Баскаков классификациясы. Радлов және түркология


1.Н.А.Баскаков классификациясы.
2.В.В.Радлов және түркология.
3.Пайдаланған әдебиеттер тізім
Кеңес тілшілері де түркі тілдерін генеалогиялық жақтан топтастыру, оның ғылыми принциптерін анықтау мәселесіне ерекше көңіл бөледі. Олардың ішінде түркі тілдерін жан-жақты зерттеп, әрі грамматикалық, әрі фонетикалық ерекшеліктерін анықтай отырып, толық классификация жасаған ғалымдардың бірі – Н.А. Баскаков. Н.А. Баскаковтың еңбегінен кейін де түркі тілдерінің генеалогиялық классификациясы туралы пікір айтқан ғалымдарымыз болды, бірақ Н.А. Баскаковтың классификациясына ешкім күні бүгінге дейін айтарлықтай өзгеріс енгізе қойған жоқ.
Қазақтар мен ноғайлар Алтын Ордадан бөлініп шыққанда ондағы көптеген рулар екі жарылып,бір бөлігі ноғайларға,екінші бөлігі қазақ халқының құрамына енгені тарихтан белгілі.Өзбек Ордасының мұрагері Әбілхайыр мен М.Шайбаникөшпелі өзбектерді бастап Мауренахрға басып кіріп сонда орнығадыда,өзбек халқының қалыптасуына негіз қаласа,Керей мен Жәнібек сұлтанның қол астында қалған ру-тайпалар қазақ халқының негізін құрайды.Сайф ад-Дин Ахсилентидің Мәжму –ат-тауарихында көрсетілген өзбектердің 92 ру аталуы және олардың көпшілігінің қазақ рулары мен сәйкес келуі Әбілқайыр бастаған көшпелі өзбектердің қазақтармен ертеден келе жатқан туыстығынан дерек беретіні сөзсіз.Олардың тілінің,әдебиетінің де ортақ,жақын болып келуі,міне,осыған байланысты.
Н.А.Баскаков түркі тілдеріне жіктеме жасағанда осындай мәліметтерді,тілмен сол тілге сөйлеуші халықтың тарихи өсу жолын,тілдердің қарым-қатынасы мен өзіндік ерекшедліктерін негізге алады.{Баскаков Н.А. Введение в изучение тюркских языков.М.,1984.341-342,бет}
1.Баскаков Н.А. Введение в изучение тюркских языков.М.,1984
2.Ә.Қайдар,М.Оразов Түріктануға кіріспе Алматы-2004
3.Кононов А.Н В.Радлов и отечественнаятюркология Тюркологический сборник,М.,1972

Пән: Полиграфия
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Филология факультеті

Студенттің өздік жұмысы

Тақырыбы:Н.А.Баскаков классификациясы..В.В.Радлов және түркология.

Тобы: КЯ- 413
Орындаған:Турусбекова Данагуль
Тексерген: Шаяхметұлы Қ.

Семей 2015 жыл

Жоспар:
1.Н.А.Баскаков классификациясы.
2.В.В.Радлов және түркология.
3.Пайдаланған әдебиеттер тізім
Кеңес тілшілері де түркі тілдерін генеалогиялық жақтан топтастыру, оның ғылыми принциптерін анықтау мәселесіне ерекше көңіл бөледі. Олардың ішінде түркі тілдерін жан-жақты зерттеп, әрі грамматикалық, әрі фонетикалық ерекшеліктерін анықтай отырып, толық классификация жасаған ғалымдардың бірі - Н.А. Баскаков. Н.А. Баскаковтың еңбегінен кейін де түркі тілдерінің генеалогиялық классификациясы туралы пікір айтқан ғалымдарымыз болды, бірақ Н.А. Баскаковтың классификациясына ешкім күні бүгінге дейін айтарлықтай өзгеріс енгізе қойған жоқ.
Қазақтар мен ноғайлар Алтын Ордадан бөлініп шыққанда ондағы көптеген рулар екі жарылып,бір бөлігі ноғайларға,екінші бөлігі қазақ халқының құрамына енгені тарихтан белгілі.Өзбек Ордасының мұрагері Әбілхайыр мен М.Шайбаникөшпелі өзбектерді бастап Мауренахрға басып кіріп сонда орнығадыда,өзбек халқының қалыптасуына негіз қаласа,Керей мен Жәнібек сұлтанның қол астында қалған ру-тайпалар қазақ халқының негізін құрайды.Сайф ад-Дин Ахсилентидің Мәжму - ат-тауарихында көрсетілген өзбектердің 92 ру аталуы және олардың көпшілігінің қазақ рулары мен сәйкес келуі Әбілқайыр бастаған көшпелі өзбектердің қазақтармен ертеден келе жатқан туыстығынан дерек беретіні сөзсіз.Олардың тілінің,әдебиетінің де ортақ,жақын болып келуі,міне,осыған байланысты.
Н.А.Баскаков түркі тілдеріне жіктеме жасағанда осындай мәліметтерді,тілмен сол тілге сөйлеуші халықтың тарихи өсу жолын,тілдердің қарым-қатынасы мен өзіндік ерекшедліктерін негізге алады.{Баскаков Н.А. Введение в изучение тюркских языков.М.,1984.341-342,бет}
Н.А. Баскаков хун тілдерін төрт топқа бөліп қарайды.
1.Бұлғар тобы
Түркі тілдерінің бұлғар тобына көне бұлғар,хазар және қазіргі чуваш тілдері енеді.Көне бұлғар мен хазар тілдеріне қатысты сақталған тілдік материалдар жоқтың қасы.Ал чуваш тілі болса,осы бұлғар тілінің заңды мұрагері .Бұл тілдің құрамында славян ,угрофинн тілдерінің элементтерімен қатар қыпшақ тілі компоненті де анық байқалады.Бұлғар тілінің өзіндік ерекшелігі ретінде Н.А.Баскаков төмендегідей белгілердді көрсетеді.
Фонетикалық ерекшеліктер: а) екі еріндік.екі езулік дауысты дыбыстан құралған дауыстылар жүйесінің (вокализм!болуы; ә) байырғы не кірме сөздердің басндағы дыбыстың дифтонгқа айналуы (йертерт,йекевекев) т.б; б)басқа тілдердегі сөз соңындағы з орнына р дыбысының қолданылуы.(ротоцизм құбылысы); в) өзіне тән с дыбысының орнына й-ж-дж-ч дыбыстарының қолданылуы; г)ұяң мен қатаң дыбыстпрмен қатар палаталбді дыбыстардың болуы; д)д-т-з-й дыбыстарының қолданылуы;е)
ш-с- дыыстарының орнына л дыбысының қолданылуы
{ Ә.Қайдар,М.Оразов Түріктануға кіріспе Алматы-2004.208,бет}
2.Оғыз тобы
Түркі тілдерінің оғыз тобы іштей үшке бөлінеді:
1)оғыз-түркмен
2)оғыз-бұлғар
3)оғыз-селжүк
Оғыз-түркмен тобы . Бұл тілдерде М.қашқаридың сөздігінде көрсетілген лғыздар мен түркмен және Кавказда өмір сүретін түркмен тілдері енеді.
Олардың фонетикалық ерекшеліктері а)тіс ортасы сз қолданылады.;
ә) в орнына б дыбысы қолданылады;б)бірінші созылыңқы дауыстылардың болуы.г)бол және ол нұсқаларының қатар болуы . д)жіктеу есімдігінде м дыбысының сақталып,түрік тілінде болуы.
Оғыз-бұлғар тобы.Оғыз тілдерінің бұл тобына көне печенег,үз және қазіргі гагагуз,балкан түріктерінің тілдері енеді.
Оғыз - селжұқ тобы.Оғыз тілінің бұл тобы алғашқы екі топқа қарағанда жаңа тіл болып саналады да,оған көне селжүқ ,көне осман ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Н.А.Баскаков классификациясы. В.В.Радлов және түркология туралы
Н.А. Баскаков классификациясы. В.В. Радлов және түркология ғылымы
Н.А.Баскаков классификациясы.В.В.Радлов және түркология
Түркология
Түркология және Қазақстан
Түркі тілдерінің классификациясы
Түркология және қазақ тіл білімі
Тілдердің классификациясы
Өндірістің жалпы сипаттамасы және классификациясы
Функцияның нүктедегі үзіліссіздігі және классификациясы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь