Эволюция ілімі

Мазмұны

Эволюция ұғымы , оның бағыттары. 2
Ламарктың эволюциялық теориясы 3
Ч.Дарвиннің эволюциялық ілімінің пайда болуы 4
Эволюциялық қозғаушы күші 4

Қорытынды 9
ЭВОЛЮЦИЯ. ЭВОЛЮЦИЯЛЫҚ ТҮСІНІКТІҢ ДАМУЫ

Эволюция ұғымы , оның бағыттары.
Биологиялық эвалюциянын мынадай бірнеше анықтамалары бар:
1. Тірі ағзалардың тарихи дамуының қайталанбайтын үдерісі.
2. Биологиялық жүйелердің біртіндеп азды-көпті бағытта жоғары сатыға көтерілу үдерісі.
3. Тірі ағзалардың қарапайым формадан күрделірек (жетілген) формаға баяу өзгерген үдерісі.
4. Тірі зерзаттардың ұзақ мерзімінде жоғары сатыға көтерлу.
Бұдан өзге де анықтамалар тұжырымдауға болады. Егер егжей-тегжейлі ой толғаса, тіршілік дамуының эвалюциялық үдерісі жай ғана алға үдемелі қозғалыстағы көрініс екенін байқаймыз. Оны жылжымылы саты үдемелі және біркелкі жатық қозғалысымен салыстыруға болмайды. Оның әрбір баспалдағы бірінен кейін бірі біркелкі қозғалыспен жоғары, тек жоғары қарай қозғалады. Ақиқатында мүлде анағұрлым күрделі. Эволюция үрдісі күрделі және оның белгілі жоспары болмайды.
Бұрынырақта зілдер мен сұмпайы кесірткелер, үңгір аюлары және қылыш тісті жолбарыстардың тіршілік еткен. Бұл жануарлар бұрын өмір сүрген, бірақ бізге дейін сақталып қалған жоқ. Ал қазір өмір сүретін, бізге үйреншікті болып кеткен көптеген түрлер ғаламшарда жақында ғана пайда болды. Мәселен, теңіз жұлдыздары немесе акулаларға қарағанда кәдімгі иттер, мысықтар немесе торғайлар олардан тарихи жағынан әлдеқайда жас. Демек эволюция тарихи өзгеріс үрдісі ретінде үнемі біркелкі жүрмейтінін түсіну қажет. Біріншіден, ағзалардың сан алуан жүйелік топтарындағы эвалюциялық өзгеріс жылдамдығы айтарлықтай ерекшеленеді. Топтардың бірде қандай да бір уақыт аралығында өзгелерінен тезірек эволюциялық жолмен дамып, сол топтың өзі тарихи даму барысында екінші уақыт аралығында мүлдем бөгеліп қала алады.
Эволюциялық табыс негізінде екі ұғымды: биологиялық алға басу және биологиялық керек ету ұғымдарын бөліп көрсету мақұлданды.
Биологиялық алға басу дегеніміз (прогресс) – дарақтар санының жүйеленген сан алуандықтың артуы және аймақтың кеңеюі.
Керек ету дегеніміз – алға басуға кері үрдіс, яғни эволюциялық сәтсіздік.
Биологиялық керек кету (регресс) – дарақтар саны мен олардың жүйеленген топтары санының кемуі және аймақтың тарылуы.
Эволюциялық үрдістер заңдылығы өте күрделі және ғалымдар күні бүгінге дейін толық анықтай алған жоқ. Алайда эволюцияның неге жүретіні бізге нақты белгілі. Эволюциялық ілім жасауда Ч.Дарвиннің еңбегі зор. Ол ашқан ең маңызды жаңалыққа дейін көптеген ғалымдардың еңбегі болды.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Тақырыбы: ЭВОЛЮЦИЯ ІЛІМІ
Орындаған:
Тексерген:
Мазмұны
Эволюция ұғымы , оның бағыттары. 2
Ламарктың эволюциялық теориясы ... ... ... ... ... ... қозғаушы күші 4
Қорытынды 9
ЭВОЛЮЦИЯ. ЭВОЛЮЦИЯЛЫҚ ТҮСІНІКТІҢ ... ... , оның ... ... ... бірнеше анықтамалары бар:
1. Тірі ағзалардың тарихи дамуының қайталанбайтын үдерісі.
2. Биологиялық жүйелердің біртіндеп азды-көпті ... ... ... үдерісі.
3. Тірі ағзалардың қарапайым формадан күрделірек (жетілген) формаға баяу
өзгерген үдерісі.
4. Тірі ... ұзақ ... ... ... ... өзге де анықтамалар тұжырымдауға болады. Егер егжей-тегжейлі ой
толғаса, тіршілік дамуының эвалюциялық ... жай ғана алға ... ... екенін байқаймыз. Оны жылжымылы саты үдемелі және
біркелкі ... ... ... ... Оның ... ... кейін бірі біркелкі қозғалыспен жоғары, тек жоғары қарай қозғалады.
Ақиқатында мүлде ... ... ... ... күрделі және оның
белгілі жоспары ... ... мен ... ... ... аюлары және қылыш
тісті жолбарыстардың тіршілік еткен. Бұл жануарлар бұрын өмір сүрген, ... ... ... ... жоқ. Ал ... өмір сүретін, бізге үйреншікті
болып ... ... ... ... ... ғана ... болды. Мәселен,
теңіз жұлдыздары немесе акулаларға қарағанда кәдімгі иттер, мысықтар немесе
торғайлар олардан тарихи ... ... жас. ... ... тарихи
өзгеріс үрдісі ретінде үнемі біркелкі жүрмейтінін түсіну қажет. Біріншіден,
ағзалардың сан алуан жүйелік ... ... ... ... ... ... ... қандай да бір уақыт ... ... ... ... ... сол ... өзі тарихи даму
барысында екінші уақыт аралығында мүлдем бөгеліп қала алады.
Эволюциялық табыс негізінде екі ... ... алға басу ... керек ету ұғымдарын бөліп көрсету мақұлданды.
Биологиялық алға басу дегеніміз ...... ... сан ... ... және аймақтың кеңеюі.
Керек ету дегеніміз – алға басуға кері үрдіс, яғни ... ... кету ...... саны мен ... ... санының кемуі және аймақтың тарылуы.
Эволюциялық үрдістер заңдылығы өте күрделі және ғалымдар күні бүгінге
дейін толық ... ... жоқ. ... ... неге жүретіні бізге нақты
белгілі. Эволюциялық ілім жасауда ... ... зор. Ол ... ... ... ... ... ғалымдардың еңбегі болды.
Ламарктың эволюциялық теориясы
Биологияда XVII ғасырдың өзінде-ақ трансформизм деп аталатын бағыт
пайда болды. ... ... ... ... Жан батист ламарк (1744 – 1829) ең ... ... ... Ол алғашқы тұтас эволюциялық ... ... Оның ... ... ... ... ... басымдылығына
бағытталған жолда маңызды қадам болды.
Ламарк ең алғаш ... ... ... және
омыртқасыздарға бөлді. Жәндіктерді он ... ... ... мен
жорғалауышыларға жіктеді. Ламаркқа дейін жәндіктер – бунақденелілерге, ал
бақалар тритондармен бірге және ... ... ... бір ... ... ... жүйелеуге жүйке және қантарату жүйелерін негіз
еткен. Түрлерді осылай қатарластырып, тірі ... ... ... ... ... ... түсетінін байқады. Біртіндеп
көтерілу – гарадация – өрлемесатылау ұғымы осылай пайда болды. ... ... ... ... тірі ағзалардың күрделілене
түсуін гарадация деп түсінді. Демек тірі ... ... ... ... ... өз ... қай ... өзгеруі керек екенін қалай
біледі? Міне, осы тұста Ламарк дұрыс болжам жасайды. Оның ... ... ... орта ... ... ... өзгереді. Бұл үдерістің
шапшаңдығының өте баяу екені ойы да дұрыс. ... ... ... кемшіліктер бар еді. Оның бірі – табиғи эволюция ... ... ... ... Оның ... ... құдай қарапайым
формаларды бір-ақ рет жаратып, әрбір тірі ағзаның бойына жетілуге ұмтылуды
сіңірген. Сөйтіп кез келген ағза ... ... ... орындайды және
ұрпақтарына береді. Қазір мұндай болжамдар сандырақ болып ... ... өмір ... ... оның ... ... ... кеңінен
мойындамаса да, шыныда төңкеріс жасағанын естен шығаруға болмайды.
Келесі эволюциялық ... ... Ол ... ... ... ... ... үстемдік етуде, яғни ... ... ... эволюциялық тұрғыдан анықтап тексеріледі.
Ч.Дарвиннің эволюциялық ілімінің пайда болуы
Эволюциялық қозғаушы күші
Көбею шексіздігі дегеніміз – бұл тірі ағзалардың дәл осы ... тірі қала ... ... ... ... ... қасиеті.
Көбею шексіздігіне бұдан өзге де көп мысалдар келтіруге болады.
Көкнәрдің бір ... 3000 ... ... Егер солардың бәрі өніп,
ересек өсімдік болса, онда біз ... жылы ... ... ... ... жылы ... мөлшері 9 000000х3000=27 000 000 000. Сөйтіп тек
бір көкнәр өсімдігі үшін ғана ... ... ... ескермеген
жағдайда бесжылдан кейін ғаламшарда өзге ... ... де ... жер ... ... еді. ... ... бар болғаны бір көкнәр
ұрпақтарының тірі қалғандары ... алар еді. Бір ... ... ... дейін тұқым болатын бақбақтың бұл үдеріске тоғыз жылы кетеді.
Осыған ұқсас мысалды бөлме шыбынына да келтіруге ... ... ... кезде бөлме шыбыны әрбір жиырма күн ... ... ... салады. Санақ бойынша жұмыртқа мөлшерінің жартысы аналық болуы
қажет. Бұл аналықтардың да жұмыртқа ... ... ... ... ... ... ... есеп – қисап жасасақ, бір шыбынның барлық ұрпақтары
толық 100 ... тірі ... ... олардың саны 5,5 ... ... Егер бір ... ... 5 ... тең
десек, бірінен соң бірін тіркестіре орналастырған ... 2500 ... ... ... Бұл Жерден Күнге дейінгі қашықтықтан ... ... ... көп болу ... ... арасында бәсекелестік
туғызады. Тіршілік үшін күресте әлдебіреу міндетті түрде жеңіп шығады, яғни
тірі қалады, ... ... ... ... ... ... ... күштіректері тірі қалады» деседі. Мұны ... ... ... ақ аю ... ... ... Алайда ақ аю шөл далаға тап болса,
қосаяқты «жеңіп», тірі қалады дей алмас едік. Сондықтан ... ... үшін ... ... ... орта жағдайларына жақсырақ
беіймделе алса, сол тірі ... десе де ... ... ... ... ... ... жеткізеді. Дарвин сұрыпталуды негізгі эволюциялық
фактор, яғни ... ... ... деп ... ... ... немесе Дарвинизм «табиғи сұрыпталу теориясы» деп ... ... ең ... ... ғана тірі ... сондай – ақ
өте бейімделген түрлер және жануарлар мен өсімдіктердің кластары да тарихи
мерзімде сақталып қалады.
Табиғи ...... үшін ... ... ... ... ... орын және уақытпен шектеліп қалмайды. Бұл дәл сол ... екі ... ... емес бәсекелестіктің өзара қатынасы. Дарвин былай деп
жазды: ... ... ... және жер – ... ... ... Ол ... әсер етеді.
Ал енді бактериятүрінде бір рет пайда болған тіршілік іс жүзінде ... үшін ... ... ... ... деп ... жақсыларынан да жақсырақтары тірі қалар еді. Атап ... гөрі ... ... ... ... ... дәл сондай ұрпақтар қалар еді. Эволюция осымен аяқталмайды.
Тіршілік мәңгілік ең жақсы, аса ... ... өмір ... бір ... ... ... ... табиғи сұрыпталу
рөліндеміз деп есептеңдер. Жамбасбұршақ салынған қаптан ең жақсы, ірі ... ... ... ... делік. Ол тұқымды егіп, ата- ... ... ... ... ... ... ... өзге
жамбасбұршақ түрлері жоқ. Сұрыптау барысында ... ... ... қай – ... ... да, эволюция үшін мәңгі жоғалғандар
қатарына жатады, сондай – ақ бұдан былай көбеюге ... ... ... ... тұқым ұрпақтары өздерінің ата ... ... ... ... барлық ұрпақтар шексіз сұрыптала береді. Сөйтіп, сұрыпталу
арқасында жақсы жамбасбұршақ шығаруға болады.
Өсімдіктер ... ... ... кем ... бір ... ... ... да шынайы өмірде мұндай жағдайдың іске асуы
мүмкін емес. Ұрпақтар ешқашан ата – ... ... – дәл ... ... ... тірі ағзаларға ортақ қасиет – ... ... ... ... ... – бұл ағзалардың өз ата тектеріне ұқсап
және кейбір белгілерін өз ұрпақтарына беру қасиеті. ... ... ... ... мен ... ... көбеюі немесе жыныссыз
көбеюі кезінде тән жасушалары арқылы беру болып саналады.
Өзгергіштік дегеніміз – бұл барлық тірі ағзалардың өз ата ... ... ... ... ... ... өзгергіштік әр түрлі
ағзалардың: аталық және аналық екі ағзаның гендер мен хромосомалары бар
гаметалардың қосылу ... ... ... ... деп ... ... ... қандай болса да, ата – енелерінің біреуінің дәлме –
дәл көшірмесі бола алмайды, тек ... ... ... ... әр жолы ... білген боларсыңдар. Тіпті көп балалы
отбасында да осылай, мүлде бірдей аға немесе қарындас жоқ және болуы ... ... ... ... ... ... ... Негізінен
алғанда ол мутацияның (өзгерудің) – генетикалық кодтың кездейсоқ өзгеруі,
мысалы, еселену кезіндегі ... ... өмір ... ... қандай болса пайдалы өзгеріс алса, ол ... ... ... ... ... ... сақтап қалады, сондай – ақ сол
түрдің өзге дарақтарынан тіршілік етуге ... саны да көп ... Ал егер ... өзгерістер барысында дәл сол жағдайларда алған сапасы
зиянды болса, көбінесе өлді ... ... ... ... ... ... дегеніміз – ол көбеюдегі табыс. ... ... ... ... ... ... да ... қанша өмір сүруі маңызды емес.
Оның қаншалықты көп ұрпақ қалдыруы, ... - ... ... оның
гендері мен белгілерінің берілуі маңыздырақ.
ТЕСТ СҰРАҚТАРЫ
1) Эволюцияның неше анықтамасы белгілі
а)1
в)3
с) 7
д)4
2) Ғылым тарихында жүйелеу атасы
а)Ламарк
в)Дарвин
с)Гук
д)Линней
3) Эволюциялық сәтсісздік ... ... ... кету
с)Коэвалюция
д)Түр
5) Тұнғыш эволюциялық авторы кім
а)Линнеи
в)Ламарк
с)Дарвин
д)Павлов
6) Эволюциялық табыс енгізгенде неше ұғымды енгізеді
а)1
в)3
с)4
д)2
7) ... ... ... ... Табиғи сұрыптау теориясынын авторы кім
а)Гук
в)Дарвин
с)Вернадский
д)Ламарк
Қорытынды
Сонымен, табиғи сұрыпталу дәл осы жағдайлардағы өте пайдалы сан алуан
жаңа ... ... ... ... ... өзгергіштігі негізінде
жүреді. Барлық тірі ағзалар шексіз көбеюге бейімделген. ... ... ... үшін ... ... ... ... болады.
Дарақтар мен түрлер осы күрес барысында тірі ... ... ... ... ... ... ... Тіршілік үшін ...... ... ... түрлер мен формалардың бүкіл тарихи
уақытқа созылған ... үшін ... ... ... ... ... ... Осыған қатарлас тұқым қуалау өзгерістері ... ... ... өз ата ... ... жаңа ағзалар пайда болады.
Сұрыптау дәл осы ... ... ... ... ... ... ... сақтап қалады. Ал сапасы төмендері өледі немесе ұрпақ
қалдыра алмайды. ... ... ... ... тірі ағзалардың белгілі
топтарында біртіндеп жинақтала береді. Ұрпақтар сабында жинақталған осындай
өзгерістер біртіндеп жаңа ... ... ... ... ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша ілімінің эволюциясы10 бет
Ч. Дарвиннің эволюциялық ілімі5 бет
"балалар психологиясы"6 бет
"Генетиканың даму тарихы."29 бет
Адаптациялардың классификациясы9 бет
Аристотель11 бет
Вернадскийдің биосфера туралы ілімі19 бет
Жалпы экология175 бет
Күңгірт энергия және ғаламдық антигравитация8 бет
Ламарктың эволюциялық концепциясы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь