Тәуке ханның ішкі және сытқы саясаты

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1. Тәуке ханның ішкі және сытқы саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2. Тәуке ханның «Жеті жарғысы» ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе

Тәуке болып ханымыз,
Рахат тауып жанымыз,
Он сан алаш бірігіп,
Ойран болды жауымыз.
(Халық өлеңі)

Елді елдікке, ынтымаққа, бірлікке бастайтын және сол жолда жанын сала күрескен ерлерді туғызатын заман. Қазақ халқы өзінің бұрыңғы-соңғы тарихында басынан небар қилы замандарды өткізген. Олай болса талайлы тағдыр өмірден із-түссіз өте шығуы мүмкін емес. Тарихтың терең-терең қатпарларына көз жіберер болсақ, елдің есі мен санасында ұзақ уақыттан бері сақталып келе жатқан небір орасан оқиғалардың соқпақтарынан аңғарамыз. Сол соқпақтардың бойында еліне елеулі еңбек сіңіріп, қаһармандық қызмет атқарған ірі-ірі әлі күнге дейін сайрап жатыр. Халық өз басына қатер төнген шақтрда, тағдыры таразы басына түскен алмағайып сәттерде бар күш-қайратын әлгі зобалаңға қарсы қойып, ақыл-парасатымен, білегінің күшіме арашаға түсіп, сол жолда шыбын жанын аямаған, елінің, ұлтының тәуелсіздігін, бостандығын қорғаған нар тұлғалы, алып азаматтардың ерлігін де, есімін де еш уақытта ұмытпайды. Қайта уақыт өткен сайын қадір-қасиетін арттырып, төбесіне көтере түседі.
Көп жылдар бойы ұлтымыздың тамыры тереңге кеткен тарихы және елінің бостандығы мен тәуелсіздігі үшін күрескен аяулы тұлғаларының есімін атауға тыйым салып, коммунистік-тоталитарлық идеологияның үстемдік етуімен басылған әдебиеттерде өткен өміріміз бір сорлы, басқа ел емес, тіпті өзіміз шошитын құбыжық өмір болып суреттелінді. Тек тәуелсіздікке қолымыз жеткеннен кейін тарихымызға деген көзқарас, құштарлық арта түсіп, еліміздің өткенін тану жиналған астықпен, қазылған кенмен тепе-тең бағаланып, өшіп қалған есімдерді қайта тірілтіп жатырмыз.
Міне, осыған орай заманындағы Тәуке хан сондай ардақты есімдердің ішінен ерекше орын алады. Бұған тарих куә, халқымыздың ой-санасы куә. Әдетте қазақ хандары хақында мәселе көтергенде біз негізінде Абылай, Кенесары туралы деректерді баспасөз беттерінде молынан жариялап келеміз және халқымыз негізінде осы екі тұлға төңірегінде мәліметтермен аңыз әңгімелерге қанық. Ал Тәуке хан туралы зерттеулер мүлдем жоққа тән. Оның себебі Тәуке хан туралы мәліметтердің сол заманнан бері архив қазналарында сақталмауы және тарихи зерттеулерде ізденіс болмағандығы. Жалпы жарық көрген тарихи әдебиеттердің беттерінде Тәуке хан туралы мәлімет өте жұтаң, тіпті бір-екі ауыз сөзбен шектелетіні бәрімізге аян.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Сәкен Созақбаев. Тәуке хан «Жеті Жарғысы» Алматы, «Санат», 1994.
2. Ж.О.Артықбаев. Жеті Жарғы. Алматы, 2005.
3. К.Кеменгерұлы. Қазақ тарихынан. М., 1924, 7-бет.
4. С.З.Зиманов. Политический строй Казахстана конца ХVIII и первой половины ХІХ веков, Алматы, 1960, стр., 92.
5. Н.И.Гродеков. Киргизы и кара-киргизы Сыр-Дарьинской области. Т.1.Юридический быт. Ташкент, 1889, стр.,25.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
........................................
1. Тәуке ханның ішкі және ... ... ... ... ... ханымыз,
Рахат тауып жанымыз,
Он сан алаш бірігіп,
Ойран болды жауымыз.
(Халық
өлеңі)
Елді елдікке, ынтымаққа, бірлікке бастайтын және сол ... сала ... ... ... ... ... халқы
өзінің бұрыңғы-соңғы ... ... ... қилы ... Олай болса талайлы тағдыр ... ... ... ... ... ... терең-терең қатпарларына көз
жіберер болсақ, ... есі мен ... ұзақ ... ... келе ... ... ... оқиғалардың
соқпақтарынан ... Сол ... ... ... еңбек сіңіріп, қаһармандық қызмет атқарған ... ... ... ... ... Халық өз басына қатер
төнген ... ... ... ... ... ... бар ... әлгі ... ... ... ... ... ... ... сол
жолда шыбын ... ... ... ... ... қорғаған нар тұлғалы, алып ... де, ... де еш ... ұмытпайды. Қайта уақыт
өткен ... ... ... ... көтере
түседі.
Көп жылдар бойы ұлтымыздың ... ... ... және ... ... мен ... үшін
күрескен аяулы тұлғаларының ... ... ... салып,
коммунистік-тоталитарлық идеологияның үстемдік ... ... ... ... бір ... басқа ел
емес, тіпті ... ... ... өмір ... Тек ... ... жеткеннен кейін
тарихымызға ... ... ... арта ... өткенін тану ... ... ... ... ... өшіп қалған есімдерді ... ... ... орай ... Тәуке хан сондай ардақты
есімдердің ішінен ... орын ... ... ... куә,
халқымыздың ... куә. ... ... ... хақында
мәселе көтергенде біз ... ... ... ... ... ... молынан жариялап ... ... ... осы екі ... төңірегінде
мәліметтермен аңыз ... ... Ал ... хан ... мүлдем жоққа тән. Оның себебі ... хан ... сол ... бері ... ... және ... зерттеулерде ізденіс ... ... ... тарихи әдебиеттердің ... хан ... ... өте ... ... ... ... шектелетіні бәрімізге аян.
Тәуке ханның ішкі және ... ... ... қазақ елінің қасиетті ... ... ... ... бүкіл үш жүздің ханы ... ... ... сол заманындағы қоғамының
ішкі және ... ... ... ... ... ... өзінде-ақ ұлт мемлекеттілігін халықаралық ... ... ... ... күш ... Атап
айтатын ... ... хан ... ... нығайту
үшін ең ... ... ... ... бір-бірімен
қырылысып жатқан елінің ... ... ... күш ... ... ... біріктіру мақсатында ... ... ... ... ... ... ... тыюды мақсат ... ... дау, ... ... ... ... мал
жаятын жайылымының, ... ... туып ... ... ... мал ... тарылуы
басқа аймаққа көшуге ... ... ... рулардың
қоныстарына мал жаюға тура ... ... ... ... ... тек жерге байланысты. Тәуке хан
ішкі саясатта ең ... осы ... ... ат ... ... үш ... ... ... және ... ... ... ... бөлуге
назар аударады. Үш жүздің ... ... ... қосып,
айларға созылған кеңестен кейін жайылымдардың ... ... ... ... ... Бұдан ... ... ... ... ... және әр ... аймақтың шеңберінде ғана көшіп-қоннуға ... ... жер ... шеңбері рудағы түтін
басының ... және мал ... ... ... Ендігі уақытта ... ... ... жерге ие бола ... сол ... ғана мал ... ... болған. Жерді
пайдалану ... дау ... ... ру ... әділеттілікпен шешіп отырған.
Тәуке хан ішкі ... ... бар ... ... қайткен күнде де ру ... тыю үшін ... ... ел ... ... күн ... қойды. Бір ... ... ... құру үшін ... ... тұрған
мәселе Шыңғыс хан ... ... ... төрелердің
және ... ... ие ... ... ... ... ... өзгертуге ден ... ... ... ... ... әр ... ... туа ... ... ... ... ... қоғамында ... хан ... ... ... ел ... ісін өнер, ақылдылық, ... ... ... ... тек ... ... алып отыратын ... ... ... ... ... үлес ... ... ғалым, академик
С.З. Зиманов ... деп атап ... ... ... ... және оның балаларының, немерелерінің үстемдік
ету ... ... ... қорқыту және халықты
қарыспай бағындырумен ... ... жаңа ... ... сол өкіметтің беделінің алдында ... ... ... ең ... ... іске ... ... Және ... көзқарас адамдардың
санасына әбден ... ... бұл ... ... зардап туғызуға әкеп ... ... ... ... ... бұл топтар қазақ ... ... ие ... ... ... неке құруды
Шыңғыс хан ұрпақтарының ... ... хан ... бұзу деп ... Тек қана өз ... ... олар ... табу ... орындамағандықтан
ұрпақтың ... ... ... ... ... ... ... қажет қажет етпейді. Оны адамзаттың
неке құру ... ... ... бойы ... хан ... бар ... пайдаланумен
халықтың, ел басшыларының ... ел ... ... батырлық әрекеттерімен ел ... ... бар ... ... ... қажеттілігін сіңіруді
саясатының ең ... ... бірі деп ... кеңесі» Тәуке хан ... ... ... үлес қосты. Халық мүддесіне қызмет ... ... ... саясат жүргізуде ... ... ... ... өзі куә. ... ... негізінде
Сырдарияның ... ... ... ... [2] ... ... ... Тарихтан мәлім, Тәуке ханның
тұсында, ... ... ... аралығында қазақ елінің
территориясына ... ... ... ... ... ... жатқан көшпелі қазақ ... кең ... ... Дәл осындай қиын-қыстау кезеңде ... ... ... ... ... ... көрінді.
Ішкі әскери стратегиялық саясатта Тәуке хан ... ... ... ... ойлап, ... ... ... ме ... ... барып, ... ... ... ... ... әскері ... хан ... ... ... ... ... хан ... тәртіп бойынша әр ру ... ... өз ... ... ... ... отырып, жауға
аттанатын азаматтарын ер-тұрманмен, ... ... ... ... етуге міндетті. Мойнына қару ... бар ... әр ... ел ... ... ... аса ... дәрежеге көтерілгенін бізге
жеткен ... ... ... деген хабармен қару
ұстай алатын азамат атқа ... ... ... ... ... ... ... тарихы хақында ... ... ... Кемеңгерұлы былай деп жазды:
«Ауропаның ... ... ... ... ... қазақ
хандарының бөлек әскері ... ... ... ... ... қару алып ... ... ... бар еді. Шаруаға
аттануға ... ... ... да, ... кезінде
қарусыз адам, ... ... ... адам төмен
бағаланушы еді. ... ... ... алымның ... ... ... ... ... ... жас ... болған. Қарусыз азамат алқасында ... ... ... ... ... ... әз Тәуке хан өз
заманының ірі ... ... ... елін бір ... оның ... мен ... ... мемлекеттілік құрды деп айта ... Бұл ... ... ... ... ... ... қызметінің ... ... ... мәселе – қазақ қоғамының ... ... ... нығайтып, ... ... ... ... ... сай келетін, ... ... ... ... заң ... ... ... ... ... хан аса ... ... Құқық
жүйесін ... ... ... ... ... қара
қылды қақ жарған әділ ... елге ... ... ... ... ... ... өзегін ... ... Төле би, Қаз ... ... және ... ... ... дүниеге қазақ қоғамының ... - Жеті ... ... ... Ол тек қана ... ... сай келетін құқықтық құжат ... ... және ... жағынан ... ... ... ... ... және ... сай ... аса ... құқықтық
ескерткіш болып табылады.
«Жеті Жарғының» ... бабы ... ... ... ... ұлтты қорғау үшін, ... ... ... ... ... билердің
данагөйлігінің қорытындысы. «Билер ... ... ... ... ел ... ... Тәукенің «Жеті Жарғысына» теориялық-ғылыми тұғырдан ... ... оның ... ... ... мен ... сол ... ... ... ... ... байқаймыз. Тіпті кейбір ... ... ... ... ... ... көрегенділіктің
нағыз данышпандылығын ... ... ... Атап
айтсақ, бұл ... ... ... халықының ұлттық бірлігін
нығайтуға ... ... ... ... жоңғар
шапқыншылығына қарсы елді бір ... ... ... роль ... хан 1718 жылы ... салды. «Жеті ... ... ... ХІХ ... ортасына ... ... ... негізінде жеті әдеттік құқықтық ... ... ... реттейтін салалардың ... ... ... Жеті ... жер ... жесір дауы, ... бала ... және ... ... ... арасындағы дау, ұлт ... ... ... ... ... ... қазақ ... ... ... қалыптасуы, хандарды ... ... ... құқықтық институттары бекітілмеген.
Бұл саяси өкіметтің ... ... ... ... ... ... кіндігін
үзбеген қазақ ... жеке ... ... негізінде
басқару өте тиімді ... ру ... ... ... пен ... ... қамтамасыз
етуге қызмет етті. Бірақ «Жеті ... ... бір рет ... ... ... ... ... барлық ру, ... ... ... ... ... ... норма ретінде бекітті. Және ... қару ... ... болған. Қарусыз келген адам ... ... ... дауыс беру ... ... ... бұл ... ру ... талқыланған
мәселелер бойынша шешім ... ... ... ... серт бердім» деген мағынамен ... ... ... ... іс ... асыруға ант
бергендікті ... ... ... ... ... ... өкіметін
қамтамасыз ету ... қару ... ... әрбір
жанұя жыл ... өз ... ... ... ... төлеп отыруды норма ретінде ... ... бар ... бірі - ... ... ... ... Құрылтай бекіткен таңба ... ... ... Ал меншікті ... ... ... ... ... арнайы малдың
құлағына салынатын ... ... ... ... ... ... ен салу әрбір жан ... жеке ... ... ... әз ... хан бұл дүниеден өтер ... ... - ... деп көзін жұмған екен. Содан бері ... ... ... ... өтсе де бұл ... ... халқына
әлі де ... ... ... ... ... ... ... күн тәртібінде ... ... ... ... ... ұшса ... қанаты
талатын, Алтайдан Атырауға дейін ... ... ... ... мен тәуелсіздігі үшін жан ... ... ... қаны ... ішкі сепаратистік
әрекеттер мен ... ... ... ... данышпан бабамыз әз ... ... ... сіңірген
еңбегі, атқарған қызметі ... хан ... ... соң өз бастарының ... ... ... ... ... көбі ... ... мемлекеттердің жемтігіне айналдырды. Оған
тарих ... Өз ... ... ... үшін ... ... бөлді, Әбілхайыр ... сол ... ... ... ... ... Сәкен Созақбаев. Тәуке хан «Жеті Жарғысы» Алматы, «Санат»,
1994.
2. Ж.О.Артықбаев. Жеті ... ... ... ... ... тарихынан. М., 1924, 7-бет.
4. С.З.Зиманов. Политический строй Казахстана ... ХVIII ... ... ХІХ веков, Алматы, 1960, стр., 92.
5. Н.И.Гродеков. ... и ... ... ... быт. ... 1889, ... ... Политический строй Казахстана ... ХVIII ... ... ХІХ ... ... 1960, стр., 92.
[2] Н.И.Гродеков. Киргизы и ... ... ... быт. Ташкент, 1889, стр.,25.
[3] К.Кеменгерұлы. Қазақ тарихынан. М., 1924, 7-бет.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
16-17 ғасырлардағы Қазақ хандығы37 бет
XVIIғ Соңы мен XVIII ғ. Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саясаты7 бет
XVІІ ғасырдың екінші жартысы мен XVІІІ ғасырдың аралығындағы қазақ қоғамындағы саяси-әлеуметтік хал-ахуал16 бет
XV—XVIII ғасырлардағы Қазақ мемлекеттігі5 бет
«Жеті жарғы» атауының мәні мен мағынасы19 бет
«Қасымханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», Әз Тәуке ханның «Жеті жарғысы». Үндістандағы «Ману заңы»12 бет
Билер кеңесінің соттық функциясы15 бет
Ежелгі қазақ хандары мен билеушілері14 бет
Жеті жарғы4 бет
Ресейдің отарлауы алдындағы Қазақстан85 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь