Ұлы ұстаз,ғұлама жазушы Мұхтар Әуезовтың этнопедагогикалық еңбектері

Мұхтар Әуезов – қазақ халқының ұлттық мәдени мұраларын жоғары бағалап,рухани байлығын ұлылықпен ашып көрсете білген,қазақ халқын бүкіл әлемге танытқан ғұлама жазушы.Ол қазақ этнопедагогикасының бір негізі-ауыз әдебиетін жан-жақты терең зерттеп,халық педагогикасының қпдірін халыққа таныта білді.
Мұқан ең әуелі батырлық жырлар мен ғашықтық жырлардың халықты тәрбиелейтін қасиеттерін ашып, «Қара Қыпшақ Қобыланды» пьесасын сахнаға шығарды.Ешбір елді жауламаған,шексіз жерін жауларынан қорғай білген Қобыланды сияқты батырлардың қаһармандықтарын жасм ұрпақтарға үлгі-өнеге етіп көрсете білген данышпан драматург «Қыз Жібек», «Қозы Көрпеш-Баян Сұлу» сияқты ғашықтық жырлардағы қазақтық салт-дәстүрлерінің қайырымды қасиеттерін талғап,таңдап талдап,мөлдір махаббат пен табанды күрескерлікті жастарға үлгі етіп көрсетеді.Қазақ халқының ақындық,өнерпаздық қасиеттерін рухани мұра ретінде ұрпаққа ұлағаттылықпен ұсынады.
Батырлық жырлардың әлемдік әсем нұсқаларын,әсіресе,қырғыз халқының «Манас» эпосын қазақ эпосымен салыстыра зерттеген ғалым,эпостық ұлы шығармалардың қазақ ауыз әдебиетінде мол екенін дәлелдеп,қазақ этнопедагогикасының кереге-қабырғасы кең екенін кейінгі зерттеушілерге айқындап берді.
Халықтың арман-тілегіне сай эпостық жырда «сол заманда,сол жастар ырыс тауып,дегеніне жетіп,бақ мерейлі болыпты деген идея жастарды арманға жетелейді»,-деп дәлелдейді дана жазушы. «Халық жыры қазақ қызына ғашықтық үшін алысуды үгіттейді»,-дейді.
Ұлтжанды ғалым қазақ жырларының тіл көркемділігін,әсерлі сюжет құрылатынын жоғарны бағалап,әрбір жырдың айқын идеясы оның көркемдігімен өріле берілетінін дәлелді.
Халық педагогикасының ауқымды бір саласы-ертегілер. «Өзге туыстас елдерінен қазақтың ерекшелігі – сөз орамына шебер және тамаша шешен»,-деген В.В.Радловтың сөзін мысалға келтіре отырып,ұлы ғалым ертегілерді көрінетін «халық санасындағы отаншылдық сезімді,халық ұғымындағы адамгершілік гуманизмді,халықтың қанатты үміті-оптимизмді және өз қуатының жеңгір қасиетіне сенетіндікті көрсететін барлық ерекшеліктерін айрықша бағалау қажет, - деп,ертегілердің жас ұрпақтарды тәрбиелеудегі педагогикалық мәнін ашып берді. «Қиял-ғажайып ертегілердегі сол қиял тудырған образдардың өзі арқылы да халықтың еңбекпенен табиғат күштерін творчестволық түрде жеңбек болған қиялы көрінеді,арманы танылады...Бұл жөнінде адам баласының кейінгі дәуірлерде техника жөнінде тапқан,сол техникалық прогрестің бірталайын ертегінің қиял бейнелері,алдын ала болжам етіп,бұлдыр түнде аңғартқандай болады»,-дейді (М.Әуезов «Әр жылдар ойлары»,А.,1959 ж.).
1 . «Қазақ этнопедагогикасындағы отбасылық тәрбиесі»-Бөлеев Қ. Алматы-2014
2. «Қазақ этнопедагогикасы»-Табылдиев Ә. Алматы-2001
3.Ғаламтор желісі
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
                   ... ... ... ...                                       
                                       
                                       
                                       
     СӨЖ №2


                                       
                                       
                                       
                                       

                                                            ... ... Б.С.
                                                                         ... Әбікен Д.Б.
                                                                         ... Т - 441
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                             
                                            ... 2015  ... ... ... ... Әуезовтың этнопедагогикалық еңбектері.
 
                        

      ... ...  -  ... ... ... мәдени мұраларын жоғары бағалап,рухани байлығын ұлылықпен ашып көрсете білген,қазақ халқын ... ... ... ... ... ... этнопедагогикасының бір негізі-ауыз әдебиетін жан-жақты терең зерттеп,халық педагогикасының қпдірін халыққа таныта білді.
      Мұқан ең ... ... ... мен ... жырлардың халықты тәрбиелейтін  қасиеттерін ашып,  пьесасын сахнаға шығарды.Ешбір елді жауламаған,шексіз жерін жауларынан ... ... ... ... ... қаһармандықтарын жасм ұрпақтарға үлгі-өнеге  етіп көрсете білген данышпан драматург ,  сияқты ғашықтық жырлардағы ... ... ... ... талғап,таңдап талдап,мөлдір махаббат пен табанды күрескерлікті жастарға үлгі етіп көрсетеді.Қазақ халқының ақындық,өнерпаздық қасиеттерін рухани мұра ... ... ... ...     ... жырлардың әлемдік әсем нұсқаларын,әсіресе,қырғыз халқының  эпосын қазақ ... ... ... ... ұлы шығармалардың қазақ ауыз әдебиетінде мол екенін дәлелдеп,қазақ этнопедагогикасының кереге-қабырғасы кең екенін кейінгі ... ... ...     Халықтың арман-тілегіне сай эпостық жырда ,-деп дәлелдейді дана жазушы. ...     ... ... ... жырларының тіл көркемділігін,әсерлі сюжет құрылатынын жоғарны бағалап,әрбір жырдың айқын идеясы оның көркемдігімен ... ... ...    ... педагогикасының ауқымды бір саласы-ертегілер. ,-деген В.В.Радловтың сөзін мысалға келтіре ... ... ... ... ,-деп айтыстың әлеуметтік,тәрбиелік мәнін жазушы жоғары бағалайды.
    , - ... ұлы ... ... ... ... бағалады.Қазақ халқының салт-дәстүрлері бойынша қайырымдылық пен мейірімділік ана сүтімен жұғысып,әрбәр тұлғаның ұлттық белгісін  ... ... ... ... ... , - ... ... 1-т.,48-бет).
    Ұлттық дәстүрдің барлығы халықтық тәрбиеге жатады. Бала тәрбиесіне өз ана тілі ақыл-ойының ... ... ... ұлт тіліндегі оқудың мазмұны мен оқыту әдісін дұрыс ұйымдастыруға байланысты. М. Әуезов халықтық тәрбие көздерінің бірі - ... ... ... ... ... аспапта орындалатын ән-күй өнерін қайта түлету деп біледі.
     М. Әуезов ұлт, ... ... ... ... көңіл аударды. Ол үшін ұлттық ойын түрлеріне ерекше көңіл бөліп, оларды ұтымды  пайдалана ... ... ... - ... ... ... ептілікке баулу, қиялына қанат бітіріп, ойын ұштау, сол арқылы бала өз бетінше әрекет етіп, оны қиын ... ... ... ... ... яғни ... Бала жанына өнердің дәнін себеді.  Оған тіпті фольклорлық дәстүрдің бірі - ойын-сауық саласын жатқызуға ... ... ... ... ... бар. Онда ... ... тұрмыс-тіршіліктің  көрінісі, айнасы бар. Мұндай ұлттық ойындар - бағзы заманнан бері қалыптасқан, тәжірбиеден өткен ... ... ... ... ... ... батырлық пен батылдыққа, мергендік пен ептілікке баулитын жақтарын көрген болар едік.  Бала ойынмен өсіп-жетіледі. Ойын үстінде баланың қабілеті ... ... ... ... ... деп ... ойынды көбінде ар балалар ойнайды.
    Ұлттық намыс  -  ... бір ... ... ... қамқоршы перзенті Ұлы Мұқан намыс туын биікке көтерді.Сөйтіп,ол қазақ этнопедагогикасы ғылымына өзінің мол үлесін қосты.


Пайдаланған  әдебиеттер тізімі:1 . -Бөлеев Қ. ...  ... Ә. ... ...  
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ халқының дәстүрлі педагогикалық мәдениеті (Тарих. Теория. Практика)45 бет
Конфуций13 бет
“Әбу-Насыр Әл-Фараби ”11 бет
"Л.Н.Гумилев- тарихшы ғалым және тарихи еңбектері"6 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
HTML тілінде «Мұхтар Шаханов» атты сайт жасау15 бет
VI-VIII ғасырдағы ұлы ғұламалар5 бет
Іздер. Мұхтар Әуезов28 бет
Ірі шығыстанушы В.В.Бартольдтың еңбектері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь