Танаптарда табиғат қорғау жүйесі


Кіріспе
1.Топырақ құнарлылығы және оны арттыру
2.Топырақ эрозиясымен күресу жолдары
3.Топырақ ылғалдылығы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер 
Егістік танаптарында табиғат қорғаудың жүйесін ұйымдасытрыру шараларына топырақ құнарлылығы, топырық құнарлылығын арттыру, топырақ эрозиясымен күресу шаралары және топырақтың ылғалдылық жұмыстары жатады. Сапалы өңделген топырақта дақылдардың өсіп – дамуына қажетті жағдайлар жасалады. Дұрыс бапталған топырақ қабатында ылғал мол жиналып ұзақ сақталады соны мен қатар қар мен жауын суы және ауа тез сіңеді.

Топырақ құнарлылығы – топырақтың өсімдіктер дүниесін қажетті қоректік заттармен және сумен, ал тамыр жүйесін оттекпен, жылумен және қолайлы физико-химиялық ортамен қамтамасыз ету қасиеті. Бұл топырақтың ең басты қасиеті. Топырақ құнарлылығы биоценоздың жалпы өнімділігі мен ауылшаруашылығы дақылдарының түсім мөлшерін анықтайды. Топырақ құнарлылығын екіге бөледі: табиғи және жасанды. Табиғи топырақ құнарлылығы топырақ түзілу процесі нәтижесінде пайда болған топырақтың табиғи күйіндегі құнарлылығы. Ол қарашірінді қабатының қалыңдығына, қарашірінді құрамына, қоректік элементтердің жеткілікті болуына, топырақтың түйіршікті, микробиологиялық процестердің қарқындылығына тәуелді. Жасанды топырақ құнарлылығы сол табиғи құнарлылықты арттыру мақсатында қолдан жасалған көптеген әрекеттердің нәтижесінде (өңдеу, тыңайтқыштар қолдану, дақылдарды егіп өсіру, мелиорация, т.б.) алынады және егілген ауылшаруашылығы дақылдарының түсім мөлшеріне қарай бағаланады. Топырақты қорғап және оны дұрыс пайдалана білсе, оның құнарлылығы артады. Табиғи құнарлылығы төмен, егіншілікке жарамсыз топырақтарды да адам қолымен жақсартып, егіншілікке қарқынды пайдалану арқылы жоғары өнім беретін алқаптарға айналдыруға болады. Ол жерлерден табиғи құнарлылығы арқасында өнім алып, одан кейінгі жылдары өнім азая бастаған кезде егістікті басқа жерлерге ауыстырып егу тәжірибесі өріс алып келді.
Топырақ құнарлылығын арттыру
Топырақтың құнарлылығы, топырақ түзілу үрдісі сияқты, заттардың өзгерістерге ұшырауымен, жиналуымен және олардың шығындалуымен тығыз байланысты. Сондықтан топырақ құнарлылығының факторлары мен жағдайлары мәндік жағынан да, сапалық жағынан да өзгерістерге ұшырайды. Егер осы өзгерістер құнарлылықтың дамуына қолайлы оң бағытта болса, онда топырақтың құнарлылығы артады (қоректік заттар мөлшері молаяды, түйіртпектігі жақсарады және т.б.), ал өзгерістер қолайсыз, теріс бағытталған болса, онда топырақтың құнарлылығы төмендейді (қоректік заттар мөлшері кемиді, түйіртпектігі бұзылады және т.б.). Сондықтан осы өзгерістер белгілі бір мерзім ішінде топырақ құнарлылығының салыстырмалы көрсеткішін қалыптастыруы мүмкін. Сөйтіп топырақ құнарлылығының өндірісінің белгілі бір түрі қалыптасады. Олар - топырақ құнарлылығының кеміген, қарапайым және ұдайы (молайтылған) өндірісі.
1. Мәмбетқазиев Е., Сыбанбеков Қ. “ Табиғат қорғау ” /Алматы 1990 ж.
2. Мұқауұлы С., Үпішев Е. “ Табиғат пайдалану экономикасы ” /Алматы 1999 ж

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

БАӨЖ
Тақырыбы : Танаптарда табиғат қорғау жүйесі

Орындаған : Әділханова Т.Р.
Тексерген : Сагандыков С.Н

Семей 2015 ж
Жоспар:
Кіріспе
1.Топырақ құнарлылығы және оны арттыру
2.Топырақ эрозиясымен күресу жолдары
3.Топырақ ылғалдылығы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Егістік танаптарында табиғат қорғаудың жүйесін ұйымдасытрыру шараларына топырақ құнарлылығы, топырық құнарлылығын арттыру, топырақ эрозиясымен күресу шаралары және топырақтың ылғалдылық жұмыстары жатады. Сапалы өңделген топырақта дақылдардың өсіп - дамуына қажетті жағдайлар жасалады. Дұрыс бапталған топырақ қабатында ылғал мол жиналып ұзақ сақталады соны мен қатар қар мен жауын суы және ауа тез сіңеді.

Топырақ құнарлылығы - топырақтың өсімдіктер дүниесін қажетті қоректік заттармен және сумен, ал тамыр жүйесін оттекпен, жылумен және қолайлы физико-химиялық ортамен қамтамасыз ету қасиеті. Бұл топырақтың ең басты қасиеті. Топырақ құнарлылығы биоценоздың жалпы өнімділігі мен ауылшаруашылығы дақылдарының түсім мөлшерін анықтайды. Топырақ құнарлылығын екіге бөледі: табиғи және жасанды. Табиғи топырақ құнарлылығы топырақ түзілу процесі нәтижесінде пайда болған топырақтың табиғи күйіндегі құнарлылығы. Ол қарашірінді қабатының қалыңдығына, қарашірінді құрамына, қоректік элементтердің жеткілікті болуына, топырақтың түйіршікті, микробиологиялық процестердің қарқындылығына тәуелді. Жасанды топырақ құнарлылығы сол табиғи құнарлылықты арттыру мақсатында қолдан жасалған көптеген әрекеттердің нәтижесінде (өңдеу, тыңайтқыштар қолдану, дақылдарды егіп өсіру, мелиорация, т.б.) алынады және егілген ауылшаруашылығы дақылдарының түсім мөлшеріне қарай бағаланады. Топырақты қорғап және оны дұрыс пайдалана білсе, оның құнарлылығы артады. Табиғи құнарлылығы төмен, егіншілікке жарамсыз топырақтарды да адам қолымен жақсартып, егіншілікке қарқынды пайдалану арқылы жоғары өнім беретін алқаптарға айналдыруға болады. Ол жерлерден табиғи құнарлылығы арқасында өнім алып, одан кейінгі жылдары өнім азая бастаған кезде егістікті басқа жерлерге ауыстырып егу тәжірибесі өріс алып келді.
Топырақ құнарлылығын арттыру
Топырақтың құнарлылығы, топырақ түзілу үрдісі сияқты, заттардың өзгерістерге ұшырауымен, жиналуымен және олардың шығындалуымен тығыз байланысты. Сондықтан топырақ құнарлылығының факторлары мен жағдайлары мәндік жағынан да, сапалық жағынан да өзгерістерге ұшырайды. Егер осы өзгерістер құнарлылықтың дамуына қолайлы оң бағытта болса, онда топырақтың құнарлылығы артады (қоректік заттар мөлшері молаяды, түйіртпектігі жақсарады және т.б.), ал өзгерістер қолайсыз, теріс бағытталған болса, онда топырақтың құнарлылығы төмендейді (қоректік заттар мөлшері кемиді, түйіртпектігі бұзылады және т.б.). Сондықтан осы өзгерістер белгілі бір мерзім ішінде топырақ құнарлылығының салыстырмалы көрсеткішін қалыптастыруы мүмкін. Сөйтіп топырақ құнарлылығының өндірісінің белгілі бір түрі қалыптасады. Олар - топырақ құнарлылығының кеміген, қарапайым және ұдайы (молайтылған) өндірісі.
Азіргі заманда қарқынды егіншілік жүйесінде топырақты тиімді қолданудың басты мақсаты - топырақ құнарлылығының ұдайы, молайтылған өндірісін қалыптастыру болып табылады.
Топырақ құнарлылығын өндіру екі жолмен жүргізілуі мүмкін. Біріншісі - заттарды топыраққа енгізу, ал екіншісі - топырақты технологиялық әдістермен жақсарту. Бірінші жолға жататын әрекеттер: топыраққа тыңайтқыштар, мелиоранттар қолдану, қолайлы ауыспалы егістік жүйесін пайдалану және т.б. Ал екінші жолға жататын әрекеттер: топырақты механикалық тәсілдермен өңдеу (жырту, қопсыту, тырмалау), артық ылғалдан құрғату және т.б.
Топырақ құнарлылығын арттыру шараларының көптеген әдістері мен тәсілдері зерттеліп, іс жүзінде қолданылып келеді. Олар:
· тиімді мөлшерде органикалық және минералды тыңайтқыштарды қолдану;
· қышқыл топырақтарға әк, кебірлерге гипс шашу;
· түрлі құралдармен топырақты өңдеу жүйесі;
· топырақты суару немесе құрғату;
· көпжылдық шөп егу;
· ауыспалы егіс жүйесін қолдану;
· өнімділігі жоғары сұрыптар мен гибридтерді өсіру т.б.

Топырақты эрозиядан қорғау
Топырақтың эрозиясымен күресу -- егiн шаруашылығындағы ең негiзгi мəселелердiң бiрi.
Эрозияға қарсы күрес шараларының ең негiзгiлерiнiң бiрi -- шаруашылық-ұйымдастыру жұмыстары. Бұл -- территорияны дұрыс ұйымдастыру. Шаруашылықтарда жерлердi су жəне жел эрозиясына ұшырау деңгейлерiне байланысты топырақ-эрозиялық жоспарлар жасалынып, топырақтарға сəйкес эрозияға қарсы iс-шараларын жүргiзедi. Агротехникалық шаралардан беткейлерде жердi көлденеңдеп жырту, ал өте биiк беткейлерде су ұстағыш микрорельефтер жасау керек. Жауын-шашын суларын жинау үшiн жырту қабатын тереңдету арқылы да қол жеткiзуге болады.
Агротехникалық шараларға сол сияқты топырақты аударыпемес, тек қана қопсыту, эрозияға ұшыраған жерлерде желге төзiмдi қабаттарды жасау да жатады. Дефляцияға ұшыраған топырақтарда көп жылдық шөптердi өсiру арқылы ауыспалы егiстi қолдану өте тиiмдi болып саналады.
Эрозияға қарсы күрес шараларының iшiнде орман-мелиорация жұмыстарын жүргiзу де үлкен роль атқарады. Топырақты құрғақшылық пен ыстық желдерден эрозиядан сақтауда ормандар егудiң өте қолайлы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Аңшылық шаруашылығындағы табиғат қорғау ісі
Экология жəне табиғат қорғау мəселесі
Ауыл шаруашылығы мамандарының табиғат қорғау саласындағы міндеттері
Табиғат ты қорғау әр бір адамнын міндеті
Қолданбалы экология. Табиғат ресурстары. Жіктелуі. Оларды қорғау
Ақпараттық қорғау жүйесі
Табиғат пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау
Әлеуметтік қорғау жүйесі
Халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабы”
Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь