Ауылшаруашылығы және үй жануарларын клиникалық зерттеу кестесі. Ауыру жағдайын анықтаудағы симптомдар мен синдромдар


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Cемей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университет
Аграрлық факультеті
Ветеринариялық санитария кафедрасы
СӨЖ
Тақырыбы: Ауылшаруашылығы және үй жануарларын клиникалық зерттеу кестесі. Ауыру жағдайын анықтаудағы симптомдар мен синдромдар.
Орындаған:Байзақ Н. С.
Тексерген:Жексенаева А. Б.
Тобы:ВС-403
Cемей- 2016 жыл
Жоспар:
- КІРІСПЕ
- НЕГІЗГІ БӨЛІМ2. 1 Клиникалық тексеру кестесі2. 2 Аурудың симптомдары мен синдромдарыАурулардың синдромдарына түсініктемеДиагнозға түсініктеме және оның түрлері
- ҚОРЫТЫНДЫ
- ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ.
Клиникалық диагностика немесе ауруларды анықтау дегеніміз- гректің diagnosticon - біле, анықтай алатын деген сөзінен шыққан. Клиникалық диагностика малдәрігерлігі бағытындағы ғылымдарының ең негізгі саласы, яғни мал ауруларын анықтау үшін қазіргі заманымыздың озық әдіс тәсілдерін қолдана отырып, малдың күй жағдайын, ауру барысын, өрбуін және оның алдын алу, болдырмау мәселелерін зерттейді.
Клиникалық диагностика ветеринария мамандықтарының ірге тасы, негізі және мал дәрігерлерін дайындаудағы ең маңызды пропедевтикалық бағыт.
Клиникалық диагностика физика, анатомия, физиология, биохимия, микробиология т. б. бағыттардағы ғылымдарға негізделеді.
Ауруларды анықтау негізінен бір-бірімен тығыз байланысты үш бөлімнен тұрады:
- Ауру малдарды зерттеуде пайдаланылатын әдістерді, дәрігерлік диагностикалық техниканы үйренуге бағытталған;
- Семиотикаға, яғни аурулардың симптомдар туралы, олардың ауруларды анықтаудағы маңызына арналған;
- Диагноз қоярда методологиялық ой негіздерін тудыруға, яғни ауруларды анықтайтын әдістерді қолданғанда дәрігерлік қисындылықты орнымен пайдалана білуге бағытталған.
Жануарлараға тексеру жүргізу үшін клиникалық тексерудің жоспарын міндетті түрде білу қажет. Бұл мақсатта әрбір студент тексеру жоспарын жаттап, оны практика жүзінде қолдануы керек.
Жануарларды клиникалық тексерудің жоспары төмендегідей:
- Ауру малмен алдын -ала танысу. а) тіркеу, б) анамнез.
- Өзіндік тексеру.
А) Жалпы тексеру.
Габитусты анықтау.
Көрінетін кілегей қабықтарды тексеру.
Тері және тері туындыларын тексеру.
Лимфа түйіндерін тексеру.
Дене температурасын өлшеу.
Б) Арнайы тексеру
- Жүрек-қан тамыр жүйесін тексеру.
- Тыныс алу жүйесін тексеру.
- Асқорыту жүйесін тексеру.
- Зәр шығару және жыныс жүйелерін тексеру.
- Жүйке жүйесін тексеру.
В) Ерекше тексеру
Физико-химиялық тексеру.
Микроскопиялық тексеру.
Бактериологиялық тексеру.
Серологиялық тексеру.
Аллергиялық тексеру.
Клиникаға түскен жануарды тіркеу. Тіркеу жұмыстары жануар иесінің немесе күтушілердің айтқан мағлұматтарына, көрсеткен құжаттарына, сонымен қатар өзіндік тексеруге негізделіп жүргізіледі.
Жануарлары тіркеу кезінде амблуаториялық журналға келесі мәліметтерді жазады:
- жануарлардың түскен күні
- жануардың иесі
- иесінің немесе шаруашылықтың мекен-жайы
- жануардың түрі
- тұқымы (порода)
- жынысы
- жасы
- түсі және ерекше белгілері
- таза салмағы немесе өлшемдері
- жануардың лақап аты
Күтуші адамнан ауру жануар туралы мәлімет жинау (анамнез) . Анамнез екіге бөлінеді: 1) Anamnesis vitae, 2) Anamnesis morbi. Ауру мал туралы мәлімет.
Жануар ауырғанға дейінгі мәліметке келесі сұрақтар кіреді:
1) шығу тегі;
2) ұстау және күту жағдайы;
3) суару және азықтандыру жағдайы;
4) шарушылықтағы атқарылатын жұмысы.
Жануар ауырғаннан кейін мәліметтерге келесі сұрақтар кіреді:
1) жануар қашан және қандай жағдайда ауырды?
2) аурудың қандай белгілері байқалды?
3) жануарға кім және қандай емдік көмек көрсетті
Жануарларға жақындау ережелері және бекіту әдістері. Жануарлармен жұмыс істегенде айқайлауға болмайды. Баяу қозғалып, ақырын дауыстап бару керек.
Жылқыға алдынан және біраз бүйір жағынан жақындаған жөн. Жылқы малын ағаш бұрауды үстіңгі ерніне немесе құлақ қалқанына салу арқылы бекітеді. Сонымен қатар, алдыңғы аяғын тізесінен бүктіріп ұстаған немесе артқы екі аяғына тұсау салып қойған дұрыс.
Ірі қара малға адам ұстап тұрған бүйір жағынан бару керек. Бекітуді мүйіздің ұшын бас бармақпен басып ұстау арқылы және мұрын аралық шеміршекті саусақтармен немесе арнайы қышқыштармен (Гарис қышқышы, Кумсиев қысқышы), тұмсық сақинасы арқылы жасайды.
Түйеге абайлап алдыңғы аяғының маңына шеттен жақындаған жөн. Түйені арқан ілгектен артқы аяқтарын тұсау арқылы, ерніне немесе құлақ қалқанына бұрау салу арқылы, жағын жүгеннің ұшымен байлау арқылы бекітеді.
Қой мен ешкілерді мүйізден немесе мойнынан ұстау арқылы бекітеді.
Иттерді жақтарын бинтпен орау арқылы бекітеді.
Үй құсын қалыпты жағдайда ұстайды да, бір қолмен аяқтарын, екінші қолмен қанаттарын бекітеді.
Әрбір студент оқытушының бақылауы мен жануарларға жақындап, оларды бекітеді.
Клиникалық тексерудің жалпы әдістермен танысу (көру, сипалау, тыңдау, нұқу, термометрия) .
Көру әдісі - тексерудің жай әдісі. Бұл әдісті күндіз қолданады. Көру арқылы жануардың басын, мойнын, көкірек клеткасын, ішін, аяқтарын алдымен оң жақтан және сол жақтан, содан соң алды-артынан тексереді.
Сипалау әдісі - жануар денесінің бөліктерін қолдың жұмсақ, жеңіл қозғалыстарымен сипау арқылы жүргізіледі. Сипалау беткі және терең болып бөлінеді.
Беткі сипалау - терінің тексерілетін бөлігіне алақанды қатты басып, терінің қызуын, ылғалдылығын, ауырсынуын анықтау үшін қолданылады.
Терең сипалау - құрсақ қуысының ішкі мүшелерінің көлемін, пішінін, конститутциясын және ауырсынуын тексеру үшін қолданылады.
Нұқу әдісі- дененің тексеру керек бөлігіне күші мен ырғалы бірдей соққылар жасап, сол жерден естілетін дыбыстар арқылы тексерілетін мүшенің, қуыстың жағдайын анықтау үшін қолданылады. Нұқу тікелей және жанама болып екіге бөлінеді.
Тікелей нұқуды дене бетіне тікелей саусақпен соққылар жасайды.
Жанама нұқуды дене бетіне тікелей емес, соққыларды қатты басылған саусаққа немесе плессиметрге жасайды. Нұқу дигитальды нұқу және құралдар арқылы нұқу болып бөлінеді.
Аускультация - мүшелерде түзілетін дыбыстарды тыңдау. Аускультация тікелей және жанама болып келеді.
Тікелей аускультацияда жануар денесіне таза бұл (дәке) жауып, құлақты төсеп тыңдайды.
Жанама аускультацияда фонендоскоп, статескоп арқылы тыңдайды.
Термометрия - максимальді термометрмен жануардың дене қызуын өлшеу. Барлық жануарларда дене қызуы термометрді тік ішекке салу арқылы өлшенеді. Құстардың қанатының астына салып өлшейді.
Габитус - малдың сыртқы түр тұлғасы. Оған малдың өзін кеңістікте ұстауы, қоңдылығы, дене құрлысы, дене температурасы кіреді.
Аурудың симптомдары мен синдромдары.
Мал ауырғанда организмде патологиялық өзгерістер пайда болып, ол ағзалардың қызметі мен құрылымына нұқсан келтіреді. Клиникалық зерттеу нәтижесінде ағзалар қызметінің өзгеруі қозғалыс барысында білінсе -симптом деп атайды. Мысалы систолалық шуылдар, қолққа тесігі тарылғанда, бронх демалысы, өкпеде тесік қуысы пайда болғанда, тимпаникалық дыбыс көкірек қуысы ауаға толып кеткенде.
Ауру белгісі дегеніміз ауру салдарынан көзге көрініп тұратын организмдегі өзгерістер. Мысалы, көк бауырдың үлкеюі, аяқтардың ісініп кетуі, жарасы және басқалар.
Симптом, объективті және субъективті болып бөлінеді. Субъективті симптомға қадағалап байқағанда білінетін белгі шаншу және басқалар. Ауруды анықтауда негізінен объективті симптом мен белгілерге сүйенеді. Симптом клиникалық белгілеріне қарай:
- тұрақты және тұрақсыз;
- маңызды және маңызсыз;
- тән және тән емес;
- патогномоникалық (жеке дара) немесе ерекше және кездейсоқ болып бөлінеді.
Осы симптомның ішінде клиникада өте маңыздысы патогномикалық белгі, ол тек қана бір аурудың белгісі болып табылады. Мысалы, жүректің үш жармалы қақпақшасының ақауында, мойын көк тамыры күре тамырмен қосарлана соғуы білінеді.
Систололық шуыл жүректің сол атриовентрикуляр тесігі тарылғанда естіледі. Симптом өзінің жайылып таралуына байланысты жалпылама және аумақты болып бөлінеді.
Жалпылама симптом бөгде заттың әсер етуінен туатын белгілер.
Аумақты симптом тек дертке шалдыққан ағзаладың белгілі аумағында білінеді.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz