Қысқартып айтқанда, экология Ч. Дарвин «өмір сүру үшін ... ... ... қиын ... ... зерттейтін
ғылым.
Э. Геккельдің кейінгі көптеген ... ... ... оның ... ғылымдардан айырмашылығын көрсетуге тырысты.
1920 жылы Ф. ... (АҚШ) ... ... өмір ... түрлі
өсімдіктер мен жануарлар туралы ғылым;
1937 жылы Ч. Элтон (Ұлыбритания! Экологияны ... ... ... ... және ... орнын зерттейтін ғылым;
1959 жылы Х.Б. Одум (АҚШ) ... ... ... ... ... зерттейтін ғылым;
1975 жылы Р. Дажо (Франция) экология тірі ... өмір ... ... мен ... өзара байланысын зерттейтін ғылым деп
көрсеткен.
Экологиялық мәселелерді зерттеуде Қазақстан ғалымдары да ... ... оқу ... ... өз ... ... ... қазақ тілінде басылып шығарылған кітаптарда аз емес. ... ... ... , ... ... күнбе- күн жаңадан
талап қоятын тақырып.
Қазіргі кезде көптеген ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғаудың ғылыми негізі, тірі организмдердің
өмір сүру жағдайларын, ... ... ... ... ортамен
байланысын зерттейтін ғылым.
Тірі организмдердің және табиғаттың басқа да құрамдары ... ... ... ... ... ғылым салаларымен тығыз
байланыста ... ... ... ... ... ... өмір сүретін, өзара және табиғаттың өлі
бөліктерімен қарым – ... ... ... және ... ... ... ... болып тұратын ортаны экологиялық жүйе деп
атаймыз.
Экологиялық жүйе тіршілікке қажетті ... және ... ... ... ол ... ... ... болып табылады.
Экологиялық жүйе көлемі жағынан түрлі ... ... ... үлкен орманда жеке жүйе қатарына жатуы мүмкін.
Көршілес орналасқан экологиялық ... ... ... ... мен зат ... ... ... Бірақ қашанда
болса жүйе ішіндегі байланыс пен зат ... көп кем ... ... ... ... ... азық ететін жыртқыш
аңдар, өзара тығыз байланыстар бар. Сондай-ақ байланыстар ... де ... ... ... энергия көздері мен құрылымына байланысты
екіге бөлінеді.
Экологиялық жүйе үшін ... ... ... күш» ... ... көзіне, санына және сапасына байланысты болады.
Энергия қуатының көздеріне қарай ... ... ... ... күн ... ... ... басқа көздерінен және
адамдардан алмайтын жүйелер. Оған мұхиттар мен биік таулар.
- ... күн ... және ... ... ... Оған
шабындықтар, жағалаудағы шығанақтар, өзендердің құйылыс сағалары , ... ... күн ... және ... ... жүйелер. Оған
егістіктер, су қабатында қолдан өнім өсіретін тұқымдарынан ... және ... ... ... ... ... Энергияны отынан алатын жүйелер. Оған қалалар, ... ... олар күн ... көрі ... ... алынатын эергия
күшіне мұқтаж.
Экологиялық жүйелердің құрылымы бойынша бөлінуі өсімдік ... ... ... ... ... ... ... жүйелер өсімдіктер
түрлеріне қарай, судағы жүйелер ... және ... ... бөлінеді. Адамзат қоғамның өсіп- өркендеуі мен
– мәдени ... осы ... ... ... ... Ауа айналымы және су айналымы
Жер шарын қоршап тұрған тұрған шаң тозаң, бу мен ... ... ... күн ... жер бетіне жеткен ұсақ - ұсақ ... жан ... ... ... ... ауа ... ... сәуле шашып беті кеуіп,
жарылып, одан әрі қыза ... Бұлт пен жел , ... ... ... ... ... ... + 100 С –тан астам ыстық, түнде – 100 С-
қа төмендеп қақыраған аз ... ... ауа тым ... 1 м 3 –де 1300грамм ауа болады. Ауа
газдары құрамының өзгеруі ... ... ... ... көп жылдар
бойы дамуының нәтижесі.
Ауадағы қалыптасқан ... ... шаң ... ... ... күн сәулесінің азайып жерді өте ... ... ... ... ... ... тарап кетпеуіне жауыын-шашын әкелетін бұлттарды
жинауға көмектеседі.
Адамдар ауасыз күн көре ... ... ... болмай қандай
ауа ... да дем ... ... ... ... етілмесе адам өледі. Адам баласы тамақсыз 5 күн
өмір сүрсе, ... 5 күн өмір ... ... 5 ... өмір сүре
алмайды.
Тәулігіне адамдар ... ... 25 кг, ... 10-11 мың ... етсе, қойға – 20мың, жылқыға 86 мың литр ауа керек.
Табиғат байлықтарын ... ... ... болмайтынын,
қоршаға норта бүлініп, ісиен шығуы оңай ... ... XX ... жылдарынан түсіне бастады.
Тірі организмдердің және табиғаттың ... да ... ... ... ... ... басқа ғылым салаларымен тығыз
байланыста болады.
Табиғат байлықтарының ... ... ... су. ... ... өнім мен тағамға айырбас ... ... суды ... зат ... ... ... мен ... дене құрамына кіріп, онда ... және ... ... қатысады.
Денедегі су мөлшері 10-12 процентке кемісе адам ... ... ... бастайды, 20-25 процентке кемісе өмір ... адам 70 ... орта ... 50 ... су ... ... ... исі және дәмі жоқ сұйық зат, жақсы ерітуші.
Судың жылуды аз ... көп ... ... ... ... үшін су қолданылады.
Жер шарындағы сулар үнемі қозғалыста болып, барлық бос ... ... ... бу, мұз ... күйіне қарамастан, ... деп ... ... ... ... өзен, көл, теңіз, жер асты сулары, ... ... ... ... ... ылғал кіреді.
Экологиялық мәселелерді зерттеуде Қазақстан ғалымдары да көптеген
зерттеулер жариялап, оқу құралдарын ... өз ... ... ... ... тілінде басылып шығарылған кітаптарда аз емес. Дегенменде
бұл зерттеуші бітпейтін , анықтауы ... ... күн ... қоятын тақырып.
Өнеркәсіпте, ауылшаруашылығында тұрмыстық қажетте көбіне өзен ,
көл ... ... және су ... ... ... гидросфераның ең
ірі бөлігі – мұхиттар.
Мұхит суларында пайдалы ... ... ... ... ... және дәрі – ... өнеркәсіптері үшін қажетті шикізаттар
қоры өте көп.
Қазақстан Республикасы да тұщы су қоры ... ... ... ... ... ... магниттің, платинаның, алмаздмың ... қоры ... ... ... мен ... жер шарында өнетін биологиялық өнімдердің 43
процентін, ... 50-70 ... ... қорларында өзен, көл, теңіз, жер асты ... ... ... ... ... ... ... кіреді.
2.2 Қала экологиясы
Адамдар ерте заманнан бастап табиғат ... ... ... келген. Ол кезде табиғат байлықтары мол, ал оны жұмсау ... ... ... ... ... ... ... сияқты
мәселелерге көп көңіл бөлмеген.
Адамдардың іс-әрекеті -, ... ... бойы ... бұзып, қоршаған ортаны аздырып, енді өздерінің ... бола ... ... ... бүлдірудің мөлшері өте үлкен болғандықтан
жасалған зиянды табиғат өз күшімен жоя ... ... ... келе ... ... түсті.
Дүние жүзінде әрбір 14-15 жылда өндірістік өнім ... екі ... ... Ол үшін ... шикізатты құрылыс материалдарын азық-
түлікті т.б. ... ... ... ғасырлар бойы «Қожалық етіп», билік жүргізуге үйренген адамдар
оның байлықтарын есепсіз қисапсыз ... ... ... қазіргі
экологиялық дағдарысқа әкелді.
Өмір сүруі үшін табиғаттың қажет ... енді ... ... ... ... адамдар аолдарына белгілі мақсат қояды
да, соған тезірек жету жолын ... саны мен ... ... тез өсуіне байланысты
экологиялық жүйеге түсетін ауырпалық үнемі күшейтіліп келеді.
Қалаларда ... пен ... ... бар, ... ... ... ... коммуналдық тұрмыстық
қажеттерді өтеу жақсы ... ... ... бос ... ... өткізуге, оқып үйренуге,
қалаған мамандық алуға, мәдениет ... ... ... ... да қалада тұрғысы келетіндер қатары көбейіп, ауылдан
қалаға көшушілер саны жыл ... ... ... ... Республикасы да
дүниежүзілік Урбанизация процесінен тысқары қалған жоқ. Әсіресе өнеркәсіп
және ... ... көп ... тың және ... ... ... ... саны өсті.
Қоршаған ортаға ауырпалық көбейеді ... ... ... ... ... құрылыыта және жол салуға қажет
техникалар, ауаны түтін және ... ... сол ... ... дем ... ... ... зиян келтіретінін айтамыз.
Сондықтанда қала тұрғындары ауыл ... ... ... көп ... айтсақ та жеткілікті.
Қаладағы табиғи ... ... ... ... болуы ертеден
бері ғалымдарды басшы орындарды ойландырып, жүрген мәселе. Сәулеттік
–құрылыстық ... бұл ... ... ... бар.
Қоршаған ортаға адамдардың зиянды ықпалын айтудың жолдарының бірі
әр мемлекет өз территориясында халықты ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығының, басқа да шаруашылық
салаларының ... өсу ... ... ... ... мен ... ... орындарын алдын ала белгілеу керек.
Әрбір ... ... ... ... бас ... ... ... сауаты бар, көзі ашық, өз мамандығының жете білетін маман
табиғи ... ... ... өмір сүретін жеріне ... ... ... байлығы мен қуаты осы ... ... ... ... Халыққа білім беру жұмысын жолға қойып, жоғары ... ... ... ... мен мамандығын ұдайы арттырып отыру
жаңа инженерлік мамандығын ... ... ... мен ... ... дүние жүзі қоғамдастығына құрметті орын алуға болады. Тиіп-
қашып, шала –шарпы оқып ... ... болу ... емес. Еңбекке жарамды
адамдар көп болып, олардың білімі мен мамандығы ... ... ... ... ... қоғам бай.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Ғ. Сағымбаев «Экология негіздері» А., 1995 ж.
2. Атмосфера, ғалам ... және ... ... және ... ... ... ... курсының бағдарламасы «География және табиғат» 2005 №3
4. Экология мәдениетінің өркендеуі ... 2000ж. 26 ... ... ... мұхиттарының ластануы. «География және табиғат» 2005 ж.
№4

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ИСО 14001:2004 "Экологиялық менеджмент жүйелері. Талаптар және қолдану бойынша нұсқаулық жайлы6 бет
Исо 14001:2004 "экологиялық менеджмент жүйелері. талаптар және қолдану бойынша нұсқаулық"13 бет
Экологиялық қауіпсіздік пен қоршаған ортаның тұрақтылығын сақтау үшін, қалдықтар жүйесін жан-жақты зерделеп, қалдықтарды басқару жүйесін жетілдіру жолдарын қарастыру58 бет
Экологиялық құқықтың түсінігі, пәні, жүйесі22 бет
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
«бастауыш сынып оқушыларына экологиялық тәрбие беру»29 бет
«Экологиялық сараптама түрлері »19 бет
«Экологиялық қолайсыз аймақтардың құқықтық режимі»25 бет
Арал өңірінде табиғи-шаруашылық кешенді экологиялық орнықты дамытудың ғылыми негізі32 бет
Атырау облысының экологиялық жағдайын картографиялаудағы қазіргі технологияны пайдалану42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь