Бухгалтерлік есептің әдістері

Кіріспе

Бухгалтерлік есеп туралы түсінік және оның атқаратын қызметі
Бухгалтерлік есептің принциптері
Бухгалтерлік есептің әдістері
Кіріспе
Қандай ғылымның болмасын пайда болу тарихы, маңызы мен мақсаты және қоғамда алатын өз орны бар екендігі белгілі. Солардың ішінде басқа салалардан өзінің ерекшелігімен оқшауланатын Бухгалтерлік есеп саласы бұдан бірнеше жүздеген жылдар бұрын пайда болып, күнделікті өмірде қолданылуы барысында қоғамның әлеуметтік-экономикалық жағдайларына қарай өзгерістерге ұшырап келе жатқан ғылым болып табылады. Бухгалтерлік есеп туралы белгілі ғалым Б.Де Солозано “Бухгалтерлік есеп барлық ғылымдар мен өнердің ең алдында тұрады, басқалары онсыз өмір сүре алмаса, бухгалтерлік есеп үшін олардың ешқайсысы қажет емес және де бухгалтерлік есепсіз әлемді басқару мүмкін емес, адамдар да бірін-бірі түсінбес еді ” – деген болса, оның әріптесі П. Самуэльсон “Біздің ғасырымыз - машина ғасыры, сондай-ақ ол Бухгалтерлік есеп ғасыры болып табылады ”, - дейді. Ал осы ғылымды зерттей келе Р.А. Фаулки “Есеп – барлық бизнестің тілі, яғни философиясы”, - деп айтса, Л. Фон Мизес “Есеп – бұл бизнестің ар-ожданы, ұяты”, - деп жазған. Бухгалтерлік есеп ұйымның қаржылық ақпараттарын өлшейтін, өңдейтін, есептейтін және оны пайдаланушылардың қолдануына ыңғайлы етіп жеткізіп беріп отыратын жүйе болып табылады. Бухгалтерлік есеп басқару жүйесінде ең маңызды орындардың бірін иеленеді. Бұған дәлел ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымының 1992 жылы өткізген конференциясында “Есептей алмаған, басқара алмайды”, - деген сөздің жайдан-жай айтылмағандығын атап өтуге болады. Жалпы, бухгалтерлік есеп ұйымға оның қаржылық жағдайын жоспарлау, бағалау, бақылау және талдау секілді функцияларды орындау үшін қажет. Сонымен қатар бухгалтерлік есеп кәсіпорынның активтері мен міндеттемелері, капиталы және өндірілген өнімдері мен олардың сатылғандығы туралы ақпараттарды жинақтап көрсетеді. Тек қана бухгалтерлік есеп арқылы ұйымның кірістері мен шығыстарын және шаруашылық қызметінің соңғы қаржылық нәтижесін анықтауға болады. Бухгалтерлік есеп қаржылық (сыртқы) және басқарушы (ішкі) есеп болып екіге бөлінеді. Басқарушы есеп кәсіпорынның қаржылық ақпараттарын ішкі пайдаланушыларға жеткізіп отыратын жүйе болса, ал қаржылық есеп жоғарыда айтылған қаржылық ақпараттарды ішкі пайдаланушылармен қатар сыртқы пайдаланушыларға жеткізіп отыратын жүйе. Яғни, басқарушы есептің мәліметтерін кәсіпорын басшылары қандай да бір шешім қабылдау үшін пайдаланатын болса, қаржылық есептің мәліметін бұлармен қоса жабдықтаушы (мердігер) кәсіпорындар, банк мекемелері, салық органдары және тағы да басқалар пайдаланады. Кез-келген ұйым үшін қаржылық есеп міндетті түрде жүргізілетін болса, басқарушы есептің жүргізілуі және оның тәртібі әрбір кәсіпорынның экономикалық саясатына байланысты.
Бүгінгі таңда ел экономикасының нарықтық жолға көшуіне байланысты жаңа кәсіпкерлік қызметтердің пайда бола бастауына сәйкес бухгалтерлік есептің маңызы мен ролі арта түсуде. Осыған орай бухгалтерлік есептің мазмұны мен құрылымына өзгерістер енгізілді. Елімізде жүргізіліп отырған бухгалтерлік есеп жұмысы толығымен халықаралық қаржылық есеп беру талаптарына сай орындалады. Міне, осыларды ескере отырып, бұрын есепші деп саналып келген бухгалтер маманы кәсіпорынның қаржылық жағдайын анықтап, бағалап, есептеп отырумен қатар кәсіпорынның алдағы уақыттағы экономикалық әл-ауқатын дамыту жолдарын жоспарлай білуі қажет. Сондықтан да кез-келген елде бухгалтер мамандарын барынша білімді етіп даярлау сол елдегі ұйымдардың экономикалық жағынан тұрақты дамуына кепілдік береді. Осыдан да болар ғалым Дж. Мэйдің “Бухгалтерлік есеп эрасы басталды”, - деп айтуы.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. Байболтаева Н.Ә. Бухгалтерлік есеп принциптері, Алматы, 2003
2. Баймұханова С.Б. Бухгалтерлік есеп, Алматы, 2005
3. Кеулімжаев К.К., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері, 2006
4. Назарова В.Л. Бухгалтерлік есеп, Оқулық, Алматы, 2005
        
        Кіріспе
Бухгалтерлік есеп туралы түсінік және оның ... ... ... ... есептің әдістері
Кіріспе
Қандай ғылымның болмасын пайда болу тарихы, маңызы мен ... ... ... өз орны бар екендігі белгілі. ... ... ... ... ... ... ... есеп
саласы бұдан бірнеше жүздеген жылдар бұрын пайда болып, ... ... ... қоғамның әлеуметтік-экономикалық
жағдайларына қарай ... ... келе ... ... болып
табылады. Бухгалтерлік есеп туралы белгілі ғалым Б.Де ... есеп ... ... мен ... ең алдында тұрады,
басқалары онсыз өмір сүре ... ... есеп үшін ... қажет емес және де ... ... ... ... емес, адамдар да бірін-бірі түсінбес еді ” – деген ... ... П. ... ... ғасырымыз - машина ғасыры, сондай-ақ
ол Бухгалтерлік есеп ғасыры ... ... ”, - ... Ал осы
ғылымды зерттей келе Р.А. ... ...... ... ... ... - деп ... Л. Фон Мизес “Есеп – бұл ... ... ... - деп ... Бухгалтерлік есеп ұйымның қаржылық
ақпараттарын өлшейтін, өңдейтін, есептейтін және оны ... ... етіп ... беріп отыратын жүйе ... ... есеп ... ... ең ... ... ... Бұған дәлел ретінде Біріккен Ұлттар ... ... ... ... “Есептей алмаған, басқара алмайды”, -
деген сөздің жайдан-жай айтылмағандығын атап ... ... ... есеп ... оның ... ... ... бағалау,
бақылау және талдау секілді функцияларды орындау үшін ... ... ... есеп ... активтері мен міндеттемелері,
капиталы және ... ... мен ... сатылғандығы туралы
ақпараттарды жинақтап көрсетеді. Тек қана ... есеп ... ... мен шығыстарын және шаруашылық қызметінің соңғы
қаржылық ... ... ... ... есеп қаржылық
(сыртқы) және басқарушы (ішкі) есеп ... ... ... ... ... ... ... ішкі пайдаланушыларға
жеткізіп отыратын жүйе болса, ал ... есеп ... ... ... ішкі пайдаланушылармен қатар ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын басшылары қандай да бір шешім ... ... ... ... ... мәліметін бұлармен қоса
жабдықтаушы (мердігер) ... банк ... ... органдары
және тағы да ... ... ... ұйым үшін ... ... ... ... болса, басқарушы есептің ... оның ... ... ... ... ... ... ел экономикасының ... ... ... жаңа ... ... ... бола ... сәйкес
бухгалтерлік есептің маңызы мен ролі арта түсуде. ... ... ... мазмұны мен құрылымына ... ... ... ... ... есеп ... толығымен
халықаралық қаржылық есеп беру талаптарына сай ... ... ... ... ... есепші деп саналып келген бухгалтер
маманы кәсіпорынның ... ... ... ... ... қатар кәсіпорынның алдағы уақыттағы экономикалық әл-ауқатын
дамыту жолдарын жоспарлай білуі ... ... да ... ... ... ... білімді етіп даярлау сол елдегі
ұйымдардың ... ... ... ... ... береді.
Осыдан да болар ғалым Дж. Мэйдің ... есеп ... - деп ... есеп туралы түсінік және оның ... ... есеп ... туралы алғашқы түсінік шамамен алғанда
1340 жылдары ... ... ... ... ... ... ... және дамытушысы Француз ... Лука ... ... Ол ... есеп туралы 1493 жылы Шоттар және жазулар
деген ... ... ... ... XV ... Австрия
қаласында пайда болған. Бухгалтерлік есеп – ұйымның қаржылық ... бір ... ... мен ... ... ... және оны ... тасымалдайтын ғылым. Ол
кәсіпорынның жұмысын толығымен бақылап, оны ... үшін ... ... ... ... жұмысын жоспарлап және ... ол ... ... ... жұмысына экономикалық талдау
жүргізуге өте ... жүйе ... ... ... ... бүтіндей халық шаруашылығы есебінің ең басты және негізгісі
деп айтуымызға ... Ол ... ... ... бұрын пайда
болып, бүгінгі күнге ... ... ... ... ... ... келеді.
Қазақстан Республикасының “Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп
беру” ... заңы ... ... есепті жүргізу жүйесін
анықтайды, қаржылық есеп беру мен оның ... және ... ... принциптері мен жалпы ... ішкі ... ... ... ... талаптарды, сондай-ақ ұйымдардың құқықтары ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын бухгалтерлік ... мен ... ... осы ... ... ... міндетті.
Бухгалтерлік есептің принциптері
Кез-келген ғылымның, соның ішінде ... ... ... ... ... ... тілінен аударғандағы принцип сөзі
мағынасы жағынан - ... ... ... ... ... есеп беру ... ... үдерістері барысында
шешім қабылдау үшін ... ... ... ... ... ... есептің жиырмадан астам
принципін кездестіруге болады. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мына ... ... :
• есептеу;
• үздіксіз (ұдайы);
• түсініктілік;
• мәнділік;
• маңыздылық;
• сенімділік;
• әділетті әрі тура ... ... ... ... ... ... маңыздылық, сенімділік және салыстырмалық ... төрт ...... есептегі ақпараттық
мәліметтерінің негізгі, ... ... ... мінездемесі болып
табылады.
Түсініктілік принципі
Бухгалтерлік есептің ақпараттық мәліметтері оны ... ... ... ... болу ... ... үшін бұл мәліметтерді пайдаланушылар бухгалтерлік есеп жайында
белгілі бір ... ... ... қажет. Дегенмен ... ... ... ... жәй ... ... емес тұлғалардың пайдалануы үшін ... ... ... сай емес. Сонымен қатар осы ... ... ... ... алып ... болмайды. Ақпаратты пайдаланушы
тұлғалар бұл мәліметтерді ... үшін ... ала ... алулары
қажет.
Маңыздылық принципі
Бухгалтерлік ақпараттық мәліметтердің, қаржылық ... ... ... ... ... үшін ... болуымен
түсіндіріледі. Олар негізінен бухгалтерлік есеп мәліметтерін ... ... ... ... ... ... болжау үшін
• бұрын жасалынған болжамдардың барысында алынған ... ... ... ... ... маңыздылық деңгейін өлшеу
үшін үш түрлі сапалық ... ... ... ... ... ... өз
пайдаланушыла-рына керекті уақытында жеткізіліп ... Бұл ... ... ... ... ... деңгейін төмендетеді.
2. Болжамның құндылығы. Өткен немесе ... ... ... ... ... ... ... пайдаланушыларға тиімді болуы
қажет.
3. Кері ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер пайдаланушыларға
тиімді, оң әсер етуі ... ... ... ... қате ... сондай-ақ
пайдаланушылар оған сенімді болса, онда бұл сенімді ... ... ... да бір ... бухгалтерлік есеп мәліметтері (қаржылық
есебі) ... ... ... ... көрсетілген
кезде ғана оның пайдалылығы мен мазмұндылығы арта ... ... ... ... мәліметтерінде жазылатын цифрлар
кәсіпорынның ... ... ... ... ... осы мәлімет арқылы түрлі ... ... ... әрбір әріптің және цифрдың дұрыс жазылуы үшін сақ болуы ... ... кез ... ... ... ... есептеліп
отырылуы қажет.
Үздіксіз принципі
Ұйымның қызметі ... ... ... деп ... ... ... ... есеп ақпараттары ... ... ... ... ... ... ... баға беруіне көмектесуі керек.
Бейтараптық принципі
Ақпарат сенімді ... үшін ... ала бір ... ... болуы керек. Егер ақпарат өзінің ... ... ... ... бір шешім қабылдауға ... ... жету ... ... әсер ... ... онда
ондай ақпараттар бейтарап болмайды. Алдын ала дайындалған ... ... ... негізделмеген, бір ... ойды ... ... ... ... әрі тура ... ... қаржылық қорытынды есебі осы ... ... ... және ақша ... ... ... әрі ... ақпараттармен қамтамасыз етуі ... ... ... қорытынды есебіндегі ақпараттық мәліметтер
сенімді болу үшін ... ... ... етеді және шыққан шығынға
қарай олар ... ... ... ... ... ... оны ... жалған етеді. Сондықтан да ол ... және ... ... ... өзінің қызметі барысында ... ... есеп ... есепті кезеңнің басынан соңына дейін ... ... ... есептің әдістері
Кәсіпорындар мен ұйымдарда ... ... ... ... ... әр ... Осы үрдістермен
операцияларды бухгалтерлік есептің көмегімен бақылап, тексеріп олардың
дұрыс ... ... ... ... қарап, одан нәтиже
шығарып ... ... Осы ... ... ... ... әртүрлі тәсілдер ... Сол ... ... ... және олардың ғылыми ... бір ... ... ... есептің әдістері
болып саналады.
Бухгалтерлік есептің әдістері келесідей түрлерден тұрады:
... ... ... екі ... ... ... ... бухгалтерлік баланс;
• есеп беру.
Құжаттау
Барлық ұйымдарда өздерінің күнделікті жұмысы барысында әр ... ... ... Ал бұл ... ... алу үшін оларға алдымен құжаттар ... ... ... ... ... түріндегі анықтамасы болып ... ... ... ... ... ... уақыты,
өлшем бірлігі, ... ... ... мен ... ... ... және тағы басқа деректер толтырылады. Құжаттар
заңды түрде ... ... ... ... ... ... ... түрде көрсетілуге ... ... ... деп те ... шаруашылық операцияларының орындалуы барысында ... сол ... ... ... мүмкіндік бола бермейді.
Тіпті ... ... ... де ... ... ... ... сақтау кезінде олар ... ... ... ... ... ... өндіріліп шығарылған дайын өнімдерді,
басқа ұйымдардан алынған ... ... ... да ... бар
құралдарды, мүліктерді тексеріп, ... ... ... ... ... жол ... мүмкін. Сондықтан түгендеу әдісі ... ... ... қолда бар ... ... ... және тағы да ... ... ... ... отырады.
Шоттар
Бухгалтерлік есеп шоттары дегеніміз – шаруашылық құралдары ... ... ... ... бір ұқсастықтарына және маңызы мен
көрсеткіштеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық үдерістерінің, сондай-ақ активтермен
олардың қорлану көздерінің ... ... ... ... ... ... отыратын операцияларды үздіксіз жазып
отырмай, оларды экономикалық ... ... ... жазу ... ... ... ұйымның активтері мен
міндеттемелеріндегі және ... ... ... ... операцияларды бір жүйеге келтіріп топтап, ақшалай ... үшін ... ... қолданылатын әдісті шоттар деп
атайды.
Екі жақты жазу ... ... ... орындалатын әрбір ... ... ... мен ... ... болу ... жақты және тең өзгерістер ... ... Олар екі ... ... ... яғни бір ... ... екінші шоттың кредитінде
бірдей сомада көрсетілуі қажет. Ұйымдардағы ... ... ... операцияларды, үдерістерді бір шоттың дебитіне және екінші
шоттың ... ... ... ... үшін ... ... есепте екі жақты жазу ... деп ... ... ұйым ... ... бір ... айналысатындығы
белгілі (өнім өндіру, қызмет көрсету, сатыпалып-сату тағы ... Осы ... ... ... кәсіпорын жұмысшы күшін,
еңбек ... және ... ... ... барлық кеткен жұмсалған шығындардың жиынтығын анықтауына
тура келеді. Бұл ... ... ... ... ... нақты өзіндік құнын ... ... ... ... ... ... материалдық құндылықтар ақшалай өлшеммен
есептелінеді. ... ... ... ... ... ... ... айландырып есептеу әдісін бухгалтерлік
есептің бағалау ... деп ... ... ... ... ... ... қорлану
көздерінің белгілі бір мерзімге бір жүйеге келтіріліп, ақшалай ... ... екі ... кестеде бейнеленуін бухгалтерлік
баланс деп атаймыз. Оның сол ... ... ... ал оң
жағында қорлану көздері, яғни ... мен ... ... ... ... да бір ... ... аралығындағы, есепті кезеңдегі
операцияларының, шаруашылық үдерістерінің қорытындыланып, белгілі ... ... ... бір ... ... қорытынды есеп деп
аталады. Қорытынды есептің құрамына кәсіпорынның ... ... ... өзгерісі туралы есебі, ... ... және ... да бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... Байболтаева Н.Ә. Бухгалтерлік есеп ... ... ... Баймұханова С.Б. Бухгалтерлік есеп, ... ... ... К.К., ... Н.А. ... есеп ... негіздері, 2006
4. Назарова В.Л. Бухгалтерлік есеп, Оқулық, Алматы, 2005

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлiк есептiң формаларының ұғымы және тарихи дамуы25 бет
Бухгалтерлік есептің қағидалары3 бет
Бухгалтерлік есепті теориялық жағынан зерттеп, кәсіпорынның есеп саясаты және қабылданған басқару шешімдерінің дұрыстығын анықтау үшін бухгалтерлік есептің орнын, маңызын, рөлін көрсету және осының негізінде оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау29 бет
Бухгалтерлік есептің «есеп саясаты және оны ашу» стандарты10 бет
Бухгалтерлік есептің ақпараттық жүйесінің жалпы сипаттамасы.7 бет
Бухгалтерлік есептің даму тарихына шолу21 бет
Бухгалтерлік есептің жалпы мәселесін ұйымдастыру28 бет
Бухгалтерлік есептің және аудиттің ақпараттандырылған жүйелерінің қолданыстағы бағыттары79 бет
Бухгалтерлік есептің заң жүзіндегі реттелуі16 бет
Бухгалтерлік есептің концептуалды негіздері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь