Дүние жүзінің ауыл шаруашылық географиясы

Жоспары:

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім: Дүние жүзінің ауыл шаруашылығына жалпы сипаттама
ІІ. 1. Дүние жүзінің егін шаруашылығы
ІІ. 2. Өсімдік шаруашылығы және басқа азық.түлік дақылдар
ІІ. 3. Азық.түлікке жатпайтын дақылдар

Дүние жүзінің мал шаруашылығы

Ауыл шаруашылығы және айналадағы орта

ІV. Қорытынды

V. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе.
Ауыл шаруашылығы-адамның өмірлік қарекетінің ең ежелгі бір саласы, оның түп тамыры ғасырлар мен мыңдаған жылдар тереңінен басталады. Ауыл шаруашылығының маңызы зор екенін бүгінде онымен жер шарының еңбеккер халқының жартысына жуығы шұғылданатынынан-ақ білуге болады. Әрине, бұл цифрдың сыртында елдер бойынша үлкен айырмашылықтар бар екені анық.
Адамның іс-әрекетінің барлық түрлерінің ішінде ауыл шаруашылығын табиғатпен де бәрінен де тығыз байланысты. Дүние жүзіндегі тұрғындары ауыл шаруашылығымен және оған іргелес салалары – орман шаруашылығымен, аңшылықпен, балық аулаумен айналыспайтын бірде-бір ел жоқ. Осы ауыл шаруашылық салаларымен бүкіл дүние жүзі бойынша 900 миллион адам жұмыс істейді екен.
Қазіргі ғылыми техникалық революция дәуірінде адамзат баласына пайдасы да, табиғатқа зияны да қатар жүргізіледі, неге десеңіз химиялық тыңайтқыштарды кеңінен әрі бақылаусыз қолдану олардың едәуір бөлігінің өзендер мен көлдерге барып түсуіне әкеліп, өсімдікке, адамдардың денсаулығына зиянын тигізеді.Қазіргі кезде ғылыми техникалық революцияның дамуына байланысты зиянды химиялық қалдықтарды яғни қалдықсыз, немесе сауатты пайдалану болып отыр.

Дүние жүзінің ауыл шаруашылығына жалпы сипаттама.
Өсімдік шаруашылығында ғылыми техникалық революция «жасыл революция» дегеннің тууына алып келді. Оның мәнісі механикаландырумен, электірлендірумен, химияландырумен, жерді мелиорациялаумен ұштастыра отырып, дақылдардың жоғарғы өнімді сорттарын, ал соңғы кезде сонымен бірге биотехнологияны енгізуде болып отыр. 60-70 жылдары «жасыл революция» дамушы елдерде де басталды. Бірақ, біріншіден, ол ондай елдердің біразын ғана: Мексиканы, Үндістанды, Пакистанды, Филиппинді қамтыды. Және екіншіден, ірі қожайындар мен шетел компанияларына тиесілі жерлерге ғана қатысты болды.
Жалпы алғанда, өсімдік шаруашылығын интенсивтендіру дәрежесі жөнінен «Үшінші дүние» әлі де көп артта қалып отыр.
Мал шаруашылығында ғылыми техникалық революция өндірістің кейбір түрлерінің: құс фабрикалары, шошқа фирмалары, ірі қара мал өсіретін комплекстер индустриялы технологияға өтуін қамтамасыз етті. Оларда механикаландыру ғана емес, сонымен бірге автоматтандыру да қолданылуда.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. В.П.Максаковский «Дүние жүзілік және әлеуметтік географиясы». Орта мектептің 10-сыныбына арналған оқулық. Алматы «Рауан» 1998 ж.
2. Ю.Н.Гладкий, С.Б.Лавров «Дүние жүзінің экономикалық және әлеуметтік географиясы. Жалпы білім беретін мектептің 10-сыныбына арналған оқулық. Алматы «Мектеп» баспасы. 2002ж.
3. Максаковский В.П. «Социольноэкономическая география мира» І-ІІ-том.
        
        Дүние жүзінің ауыл шаруашылық географиясы
Жоспары:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім: Дүние жүзінің ауыл шаруашылығына жалпы сипаттама
ІІ. 1. ... ... егін ... 2. Өсімдік шаруашылығы және басқа азық-түлік дақылдар
ІІ. 3. Азық-түлікке жатпайтын дақылдар
Дүние жүзінің мал шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы және айналадағы орта
ІV. Қорытынды
V. Пайдаланылған ... ... ... ... ең ... бір саласы,
оның түп тамыры ғасырлар мен мыңдаған жылдар тереңінен ... ... ... зор ... ... ... жер шарының еңбеккер
халқының жартысына жуығы шұғылданатынынан-ақ білуге ... ... ... ... ... ... үлкен айырмашылықтар бар екені анық.
Адамның іс-әрекетінің барлық түрлерінің ... ауыл ... де ... де ... ... ... жүзіндегі тұрғындары ауыл
шаруашылығымен және оған іргелес салалары – ... ... ... ... ... ... ел жоқ. Осы ... салаларымен бүкіл дүние жүзі бойынша 900 ... адам ... ... ... ... ... ... адамзат баласына
пайдасы да, табиғатқа зияны да ... ... неге ... ... кеңінен әрі бақылаусыз қолдану олардың ... ... мен ... ... ... әкеліп, өсімдікке, адамдардың
денсаулығына зиянын тигізеді.Қазіргі кезде ғылыми ... ... ... ... ... ... яғни қалдықсыз, немесе
сауатты пайдалану ... ... ... ауыл ... ... сипаттама.
Өсімдік шаруашылығында ғылыми техникалық революция «жасыл революция»
дегеннің тууына алып ... Оның ... ... ... жерді мелиорациялаумен ұштастыра
отырып, дақылдардың жоғарғы өнімді ... ал ... ... ... ... енгізуде болып отыр. 60-70 жылдары «жасыл революция» дамушы
елдерде де басталды. Бірақ, біріншіден, ол ... ... ... ... ... ... ... қамтыды. Және екіншіден, ірі
қожайындар мен шетел компанияларына тиесілі жерлерге ғана ... ... ... өсімдік шаруашылығын интенсивтендіру дәрежесі жөнінен
«Үшінші дүние» әлі де көп артта қалып отыр.
Мал шаруашылығында ғылыми ... ... ... кейбір
түрлерінің: құс фабрикалары, шошқа фирмалары, ірі қара мал ... ... ... ... қамтамасыз етті. Оларда
механикаландыру ғана емес, сонымен бірге автоматтандыру да қолданылуда.
Дүние жүзінің егін ... ... ... алаңының шамамен жартысын (0,7млрд. гектардан
астам) дәнді дақылдар алады.Дәнді ... ... ... ... көптеген салалары үшін, сондай-ақ құрама жем, спирт, т.б.
шығаратын ... үшін ... ... ... ... ... (бидай, күріш, жүгері, арпа, тары,
арпа, тары мен сорго, сұлы, қарабидай, чумиза) дүние ... ең ... ... және ... ареалы іс-жүзінде адамдардың таралу ареалына сәйкес келеді.
Дәнді дақылдардың дүниежүзілік өнімі бірте-бірте өсіп келеді және ... ... ... ... Әр ... типтегі елдердің арасында ол біршама
біркелкі бөлінді, бірақ жан басына шаққанда ... ... ... мен дамыушы елдердің арасында бір-бірімен өте алшақ.
Дүние жүзілік астық шаруашылығын бейнелеп айтқанда, үш ... ... ... ... тұр ... болады. Олар адамдардыңбүкіл энергиясиның
жартысына жуығын қамтамасыз ... ... ... ... адам ... ... ... 70-ке тарта елде өсіріледі, бірақ оның жалпы өнімінің басым
бөлігі бірнеше елге тиеді. АҚШ, ... ... ... дүниежүзілік
басты астықты өңір қалыптасқан. Мұндай бидай шаруашылығында маманданған
аудандары бар.
Мысалы: Аса ірі ... ... ... бірі-солтүстігінде
Канаданың далалық провинцияларымен барып қосылатын АҚШ-тың ... ... ХХ- ... ... ... тапшылығы» кезінде жыртылып
тасталған шексіз ... ... ... ... ... нан пісіруге
лайықты қасиеттерімен ерекше көзге түсетін қатты
бидай өсіріледі. Винипег ... ... ... ... деп ... те ... ... жүреді, адамзат баласының жартысына жуығының негізгі
тағамдарының бірі. Бұл біздің заманымыздан көп ... ... ... ... дақылдардың бірі. Бидай сияқты күріш те ... ... де ... тепкен».Дегенмен оның дүниежүзілік түсімінің 9/10-
ы Азия елдерінің үлесіне тиеді. Бүкіл дүние ... ... ... ... ... 9/10-ын алып жатыр. Ява аралындағы күріш егетін аудандар да
село халқының тығыздығы кей жерлерде 1 километрге 2500 ... ... ... Орталық Америкада «туған», одан жауа ... ... ... ... ... да жеткізіледі. Бұл дақылдың егістегі
территориясы жөнінен көбінесе ... ... ... ... ... ғана ... ... бірге жасыл сабанын алуға өсіру соңғы кезде оның
таралу аймағын кеңейтті. Дегенмен оның ... ... АҚШ ... ... ... қала береді.
Мысал. Дүние жүзінің жүгері өсіретін басты ауданы АҚШ-тың Ұлы
көлдерден оңтүстігіне ... ... ... ... Бұл ... осы ... жағдай өте қолайлы. Оны өндіру жөнінен Айова штатының даңқы
шыққан.
Дүние жүзілік рынокқа ... ... ... негізінен
бидай мен жүгерінің 10-15 пайызы түседі. Оны басты экспорттаушылар ... ... ... саласы болып табылатын елдер: АҚШ,
Канада, Аргентина. Канада мен Австралия жыл ... ... ... ... 80 пайызына дейін экспортқа шығарады. Мал азығының
астықтың ірі импортына ... ... ... ... ... ... ... |суармалы |суармалы ... ... ... ... ... |жерлердің үлес |
| ... ... ... (%) ... дүние жүзі | | | |
| |1500 |230 ... |15 ... ... | | | ... |143 |40,1 |28 ... |147 |44,2 |30 ... |123 |18,1 |15 ... |22 |15,4 |70 ... |18 |5,7 |32 ... |14 |5,3 |39 ... |24 |4,9 |20 ... |7,5 |3,6 |48 ... |11 |3,2 |29 ... |9,5 |3,0 |31 ... |10 |3,0 |30 ... ... және ... ... дақылдары.
Адамдарды азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін астық дақылдардан басқа
майлы, түйнек- жемісті, қантты, ... ... ... ... ... ... планетамыздың халқының тамақтық азық құрамында астықтан
кейінгі екінші орын ... ... ... ... шамамен 2/3-сі
өсімдіктен алынады. Дүние жүзінде күнбағыс жинау жөнінен бірінші орында
Кеңес Одағы, содан кейін АҚШ ... ... ... ½-інен астамы),
жержаңғақтан-Үндістан, зәйтүннен- Италия алады. Ең көп тараған түйнек-
жемісті ... ... ... ... ... ол ендігі
жерде негізінен солтүстік жарты шарлың қоңыржай белдеуінің дақылы. Картоп
жинау жөнінін дүние ... ... ... ... ... ... ... жүзі
бойынша 30%-ы), екінші орында Қытай, үшінші орында Польша алды.
Адамдардың ... ... ... ... орын ... Жыл ... дүние
жүзінде шамамен 100 миллион тонна қант өндіріледі. Оның 60 пайызы қант
құрағынан, ал 40 ... қант ... ... Осы екі дақыл еңбекті
өте көп қажет ететіндігімен ерекше көзге түскенімен және ... бір ... ... ... ... мүлде өзгеше. Қант құрағы оның «екінші
отаны» - Америкада ... көп ... Қант ... ... Оның ... ... және ... елдер.
Адамдардың әл-ауқаты өскен сайын олардың тағамдарында көкөніс пен
жеміс үлкен орын алады. ... ... ... және ... ... едәуір бөлігі ... ... ... ... көбінесе дамушы елдер, ал ... ... ... болып табылады.
Азық-түлікке жатпайтын дақылдар.
Талшықты дақылдан ең ... ... ... ... ... өндірісі 15-16 миллион тонна құрайды. Мақта егіннің көлемі және
мақта жинау жөнінін ... ... жер ... ... ... ... ... Азия елдері алады, екінші орында- ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсібі дамыған елдерінің
көпшілігінің, Австралия мен Жаңа Зеландияның, сондай-ақ Шығыс ... ... ауыл ... ... ... мал шаруашылығы.
Бұл елдерде ол интенсивті сипатта, ал дамушы елдерде оның ... ... ... сипатта болып келеді. Мал шаруашылығы ет, мал майы, сүт,
ірімшік ... ... ... ... ... бірге жүннің және тері
шикізаттарының көзі болып табылады.
Дүние жүзілік мал ... ең ... ... ... байланысты.
Мал басының жалпы саны 4 миллиардқа жақындап келеді. Мұның өзінде үш ... орын ... Ірі қара ... (1,3 млрд бас) ... ... ... дерлік және еттің 1/3-і алынады. Интенсивті сүтті және етті ... ... ... және ... ... ... ... өсіріледі. Онда отарлап, әрі жайылуына бағатын экстенсивті мал
шаруашылығы басым. Қазіргі заманғы мал шаруашылығы өте-мөте әр ... ... ірі қара мал, ... ... ... ... есек, қашыр және
басқа да кейбір сүтқоректі ... ... ... құс ... ... ... құртын өсіру қамтылады. Дүние жүзі бойынша ет пен сүт
өндіруден ½-іне ... ... ... ... ал ... дамушы
елдерге тиеді. АҚШ- тың, Канаданың, Аргентинаның кейбір аудандарында көлемі
ауқымды товарлы шаруашылықтар (ранго)- нағыз барып тұрған «ет ... ... ... ірі қара мал ... неғұрлым біркелкі тараған,
алайда бұл малдар бәрінен гөрі Азия мен Америка ... ... ... елдердегі аса ірі мал шаруашылығының ауданы- Аргентинаның Пампа
аймағындағы орасан зор «ет фабрикасы» болып ... ... ... ... ауыл ауыл шаруашылыққа 50-100 бас малдан келеді. Шошқа шаруашылығы
0,8 млрд бас, бүкіл ... ет ... 2/5-сі ... негізгі көзі.
Ол тығыз қоныстанған аймақтар мен ірі өнеркәсіп орталықтарына интенсивті
мал шаруашылығы, ... ... ... ... ... Бүкіл
дүниежүзілік шошқа басының жартысына жуығы Азияға тиеді.
Қазіргі уақытта дүние жүзілік ет өнімінің үштен ... ... ... ... ... географиясы да ұлан-ғайыр.Алайда мұсылман
халық мекендейтін ұлан-байтақ аудандарда діни дәстүрлердің ықпалы ... ... ... шаруашылығы жоқ. Шошқа шаруашылығының дүние жүзі бойынша
басты ауданы- Ұлы Қытай ... ... ... ... ... және
қосымша шаруашылығында өсіріледі және еттің негізгі көзі болып табылады.
Шошқаның саны жөнінен Қытай дүние ... ... орын ... ... өңірлерде, сондай-ақ таулы аймақтарда дамыған ... да ... ... зор, саны ... дүние жүзінде
Австралия бірінші орында. Ет-жүн бағытындағы қой шаруашылығының (1,2 млрд.
бас) ылғалы ... және ... ... жұмсақ аудандарға, биязы жүнді
және жартылай биязы жүнді қой шаруашылығы неғұрлым құрғақ аудандарға тән.
Мысалы: Қой шаруашылығының ... ... аса ірі ... ... ... ... аудандары. Қойдың басым ... жеке ... ... қарайтын ірі қой шаруашылық станцияларда болады. Мұндай
станцияларда қой бүкіл жыл бойы ... ... ... ... Мал
шаруашылығы өнімдерінің де едәуір бөлігі дүние жүзілік рынокқа түседі. ... ... ... және дамушы елдер.
Балық аулау адамзат баласының ең ... ... ... ... ... 15 ... адам ... Дүние жүзі бойынша ауланатын
балық және өндірілетін басқа «теңіз сыйының» маңыздылығы ең алдымен олардың
құрамындағы жануарлар ... ... мал мен құс ... ... және олар ... бүкіл қажетінің ¼-ін өтейтінінде. Олар
әсіресе дамушы елдер ... ... ... орын ... ... барлық жерде дерлік таралғанмен, бүкіл дүние жүзі бойынша
ауланатын балықтың ½-і не бары алты елдің: Жапония, ССРО-ның, Қытай, ... және ... ... ... 9/10-ына жуығы дүние жүзілік мұхит көлемінің 7 ... алып ... ... ... ... ... Соңғы кезде
теңізден балық аулауда дүние жүзілік мұхиттың солтүстік өңіріне бірте-бірте
ауысу байқалады. Дегенмен барлық дамушы елдерге ... ... жүзі ... ... 1/5-і ғана ... Олардың көпшілігі шаруашылық жағынан
«мұхитқа ту сыртын беріп» ... ... Бұл ... ... жүзі ... ... ... орнына әсерін тигізеді.
Ауыл шаруашылығы және айналадағы орта.
Адамдардың осыған дейін мыңдаған жылдар бойы ауыл ... ... ... өте үлкен ықпалын тигізіп жердің әр түрлі табиғат
зоналарындағы ... зор ... ... ... және жайылымдық
антропогендік ландшафтың қалыптасуына әсер етті. Ауыл ... ... ... ... оның ... ... әсер ететін
негізгі жолы жер жырту және ормандарды отау болды.
Азияның, Африканың және ... ... ... ... үшін ол
қазір де басты жол болып ... ... ... ауыл ... интенсивті
елдерде ортаға әсер етудің неғұрлым қуатты құралы бұл ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығында 100 мыңға
тарта түрлі химиялық тыңайтқыштар және 4-5 ... ... ... химикаттар
шашылады.
Ауыл шаруашылығын химияландырудан түсетін экономикалық пайда аса зор.
Бірақ сонымен бірге химиялық тыңайтқыштарды кеңінен, әрі бақылаусыз қолдану
олардың ... ... ... мен көлдерге барып түсуіне әкеліп соғады,
өсімдікке, адамдардың денсаулығына зиянын тигізеді, ... ... ... ... ... және «жасыл» толысулар туғызады.
Бұл ... ... ... ... соңғы кезде оларды
қолдануға көптеген елдерде шек ... ... ... ... ... биотехнологияны қолданумен қоса, басқа әдістер де
іздестірілуде.
Қорытынды.
Қай елдің болмасын ауыл ... ... ... ... екі
саладан-егіншілік пен мал шаруашылығынан құралады. Бұл екі ... ... ... не каниталдың қаншалықты жұмсалатынына, жергілікті табиғи
жағдайлардың сипатына қарай әр елде әр ... ... ауыл ... ... қарекетінің өмірлік маңызы бар
саласы. ... ауыл ... ... ... ... ... әр алуан:олар аграрлық қатынастардың сипатына, өндіргіш күштердің
даму деңгейіне, ауыл шаруашылығының өздері ... ... ... пен
капиталдың қаншалықты жұмсалатынына, жергілікті ... ... және т.б. ... ... ... ... «Дүние жүзілік және әлеуметтік географиясы». Орта
мектептің 10-сыныбына арналған оқулық. Алматы «Рауан» 1998 ж.
2. Ю.Н.Гладкий, С.Б.Лавров «Дүние ... ... және ... Жалпы білім беретін мектептің 10-сыныбына ... ... ... ... ... ... В.П. ... география мира» І-ІІ-том.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дүние жүзінің ауыл шаруашылығы23 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Қазақстан Республикасында ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлердің құқықтық жағдайы53 бет
Биогеография туралы түсінік8 бет
Биогеография ғылымының қалыптасу тарихы3 бет
Географиялық оқытудағы практикалық жұмыстардың орны, олардың білім алудағы маңызы23 бет
Дүние жүзінің саяси картасының қалыптасуы және мазмұны20 бет
Физикалық географияның бастауыш курсын оқытудың білімділік, тәрбиелік, дамытудың мақсаттары10 бет
Қазақстан, ресей және дүни жүзі елдерінің географиясында халықтардың зерттелуі8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь