Ұлы ұстаз,ғұлама жазушы Мұхтар Әуезовтың этнопедагогикалық еңбектері


Мұхтар Әуезов – қазақ халқының ұлттық мәдени мұраларын жоғары бағалап,рухани байлығын ұлылықпен ашып көрсете білген,қазақ халқын бүкіл әлемге танытқан ғұлама жазушы.Ол қазақ этнопедагогикасының бір негізі-ауыз әдебиетін жан-жақты терең зерттеп,халық педагогикасының қпдірін халыққа таныта білді.
Мұқан ең әуелі батырлық жырлар мен ғашықтық жырлардың халықты тәрбиелейтін қасиеттерін ашып, «Қара Қыпшақ Қобыланды» пьесасын сахнаға шығарды.Ешбір елді жауламаған,шексіз жерін жауларынан қорғай білген Қобыланды сияқты батырлардың қаһармандықтарын жасм ұрпақтарға үлгі-өнеге етіп көрсете білген данышпан драматург «Қыз Жібек», «Қозы Көрпеш-Баян Сұлу» сияқты ғашықтық жырлардағы қазақтық салт-дәстүрлерінің қайырымды қасиеттерін талғап,таңдап талдап,мөлдір махаббат пен табанды күрескерлікті жастарға үлгі етіп көрсетеді.Қазақ халқының ақындық,өнерпаздық қасиеттерін рухани мұра ретінде ұрпаққа ұлағаттылықпен ұсынады.
Батырлық жырлардың әлемдік әсем нұсқаларын,әсіресе,қырғыз халқының «Манас» эпосын қазақ эпосымен салыстыра зерттеген ғалым,эпостық ұлы шығармалардың қазақ ауыз әдебиетінде мол екенін дәлелдеп,қазақ этнопедагогикасының кереге-қабырғасы кең екенін кейінгі зерттеушілерге айқындап берді.
Халықтың арман-тілегіне сай эпостық жырда «сол заманда,сол жастар ырыс тауып,дегеніне жетіп,бақ мерейлі болыпты деген идея жастарды арманға жетелейді»,-деп дәлелдейді дана жазушы. «Халық жыры қазақ қызына ғашықтық үшін алысуды үгіттейді»,-дейді.
Ұлтжанды ғалым қазақ жырларының тіл көркемділігін,әсерлі сюжет құрылатынын жоғарны бағалап,әрбір жырдың айқын идеясы оның көркемдігімен өріле берілетінін дәлелді.
Халық педагогикасының ауқымды бір саласы-ертегілер. «Өзге туыстас елдерінен қазақтың ерекшелігі – сөз орамына шебер және тамаша шешен»,-деген В.В.Радловтың сөзін мысалға келтіре отырып,ұлы ғалым ертегілерді көрінетін «халық санасындағы отаншылдық сезімді,халық ұғымындағы адамгершілік гуманизмді,халықтың қанатты үміті-оптимизмді және өз қуатының жеңгір қасиетіне сенетіндікті көрсететін барлық ерекшеліктерін айрықша бағалау қажет, - деп,ертегілердің жас ұрпақтарды тәрбиелеудегі педагогикалық мәнін ашып берді. «Қиял-ғажайып ертегілердегі сол қиял тудырған образдардың өзі арқылы да халықтың еңбекпенен табиғат күштерін творчестволық түрде жеңбек болған қиялы көрінеді,арманы танылады...Бұл жөнінде адам баласының кейінгі дәуірлерде техника жөнінде тапқан,сол техникалық прогрестің бірталайын ертегінің қиял бейнелері,алдын ала болжам етіп,бұлдыр түнде аңғартқандай болады»,-дейді (М.Әуезов «Әр жылдар ойлары»,А.,1959 ж.).
1 . «Қазақ этнопедагогикасындағы отбасылық тәрбиесі»-Бөлеев Қ. Алматы-2014
2. «Қазақ этнопедагогикасы»-Табылдиев Ә. Алматы-2001
3.Ғаламтор желісі

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
Жаратылыстану бағытындағы математика факультеті

СӨЖ №2

Тексерген: Оралбекова Б.С.
Орындаған: Әбікен Д.Б.
Тобы: Т - 441

Семей 2015 жыл
Ұлы ұстаз,ғұлама жазушы Мұхтар Әуезовтың этнопедагогикалық еңбектері.

Мұхтар Әуезов - қазақ халқының ұлттық мәдени мұраларын жоғары бағалап,рухани байлығын ұлылықпен ашып көрсете білген,қазақ халқын бүкіл әлемге танытқан ғұлама жазушы.Ол қазақ этнопедагогикасының бір негізі-ауыз әдебиетін жан-жақты терең зерттеп,халық педагогикасының қпдірін халыққа таныта білді.
Мұқан ең әуелі батырлық жырлар мен ғашықтық жырлардың халықты тәрбиелейтін қасиеттерін ашып, Қара Қыпшақ Қобыланды пьесасын сахнаға шығарды.Ешбір елді жауламаған,шексіз жерін жауларынан қорғай білген Қобыланды сияқты батырлардың қаһармандықтарын жасм ұрпақтарға үлгі-өнеге етіп көрсете білген данышпан драматург Қыз Жібек, Қозы Көрпеш-Баян Сұлу сияқты ғашықтық жырлардағы қазақтық салт-дәстүрлерінің қайырымды қасиеттерін талғап,таңдап талдап,мөлдір махаббат пен табанды күрескерлікті жастарға үлгі етіп көрсетеді.Қазақ халқының ақындық,өнерпаздық қасиеттерін рухани мұра ретінде ұрпаққа ұлағаттылықпен ұсынады.
Батырлық жырлардың әлемдік әсем нұсқаларын,әсіресе,қырғыз халқының Манас эпосын қазақ эпосымен салыстыра зерттеген ғалым,эпостық ұлы шығармалардың қазақ ауыз әдебиетінде мол екенін дәлелдеп,қазақ этнопедагогикасының кереге-қабырғасы кең екенін кейінгі зерттеушілерге айқындап берді.
Халықтың арман-тілегіне сай эпостық жырда сол заманда,сол жастар ырыс тауып,дегеніне жетіп,бақ мерейлі болыпты деген идея жастарды арманға жетелейді,-деп дәлелдейді дана жазушы. Халық жыры қазақ қызына ғашықтық үшін алысуды үгіттейді,-дейді.
Ұлтжанды ғалым қазақ жырларының тіл көркемділігін,әсерлі сюжет құрылатынын жоғарны бағалап,әрбір жырдың айқын идеясы оның көркемдігімен өріле берілетінін дәлелді.
Халық педагогикасының ауқымды бір саласы-ертегілер. Өзге туыстас елдерінен қазақтың ерекшелігі - сөз орамына шебер және тамаша шешен,-деген В.В.Радловтың сөзін мысалға келтіре отырып,ұлы ғалым ертегілерді көрінетін халық санасындағы отаншылдық сезімді,халық ұғымындағы адамгершілік гуманизмді,халықтың қанатты үміті-оптимизмді және өз қуатының жеңгір қасиетіне сенетіндікті көрсететін барлық ерекшеліктерін айрықша бағалау қажет, - деп,ертегілердің жас ұрпақтарды тәрбиелеудегі педагогикалық мәнін ашып берді. Қиял-ғажайып ертегілердегі сол қиял тудырған образдардың өзі арқылы да халықтың еңбекпенен табиғат күштерін творчестволық түрде жеңбек болған қиялы көрінеді,арманы танылады...Бұл жөнінде адам баласының кейінгі дәуірлерде техника жөнінде тапқан,сол техникалық прогрестің бірталайын ертегінің қиял бейнелері,алдын ала болжам етіп,бұлдыр түнде аңғартқандай болады,-дейді (М.Әуезов Әр жылдар ойлары,А.,1959 ж.).
Ұлы ұстаз ертегілердің тәрбиелік мәнін терең ашып, Адамдағы кемдікті,мінді бадырайтып,ұлғайтып,жиренішті етіп көрсету үшін,хайуанның мінез-құлқын дәл адамның мінез-құлқындай етіп суреттеу әсерлі болады, - деп көрсетеді.
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Мұхтар омарханұлы әуезов – ұлы жазушы, қоғам қайраткері, ғұлама ғалым
Мұхтар Әуезовтың әдеби-сын еңбектерi
М. Әуезовтың педагогикалық еңбектері
Мұхтар Әуезовтың шығармашылығы
Мұхтар Әуезовтың «Манас туралы» мақаласы
Авторлық стиль және мұхтар әуезовтың көркем аудармалары
Ғасырлар тоғысындағы Мұхтар Әуезовтың рухани мұрасы мен қазақтың қоғамдық ойы
Мұхтар әуезовтың «манас туралы» мақаласы. (конспект)
Мұхтар Әуезовтың «Қазақ халқының эпосы мен фольклоры» мақаласы
Ұлы ғұлама Әбу Насыр Әл-Фараби
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь