Информатиканы оқытудағы дидактикалық принциптер

Мазмұны.

Кіріспе.

1 . Тарау. Информатиканы оқытудағы дидактикалық принциптер.
1.1. Ғылымилық принципі
1.2. Тізбектілік және қайталау принципі
1.3.Білімді меңгеру мен іс.әрекеттің саналылығы принципі
1.4. Белсенділік және дербестік принципі
1.5. Мазмұнның түсініктілігі мен шамаға лайықтылық принципі
1.6. Мазмұн мен іс.әрекеттің көрнекілігі принципі
1.7. Білімнің беріктігі және жүйелілігі принципі
1.8. Жеке және ұжымдық оқыту
1.9. Оқу әрекетінің қарқындылығы
1.10. Теория мен практиканың байланысы
1 – тарау. Информатиканы оқытудағы дидактикалық принциптер

Информатика пәнінің орта мектепке енгізілгеніне аз уақыт болғанына қарамастан курсты оқытуға әртүрлі бағыттардың пайда болғанын атап өттік. Орта мектептегі оқытылатын басқа пәндермен салыстырғанда информатика әлдеқайда жас ғылым. Жаңа информациялық технологиялардың дамуына қарай курстың мазмұны өзгеріп отырғаны белгілі. Курс мазмұнының өзгеруі мен программалық және техникалық құралдардың әртүрлілігі, сондай-ақ, информатиканы оқыту әдістемесінің жеткіліксіздігі курстың мазмұны мен -оқыту әдісі, құралдарын тандауда информатика пәнінің мұғалімдеріне айтарлықтай қиындық туғызуда. Мұндай аса күрделі мәселені шешуді дидактиканың жалпы принциптерінен іздеген жөн. Дидактиканың жалпы принциптері информатика курсын оқытуда нақтылана түседі.

1.1. Ғылымилық принципі
Білімнің ғылымилық прищипінің сапалық көрсеткіштеріне:
а) білім мазмұны қазіргі ғылымның даму деңгейіне сәйкес болуы;
ә) таным әдістерінің дұрыс екеніне оқушылардың сенімді болуы;
б) таным процесінің маңызды заңдылықтарын оқушылардың ұғынуы жатады. Бұл мәселелер бір-бірімен тығыз байланыста болып, әрқайсысы алдыңғысының қажетті шарты болып есептеледі.
Бірінші шарт бойынша информатика пәнінің мазмұнына сәйкес материалдарды ғылыми тұрғыда баяндау талап етіледі.
Екінші шарт бойынша ғылыми таным жөніндегі білім талап етіледі. Үшінші шарт бойынша оқушыларда таным және оның заңдылықтары жөнінде білім қалыптастыру мақсат етіледі.
Информатика пәнінде пәнішілік байланыс тығыз болғандықтан оның кез-келген ұғымы мектеп курсынан бастау алады. Мысалы, "информация", "алгоритм", т.б..
Оқытудың ғылымилық принципі информатиканы оқытуды жетілдіру, оқытудың жаңа әдістерін қолдану кезіндегі оқушылардың зерттеушілік қызметінен көрініс табады. Оқушылардың ғылыми тұрғыда ойлауын дамыту үшін оқыту процесінде түрлі жаңа информациялық, инновациялық технологияға негізделген әдістері кеңінен қолданылуы тиіс.
Ғылымилық принцииі информатика ғылымының жетістіктерін оқушының танымдық мүмкіндіктерін ескеріп, енгізуді талап етеді. Мұнда оқушыларға берілетін білім ғылыми тұрғыда негізделген, бұрмалаусыз шындық арқылы беріледі. Олар мұғалімнің түсіндіруінде қарапайым, өнделген нұсқада берілсе де, ғылымның негіздері болып табылатын шын мәніндегі ақиқат түсінікті қалыптастырады.
Ғылымилық принципі бойынша мектеп информатика курсында талас туғызатын, ол ғылымда орнықпаған, іс жүзінде тексерілмеген мәселелер енгізілмейді.
Бұл принцип білім мазмұнын оңайлатып жіберуден, кейбір ғылыми заңдылықтарды бұрмалаудан, ұғымдарды ретсіз қолданудан сақтандырады.
        
        Мазмұны.
Кіріспе.
1 – Тарау. Информатиканы оқытудағы дидактикалық принциптер.
1.1. Ғылымилық принципі
1.2. Тізбектілік және қайталау принципі
1.3.Білімді меңгеру мен іс-әрекеттің саналылығы принципі
1.4. ... және ... ... ... ... мен ... ... принципі
1.6. Мазмұн мен іс-әрекеттің көрнекілігі принципі
1.7. Білімнің беріктігі және жүйелілігі принципі
1.8. Жеке және ұжымдық оқыту
1.9. Оқу әрекетінің қарқындылығы
1.10. Теория мен ... ...... ... ... ... ... пәнінің орта мектепке енгізілгеніне аз ... ... ... оқытуға әртүрлі бағыттардың пайда болғанын атап өттік.
Орта мектептегі ... ... ... ... ... жас ғылым. Жаңа информациялық технологиялардың дамуына қарай
курстың мазмұны өзгеріп ... ... Курс ... ... ... және техникалық құралдардың әртүрлілігі, сондай-ақ,
информатиканы оқыту ... ... ... ... ... ... құралдарын тандауда информатика пәнінің мұғалімдеріне
айтарлықтай ... ... ... аса ... мәселені шешуді
дидактиканың жалпы принциптерінен іздеген жөн. ... ... ... ... ... ... түседі.
1.1. Ғылымилық принципі
Білімнің ғылымилық прищипінің сапалық көрсеткіштеріне:
а) білім мазмұны қазіргі ғылымның даму деңгейіне сәйкес болуы;
ә) таным әдістерінің дұрыс екеніне оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... ұғынуы жатады.
Бұл мәселелер бір-бірімен тығыз ... ... ... алдыңғысының
қажетті шарты болып есептеледі.
Бірінші шарт бойынша информатика пәнінің мазмұнына сәйкес материалдарды
ғылыми тұрғыда баяндау талап етіледі.
Екінші шарт бойынша ғылыми таным ... ... ... ... ... бойынша оқушыларда таным және оның ... ... ... ... етіледі.
Информатика пәнінде пәнішілік байланыс тығыз болғандықтан оның кез-
келген ұғымы ... ... ... ... ... "информация",
"алгоритм", т.б..
Оқытудың ғылымилық принципі информатиканы оқытуды жетілдіру, оқытудың
жаңа әдістерін қолдану кезіндегі ... ... ... ... ... ... тұрғыда ойлауын дамыту үшін оқыту
процесінде түрлі жаңа ... ... ... негізделген
әдістері кеңінен қолданылуы тиіс.
Ғылымилық принцииі ... ... ... ... мүмкіндіктерін ескеріп, енгізуді талап етеді. Мұнда оқушыларға
берілетін білім ғылыми ... ... ... ... ... Олар мұғалімнің түсіндіруінде қарапайым, өнделген нұсқада берілсе
де, ғылымның ... ... ... шын мәніндегі ақиқат ... ... ... ... информатика курсында талас туғызатын,
ол ғылымда орнықпаған, іс жүзінде тексерілмеген мәселелер енгізілмейді.
Бұл принцип білім ... ... ... ... ... ... ... ретсіз қолданудан сақтандырады.
1.2. Тізбектілік және қайталау принципі
Информатика пәнінде ... ... ... ... ... және бұрын
игерілген білім жүйесіне біртіндеп енгізілуі тиіс. Таным қызметінің бұл
түрі ... ... ... ... ... ... белгісізге, қарапайымнан күрделіге, білімнен ... ... ... ... оқу ... ... ... тізбек
түрінде құрастырып, онда қайталаулар мен кері оралудың болмауы ескеріледі.
Егер қайталаулар кездессе, онда ол тек оқу ... ... ... деп ... ... ... мен оны ... қабылдауын тізбектілік
принципінің қайталануы түрінде іске асыруға ... ... ... ... пән ... ... негізделген. Ссбебі, орбір ұғым ... ... ... ... ... оқытудағы дидактикалық принциптер мысалы, ... бір ... ғана ... оның мағынасы мен қабылдау
күрделілігі мәліметтердің типіне тәуелді.
Бұл тұжырымды, яғни бірізділік принципін қайталану ... ... А.П. ... ұсынған болатын. Ол ұғымның жаңа ... ... ... ... ... ... мен ... саналылығы принципі
Дәстүрлі мағынада іс-әрекеттің саналылығы оқушының өз әрекеті ... ... ... ... Яғни, оқушының білімді меңгеріп, оны
шығармашылықпен қайта өндеуі, білімін практикада ... ... ... ... ... ... оқушылардың оқуға деген жалпы мақсаты мен міндетіне
жауапкершілікпен қараудан басталып, тек ... ... ... ... ... ... маңызды орынға ие болады. Оқушылардың оқуға деген
белсенділігін арттыру үшін, оларда ең алдымен оқуға деген ... ... ... ... ғана ... ... ерекше мәнге ие өзін-өзі
бақылау түрі қалыптасады.
Саналылық принципі меңгерген білімді практикада ... ... ... ... Сол себепті, оқушылар білім ... ғана емес ... ... ... ... ... ... жас ерекшелігін ескеріп,
қажетті материалды таңдағанда негізгі мәселелердің қамтылуын ескергені жөн.
Компьютерлік ... ... ... ... принципі кейбір
шектеулер жасауға мәжбүр ... ... ... аз ... ... ... ... болып жатқан процестерді толық және
түсінікті ... ... ... емес. Мысалы, Епter пернесін басқанда
байланыстың тұйықталуы ... ... ... ... ... ... қолданбалы программалар деңгейіндегі ... ... т.б. Ең ... ... ... ... жұмыс барысында
дұрыс қолдана білуі керек. Бұл кезде мұғалімнің материалды білуі, ондағы
негізгі мәселені тандай ... ... ... шектей білуі маңызды
орынға ие болады. Компьютерде программистің, жүйелеуші-конструктордың,
оператордың, қолданушының ... ... ... ... ... толықтырып отыратын тиімді көзқарас ... ... ... ... ... ... етуі ... меңгеруге деген саналылық есте сақтаудың ең маңызды шарты болып
табылады. Саналы көзқарас тек ... ... ғана емес ... ... ... да айрықша роль атқарады.
Мұндай жағдайларда оқушыда бірін – бірі толықтырып отыратын ортүрлі
көзқарастар қалыптасуы және олар ... келе сол ұғым ... ... беруі тиіс. Ең бастысы оқушыда жан-жақты терең білім ... ... ... ... ... ... мен материалды жинақтап,
іріктей білуі шешуші роль атқарады.
1.4. Белсенділік және дербестік принципі
Информатика ... ... ... ... ... игерудің
қажетті шарты болып есептеледі. Осы орайда, Е.И. Машбицтің "...білім ... ... бере ... зат ... ол оның ... ... өзгеруі және
жеке басының мақсатына сай белсенділігі арқылы жететін нәтижесі" - деген
пікірі орынды айтылған.
Белсенділік принципі ... ... ... ... ... ... өз әрекетін бақылауы, дос-құрбыларының ... ... ... ... өз ... құру ... ... негізделген. Мұғалім оқушыларға тапсырма беріп
компьютерге отырғызғанда, олардың белсенділігін ... ... ... ... ... ... артып, бір-бірімен сұхбаттасу арқылы
өзара ... орын ... ... көп жағдайда белсенділікке байланысты болады. ... ... ... ... оны ... деп толық
айтуға болмайды. Ал, оқушының мұғалімнен көмек сұрауы белсенділіктің
көрінісі болғанымен, ... ... ... ... ... беріп, олардың өз бетінше жұмыс істеуін қамтамасыз етуі ... ... ... Оқу ... оқушылардың кез-келген жағдайдан
өздігінен шыға білуі, ғылыми-көпшілік әдебиеттерді, баспасөз материалдарын
пайдалануы білуі ... ... ... ... ... ... ... мақсат ете білуі, ЭЕМ-ді қолданатын болашақ кәсіби қызметінде
программалаушыдан барынша тәуелсіз болуы дербес ... ... ... ... ... дербестік толық орын алады.
Оқушының өзбетінділігі де информатиканы табысты оқытудың мақсаты және
қажетті шарты болып табылады. Ол ... ... ... оқушы
проблемалық типтегі лекцияны белсенді ... ... ... ... ... жатпайды. Өзбетінділіктің мүмкін болатын даму ... ... ... ... ... ... белгілі бір
мөлшерде (аз ғана) компьютердің көмегімен танымдық іс-әрекетке ... ... ... ... Шығармашылық іс-әрекетке көшу барысында
өзбетінділік толық ... ... ... ... ... ... ... бірақ ол өз бетінділікке жатпайды.
Өз бетінділік оқушыны өнімді оқуға, қиын жағдайлардан өзі жол таба білу
іскерлігін қалыптастыруға әкеледі (әдебиеттерді ... ... ... ... оқу және т.б.). ... ... ... белгісі, — оқушының өзі есеп құруы мен ... ... ... ... ... оқытудың мақсаты ретінде ЭЕМ-ны қолдана отырып,
программистен ... ... ... ... ... дайындауды
көздейді.
1.5. Мазмұнның түсініктілігі мен шамаға лайықтылық принципі
Бұл принцип оқушылардың жас ... ... ... ... ... ... қолданылады. Информатика сабағында оқыту
деңгейлеріне байланысты ... ... ... істеу кезінде көрініс
табады. Мысалы, дайын программалық ... ... ... жүргізу
кезінде пайдаланушы деңгейі қамтамасыз етілсе, жеке оқушылармен жұмыс
жүргізу оны ... және ... ... ... ... ... емес, оқытудың әдісіне қолданылады. Мысалы, ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Шамаға лайықтылық принципі - білім мазмұнының оқушының шамасына сай
болуын қамтамасыз етеді. Бұл ... ... ... ... ықпал жасап қана қоймай, олардың ... ... оң ... ... пән ... ... ... оқушылардың ойлау
белсенділігін төмендетеді, оқуға деген ынтасын кемітеді. Оқу мазмұнының
шамадан тыс қиын ... ... ... жеткізбейді. Табыстың болмауы
оқушының өзіне деген сенімін жояды. Мұнда ... ... мен ... ... ... пайда болады. Сондықтан, мұғалім оқушының
танымдық мүмкіндігін ескере отырып, оқу процесін ... ... және ... ... принципін негізге алуы тиіс.
1.6. Мазмұн мен іс-әрекеттің көрнекілігі принципі
Бұл ... ... ... ... ... ... ... кітаптар, карталар, кестелер секілді әртүрлі
көрнекіліктерді, оқу құралдарын пайдалануынан көрініс ... ... ... түрі қолданылады. Мысалы, жаратылыс
көрнекілігі оқушыларды өмірде бар объектілермен таныстыруды ... ... ... ... ... ... беру ... Оған фото-суреттер, картиналар, диафильмдер, диапозитив,
дыбыссыз кино, т.б. ... ... ... ... бейнелер,
шығармалардан үзінді оқу, дауысты таспаға жазу, шет тілін ... ... т.б. ... етеді. Символдық және графикалық
көрнекіліктер ... ... ... ... ... ... болмысты символ түрінде сипаттайды. Мысалы жоспарлар,
карталар, схемалар, диаграммалар, т.б.
Информатика ... бір ... ... ... ... ... ... принципіне негізделген. Мысалы, блок-схемалар
алгоритмдердің ... мен ... ... ... ... ... синтаксистік құрылымы мен олардың орындалу жағдайы
алгоритм текстерін жазу кезінде ... ... ... Суреттерді
анимациялау, түр-түсін өзгерту, оған дыбыстар қосу мүмкіндігі ... ... ... болып табылады.
Көрнекілік принципінің жаңаны тануда, бейнені елестетуде, материалды
ұзақ есте ... ... ... Компьютерде оқушылар графикалық
бейнелерді түрлендіріп, ондағы обьектілерді өзгерте алады, ал оқу киносы
мен ... ... ... ... ... тиімді қолдану оқушылардың танымын кеңейтуге
оң әсер ... оны оқу ... ... ... ... ... ... беріктігі және жүйелілігі принципі
Бұл принцип білімді берік, эрі жүйелі меңгеруді көздейді. Беріктілік
принципін жүзеге асыруда, ең ... ... ... ... даралап алу айрықша мәнге ие. Оған қол жеткізу үшін жаңа
сабақты талдау мен оны ... ... ... ... ... ... бөлу ... Үй тапсырмасы мен сыныпта орындалатын жұмыстардың ... ... ... тиіс.
Білімнің беріктігі және жүйелілігі принципі оқыту мақсатынан, оқу
материалының логикалық құрылымынан, оқушының ойлауы мен ... ... ... пән ... жеке ... мен ... арасындағы
және басқа пәндер арасындағы байланыстарды орнатуда бой көрсетеді.
Оқушылардың негізгі ұғымдардың анықтамаларын, қасиеттерін жаттап алуы
немесе есте сақтауы ... ... ... байланысты. Сондықтан
оқушыларға жаттап алудың емес, ... ... есте ... ... ... ... пәнішілік және пәнаралық байланыстарды құруға
негізделген жүйелілікпен тығыз байланысты. Жүйелілік ... ... жеке ... мен ... ... арасындағы және басқа да
жеке пәндер арасындағы байланыстарды орнатуда көрінеді. Басқаша ... ... ... ... ұғымдар берік сақталады, ал жеке байланысқа
тәуелді ұғымдар мидың қызмет өрісіпен шығып қалып, ұмыт ... ... ... оку ... ... түрде бейнелеп "ағаш"
десек, ағаштың жапырақтары - ұғымдар өзара "шырмауықтай" байланысуы қажет.
Сондықтан алғашқы ұғымдарды байытатын көп ... ... ... ... ... пәнінің мазмұнын бір ағаш емес, "информация", "алгоритм",
"орындаушы" т.с.с. тамырлары арқылы өріліп ... ... ... ... ... білімнің беріктігіне қаланған негіз болып табылады.
1.8. Жеке және ұжымдық оқыту
Информатиканы оқытуда жеке және ұжымдық оқыту ... ... ... ... тұрақты, дұрыс ұйымдастырғанда оқушылармен жеке
жұмыс істеуге мүмкіндік туады. Бұл кезде ... екі ... ... ретінде
жұмыс атқарады. Ол оқыту программаларының дайын түрлерін кеңінен таратуға,
біркелкі топтық ұжымдық оқытуды ұйымдастыруға ... ... ... программалармен жұмыс істегенде өз әдіс-тәсілдерін, жұмыс қарқынын,
қиындықтардан шығу жолдарын жеке таңдайды.
Оқыту программалары ... ... ... ... ... ... жібергенде оқушылармен жұмыс жүргізуге бөлінген уақыт үнемделіп,
жеке оқытуға мүмкіндік пайда болады. ... дара ... ... ... ... нәтиже береді.
Оқытуды дербестендіру мен коллективтендіру, әсіресе, ннформатика
сабағында бірін-бірі толықтырьш ... ... ... ... ... ғана өте мықты және әлсіз оқушылармен жұмыс істейтін
уақытты табуға болады. Осы ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Дайын оқыту программаларын көбейте отырып, ... ... ... ... ... етуге болады, бірақ оқушылардың
программамен жұмыс істеу тәсілі - әр оқушының дербес ... ... ... ... Оқушылардың дербестік қасиеттсрінің пайда
болуын. "Автор-ЭЕМ-Атқарушы", "Супер ЭЕМ" ... ... ... қамтамасыз етеді. Бір компьютерге ... ... ... ... "орындаушы", "нұсқаушы" тәрізді орнықты қатынас қалыптасады.
Сондықтан оқушылардың орны мен ролін ... ... ... Оқу ... қарқындылығы
Оқу әрекетінің қарқындылығы мұғалім мен оқушының бірлескен ... ... ... ең ... ... ие ... байланысты
қарастырылады. Мұндағы нәтиже күш салу қатынасымен ... Бұл ... ... ... ... ... әрекеттердің болмауына
негізделеді. Мысалы, қарапайым алгоритмдер үшін ... ... ... ... ... ... сызу сабағына
"айналып" кетуі мүмкін. Алгоритмдеуді жүйелі үйренуде программалау тілдерін
қолдану тиімді, ал ... ... ... ... ... уақыт шектеулі болған жағдайда оқушыларға компьютермен жұмыс
істеуге қажетті нұсқауларды алдын-ала ... онан соң ... ... ... ... ... ... жұмыс істегенде
программалардың орындалуына сәйкес шығатын мәліметтердің түсініктілігі
оқушы әрекетінің қарқындылығын арттырады. Оқу ... ... ... Бұл ... есептеу жұмыстары калькулятор көмегімен ... ... ... ... ... мен ... ... мен практиканың байланысы тек принцип қана емес, оқыту мен
тәрбиелеудің негізгі заңы болып ... ... мен ... ... ... үйлестіре дамыту аса кажетті іс.
Теорияны практика жүзінде тексеруде, ғылым мен техниканың жетістіктерін
практикаға енгізуде, меңгерген білімді өмірде ... ... ... сабағынан асып түседі. Себебі, оқушылар ешқандай материалдық шығынсыз
мектепке, мұғалімге, сыныпқа, өзіне қажетті пайдалы еңбек ... ... ... материалдар дайындау, кітапхана, мектеп құжатгары,
оқушылар үлгерімі қорын жасауда теория мен практиканың ... ... ... ... ... теорияның ғылыми категориялары мен
практикалық ... мәні әте ... ... ... ... ... болжайды, ал практика теорияны тексеру құралы қызметін атқарады.
Информатика ... ... да бір ... ... енгізіп,
нәтиже алу кезінде теория мен практика ... ... ... Компьютерлік
ортада жұмыс істеу тек практикада жүзеге асырылады, ... ... оны ... болжау қиын. Практикада қолданыс таппаған, өмірмен
байланысы жоқ білімді ... ... ... ... ... ... дидактиканың принциптерін
нақтылайды және толықтырады. Өзінің ... ... ... ... ... дербес әдістемелермен өзара тығыз байланыста
болып, осы байланыстар арқылы мектептегі басқа пәндермен ... ... ... ... жағы бар, ол — ... өзін оқудағы теория мен
практиканың байланысы. Мұнда теория мен ... ... ... "оқушы" және "мұғалімнің" іс-әрекетінің түрлерінде таңқаларлық ұқсастық
байқалады. Шын, мәнінде, ... ... ... ... ... ... алгоритмнің орындалуы), ал - ... ... ... және гипотезаны тексеру құралы қызметін
атқарады, ... ... ... ... ... ... ... бұл екі, түрі оқушының ойлау деңгейінде тығыз ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Даярлық топта математиканы дамыта оқытудағы сабақтастық мәселелері28 бет
Математиканың білім мазмұнындағы мектептің бастауыш және орта сатысындағы сабақтастығы20 бет
Мектепте өзгеріс еңгізу үшін көшбасшының іс-әрекеті15 бет
«Информатиканың теориялық негіздері» пәнін оқыту үрдісінде электронды оқу құралын қолдану75 бет
Ағылшын тілі сабағында дидактикалық ойындар арқылы оқушының ауызша сөйлей алу және жазу дағдысын қалыптастыру7 бет
Ағылшын тілін оқытудағы модульдік оқыту әдісі (2)31 бет
Балабақшадағы дидактикалық ойын7 бет
Бастауыш мектеп математикасын оқытудағы оқушылардың жас ерекшеліктері39 бет
Бастауыш мектептің математика сабақтарында ұлттық және дидактикалық мазмұнды ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту27 бет
Бастауыш сыныпта оқыту процесінде мұғалімнің дидактикалық қағидаларды қолдану теориясы58 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь