Қазақстанға халықты депортациялау

XIX ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстанның қоғамдық өміріндегі түбірлі өзгерістердің бірі – азаттық қозғалыстың белгілі өкілдерінің қазақ жерінде айдауда болуы. Польша азаттық қозғалысына қатысқандар, халықшылдықтың, социал демократияның, құпия қоғамдардың өкілдері Қазақстанға жер аударылып, жергілікті қазақ және басқа осы өлкені қоныстанған халықтардың өмірімен танысты, патша шенеуніктерінің бақылауына қарамастан, оның тарихын, шаруашылығын, мәдениетін зерттеді, ағартушылық істі ұйымдастыруға ат салысты.
1863-1864 жылдардағы Польшадағы ұлт-азаттық қозғалыс көп ұлтты Ресей империасының саяси-қоғамдық өмірінде ерекше орын алды. Сібірге,соның ішінде Қазақстанның солтүстік-шығыс өңіріне жер аударылған революционерлердің санын анықтау қиын.Шамамен алғанда,1863 жылы-524,1864 жылы-10619, 1865 жылы-2899 адам.Польшадан жер аударылғандар Сібірге жіберілді.Жалпы алғанда,Ақмола және Семей облыстары құрамында болған Батыс Сібір генерал-губернаторлығына айдалған поляк революционерлерінің жалпы саны 10 мың адамнан асты.
Әлеуметтік құрамы әр түрлі поляктардың бірқатары Орынбор өлкесіне жіберілді.Қазақ жеріне айдалған революционерлердің басым көпшілігі өз заманының білімді адамдары еді.Э.Страшинский,М.Д.Муравский,С.С.Гросс,Л.Мурашко тағы да басқа революционерлер Ресейдің және шетелдердегі оқу орындарында білім алған,саяси көзқарастары жағынан патша үкіметінің отаршылдық езу
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім Министірлігі
Орындаған:
Тексерген:
XIX ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстанның ... ... ... бірі – ... ... ... ... қазақ
жерінде айдауда болуы. Польша азаттық ... ... ... ... ... ... ... жер аударылып, жергілікті қазақ және басқа осы ... ... ... ... ... шенеуніктерінің бақылауына
қарамастан, оның тарихын, шаруашылығын, мәдениетін ... ... ... ат ... жылдардағы Польшадағы ұлт-азаттық қозғалыс көп ұлтты Ресей
империасының саяси-қоғамдық ... ... орын ... ... ... ... өңіріне жер аударылған революционерлердің
санын анықтау қиын.Шамамен алғанда,1863 ... ... 1865 ... ... жер ... ... жіберілді.Жалпы
алғанда,Ақмола және Семей облыстары құрамында болған Батыс Сібір генерал-
губернаторлығына ... ... ... жалпы саны 10 мың
адамнан асты.
Әлеуметтік құрамы әр ... ... ... Орынбор өлкесіне
жіберілді.Қазақ жеріне айдалған ... ... ... ... ... ... тағы да ... Ресейдің және шетелдердегі оқу орындарында білім
алған,саяси ... ... ... ... ... езу саясатына
қарсы күрескен әскери немесе басқа да қоғамдық ұйымдардың ... ... ... ... ... азаттық күресі өкілдерінің
Қазақстанның қоғамдық өміріндегі істер бұл ... әлі де ... ... еді. ... ... ... ... сол заманда демократияшыл
қауым арасында кең таралды. 19 ғасырдың 40-жылдарында жазылған,кейіннен
ағылшын, итальян, неміс басқа да ... ... ... XIX ... ... ... ... танытуда белгілі шығарма еді. Қазақтардың
тарихи тағдырын,өмірін көркем тілмен ... бұл ... ... ... ... ... еді. ... осы дәстүрді 60-жылдардағы поляк
революционерлері жаңа тарихи жағдайда одан әрі ... ... ... ... ... ... ... ерекше көзге түскені Северин Севеинович Гросс. Ол ... заң ... ... ... ... да
ағымдарының көрнекті тұлғалары Н.И.Долгополов, А.Леонтьев және басқа саяси
жер аударылғандармен байланысты болған Гросстың ағартушылық қызметі ерекше.
Ұлы Абай ... мен С.С. ... ... ... екі халықты бір-
біріне танытқан, кейінгі ұрпақтарға белгілі болған оқиға. ... ... жиі ... С.С. ... ... ... өмірі,
достары, отбасымен жақын танысып қана ... ... ... ... ... ... қызықты мәліметтер жинады. Егерде ХХ ғасырдың
40-жылдарында бір поляк Адольф Янушкеевич Абайдың әкесі Құнанбаймен ... ... ... ... қызықты ойлар қалдырса, екінші поляк
халқының
өкілі – Гросс ұлы Абаймен ... ... ... ... ... ... ... халқының әдет-ғұрпы, билер ... ... ... ... ... ... статистикалық комитеті
арқылы «Қырғыздардың заң әдет-ғұрыптары үшін материалдар» ... ... ... ... Бұл шын ... қазақ халқының мүліктік
құқығының көшпелі қоғам жағдайында ерекшелектерңн ... ... ... ... ... ... ... қозғалысының жаңа сатыға
көтерілуі Батыс Сібірге, Қазақстанға революционерлерді жер аударуға кең жол
ашты. Батыс Сібірдегі Том және ... ... жер ... көбеюіне 1881 жылы тамыз айының 29-ында патша үкіметі саяси ... ... ... ... ... ... ... шешім
қабылдауы да себепші болды.
Әсіресе саяси жер аударылғандардың біршама шоғырланған ... ... ... ... 1822 жылы Семей облысында – 54, 1883 жылы Ақмола
облысында – 3, 1885 жылы – 23, 1886 жылы – 32 ... ... жер ... басым көпшілігі айдалу мерзімі аяқталғаннан
кейін туған елдеріне қайтып оралуына және ... ... ... әр ... келіп-кетіп жатуына байланысты, олардың саны
өзгеріп отырды.
Әсіресе XIX ғасырдың 80-жылдарында етек ... ... ... жер аудару «ұйқыда жатқан» өлкенің қоғамдық өміріне
бірқатар жаңалықтар ... ... жер ... ... орталықтары
Семей және Ақмола облыстарында XIX ғасырдың соңғы ширегінде ағартушылықтың
дамуы, ғылыми ұйымдарының ... ... бірі ... ... ... ... ... өңірдегі қызметін де байланысты. Семей облысында –
Е.П.Михаэлис, ... ... ... ... ... ... ... – А.А.Богомолец, Д.Д.Бекарюков,
И.А.Рафаилов, Б.Гурвич, Л.А.Кузнецов, т.б. Қазақстанда барлық дерлік
бостандық үшін ... оты ... ... ... ... Украина,
Беларусь, Балтық бойы аудандарынан еді. Негізінен «қылмысты ... ... ... ... болғаны және үкіметке қарсы үгітпен
айналысқаны үшін шалғай аудандарға, полиция ... ... ... ... де патша үкіметінің ... ... ... ... ... ... ... тоқтатпады. Тіпті
жергілікті әкімшілік қыспаққа қарамастан, халықшылдық мазмұндағы астыртын
үйірмелер құрды. 1871 – 1874 ... ... ... ... ... ... жер аударылғандар: ... ... ... ... т.б.; ... М.Лаврусевич, П.Румянцев, И.Рафаилов,
К.Кутневский, т.б. халықшылдық бағдарлама мен ойларды ... ... ... ... ... бар ... пайдаланып насихаттады.
Құрамына М.Оганович, А.Назарова, А.Акутин, Н.Болдырев, т.б. саяси жер
аударылғандар ... ... Орал ... ... ірі ... ... үйірмемен байланыста болды.
XIX ғасырдың соңғы ширегіндегі Ресей ... ... ... ... ерекше орын алған өлкені зерттеу ісін жолға қою, тарих пен
этнография, табиғат пен ағарту, баспа ... ... ... ... жер
аударылғандардың мұрасы бір төбе. Жергілікті отарлық өңірдің ... кен ... ... ... қоя ... ... мамандардың
Қазақстанда болмауы отаршылдық басқару аппаратын келісуге мәжбүр етті.
Әсіресе бай өлкені зерттеуді жолға қоюда ерекше орын ... ... ... (Семейде 1878ж.) құрылған ... ... ... ... ... және Семей облыстарында қазақ халқының
саяси экономикасының өмірі мен материялдық мәдениетін зерттеуде зор ... бұл ... ... әр ... мәліметтердің мазмұнын
анықтап, баспа бетінде жариялауда кейіңгі ұрпақтарға ... із ... жер ... ... ... ... тың жұмысқа ғылымға құштар
жергілікті халықтың талантты жастары көптеп тартыла ... ... ... ұсынысы бойынша 1884 жыоы Семей облыстық статистикалық
комитетіне Абай ... мүше ... ... ... ғылыми мекемеге
мүше болған Абай тек ұлы ақын емес, тамаша зерттеушілік қабілетін танытты.
Семенй облысы қазақтарының рулық ... ... ... көтерген Абай
1900 жылы «Орта қазақ ордасы руларының шығу тарихы туралы ... ... ... ... ... ... ... революционерлер бастамасымен XIX ғасырдың
80-90-жылдарында Верныйда, Оралда, Омбыда, Семейде көпшілікке арналған
бірқатар кітапханалар ... ... ... ... ... академиялық мекемелердің, ағартушылық ұйымдардың
бастамасымен жинақтала бастаған кітап және ... да ... ... ... ... ... өмірдің дамуындағы, ұлттық аймақтың
мәдениетін көтерудегі тамаша еңбек.
Саяси жер ... ... ... ... ... ... қол ұшын берді. Облыстар орталықтарында басылатын
«ведомствалардың» материалдарын ... ... да ... өз еркімен мойындарына алған айдауда болған ... ... ... ... ... Н.Я.Коншин жергілікті
баспа ісін алға бастыруда талмай еңбек етті.
Патша губернаторларының тікелей бақылауымен ... ... ... ... ... ... және мәдениетіне
байланысты осы күнге дейін құндылығын жоғалтпаған еңбектер жариялады.
Ғылымға ептілігі, арнайы ... бар ... ... Қазақстанды зерттеу мақсатында ... ... ат ... ... ... ... ... Андреевич Щербиннің бастауымен Қазақстандағы жер мәселесінің жағдайын
анықтауға келген топтың құрамына ... ... т.б. ... жер ... ... емес. Қазақ
жерімен, өлкенің шаруашылық дамуымен біршама жақын танысып үлгерген азаттық
қозғалыс ... бұл ... ... ... іс ... ... ... салды. 1898 жылы алғашқы томы ... ... жер ... бойынша мәліметтер» өте ... ... ... ... ... ... ... А.Блектың заң, әдет-ғұрып ... ... ... мен ... ... ... еңбектері
ғылымға қосылған зор үлес болды.
Революционерлердің бірқатары жер аудару мерзімі ... ... ... ... ... ... ... белсене араласты. Саяси ... ... ... ... ... жергілікті халықтың
тілін үйретіп, тарихын зерттеп, қазақ ... ... ... ... ... сана қалыптастырды, отаршылдық езгіге қарсы күрес
үшін алғышарт жасады.
Ұлы Отан соғысы жылдарында халықтарөмірінің ... ... ... ... ... жаппай көшіп, шығыс тұтас өнеркәсіп державасы
орналастырылады. Республика 532 ... ... ... адамдарды
қабылдады. 149 балалар үйлерінің және Мәскеу мектептерінің 16 интернатының
тәрбиеленушілеріне ерекше ықылас ... 700 ... ... ... ... ... ... ішінде 200 мың қазақтар еңбек коллоналарына шақырылып, олар Оралдың,
Сібірдің қорғаныстық маңызы бар объектілері құрылысында ... ... ... ... үшін ... ... белгіленді (1946 жылғы
1 қазанына қарай 121459 неміс ... ... ... ... ... ... ... еңбекті пайдалану тәртібі туралы»
ережеде былай делінген: «Шақыру жасындағы барлық мобилизацияланған немістер
КСРО IIXК лагерьлеріндегі жұмысқа жіберіледі және КСРО ... ... ... ... ... колонналары ұйымдастырылады». Басқа бір
құжатта былай деп атап өтілген: «КСРО ... ... ... немістерді) күзету тәртібі туралы» нұсқауына сәйкес, коллоналарды
күзетуді ұйымдастыру және арнаулы ... ... ... ... ... ... ... тұратын барлық ... ... ... ... ... мен ... дереу қолға алынсын. Зоналардың
жабдықталуы қамаудағыларды ұстауға арналған ... ... ... ... деп атап ... ... ... қоршау-зона орнатылады, оны Гулагтың
әскерлендірілген күзеті ... ... және ... тексеру
кезінен бастап зонадан пұрсат бойынша және сап ... ... ... ... ... географиясы мейлінше ауқымды еді, - деп
атап көрсетті зерттеуші А.Диц, - Коми ... Қиыр ... ... ... созылып жатты. Мен 100-ден астам лагерьлер мен лагерьлік
мекендерді санап ... ... олар ... көп болды: Соликамск, Котлас,
Воркута, Якутия, Архангельск облысы, Ивдель, Челябі, Гурьев, Нижний Тагил,
Уфа, Қарағанды, Тула, ... ... ... Орск, Киров,
Иркутск, Куйбышев, Новосибирск... Осы және басқа жерлерде кеңес немістері –
еркектер мен әйелдер – ағаш ... ... мен ... бұрғылау
мұнаралары мен темір жолдар, көпірлер салды, көмір, руда өндірді». Орта
Азия республикалары және Қазақстанның ... ... мен ... ... ... мынада: алғашқылары лагерьлердің ... бар ... ... ... ал ... ... ... және
каторгалық еңбек жағдайлары мен казармалық режимде болды.
Ембі кәсіпшіліктерінде, кенді Алтайдың кеніштерінде, Қоңырат,
Текелі ... ... ... мен ... ... ... Ішкі ... комиссариятының Челябі металлургия құрылысында жұмыс істеген
құрылысшылардың бірі ... ... ... ... ... ... деп еске алады: «1942 жылғы 9 ақпанда болашақ комбинаттың
құрылыс алаңына 25 мыңнан ... ... ... ... ... Сол жерде біз тоң қатқан жерден жертөле қаздық, оларда даладағыдан
сәл жылы болатын, түнде көрпелер еденге қатып қалатын... Күн ... ... және ... ... әмір берілгенде, оны орындай алатындар
лашықтың сырт жағына жуындыға өте ұқсайтын лай су ... ... мен Орта Азия ... ... ... көп ... ... халықтарын тыл жұмыстарына алу туралы 1916
патша жарлығын еске ... ... ... ... құру ... ... ... кадрлар алмасудың зор маңызы болды. 1944
жылы Қазақ қайта өңдеу ... ... 2000 ... ... ... ... ... тәжірибеде жинақтады.
Жауынгерлер арасында тәрбие жұмысын жүргізу, ұлт ... ... мен ... шығару, ұлттық әскери ... ... ... ... ... ... бір ... практикасына режимнің тұтас халықтарды күштеп ... ... бар ... ... құру ... ... ... түсірді.
Соғыс қарсаңында Қазақстанға 102 мың поляк айдап әкелінген
болатын. Қазақстанға Еділ ... 360 ... ... ... ... Автономиялы неміс облысы өмір сүруін тоқтатты.
Немістерді ... ... ... ... ... ... ... жылдарында
қалмақтар, қарашайлар, ингуштар, чешендер, ... ... ... ... де нақ ... ... ұшырады.
Соғыс жылдарында жер аударылған халықтар саны күрт азайып
кетті. ... ... ... ... сияқты, олар демографиялық
апатты бастан ... ... ... ... ... ... 1 млн. 209 мыңнан астам, ал көшірілгендермен бірге 1 млн. 740
мыңдай адам екінші ... ... ... ... ... әрбір бесінші
адам арнайы көшірілген болды, Қазақстан КСРО-ның алып Гулагы сияқты ... ... ... ... үлкен сын болды: онда
социалистік ... ... де, ... ... бұрмалануы
да, соғыстың сұрапыл сынақтары да, жанға батар шығындар мен жеңіс қуанышы
да, ... ... ... те, ... ... күнделікті өмірдің
ұлылығы да болды.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Исламияттың Қазақстандық халықтық тәлім - тәрбие үрдісіне ықпалы мен қалыптасу57 бет
Қазақстан халқына этнодемографяилық сипаттама52 бет
Ұлттық сана-сезім – шексіз дүние (Өзбекстандағы қазақтар жайында)4 бет
"Депозит және депозиттік салымдарды кепілдендіру туралы түсінік."25 бет
«Еcodos» ЖШС депо филиалы30 бет
Банк депозиті - автоматтандырылған жұмыс орнын құрастыру61 бет
Банктік несие және банк депозиті47 бет
Банктің депозиттік (аманат) операциялары32 бет
Банктің депозиттік операциялары31 бет
Банктің депозиттік операциялары және олардың қорларды қалыптастыруындағы ролі36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь