Денсаулық - басты байлық

Денсаулық ауадан аумайды, Барында кім оны аңдайды.
Халық мақалы

Ессіз білмес естінің қасиетін, Сау білмейді аурудың қасіретін.
Халық мақалы

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың еліміздің халқына Жолдауында 2030 жылға дейін экономикалық-әлеуметтік биіктерге көтерілу үшін рухани байлықтың, денсаулықтың қажеттігі атап көрсетілгені мәлім. Менің мамандығым дәрігер болғандықтан, Жолдаудағы "Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты" бағдарламасы айрықша әсер етті. Шынында да, қазақ "Тазалық - саулық негізі, саулық - байлық негізі" деп бекер айтпаса керек. Гүлденген экономиканы дені сау, саналы азаматтар жасайды. Сондықтан Жолдаудағы салауатты өйір салтын қалыптастыру, оны насихаттау шараларын белсендірек жүргізгеніміз абзал. Әсіресе жас үрпақтың бойына тазалық пен сергектікті орнықтыру - біздің міндетіміз.
Жасыратыны жоқ, бүгінде медицина саласы көптеген қиындықтарды басынан өткеруде. Нарық қыспағының, экономикалық қолайсыздықтардың қолбайлау болып отырғаны да анық. Міне, осындай жағдайда Елбасымыздың "Қазақстан Республикасы азаматтарының денсаулық жағдайын жақсарту жөніндегі бірінші кезектегі шаралар туралы" Жарлығы (1998 ж. 18 мамыр) дәрігерлер қауымының зор ықыласын тудырды.
Елбасының дәрігерлік-санитарлық көмек сапасын жақсартуға,
        
        ДЕНСАУЛЫҚ - БАСТЫ БАЙЛЫҚ
Денсаулық ауадан аумайды,
Барында кім оны аңдайды.
Халық мақалы
Ессіз білмес ... Сау ... ... ... ... ... ... еліміздің
халқына Жолдауында 2030 жылға дейін экономикалық-әлеуметтік ... үшін ... ... ... ... атап көрсетілгені
мәлім. Менің мамандығым дәрігер болғандықтан, ... ... ... білімі мен әл-ауқаты" бағдарламасы айрықша әсер
етті. Шынында да, қазақ ... - ... ... ... - ... ... бекер айтпаса керек. Гүлденген экономиканы дені сау, саналы азаматтар
жасайды. Сондықтан Жолдаудағы салауатты өйір ... ... ... ... ... жүргізгеніміз абзал. Әсіресе жас үрпақтың
бойына тазалық пен ... ... - ... міндетіміз.
Жасыратыны жоқ, бүгінде медицина саласы көптеген қиындықтарды басынан
өткеруде. ... ... ... ... қолбайлау болып
отырғаны да анық. Міне, ... ... ... ... ... денсаулық жағдайын жақсарту жөніндегі бірінші
кезектегі шаралар ... ... (1998 ж. 18 ... ... ... ықыласын тудырды.
Елбасының дәрігерлік-санитарлық көмек сапасын жақсартуға, қоршаған
ортаны таза ұстауға, бала мен ананың ... ... ... ... ... ... қамтыған бүл Жарлығын Қазақстан халқына деген
жанашырлықтың айқын көрінісі деп түсінген жөн.
Осы күнге дейін, шынын айтқанда, адам ... ... ... халық денсаулығының төмендеуіне тек медицина қызметкерлерін
ғана жауапты санап келсек, енді, міне, ... ... ... ... ... ... ... бөлініп, оған тосқауыл қоюдың
жолдары белгіленіп отыр.
Денсаулықтың қадірін, әдетте, адам ... ғана ... ... ... ... ... ... өзіне де байланысты. Дегенмен оған
қоршаған ортаның, ... ... ... ... ... ... ... да айтарлықтай ықпал етеді, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ... ... ... адам денсаулығының 40 проценті экологияға, 40
проценті өзінің өмір сүру дағдысына байланысты болса, 18-20 ... ... ... ... ... ... ... көрсетілгеніндей, экономикалық
ілгерілеу біздің азаматтарымыздың ... ... ... бере
алмайды. Адамдардың өз денсаулығын дүрыс күтпеуінің және ... ... ... ... саны ... өсіп отырғаны да рас. Бүған
ресми деректерге ("Казахстан. Отчет по человеческому развитию ... ООН ... 1995, 31-35 с, 42-44 с.) ... көз ... ... өлген адам саны 1984 -1991 жылдар аралығында әрбір 10000
аурудан 50 болса, ал 1991-1994жылдары 410-ге ... ... ... адамдардың саны 1970 жылғы деңгейден 1993
жылы 22 процентке көтерілген.
Өкпе құрт (туберкулез) ауруы соңғы ... ... ... ... әйелдер арасында 3-5 есеге өскен.
Әйелдердің жалпы денсаулық көрсеткіші орта ... 30 ... ... ... ... (анемиямен), әрбір алтыншысы бүйрек ауруымен
ауырады. Жылына 200 ... ... ... жан ... жылы Алматы қаласы бойынша босанған әйелдер санын 100 ... бала ... ... 104 ... жеткен. Бала түсіруден жылына 40
келіншек өлген.
Балалар ауруының жалпы саны 5 миллионнан асьш кеткен. Әрбір 100 ... ... ауру ... ... Ал 1993 жылы ... әр 1000 ... 28-і
шетінеген.
Қазақстанда мерез ауруы 1990 жылмен салыстырғанда 77 есе өскен. Бекер
обалы не керек, ... ... ... ... ... әсіресе
профилактикалық шаралар түрғысынан ... ... ... ... қатарында болатын. Осыдан тура жиырма жыл бұрын Алматыда
Дүниежүзілік денсаулық сақтау үйымы ... ... ... ... ... медицина саласының озықтығын атап айтқан ... Амал ... ... ол деңгейімізді төмендетіп алғанымыз ешкімге де
жаңалық емес.
Денсаулықтың мықты болуы көбіне адамның өзіне байланысты. Қаншама ... ... әр ... ... ... жүр ... Ол бейшаралар қазіргі
кезде жаңбырдан кейінгі ... ... ... ... алданып, ауыруларын әбден асқындырып алып, емханалар мен
дәрігерлердің ... ... ... әуре-сарсаңға түсуде. ... ... ... ... ... адамдарды көргенде, шарасыз
жағдайларына жүрегініз сыздап, қапаланып қаласыз.
"Денсаулық - зор байлық" дейді дана халқымыз. Тек ... ... ... баласына табиғат сыйлаған ең басты байлық. Сау кезімізде
сол теңдесі жоқ табиғат сыйының бағасы мен ... ... ... ... ... шайқап алсаң кесесін, енді қайтып
толтыра алмассың есесін" деген ... бар ... Сол ... ... ... алуға болады, оны ... ... ... өте ... ... адам ... ... қызметі бұзылған соң,
тез арада жөнделе салуы мүмкін емес. Ол үшін әуелі
диагнозын дүрыс қойып, сонан соң сабыр ... ... ... ... қажет. Еш уақытта тозған машинаның бөлшектері сияқты ... бір ғана ... ... шалдықпайды. Оның машинадан
айырмашылығы - ... ... ... ... ... болып,
жоғарғы нерв жүйесі арқылы, адам миынын тікелей басшылығымен жүйелі жүмыс
атқаратындығында. Адамның ішкі агзаларының ... ... ... ... - оның миы мен нерв ... ... ... "жанармайы"
-тыныс ағзалары арқылы қанға сіңетін және қанның ... ... ... ... ... ... мен ... заттар:
белок, май және көмірсулар (углеводтар). Ал гормондар мен ... ... ... ... ... зат алмасу процесінің "катализаторы"
болып саналады. Сонымен қатар адам организмінде ... ... ... "бөлшек" жоқ екені де дәлелденіп отыр.
Өкінішке орай, көптеген адамдар әрқилы "білгіштердің" ақыл-кеңесімен
өздерінше түрлі ем-домын жасап, керексіз дәрі-дәрмектер ... ... ... ... жүре ... "Осы ... ... душар болдым?" деген
сүрақ олардың ойына да кіріп шықпайды.
Ал, егер, ой ... ... ... бүл ... жауабын табу оңай.
Қай уақытта ұйықтайсыз? Қалай және немен тамақтанасыз? Жаяу көп ... ... бос ... ... дем аласыз? Миыңыз шаршағанда, түнде үйықтай
алмағанда нендей ... ... ... және ... қандай? Осыларды ой елегінен өткізгенде ғана не себепті дертке
үшырағандығыңызды түсінесіз.
Денсаулықты сақтаудың бірден-бір дүрыс жолы - зиянды, жат ... ішу, ... ... т.б.) ... ... өмір ... аурудың
айықпас сырқатқа айналуына жол бермеу немесе алдын ала ... ... ... ... ... ... ... да осы. Ауырып ем
іздегенше, ауырмаудың жолын іздеген әлдеқайда тиімдірек.
Ғылыми-техникалық даму қоршаған ортаны ғана ... ... ... өмір сүру ... да ... ... олардың жаңа жағдайға
бейімделу қажеттілігі де артты. Дегенменадам организмінің қоршаған ортаның
зиянды әсерлерімен күресу шамасы ... ... ғана ... ... ... ... жүрек инфаркты, невроз, вегетодистония, рак, қант
диабеті және семіздік сияқты ... ... ... ... ... көпшілігі өз организмінің кез келген ауруға қарсы күресетін
табиғи күші бар екенін ескере бермейді. Әрбір адам ... ... ... ... ... ... ... күштерді толықтырып, шынықтырып,
дер кезінде ауруға ... ... ... жөн. Өз организміне билік
жүргізіп үйрену - кез келген аурудың алдын алудың бірден-бір кілті. Әрине,
оған жас ... ... ... керек. Бүл тәсілді медицина тілінде -
адамның ... ... ... ... тәсілі ("аутогенная
тренировка") деп атайды. Ол туралы орыс тілінде соңғы ... ... ... ... ... өкінішке қарай, көп адам ... өз ... осы ... ... ... ... оған өзі қиянат жасайды. Тіпті кейбіреулері оны өздері бүлдіріп,
организмнің бейімделген жұмысын берекетсіздендіреді.
"Егер әр адам ақылға салып, табиғаттың өзіне ... ... ... гигиеналық тәртіпті бүзбай жүрсе, денсаулығына зиян
келтірмей үзақ өмір сүрген болар еді... Сол ... ... ... аса ... ... өмір ... ... сондай өмірдің
қажеттілігіне көздерін жеткізу керек", -дейді белгілі ғалым, ... ... ... ... өмір ... ... сақтаудың белгілі ережелерін
білмейтін жан кемде-кем. Тіпті ол мектеп бағдарламасына да ... оған ... ... ... аса мән ... ... ... себебі, өз бойымызда қалыптасып қалған жалқаулық пен ... ... ... ... ... таңертең 30-40 минуттай
ертерек тұрып, шама ... ... әр ... қимыл-әрекеттік
жаттығулар жасауға, соңынан салқын сумен шайынып, шынығуға болады ғой.
Көпшілігіміз жас ... бүл ... ... ... ... ... қүрсауынан тағы босай алмай, жасымызға жетпей ... ... ... ... ... қайғы-қасірет пен өлім қорқынышынан
қалтырап күн өткіземіз. Әрине, уақтысында емделмей, созылмалы ... ... қою да оңай ... ... үшін де, тағы ... ... ем ... сау кезінде салауатты өмір сүріп, ауырмаудың ... ... ... Енді сол ауырмаудың жолдарына тоқтала кетейік.
Қазір аурулар жайында әр түрлі кітаптар көп. ... кез ... "өз ... іш" деп, ақыл ... көбейіп кетті және соны оңды-
солды ішіп жүргендерді де білеміз. Дәрігер ... ... ... "адамның
кіші дәретін тектен-тек "зәр" демегенін ескерген абзал, онда әр ... ... ... үмытпаған жөн.
Менің дәрігер ретінде бір байқағаным, әсіресе біздің ... ... ... Сол ... де кез ... ақыл-кеңеске
сенгіш және содан өзі кейін зардап ... ... ... ... ... оқу
орындарында, бірінші курс студенттеріне, жоспарға енгізіп, "Денсаулық
тағылымы" деген сабақ ... ... ... еді. Ол ... ... ... ... "911"-дегі сияқты, денсаулық жайында сабақ беріп,
өмірге қауіпті кезде қандай жедел медициналық көмек көрсету керек ... ... ... ... ... кітаптар баршылық, бірақ денсаулық және
салауатты өмір туралы кітап жоқ. Бар ... дене ... ... ... жаттықтыру), иогтар туралы ақыл-кеңестер береді.
Әрине, бүлар аздық етеді.
Қазір жасы сексеннен ... ... ... ... ... "Раздумья о здоровье" деген кітабында денсаулық ... ... ... ... ... ... ... табиғат та, коғам да кінәлы емес, ... өзі ғана ... ... ол ... ... ал кейде
өзінің қисынсыз қылықтарынан ауырады.
2. Медицинаға сене ... Ол ... ... ... ... ... сауықтырып та жібермейді. Әзірше ол тіпті адамды
сау болуға да үйрете алмайды. Онын ... ... ... сақ ... Кейде олар адамның әл-сіздігі мен өз ғылымының қуат-
күшін көтер-мелей, ... ... ... және ... жоқ ... ... ... жоқ вексельдер (міндеттемелер) береді.
3. Дені сау болуы үшін адамның өз басы ... және ... ... ... ... ... алмастыруга болмайды. бақытына қарай,
адамның жетілгендігі сонша, ол ... ... ... ... келтіре
алады. Бірақ қартаю мен аурудың ұлғаюы дәрежесіне қарай, ... ... арта ... Күш ... мөлшері, негізінен, ынталандыру арқылы анықталады,
ынталандырулар - мақсаттың маңыздылығы-мен, уақытпен және оған ... ... ... ол ... ... ... де ... қарай, адамның сырқаты асқынып, өлім жақында-ғанда ғана денсаулық,
аса маңызды мақсат ... ... көз ... ... ... әлсіз,
баянсыз адамды өлім де ұзақ уақыт үрейлендіре алмайды.
5. Денсаулық мықты болу үшін адамға мынадай төрт ... ... ... дене еңбегі, тамақ ішуді, уақытты дүрыс пайдалану, шынығу
және демала білу. Оның бесінші шарты - ... өмір ... ... шарттарсыз бақыт та денсаулықты баянды ете алмайды. Егер өмірде
бақыт болмаса, алғашқы төрт ... ... да ... ... ... осы.
6. Табиғат ана мейірбан ғой: қимыл-әрекет жасап, біраз алқынып, терлеп-
тепшіп, қан тамырыңыз екі есе қатты соғатындай ... ... 20-30 ... ... айналыссаңыз жетіп жатыр, .Егер осы ... екі ... ... ... Адам өзін ... ішуде шектеуі керек. Салмағыңызды бір ... ол орта ... ... ... 100 ... ... санға тең болғаны тиімді.
8. Өзін-өзі босаңсыта білу де - ғылым, бірақ оған қосымша, мінез-
құлықтың да ... ... ... ... Егер солай болса, қандай жақсы
десеңізші!
9. Бақытты өмір туралы. Денсаулық отбасында да, ... да ... өз ... қосады, бірақ оны белгілей алмайды. Бір нәрсе ақиқат: ол -
кез келген аурудың адамды бақытсыз ететендігі.
Сонымен, денсаулық үшін күресу керек пе, жоқ па? ... үшін тағы бір ... айта ... нәрсе бар. Әрине, сіздің
қазірше ... сау, ... бір ... ... ... ауру-сырқаулармен
басты қатыру сізге әлі ерте
сияқты. Дегенмен уақыт тез өтеді... Осыны ...

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Денсаулық — басты байлық6 бет
Антик философия. Софистер4 бет
Нашақорлық – тұңғиық түбі13 бет
Автокөлік тасымалының көбеюі7 бет
Денсаулық туралы ғылым5 бет
Үш байлық17 бет
XX ғасырда Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау саласының дамуы4 бет
Ішімдік ішу және денсаулық15 бет
Ішімдіктің денсаулыққа залалы5 бет
Алматы облысының білім беру жүйелері мен денсаулық сақтау ұйымдарын ГАЖ технологияларын пайдалана отырып картаға түсіру әдістері44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь