Жанама салықтардың рөлін, маңыздылығын және әрекет етуші механизмін зерттеу және осының негізінде қазіргі Қазақстан экономикасындағы өзгерістер мен қалыптасқан жағдайға сәйкес оны әрі қарай жетілдіру бойынша негізделген ұсыныстар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1 Жанама салықтар,олардың пайда болуы мен экономикадағы орны ... ... ... ... ..6
1.1 Жанама салықтардың пайда болуы және экономикалық мәні ... ... ... ...6
1.2 Жанама салықтарды алудың шетелдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.3 Қазақстан Республикасындағы жанама салықтардың түрлері және оны төлеушілер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

2 Қазақстан Республикасындағы жанама салықтардың түсімі, оларды есептеу және төлеу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
2.1 Жанама салықтардың бюджетке түсімін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... .. 39
2.2 Астана қаласы бойынша Салық басқармасының салықтық түсімдерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
2.3 Жанама салықтарды есептеу және төлеу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ..53

3 Жанама салықтардың түсімін арттыру мәселелері мен жолдары ... ... ... ... .86
3.1 Жанама салықтарды төлеудегі туындаған мәселелері ... ... ... ... ...86
3.2 Жанама салықтарды төлемеу қылмысымен күрес шаралары ... ... ..93

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 99
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..102
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .104
Салықтар мемлекет үшін маңызды рөлді атқарады. Олар мемлекеттік қызметті қаржыландыруын қамтамасыз етудің негізгі табыс көзі болып табылады.Салықтан түскен түсімдер бюджетке аударылады. Бюджеттен мемлекеттік аппараты, мемлекеттің қауіпсіздігі мен қорғанысын қамтамасыз етеді, мемлекеттік бағдарламаларды қаржыландырады, бюджет саласындағы қызметкерлерге (мұғалімдер мен дәрігерлер), сонымен қоса мәдени саласындағы қызметкерлерге еңбекақы төлеуін қаржыландырылады. Қаражаттардың жетіспеушілігі, салықтардан түскен түсімнің қабілеттілігі, салықтарды төлеуден ауытқу массасы мемлекеттің жағдайына тез әсер етеді. Бұл қоғамға және тұрғындарға әсерін тигізеді.
Бюджетке түсетін табыс түсіретін салықтық түсімдер – жанама салықтар. Оның ішінде ең ірі және табыстысы қосылған құн салығы болып табылады.
Қосылған құнға салығы тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсетулерді) өндіру және олардың айналысы процесінде қосылған, оларды өткізу бойынша салық салынатын айналым құнының бір бөлігін бюджетке аударуды, сондай – ақ Қазақстан Республикасының аумағындағы тауарлар импорты кезіндегі аударымды білдіреді. Салық салынатын айналым бойынша бюджетке төлеуге тиісті қосылған құн салығы сатылған тауарлар ( жұмыстар, қызмет көрсетулер) үшін төлеуге тиісті қосылған құн салығының сомасы арасындағы айырма ретінде айқындалады. Бағалардың өзгеруіне, төлеушінің қаржылық ахуалына, инфляция деңгейіне қарамастан мемлекет бюджетінің кірістерін қалыптастырудың сенімді және тұрақты базасын қамтамасыз етеді. Қосылған құн салығы экономикалық дағдарыс пен өндірістердің құлдырауы кезеңінде күресудің сенімді тұтқасы ретінде фискалдық қызметін мемлекеттік экономикалық реттеуге қатысады.
Фискалдық қызметіне кәсіпорын және тұлғалар мемлекеттік аппаратты ұстау үшін табысының бөлігі, мемлекеттік қорғанысын және өндірістік емес сфералары, оған меншік табыс көзі болып табылмайды.
1.Н.Ә.Назарбаев.Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары. Ақиқат 2010ж. №3-6б
2. Қазақстан Республикасының бюджет кодексі, Алматы-2008, 77 б.
3.«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер» туралы ҚР-ның Салық Кодексі,Алматы.2010ж, 10 желтоқсан
4.Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан халқының әл-ауқаттын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты жолдауы. 2008 ж, 6 ақпан.
5.Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы «Дағдарыстан жаңару мен дамуға»Астана//Егемен Қазақстан, 2009 жыл, 7 наурыз,7б.
6.А.Д.Үмбеталиев ,Керімбек Ғ.Е. Салық және салық салу//Оқулық:Алматы Экономика 2006ж,864 б.
7.Шеденов Б.А. //Оқулық: Алматы Ақтөбе 2006ж,314 б.
8. Нұрымов А.А.,Шоймбаева С.А. Салық және салық салу//Оқулық:Астана 2009ж,546 б.
9. Әубәкіров А.Ә. Эконоикалық теория негіздері //Оқулық:Алматы
2004 ж,480 б.
10.Кәкімжанов З.И. «Салық мәдениеті - салықты дұрыс төлеп,адал өмір сүру».Егемен Қазақстан- 2008ж, 7 маусым.
11.А.Д.Байдүйсенов. «Қазақстан салық жүйесіндегі кейбір мәселелер». Қаржы Қаражат 2001ж, №4-32-36 б.
12. Сұлтанова Б.Б. « Салық есебі»//Оқулық Алматы Экономика 2008ж, 385 б.
13.Крамаренко Т.Н. «Салық және салық салу» //Оқулық Алматы:2007 ж.
14.Шырынбекова С.Ж. «Салықтық бақылауды ұйымдастыруды жетілдіру жолдары» Автореферат- Алматы:2008ж.
15.Тілеужанова Д.Е. «Жергілікті бюджеттерді қалыптастырудағы салықтың реттеушілік механизмін жетілдіру».
16.Сұлтанова Б.Б. «Салық есебі» //Оқулық Алматы Экономика:2008 ж.
17.Елубаева Ж.К. «Взаимосвязь налоговой политики и налоговогомханиза» //Финансы Казахстана,2003ж,№11,38 б.
18.Ермекбаева Б.Ж. «Салықтар және салық салу» //Оқулық Алматы:Қазақ Университеті 2003ж.
19. Ермекбаева Б.Ж. Шет мемлекеттер салығы:2005ж,208-211 бб.
20. Караганда Казпотребсоюза 2009-353 б.
21.Экономика институты Астанадағы филиалы 792б.
22.Хабаршы Вестник Экономикалық ғылымдар сериясы №4(8) Астана2010ж.
23.Астана ҚАЗЭҚХСУ 2007-488б.
24.Шайдуллина Г.М. Салық құқығындағы салықтық ынталандыруды белгілейтін нормалар және олардың қолданылуы//ҚазҰУ Хабаршысы, Экономика сериясы.- №4(44).- 2007.- 126-130 бб.
25.Исаева А.Т. Нарықтық қатынастардың тереңдеуі жағдайындағы салық салудың әлеуметтік салдары//Алматы-2007,21 б.
26.“Салық жүйесінің кейбір мәселелері”// Ақиқат 2004ж. №6, 35-39 бет.
27.Елубаева Ж. К. «Взаимосвязь налоговой политики и налогового механизма» //Финансы Казахстана, 2003ж, № 11, 38 бет
28.Ілиясов Н.Қ., Құлпыбаев С. “Қаржы”- Алматы: 2005, 208-211 бб.
29.Салық кодексінің талаптары//Астана ақшамы, Ақпан-2009 ж., 5 б.
30.«Вестник НС РК» 2007-1-2008 №3-4
31.// Қаржы және қаражат экономикалық журналы. 2009 жыл 24 ақпан„Салық жүйесін жандандыру жолдары”, № 4-3-8 бб.
32.Асқарова Ж.Н. Корпоративтік табыс салығын жетілдіру жолдары //Бухгалтер бюллетені, Бико баспа уйі, №10, наурыз 2009 жыл
33.Салық бақылауының қажеттілігі мен салық инспекторының ролі.// ҚазЭУ
34.Асқарова Ж.Н. Корпоративтік табыс салығын жетілдіру жолдары //Бухгалтер бюллетені, Бико баспа уйі, №10, наурыз 2009 жыл
35. Кәкімжанов З.И. Салық мәдениеті – салықты дұрыс төлеп, адал өмір сүру. Егемен Қазақстан – 2008 ж. - 7 маусым
36. Шажанканова Б. Ж. История развития косвенных налогов.//Финансы. 2001-№10
37. Көлік салығын есептеу:Салық заңнамасындағы өзгерістер. .//Бухгалтер бюллетені желтоқсан 2011 №51
38. Налоги: Учеб. Пособие./ Под редакцией Д. Г.Черника – 4-е изд., перераб. и дополнено. – М. Финансы и статистика, 2007 г
39. Жер салығы мен мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есебі.//Бухгалтер бюллетені Ақпан 2011 №7
40. Жүкібай М.Ы. «Экономикалық теория» Оқу-құралы, Астана, 2009ж, 245-255 бб.
        
        Мазмұны


Кіріспе……………………...........………………………………………………..…..4
1     Жанама    салықтар,олардың    пайда    ...     мен     ...      1.1    ...    ...    ...    ...    және    ...      1.2          ...         ...         ...         ...      1.3  Қазақстан Республикасындағы жанама салықтардың түрлері  және  оны
         ...         ...      2   ...  Республикасындағы  жанама  салықтардың  ...  ...                              және                              ...      2.1        ...         ...         бюджетке         ... 39

      2. ... ...  ...  ...  басқармасының  салықтық  түсімдерін
         талдау.............................................................
         ... 3.        ...        ...        есептеу        және         ...    ...     ...     ...     ...     арттыру      мәселелері     мен
жолдары…..............86

      3.1 ... ... ... туындаған мәселелері.........……….86
     3.2 Жанама салықтарды төлемеу ... ... ... ... тізімі...........…………………………..........…102
Қосымшалар..................................................................
...........................................104


































      Кіріспе




    Салықтар мемлекет үшін маңызды рөлді атқарады. Олар мемлекеттік ... ... ... ... ... көзі болып  табылады.Салықтан
түскен  түсімдер  бюджетке  аударылады.  ...   ...   ...  ...  мен  ...  ...  ...   мемлекеттік
бағдарламаларды   қаржыландырады,    бюджет    саласындағы    ... мен ... ... қоса ... саласындағы  қызметкерлерге
еңбекақы    төлеуін    қаржыландырылады.    ...    ...  ...  ...  ...  салықтарды  төлеуден   ауытқу
массасы мемлекеттің жағдайына  тез әсер етеді. Бұл қоғамға және  тұрғындарға
әсерін ...    ... ... табыс түсіретін салықтық түсімдер  –  жанама  салықтар.
Оның ішінде ең ірі  және ... ... құн ... ... ...    ...  ...  салығы  тауарларды  (жұмыстарды,  қызмет  көрсетулерді)
өндіру және олардың айналысы  процесінде  қосылған,  оларды  ...  ... ... ... ... бір ... ... аударуды, сондай  –  ақ
Қазақстан Республикасының аумағындағы тауарлар импорты  кезіндегі  ... ... ... ... ... ... төлеуге тиісті  қосылған
құн салығы сатылған тауарлар ( жұмыстар,  қызмет  көрсетулер)  үшін  ... ... құн ... ... ... ... ретінде  айқындалады.
Бағалардың  өзгеруіне,  төлеушінің  ...  ...  ...  деңгейіне
қарамастан  мемлекет  бюджетінің  кірістерін  қалыптастырудың  сенімді  және
тұрақты базасын қамтамасыз етеді. Қосылған құн ... ...  ... ... ...  ...  күресудің  сенімді  тұтқасы  ретінде
фискалдық қызметін мемлекеттік экономикалық реттеуге қатысады.

    Фискалдық қызметіне ... және ... ... ...  ...  табысының  бөлігі,  мемлекеттік  қорғанысын   және   ...   ... оған ... ... көзі ... ...    ... құн салығын барлық кәсіпорындар тұрақты  салық  мөлшерлемесімен
төлейді.

    Дипломдық жұмыстың өзектілігі  бюджетке  ...  ...  ...  ... ... мен ... төлемдер мен алымдар.  Жаңа  кодексте  салық
салу бойынша бірқатар мәселелер қарастырылғанымен,  осы  мәселе  төңірегінде
әлі де ... ... ... десе  де  ...  Дипломдық  жұмыста
осы мәселелер қарастырылады.

    Дипломдық жұмыстың ... ... ... ...  маңыздылығын  және
әрекет етуші механизмін зерттеу  және  осының  негізінде  қазіргі  ... ... мен ... ... сәйкес  оны  әрі  қарай
жетілдіру бойынша негізделген ұсыныстар ... ... ...  Осы  ... сәйкес төмендегідей міндеттерді шешу анықталды:

 - жанама салықтардың салық жүйесіндегі рөлі мен орнын қарастыру;
 - жанама салықтардың ... ... ашу;
 - ... салықтардың құрылу негіздерін зерттеу;
 - Қазақстан Республикасы бойынша  жанама  салықтарды  есептеу  ...  мен
   ... ... ... - мемлекеттік бюджетке жанама салықтардың түсімін талдау;
 -   жанама  салықтардың  ...  ...  ...  ...  ...   ... қарастыру;
 - салықтарды төлемеу бойынша қылмыстық іс-әрекеттермен  күрес  жолдары  мен
   жанама салықтардың түсімін ... ... ...    ... ...... қаласы бойынша Салық  Басқармасының  салықтық
түсімдерін ...    ... ... теориялық және әдістемелік мәліметтері мен  деректері
отандық және шетелдік  ... мен ... ...  ... ... ҚР  Статистикалық  агенттігінің  мәліметтеріне,  ...  ... ... ... ...  ...  Комитетінің
қолданатын ережелеріне негізделген.

            Диплом жұмысы кіріспеден, үш ... мен ... ...    ... ... ... ... объектісі,  дипломдық  жұмыстың
мақсаты  мен  міндеттері  және  оны  ...   ...   пен   ... көзі ...    Бірінші бөлімде жанама салықтардың пайда болу  тарихы  мен  экономикалық
рөлі ...    ... ... ... ... орны  оның  экономикалық  мәнінде,  яғни
мемлекеттік  бюджетке  айтарлықтай  мөлшерде  мол   түсім   ...   ... ... пен ...  ...  кезеңінде  бұл  салықтың
маңызы артатындығы айтылды.

    ... ... ... ... жанама салықтардың  мемлекеттік
бюджетке түсімін есептеу мен төлеу тәртібіне көңіл бөлінді.

    ... ... ... ...  ...  ...  туындаған  мәселерді
анықтауға  және  қылмыспен  ...  ...   ...   ...   ...  кеңістік  бойынша  Қазақстан  Ресей,   Беларусь   мемлекеттері
арасында  2012  жылға  ...  ...  ...  ...   жанама
салықтардың табиғи монополияларды реттеу жүйесін бірыңғай  ...  ... ...    ...   ...   ...   ...   нәтижелері   мен   алынған
қорытындылар, шешілетін  ...  ...  ...  ...  мен  ... ... көрсетілді.







1 Жанама салықтар, олардың пайда болуы мен экономикадағы орны


    1. Жанама салықтардың ... ... және ... ...    ...  -  заң  жүзінде   белгіленген  мөлшерде    шаруашылық   жүргізуші
субьектілер мен ... ...  ...  ...  ...  болып
анықталады.
    Мемлекеттің пайда болуынан бастап салықтар қоғамда қажетті  экономикалық
қарым – ... ... ... болып табылады.Мемелекеттің  құрылымдық
формаларының  өзгеруімен  дамуы  салық  жүйесінің  қайта  құруымен   ...  ...  ...  ...  ...  -   ...   ... көзі. Осыдан басқа  қаржы  қызметінің  салық  механизмі  мемлекетпен
қоғамдық өндірісте, оның  өсіп  дамуы  мен  ...  ...... ... ... әсер етуі үшін қолданылады.
    Адам ... ... ... ... ... ... ...  пайда
болуы, ең бірінші қоғамдық қажеттіліктермен байланысты.   Мемлекетпен  қатар
салық жүйесі пайда болған  және  ...  ...  ...  ең  ... ... салу  ...  формасы  болып,  құрбандық  шалуды  ... ... олар өз ... ...  ...  шалу  ...  жазылмаған,
сол үшінде ол мәжбүрлеп төлеу немесе төлем болып ... ...  ... ... ... берілген.
    Қазіргі заманғы жанама  салықтардың  тарихы  ежелгі  жанама  салықтардан
басталады,  қайсылары  шет  ...  ...  ...   мен   ... ... ... ... қақпалардың алдында  сауда  келісімдер,
тауарлармен айырбас  және ... ... ...  ...  Жанама
салықтар бастапқыдан артықшылықтары бар  салықтары  болып  табылған  да,  ең
ақырында,  ...  бар  ...  ...  мен  ...   ...   төлеуге
міндеттелген.[1, 12б].
    Ежелгі  Грецияда  б.э.  ...   6-4   ...   ...   ...  негізін  қалай  отырып,  табыстың  1/10  ...   1/20   ...  ...  ...  Қалалық   қақпа   алдында   сонымен   қатар
қайтарымсыз төлем ...  ... ...  ...  ...  ... ... – мемлекеттер айналасындағы қамалдарды тұрғызу,  храмдарды,  су
арналарын құрылысына және де басқа  қоғамдық  мақсаттарға  бұл  ... ... ... ...    ... ... ... бастау көзін Ежелгі Римнен алады.
    Римде б.э  бастап  4-3ғғ.  тікелей  және  жанама   ...  ... ... ... төлем ретінде жиналған. Бірыңғай  салық
жүйесі  болмаған.  Бөлек  мемлекеттер  мен   ...   ... ...   ...  салынған.  Рим  легионерлерге  қарсылық  білдірген
қалалар мен жерлерге оларды бағындырғаннан  кейін  ...  ...  ... Одан ... Рим әкімшілігі рим алдындағы жергілікті  құрылған  ... ... ... ... ... бағытымен  пайдаланылуы
ғана өзгертіліп отырған. Б.э. 100 – б.э. 44 дейін Гай Юлий  Цезарь  қаржылық
шаруашылықтың, сонымен қатар, салық  ...  ...  ...  ...  Ең
бірінші ол тікелей салықтар бойынша төлемді алып тастады, тек оларды  ... үшін ... ... ... ... сол үшін ...  ... тікелей алуға мүмкін екендігінен бірталай сомалар  откуп  қалталарына
түспеген.
    Көптеген ... ... ... алған, бірақ кейбіреулері  Цезарьға
қарсы  шыққаны  үшін  салықтарды  жоғарлатуымен   жаза   ...   ... ең ... ... ... ... немесе  көбінесе  1  пайыз
мөлшерімен  ішкі  тұтынуға  акциз,  4   ...   ...   ...   ... ... ... салығы,  5  пайыз  мөлшерімен  нарықтық  құны
бойынша  құлдарды  босату  салығы,  ...  ...  ...  ...   ... ...  ...  және  әкелінген  тауарларды  сатуға   жаңа
кедендік  алымдарды   енгізген.   ...   ...   ...   5   ...   Диоклетиан  императоры  кезінде  шаруашылық  –кәсіптік
салығын бекіткен.
    ... ...  ...  ...  салу  ...  -  ...  және  сот  алымдары
түрлерінде болған. ... ...  ...   ...  ...  жөнелту  үшін
алынған.  «Жөнелту»  алымы  –  өзеннен  жөнелту  үшін  «гостиная»  ...   ...  ие  ...  ...  үшін,      «  ......  »  ...  ...  құру  ...  ...  «Салмағы»  және  «   мөлшері   »   алымдары
тауарлардың салмағын өлшеуге сәйкес бектілген. «Вира»  сот  ...  ... ... ... -  басқа  да  қылмыстар  үшін  айыппұлдар.  5-  тен  80
гривенге дейін аралықта сот ... ...    ......  ұрыстан  кейін  өкілетті  хандармен  -  баскактармен
басында алынған, содан  ...  ...  ...  ...  мүмкіндік
туғанда, орыс княздардың өздерімен  «выход»  негізгі  ...  ...  ... ... ер адам және малдың бір басынан алынып ...    ... ... ...  және ... алу  ... арқылы  алынып  отырған,
соның ішінде кедендік және шараптар ең бастылары болған. Жанама  салықтардың
ең бастылары ......  ...  болған,  тауарлардың  әрбір  ... ... ... ... ... ... ...  Иван  Грозный
басқару кезінде реттелген; соттық алымдар. Сауда – саттық  алымдар  өте  ... ... Ол  ...  ...  даму  үшін  ...  ...  ... жасанды түрде күрделігін туғызғанға,  жалдап  алынған  жинаушылардан
және  төлемдер ... ... пен ... ...    1563 жылы  ... ... ... мадақтау  қағазында  өздерінің
мекен – жайындағы адамдардан рубльден 1,5 ақшадан алымды  алып  ...   ... ... ... 4  ...   алуды  енгізілген.  Би  қазынасына
моншалар, ішімдік сауда – саттықтан төлемдер ... ... яғни  ...  ... ... ... мен ... мемлекеттің бастамасын құрайды.
    Осындай көзқарас бар, қарапайым, себеп бойынша, кедендік  алымдар  салық
болып табылмайды, ... бұл ...  және  ...  ...  мен  алымды
салықпен салыстыруға болмайды.
    Салық салу теориясының жоғы тәжірибелік сатылардың ойластырылмағаны ауыр
жағдайларға алып келген. Тұрғындардан ... 20-шы ... ... 10-шы,  ... 5-ші ақша алып ...  ...  ...  күрделі  болды.
Сонда жанама салықтар  көмегімен  ...  ...  ...  үшін  ...  1646  жылы  5  ...  -20  тиінға  дейін  тұзды  пудына  акциз
жоғарлатылған.Есептілгені, тұрғындардың  барлық  деңгейі  ...  ...  ...  ...   ...   салынады.   1648   жылы   халықтық   (тұздық)
көтерілістерден ... ... ... ... босатуын  және  қаржыларды  реттелу
жұмыстарын саналы түрде бастауға тура ...    ... ... ... ... ... ... мен алымдар  орнына
енгізілген.[2, 125-130б].
    Европалық мемлекеттерде  17  ғасырдын  аяғы  мен  18  ...   ...  ... ...  ... ... аппаратын құрап  және  тікелей
мен  жанама   салықтардан   құралған  рационалдық  ...  ...  ...  ...  ... ... ... алган. Ол қалалық қақпаның   алдында
 барлық  әкелінген  және   ...  ...   ...  отырған.  Кейбір
кезде салықпен тек қана елге  әкелінгені  салынып  отырған,  яғни  ...  ...  ...  ...  Акциз  мөлшері  5-25  %   арасында
ауытқуға  ұшырап  отырған.  Салық  салу  ...  ...  ...   ... ... ... салығы көп мөлшерлі табыс  түсірген,  бірақ  олар
сауда –саттықтың дамуын ... ... ... ...  Сол уақытта,  мемлекет
шығындар қаржыландыруында   жанама  салықтардың  рөлі  ...   ...  ... ... . ...   ...  экономисты  1666  ж.  жазған-  «
акциздың өзі  соншалықты  кірісті  алып ... ...  және  одан   да  ...  ...  ... 3,90б].
    У. Петти ағылшын   экономисты  ,  ...   құны  ...  ...  ...  ...  жұмысында  «Салық пен   төлем тұралы  трактатында   ... ... ... Ол  дәлелдеген:  «  Акциз  ...   ...    ...  ...  ...  ...  ...  -  әрқайсысы   тұтынуына
сәйкес  төлеуге   ...  Сол   ...   ...   ...   ешкімге   зорлыкпен
күштелмейді  және  табиғи  қажеттілігі бар   ...   ...  ...  оны ... .
    Екіншіден, бұл  салық, егерде ол төлемге берілмесе және   үнемі   алынып
отырса,   ...   ...  елді    ...    ...   әдісімен
болады, ол голланд пен еврей және  басқа  да , ... ...  ...  ... анық  ...    Үшіншіден, ешкім бір затқа  екі рет  немесе екі есе  ...  ... ... көп  еш ...  ... ... емес.
    Сонымен қатар, біз жиі  көреміз,  кейбір  кезде   ...  өз  ... өз ... өз ... жән де   ...  ...  төлейді  (
барлық адамдармен төленіп жүретін, бірақ көпестер сол тұралы  одан  да   ... ... Олар тағы  өз  ...  ...  мен  ...   ... ... акцизде  ешкім  тағы да  басқа  әдіспен және бір  реттен  көп
төлеуге  ... емес .
    ... әр ... ...  осы  ...  байлық, даму,  кәсіптік
шаруашылық  және елдің күші тұралы  ... ... ...  ...  ... ... ... жанұялармен бөлек келісімдер емес және  сатып
алу  ...  ...  ...  емес  талаптанады,  ал  ерекше  шенеуніктермен
салықты жинап алу, қайсылары түгел қамтылған  шығыстардың  төртінші  ... ... ... біздің көптеген  қазіргі және көп  түрлі  салықтарды
мәжбүрлеп алуын қажет етеді.[4,77-79б].
    Дамыған ... ...  ...  жанама  салық  салу  маңызды  рөлді
алуда. Жанама салық немесе адвалорлық деп аталатын – бұл ... ,  қай  ... ... оның бересін басқа тұлғаға  осы  салықтың  нақты  ... яғни ол  ...  иесі  ...  тұр.  ...  ...  ...  сонда,
мемлекет тауарларды (жұмыстар,  қызмет  көрестулер)  өткізетін  тұлғаны  осы
өнімді өткізуден түскен белгілі ... осы  ...  ...  ... ...  бағасына  қосып  төлеуге  міндеттейді.  ...  ... ... төлеушісі болып тауарлар сатушы болса, соңында  салықтарды
тауарды сатып алу төлейді, ... ...  ...  осы  ...  ... ... баға белгілеу механизмі арқылы, салықты  салық  төлеуші  –
сатушыдан басқа тұлға – сатып алушыға аударылады және салық ...  ... ... ... Сол үшін  ...  ...  ...  кезде  тұтынуына
салығы. Жанама салықтар келесі түрлерге бөлінеді (сурет 1).
    Әмбебап  ...   ...   ...   ...   ...   қызмет
көрсетулер),  жеңілдіктерге  жататындарды   ...   ...   ... ... ... ... салық салынатын айналым сатып  алудан
түскен салығы, сатудан түскен салығы, қосылған құн салығы.
    Салық салынатын ... (оны  тағы  ...  ...  деп  атайды).  Жеке
кәсіпкерлермен ұйымдардан мәжбүрлеп алынады,  тауарларды  (жұмыстар,  қызмет
көрсетулер) қамтамасыз ететін жалпы ... ... ... ...  ...  мен  ...  ...  дүние  жүзілік  соғыс   кезеңінде   салық
салынатын ... ... ... және  ...  ...  ...  ...  соның
ішінде КСРО-да қолданған. КСРО –да салық  салынатын  айналым  ...  ... ... ... саласындағы бөлігі ретінде қарастырылған.  Бұл
бөлік жоспарлы түрде бекітілген және мекемелерімен  ...   ...  ... ... ...                                    

                     ... 1- ... салықтардың түрлері

    Сурет 1- ден  көріп отырғанымыздай  жанама салықтардың  түрлері  ... ... жеке ... ... ... монополдық  жанама  салықтар
және кедендік алымдар болып бөлінетіні көрсетілген.
    Ең басында салықпен тауардың жалпы ... құны ... көп ...  ...  әдісімен,  өндірістің,  қайта  өндеу  ...  ... әр ... ... ...  ...  СССР  –да  ...  салынатын
айналым қоғамның  таза  табысы  материалдық  өндірістік  ...  ...  ...   Бұл   ...   ...   түрде   бекітілген   және
мекемелерімен  өндірілген   тауарлардың   бағаларында,    ...   ...  ...  ...  салаларында  салық   салынатын   айналым
көтерме және бөлшек ... ... ...  ...  есептелінген.  Сонда
бұл  және  басқа  бағалар   мемлекетпен   бекітілген.   ...   ...  және  ...  ...  ...  байланысты.   Бірақ
орталықтандырылған жоспарлау  шарттарында  бұл  өндірістік  қызметке  әсерін
тигізген жоқ, яғни мемлекет  ...  ...  ...  ...  ...  ... бойынша  қаржыландырған. Бағалар түсу кезінде, ал  салық  ... ... ... ...  ...  ...  сонда  бұл  төлемнің
түрі жойылған.
    Сатып  алудан  түскен  ...  ...  ...  ...  түрі   ...  ...  салу  ...   көтерме   фирмалардың   өндірушісімен
тауарларды өткізу кезінде айналым болып табылады.
    ... ... ... АҚШ, ...  ...  Канаданың  көптеген
провенциялары Япония, СССР өз құрылуының  ...  ...  ...  түскен
салық қолданылған. Салық салу обьектісі - соңғы тұтынушыға ...  ... ... Сатудан түскен айналым тауардың  құнынан  пайыздың  ... ... ... бойынша алынады. 1991 жылы  1  қаңтарда  Қазақстан
Республикасында өндірістік – ... ...  ...  ... ... ... ... қызмет көрсетулер  өнімді  өткізуден  5
пайыз  ...  ...  ...  ...  ...  салық  енгізілген.   Бұл
салықтың қолданылуы салық салынатын айналымның  көшірмесіне  ...  ...  ...  тауардың  сатып  алушы  құнынан  жоғары.   Егерде   олардың
біріншісі ... ...  ...  ...  ...  екіншісі  –
Республиканың кең құқықтарын жеңілдіктерді  ...  ...  ...  ... түскен салық салық жүйесіне сатудан түскен салық  енгізілген,  басқа
республикаларда жеңілдіктер бекітілген, егерде олар ...  ...  ...  ... сомаларын орнына келтіруге белгілі қиындықтар туындаған.
    Сатудан түскен салық АҚШ - да бұрыннан  бар.  ...  ...  ... ... ... ...  жеке  ...  Сонымен  қатар,
тауарлар мен қызмет көрсетулер жалпы ұлттық  тізбесі  жоқ,  қайсысына  салық
таратылмайды.
    ... ... ... ... ... дәрі – ... мен  азық  ...  сияқты   тауарлардан   сатудан   түскен   айналым   ...   ... әр бір ... 0- 8 % - ға ... ... бірақ орташа 5-  6
%-ды құрайды. Федералдық үкімет темекі өнімдерді,  алкоголдық  ішімдіктерден
және көліктер үшін бензин сатудан салықпен ... ... осы  ... кезінде  тұтынушылар  федералдық  үкіметке  және  де  ...  ... Әр бір ... осы ... ... түскен  салық  мөлшерлемесі  әр
түрлі,  темекі  өнімдеріннің,  алкоголдік  ішімдіктермен  бензиннің   бағасы
штаттан ... ... ... Мысалы, Колумбия Федералдық аймағында,  яғни
АҚШ – тың астанасы Вашингтонда  темекі  ...  ...  ...  ... ... ... ... ішімдіктер арзан. АҚШ- да қосылған  құн
салығы жоқ, не штат деңгейінде  не  федералдық  деңгейінде  жоқ.  ... ... ... ... енгізілудің  барлық  мүмкіндік  жетістікке
жету мүмкін бе еді,  өйткені  азаматтар  санайды,  олар  ...  да  ... ... ...    Жеке ...  салықпен  тауарлардың  тек   ...  ...  ғана  ... ... ...  акциз  деп  атайды.20  ғасырға  дейін  акциздермен
күнделікті сұранысқа ие болған ...  (нан,  тұз,  ұн,  ...  ... т.б.) салықпен салынған. Қазіргі уақытта акциздер мен бағалы  ... ... ... ... ...  ...  ...  «  әлеуметтік
зиянға » жататын (спирт ішімдіктері, темекі өнімдері, сыра).
    ...   ...   ...    –    бұл    ...    ... ... жанама салықтары. Осындай  тауарлардың  бағасы
мемлекетпен  бекітіледі.  Егерде  ...  өнім   ...   ...   ... болса, сонда салық түрінде тауардың  өткізуінен  барлық
түскен түсім болады, сауда – саттық залалы алып ... ...  ... ... ғана ... сонда салық  көбінесе  мемлекетпен
бекітілген бөлшек бағасы мен қайсысымен мемлекеттік  сауда – саттық  өндіріс
халыққа  ...  ...  және  ...  ...  ...   жеке   ... бұл ... иеленіп арасында айырмашылығы болып  есептелінеді.
Фискалдық монополияның есептелу нұсқалары  ...  ...  ...  ... және өте көп түрде бар.Фискалдық монополиясының үлгісі  болып   шарап
– арақты  монополиясы табылады .
     ...  ... ... ...  ең  ...  және  кең  ...  ішінде   Европалық   Экономикалық    Қоғамдастықтың   және   ... ... ... ... ... ... ...  сондай  түрі
бар, қосылған құн салығының түрі ... ... 2. ... ... алудың шетелдік тәжірибесі


    Дамыған шетедік тәжірибеде көрсеткендей  жанама  салықтар  бірыңғайлыққа
ұмтылған, қосылған ... олар ... ... ...    Салықты француз экономисты Лоре қосылған құн салығын 1949 жылы  ұсынған,
бірақ  ...  ...   бұл   ...   ...   мазмұнын   талдап,
гипертрофиялық  экономика,  өндірістің  ...   мен   ...   ... сол ... ...  оны  енгізудің  маңызы  жоқ  деп  шешті.
Бірнеше  жылдар  өткен   соң   ғана    ...   ...   ... кейін қосылған құн салығы қайта  қарастырылып  енгізілді.  Лоре
сол кезеңде мемлекетте айналымнан алынатын салықты ауыстыра алатын  қосылған
құн ... ... ... ... ... ... ...  салығына
сай қарқынды  әсерін  жою  мақсатымен  туындады.  1968  жылы  ...  ... ... ... Бұған дейін салық таза  күйінде  қолданылып
көрген жоқ. Бірақ, 1968 ... ... ...  ...  ...  қарқын
алды. Оған әсер еткен  1967  жылдың  сәуірінде   ...  ...   ... ... құн ... ...  салығы  негізі  түрінде  енгізуді
қабылдаған бірінші және ... ... Одақ ... ... және  ...   ...   Болашақта   қауымдастыққа   кіруге   ...    ... ... құн салығы жүйесінің  жұмыс  істеуі  міндетті  болды.
Қосылған құн салығын қолдану ... ... ... анықталды.
    Салық базасын кеңейту мен өз бюджеттерін  толтыру  мақсатында  ... мүше ... ...  құн  ...  ...  салық  базаларының
мөлшерлері  келісілді.  ...  құн  ...   ...   ... ... ... ортақ қаражат  қорын  құрды.  Орташа  алғанда
Еуропалық Одаққа мүше  ...  бұл  ...  ...  табыс  бөлігі
ортақ салық түсімдері де 15-17(  немесе  ...  7(  ...  ...  ... ... ... саясатын жүзеге асыру барысында қолданылады.
    Қосылған  құн  салық  ......  ...  ...  ...  ... ... құн  салығын  Батыс  Еуропалық  интеграция  процессінің
дамуы  мен  орнатылуында  алатын   ...   ...   ...   ...   Одақ
мемлекеттерінде қосылған құн салығы Европалық Одақ бюджетін базасының  табыс
көзі болып ... Бұл ... ...  ...  ...  33(-ға
дейін ауытқуда. Айналыс қосылған құн салығын қайта құру негізінде  Францияда
енгізілген қосылған құн салығы басқа мемлекеттерде  өндіріс  ...  ... ...  ...  құн  ...  ...  ...  іске  асыруда
қолданылуына қарамастан, оған нақты ынталандыру функциялары да  тән.  ... ... ...  ...  ...  ...  ...  мекемелері,дәрігерлер  мен  қорғаушылар,   тұрғын   үйлерді
зайымға беру ... ...  ...  құн  ...  ...  салық
болып табылады. Көптеген сырт  мемлекеттердің  үкіметтері  бюджет  дефицитын
жабу ең алдымен қосылған құн салығынан түсетін түсімдердің  ...  ... ... Себебі бұрын  табыстарға  прогрессивті  ...  ...  ... ... мен ... ... негативті түрде әсер етті.
    Еуропалық  Одақ  ...   ...  ...   ...   негізгі
уәждеуі:
      - қосылған құн салығы жаңа техника арқылы салық  операцияларын  құжат
        ... ... ... және тез ... ... ...      - ... нарыққа мемлекеттердің кіруіне қосылған  құн  салығын  енгізу
        міндетті;
      - ... мен ... бір ...  ...  жеңілдікжағдайын
        жасау сақсатында қосылған  құн  салығын  бөлшек  сауда  ...        ... пен ... әлдеқайда тиімді;
      - қосылған құн салығы бюджеттік түсімдерді әлдеқайда көтереді;
      - ... ... осы ... ... ...  ...  болып  –
        ... ... кіру  ...  табылады.  Дәл  осы  аргумент  еуропалық
        ...  ...  осы  ...  кең  тарауына  түрткі  болды.
        ...  ...  ...  Одақ  мүшелерінің  барлығы   көрсетілген
        ... ...    ... ... құн ...  көшу  ...  ... нарық форма кезінде іске  асырылады.  Көші  процесінің  өзі  мыналарды
қажет етеді:
      - ... ... ... ...      - Жанама салық жүйесінің түбегейлі талдауы;
      - Шетел ... ...  ...  ...  бар  ...  ...        ...      - Жаңа жүйеге көшу мерзімін анықтау;
      - Әр сату ... ... ... ...      - ... мен құжаттарды өндеуді автоматтандыру;
      - Қосылған құн ... ... банк ... ...      - ... есебін компьютеризациялау;
    Қосылған  құн  ...  ...  ...  мемлекеттердің   және   ... ... ... ... ... кең ... ...    Тәжірибеде шет мемлекеттердің кәсіпорындарында салықты ...  ... ... ... ... алынса (  жұмысшылардың  еңбек  ақысы  мен
дивидентті  төлеуі)  немесе  олардың  иесі  ...  ...   ...  ...  алуын  көрсетеді.  Басқа  жағдайларда  олар  салық   туралы
ескермейді және бұл ... ... ... ... ...     ... 1 -  Қосылған құнға салынатын салық  бірқатар  елдерде   де  ...       ...             ...           ... ...     |
|1.      |             ...   |      15          |7                     |
|2.      |            ...     |18,5              |5,5-22                |
|3.      ...                  |19                |9 және 4              |
|4.      ...                  |25                |12                    |
|5.      ...                   |25                |15                    |
|6.      ...                 |16                |4 және 7              |
|7.      ...             |17,5              ... ...      |
|8.      |Австрия                 |20                |10                    |
|9.      ...              |17,5              |6                     |
|10.     ...              |15                |6                     |
|11.     |             ...     |7                 ... ...      |
|12.     ... ...       |20                |6-15                  |
|13.     ... ...   |18                ... ...      |
|14.     ... Республикасы  |12                |                      |

    ...  1-де  ...  ...  ...  салық  бірқатар  елдерде   ...  ...  ...  ...  негізгі  салықтардың  бірі  болып
саналады. Бюджет кірісіндегі үлесі 28-30 пайызға жуық. Салық салу  ... ...  ...  ...  ...  ...  соң  үш  бюджет  арасында
бөлінеді.
    ... екі ... ... ...      - 7 пайыз - ... ... ...  ...        ... жолаушы тасымалы қызметіне қолданылса;
      - ... ... ... ... 15 ... ...        қолданылады.  Аталмыш  ...  ауыл  және  ...   ...        ... экспортқа шығарылған тауарлар босатылған.
    ... ... ... ... ...  1991 ...  бастап  енгізілді.
Негізгі салық мөлшерлемесі – 7 ... Азық  ...  ...  ... ... ... ... мен білім беру  қызметтері   салық  төлеуден
босатылған.
    Франция ... ... ... ... салықтың мөлшерлемелері:
      - негізгі салық мөлшерлемесі - 18,5 пайыз.
      - ...  ...  ...  ...  ...  бағалы
        былғары өнімдеріне 22 ... ... ...      - ... және ... ... кітап, дәрі-дәрмектерге,
        ...  ...  және  ...  үй,  жүк  және   көлік   тасымалы
        ... 5,5 ...  ... мөлшерлеме қолданылады.
    Осы салық  түрі  бойынша  жекелеген  салық  жеңілдіктері  ... ... ... ... ... ...  босатылған.  Экспорт
операциясын жасаған және қосылған құн салығын өтеу  құқығы  бар.  ... ... ... және ... ... ... ...   мемлекеттік
мекемелер,  ауылшаруашылық  өндірістері,  жеке  білім  беру,  емдеу,  ... ... ... тұлғалар салық төлеуден босатылған.
    ... ... ... ... ...  1973  жылы  1-қаңтардан  бастап
енгізілді. Қазіргі кезде салық ... ... ... ...  65-70  пайызын
құрауда.  Қосылған құнға салынатын салық түскен табыс  пен  ...  ... ... ... ...  ...  тұтынушы  төлейді,  бюджетке
сатушы аударады.
    Үш ... ... ... қолданылады:
      - мемлекеттік ... – 4 ... ...      - ... ... - 9 ... ...      - жоғарыда аталғандардан ... ... 19 ... ...    ... ... тауарлар, халықаралық қызмет және онымен байланысты
операциялар,  денсаулық  сақтау,  білім  беру  және  мәдениетке   ... ... ... ...    ... ... құнға салынатын салықтың мөлшерлемелері:
      - азық-түлік өнімдеріне - 21 пайыз;
      - ... үй ... -  12 ...      - ... 25 пайыздық мөлшерлеме.
    Бұл  салықты  төлеуден   экспорт   ...   ...   ... банк ... пошта, киноөндірісі,  мәдениет  мекемелерінің
қызметі босатылған.
    ...  ...  ...  ...  ...  25  ...   мөлшерлемемен
алынады.
    Испанияда экспорт операциялары, ... ... ... ...  ...  ...  қызметтері,  сақтандыру,  жылжымайтын   мүлікті   қайта   сату,
қайырымдылық қызмет, пошта қызметі аталмыш салықты ... ...    ...  ... ... ... мөлшерлемелері:
      - азық-түлік  тауарларына,  дәрі-дәрмектерге,  газет,  кітап,  журнал
        ... ... ... ... ... ...        қызметтеріне - 4-7 пайыздық төмендетілген мөлшерлеме;
      - ... ...   мен  ...  28  ...  ...        ...      - ... басқаларының барлығына 16 пайызды салық салынады.
    Жапонияда  ...  ...  ...  1989  жылы   1  ...   ... ... ... мемлекеттік бюджет кірісіндегі үлесі жағынан  заңды
және жеке тұлғалардан  алынатын  ...  ...  ...  ...  ... алады. Салық мөлшерлемесі - 5 пайыз.  Бұл Европа  ...  ... ... ... ... ставкасы 17,5  пайызды  құраса,  Францияда
20,6 пайыз).[5, 203б].
    ... ... ... ... ... құн салығы  Ресей  Федерациясы
20  %  мөлшерлемесінде,  ал  Беларусь  Республикасының  18  %  -  ды   ... ... Бұл өте ... ... ...    Қазақстан Республикасында  қосылған  құн  ...  1992  жылы  ... ... төлеуші мемлекетке оны төлеу нәтижесінде  шеккен  шығысының
орнын ... ... ... ... және ... ...  сатып  алушыға
аударады. Салық салу  объектісі   ...  ...  ...  ... бар таза өнім) болып саналатын қосылған құн  болып  табылады:
қосылған ... ... ... ... жарнамаға  жұмсалатын  және  басқа
бірқатар шығындар кіріктірілуі мүмкін.
    2001жылдың   ...   1-нен   ...    ...   ...   салық
мөлшерлемесі  16%  денгейінде    белгіленген.   Қосылған   ...   ... 20  ...  ...  мен  10  %  -  дық  ...  ...   нарық  экономикасының  интеграциялық   процесстерімен,  оның
әлемдік  экономикалық  жүйелерімен  ... ... 2004 ...  ... ... ... салық   15  %  денгейінде  бекітілген.  ...  ...  салу  ... ... ... айналымы, салық  салынатын  импорт.
Мемлекеттік кәсіпорындарды  қоспағанда, Қазақстан Республикасында   қосылған
құнына салығы ...  ... ...  ...   ...  ...  тұрған
тұлғалар   жатады.  Тауарларды  импорттау  кезде   ...   ...   ...  ...  ...  ...  ...  заннамасына   сәйкес
Қазақстан Республикасы  жеріне  ...   ...  ...  Өнімді
өткізу  бойынша   ең  ...  ...  12000  есе   ...   құрайды,
қайсысында  жоғарлауы  болған.  ...  ...  ...  салығын     төлеуші
ретінде,  келесі айдын бірінші күннен  ...  ...  айда  ...  түрде
төлеуге тиісті немесе  қосылған құнына  салық   бойынша   тіркеуге   ... ...  өз ... бергендері  болады.   Нөлдік   ...  ... ... айналымдар бойынша  салық төлеушіге  қосылған  құн  ...  ... ...   тауар - материалдық  бағалы  ...  ...   ...  ...  ...  нақтылы  өндіруге  пайдаланған    ...   ... ... ...  ...  өткізу  мен
өндіруге  қайтарылады.[7, 222б].
    2009 жылы ... ... ... ... ...  жаңа
салық  Кодексі  қабылданып,  бірқатар  салық   мөлшерлемелеріне   өзгерістер
енгізілді.
    2009 жылы ... құн ... ... 12 ... тең ...  ...  ...  өзінен  қазақстандық  қосымша  құн   салығы   ставкасының
әлемдегі стандартты салықтар арасындағы  ең  ...  ...  бірі  ... ... ...  ...  ...  жеңілдіктер  жиынтығының  орнына
есепке жатқызылған  ...  құн  ...  ...  асып  кету  ... ... ... ... енгізілді.
    Ауылшаруашылық  өнімдерді   ...   ...   ...   ... ... ...  төмен  бәсекелестілігі.  Баршамызға  белгілі,
әр бір  тауардың  бәсекелестігі  төмен  баға  мен  ...  сапа  ...  ...  ...   ...  ...   ...  деңгейлеріне  банк  несиелерінің,   ...    және   ... ... ... және де ... салу  жүйесі,  әсіресе  ҚҚС.
Кейбір  мемлекеттерде   ұлттық  ауылшаруашылық  өнімдерінің   ... ... осы ...  ...  салалардан  қарағанда  төмендетілген  салық
мөлшерлемелері қолданылады.
    ... ...  ...  ...  ауылшаруашылық   өнімдерін
қайта   өңдеу    ...    ...    ...    салу    ... Осы ...  ... 90% ҚҚС төлеушілері  болып
табылмайтын  ауылшаруашылық,  фермерлік  шаруашылықтардан   алады.   ...  ...  ...  ...  ...  құны  50%   ...   ... қайта өңдеуші кәсіпорындар сатып  алатын  шикізат  бойынша  ҚҚС
сомасын ... ...  ...  ...  бәрі  салықтар  көлемінің  өсуіне,
өнімнің  ...   ...  ...  ...    ... қаражаттардың дұрыс бағытқа жұмсамауына әкеп соғады.
    Сонымен, дамыған мемлекеттердің тәжірибесін пайдалана  ...  ... ...  ...  бар  ...  ...  айналдыру
қажет. Ол өз кезегінде, рациональды,  дұрыс  бағытталған  мемлекеттік  ... ... ... ...    ... нарықтық экономикасы дамыған елдерде  кеңінен  ...  ...  ...  түрі  ...  ...  ...  ...  кіріс
көздерінің бірі болып келді.
    ... ... да ... ... алынған: қант, шәй,  темекі,
сыра, бал, сіріңке, ...  ...  ...  ...  Осы  ...  ... кіріс көзінде акциздердің үлесі жалпы бюджет кірісінің  11  –  20
пайызын құраған.[8, 208-211б].
    ... ... ... ...  ...  ...  мұндай  іс-
әрекеттер көптеген  Европа елдерінің тәжірибесінде бар.  Мысалы,  Германияда
бір ... ... ... ...  жоғарылату  арқылы,  темекі  тартқыштардың
санын азайтқан, яғни  акциздерді  тек  экономикалық  мақсатта  ...  ... ... мақсаттарда да қолдануға болады.[5,195б].
    Дамыған елдерде ... ... ... ... ...  ... анықталады. Олардың қатарына өндірістік қатынастар мен  әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... салу  ...  арқылы  әсер  етуін
жатқызуға болады. Салық табысындағы  ...  мен  ...  алу  ... ... ...  салық  жүйесін  құрудың  негізгісі  ... ... ... ... ... ... ...  және  салық
түсімдеріне қажеттілікті қысқарту бағыттары тұрақты іздестірілуде.
    ... ... ойы ... ... ...  ...  елдеріне
тән салықтық мәселелер мыналар:
    Салық жүйесі  салық  төлеушілердің  ...  және  ...  ... басқаруына өте қиын. Бұл міндетті түрде  артық  ...  ... және ... ... неше ... ... ...    Жеке  табысқа  салық  салу  салықтың  ...  ...   ...    Салықтың жоғарғы мөлшерлемелері экономикалық  шешімдер  қабылдауға  кері
әсер ... Бұл ... ... салық  төлеушілердің  жұмысқа  ынтасы  жоғалып,
көлеңкелі  экономика  қыздырушылығын  ...  және  қор  ...  ... толы болады;
    Салық салу кәсіпорындарыды қаражаттарды  инвестициялауға  және  ... емес ... ...  ...  ...  ...  Бұл  ... салу мен шектелген ресурстарды бөлу сапасына кері әсер етеді.
    ... ... ... ... ... ... жетілмеуі орын алып
отыр. Бірақ та салық арқылы мемлекеттік шығындарды  қаржыландыру  мүмкіндігі
бұл  мәселелерді  шешудің  ...  ...  және  ...   ... ...    ... ... мен Қазақстан  салық  жүйесіндегі  жанама  салықтар  қаржы
механизміндегі сапалық ... ... ...    ... нарығында әлі де мемлекет пен оның ресурстары билік етуде, ал жеке
кәсіпкерлердің  жинақтары  шетте  қалуда.  Бұған   ең   ...   ... ... ... ... және қалыпты  инвестициялық  процестің
дамуына кедергі келтіретін, өкіметтің  салықтық  саясаты  әсер  етеді.  Айта
кету  ...  ...  ...   ...   мен   ...   ...   бойынша
Қазақстандық салық жүйесі толығымен  дерлік  батыстық  ...  ...  ...  Ол  ...  ...  мүлдем  азаматтар  мен  кәсіпорындардың
нарықтық белсенділігін тежеудің  факторы  ретінде  ...  ... ... айырмашылыққтардың себептері неде?
    Бұл сұраққа  ...  беру  ...  ...  Қазақстандағы  және  батыс
еліндегі  экономпкалық  жағдайды  салыстыру,  екіншіден,   батыс   ... ... ... тән ...  мен  ...  назар  аудару
керек.
    Түрлі  экономикалық   жағдайларда   және   ...   ...   ...  ...  түрлері  өздерін  әрқилы  қырынан  көрсетеді.   ... ... ... ... негізінен заңды  жолмен  көп  бөлігінде
азаматтардың банктік шоттарына қолма-қол ...  ...  ...  ... ... ... ... орта тобы жатады.  Сонымен  қатар,  көпшілік
батыс елдерінің экономикасы жоғарғы даму жағдайында, тұрғындардың  ...  ал  ...   ...   ...   ...   ...   ... салықтардың жоғарғы ставкалары қолданылады.
    Қазақстанда табыстардың едәуір бөлігі қылмыстық  немесе  жартылай  заңды
сипатқа ие, жеке ... ... ... қол ...  ...  зор.  ... елдегі өндірістік белсенділік  ерекше  төмен,  көптеген  косіпорындар
ауыр ... ... тұр және ... өз ...  ...  ақы  төлеуге
қаражаттары  жоқ.  ...  ...   ...   және   ...     аса     ...     тигізбейді      деген      ...   ...    ...    ...  ...  және  ...  қатты  толқулар  тудыратындығы  қазір
ешкімді таң ... 204б].
    ...  ...  ...  азаматтардың   жеке   табысына   салық   ... ... ол ... ... өнімнің  бөлінуі  былайша  іске  асады:
оның негізгі массасы тікелей жеке  ...  ...  ...  ...   ...    ...    ...    өзіндік    құн
құрылымындағы ... 70-80 ... ... ... ... бұл сомалардан  қаржылық
құрылымдарда  секторда,  мемлекетте  сәйкес  салықтық  тәсілдер  түрінде  ... ... ... бұл ... ... тек ... азаматтардың  тапқан
табыстарының, жұмыскер мен оның жанұясының  негізі  өмірлік  кажеттіліктерін
канағаттандырғаннан кейін қалған ... ... ... ...  бұндай
қасиеттердің құны шамамен 12-14  мың  АҚШ  долларымен  бағаланады,  бұл  ... өмір шегі ... ...    Ал  ...  ...  көптеген  салықтық  реформалар   нәтижесіндегі
қатардағы жалдамалы  жұмысшының  табыстары  алдында  ұсталған  ...  ...  тыс  ...  ...  ...  ...  Бұл  барлық  салықтар
жүмысшылардың   ...   ...   ...   ...   ...    ... төменгі айнамалы шек ұсталынады.
    Бізде салық қызметінің бастысы салық төлеушіге  бағытталған,  сонда  заң
негізіндей, ... емес ... де ... төлеуден  сол  топтар  жеке  кетеді.
Сондықтан тек  салық  төлеушілерге  салық  ауыртпашылығы  көп  ...  ... ... ... немесе мүлдем салық төлемейді.
    Қазақстандағы  салық  бақылау  деңгейі  ...  салу  ...   ... ... ... Батыста қабылданған салық бақылауының  әдістері
біздің елімізде қолданысқа алу керек.
    Өкінішке орай ...  ...  ...  ...  шын  ... нақты көрінісін бере алмайды,  өйткені  белгілеген  ...   ... ... ... ... ... ... яғни    оның
экономикадағы жалпы жағдайы, әсіресе оның базалық салаларында.  Бізде  батыс
елдерінде де әртүрлі.
    ...   ...    ...   ...    ...    ...    салық
ауыртпашылықтарын  біршама  күшейту  немесе  бәсеңдету  нақты  емес.   Салық
ауыртпашылығының өсуі ... тек қана ...  ...  оның  ... ... яғни ... ... төмендеуіне әкелуі ықтимал  болып
отыр. Сондықтан шет  мемлекеттер  жанама  салықтарға  ...  ...  ... ... ...    1.3 ... ...  жанама  салықтардың  түрлері  және  оны
төлеушілер


    ... ... яғни ... бағасы немесе көрсетілген қызметтердің
тарифтері арқылы алынатын күрделі  конструкциялы  ...  ...  ... ... ... ... тауарларды өндіретін және сататын, сондай-
ақ белгілі  қызмет  көрсеттетін  заңды  тұлғалар  болғанымен,  шынайы  ... ... ... ... ... ... тұлға болып есептелінеді.
    Салық  сомасы  тауар  бағасына  немесе   ...   ...   ... ... ...  ...  ...  сол  соманы  сатып  алушы
есебінен өндіріп алады және ...  ...  ...  ...  қосылған
құн салық және акциздер, кеден төлемдері мен алымдары жатады (сурет 2).


      


                    ... 2 - ... ... ...      ...  2-де   ...  ...  жіктелуі  көрсетілген,  яғни   олар
қосылған құн салығы, акциздер, кеден алымдары болып бөлінеді.
    ... ... ... ең маңыздысы 1992 жылы  енгізілген  қосылған
құнға салынатын ...  ҚҚС ...  ...  Салық  төлеуші  мемлекетке  оны
төлеу нәтижесінде шеккен шығысының орнын бағаны көтеру  жолымен  толықтырады
және  ...  ...  ...  алушыға  аударады.   Салық   салу   ... ... ... өнім (амортизациясы бар таза өнім)  болып
саналатын қосылған құн ... ...  ...  ...  ...  шығыстар,
мысалы, жарнамаға  жұмсалатын  және  басқа  ...  ...  ... 222б].
    ... бұл ... ... ( ... А).
    Қосылған құнға салынатын салық бойынша салық салмағы  мен  ...  ...  ...  ...  ...  ...   экономист
ғалымдар бұл салықты тұтынушыларға  салынатын  салық  деп  ...  ... ... салықтың өзіне тән ерекшеліктерін айтсақ:  біріншіден,  олар
тауарлардың (атқарылатын жұмыс,  ...  ...  ...  ... ... ... нақты салық  төлеуші  сатушы  ... ... ... ... ... ... ... (жұмыс  атқарушы,
қызмет көрсетуші) қосылған құнға салынатын  салық  сомасы  қосылған  тауарды
сатып алушы (сатушы ) сол ... алу ...  ...  ...  ... қайтадан сатқандықтан  тауарлардың  бағасының  күрт  өсуі  тенденциясы
байқалады; үшіншіден, ... ... ...  бағасымен  тарифіне
қосылғандықтан және  бұл  салықтан  жалтару  қиын  ...  ...  ...  мөлшерде  мол  түсім  түсіреді,   яғни   экономикалық
дағдарыс пен өндірістердің құлдырауы кезеңінде бұл ...  ...  ... ... ...  ...  ...  кеңінен  тараған  жанама  салық
түріне ...    ...  ...  ...  ...  (жұмыстарды,  қызмет  көрсетулерді)
өндіру және олардың айналысы  процесінде  қосылған,  ...  ...  ... салынатын айналым құнының бір бөлігін бюджетке аударуды, сондай  –  ақ
Қазақстан Республикасының аумағындағы тауарлар импорты  кезіндегі  ... ... ... ... ... ... ... тиісті  қосылған
құн салығы сатылған тауарлар ( жұмыстар,  қызмет  көрсетулер)  үшін  төлеуге
тиісті қосылған құн ... ... ... ... ... айқындалады.
    Қазақстан Республикасында қосылған құн салығы  ...  ...  ...  ...  ...  ...  құн  ...  төлеушілер  болып,   дара
кәсіпкерлер, ... ... ... ......  ... ... Республикасында филиал, өкілдік  арқылы  жүзеге  асыратын
резидент    еместер,    сенімгерлікпен    ...    ...    ...  басқару  туындайтын  өзге  жағдайларда   пайда   алушылармен
сенімгерлікпен  ...  ...  ...  ...  ...  ... ...  бойынша  тауарларды,  жұмыстарды,  қызмет  көрсетулерді
өткізу  бойынша  айналымды  жүзеге  асыратын  сенімгерлікпен   ...    ...    ...    ...    ...     Қазақстан
Республикасының аумағына тауарларды импорттаушы  тұлғалар  да  ...  ... ... ... ...    ... құн салығын салу  обьектілері,  салық  салынатын  айналым  және
салық салынатын ... ... ...    ... ... бойынша айналымға тауарға меншік құқығын беруді,  оның
ішінде айтуға болады, олар  ...  ...  ...  ...  мүлікті
кешен ретінде сатуды, тауарды тиеп жөнелтуді, оның ішінде басқа  тауарларға,
жұмыстарға,  қызмет  көрсетулерге  айырбастауды,  тауар  ...  ... ... жұмыс берушінің тауарды қызметкерге жалақы есебінен  беруін,
тауарды  бөліп  –  бөліп  ...  ...  тиеп  ...  ...   ... беруді, тауарды  комиссия  шарты  бойынша  тиеп  жөнелтуді,  кепіл
берушінің кепілге ... ... ... ...  ...  ... ... экспорт режимінде шығарылған  тауарды  кері  ...  ... ...    ... қызмет көрсетулерді өткізу бойынша  айналым  жұмыстарды  кез
келген оның ішінде  ...  ...  ...  жұмыстарды  кез  келген  оның
ішінде өтеусіз орындалуды немесе қызмет көрсетулерді, сондай  –  ақ  ... ... ...  үшін  кез  ...  қызметті,  оның  ішінде,
мүліктік жалдау шарттары бойынша мүлікті уақытша  ...  және  ... ... меншік обьектілеріне  құқықтар  беруді,  жұмыс  берушінің
қызметкеерге жалақы  ...  ...  ...  ...  көрсетулерін,
тауарларды, жұмыстарды, қызмет көрсетулерді өткізуге  байланысты  талап  ...  ...  ...  үшін  ...  ...   ...   ... келісім  беруді білдіреді.
    Өткізу  бойынша  айналым  ...  ...  ...  ...  ... салым ретінде  беру,  жарғылық  капиталға  салым  ретінде  ...   ...   ...   құны   ...   қаржы   жылына   ... ... ... ... ... ... ...  көрсеткіштің  2
еселенген мөлшерінен аспайтын тауарды жарнамамалық мақсатта өтеусіз беру  не
сыйлау, тапсырысшының ... ... ... мердігердің дайындауы,
қайта өндеуі, құрастыруы, жөндеуі және обьектілер салу  үшін  алыс  –  беріс
тауарлардын тиеп жөнелтуі. ...  ...  ...  ...  ...  дайындалған,  қайта  өнделген,  құрастырылған,  жөнделген
жағдайда,  егер  оларды  әкету  Қазақстан  Республикасының  ...  ... « ... ... ... ... ... қайта өндеу»  режимімен
жүзеге асырылса, көрсетілген тауарлардың тиеп жөнелтуі, қайтарылатын  ыдысты
тиеп жөнелту. Құны онымен жіберілетін өнімді өткізу  ...  ...  ... ... беру жөніндегі шартта  белгіленген   талаптармен  және  мерзімде,
бірақ ұзақтығы 6 ... ... ...  өнім  ...  ...  жататын
ыдыс қайтарылатын  ыдыс  болып  табылады.  Егер  ыдыс  ...  ... ...  ...  құны  өткізу  бойынша  айналымға  енгізіледі,
бұрын экспорт режимінеде шығарылған ... кері ... ...  ... ... ... егер  мұндай  әкету  Қазақстан  ...  ...  ...  «Тауарларды  уақытша  әкету»   кеден   режимімен
рәсімделсе, шартта белгіленген ... мен ... ... ...  алып  келуге
жататын тауарларды көрмелер, басқа да ...  және  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жерлерге  әкету,   жер   қойнауын
пайдаланушы  ...  ...   және   жер   ...   пайдалану   жөніндегі
операцияларды орындау  үшін  ...  және  жер  ...  ... келісімшарт  талаптарына  сәйкес  Қазақстан  Республикасына  беруге
жататын  мүлікті  жер  ...  ...   ...   ...  ...  ...  эмиссиялық  бағалы  қағаздарды  орналастыруы,
қайта ұйымдастырылатын заңды тұлғаның ... ...  ...  ... және өзге де ... оның ...  ...  беруі,  концессия
обьектісін концедентке беру, сондай  –  ақ  концессия  обьектісін  концессия
шарты ... ... үшін  ...  ...  ...  егер  ...  жеке  мүлкі  кәсіпкерлік  қызмет  мақсатында  пайдаланылмаса,  ... ... ... ...  бойынша  айналымы,  сенімгерлікпен  басқару
шарты бойынша сенімгерлікпен басқару құрылтайшысының  немесе  сенімгерлікпен
басқару туындайтын өзге жағдайларда пайда  ...  ...  ...  беруі,  сенімгерлікпен   басқару   туындауының   негізі   болып
табылатын құжаттың қолданылуы тоқтатылған ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  басқарудан
түсетін  таза  табысты  мүлікті   сенімгерлікпен   басқару   шарты   бойынша
сенімгерлікпен  ...   ...   ...   ...   ... өзге ...  пайда  алушыға  беруі  өткізу  бойынша  айналым
болып табыламайды.
    ... ... ...  ...   құн  салығынан  босатылған  және
өткізу орны Қазақстан Республикасы болып табылмайтын тауарларды,  жұмыстарды
қызмет ... ... ... ... болып табылады.
      Қазақстан  Республикасының  кеден  заңдарына  сәйкес  декларациялануға
тиісті,  ...  ...  ...  әкелінетін  немесе  әкелінген
тауарлар салық салынатын ... ... ...    ...  ...  ...  заңнамасына  сәйкес  декларациялануға
жататын, Қазақстан  Республикасының  аумағына  әкелінетін  немесе  ... ... ...  ...  ...  ...  Салық  салынатын  импорт
мөлшеріне Қазақстан  Республикасының  кеден  заңдарына  ...  ... ... ... құны, сондай – ақ, импортқа қосылған  құн
салығын қоспағанда,  ...  ...  ...  ...  ...  және  ...  төленетін  басқа  да  міндетті  ...  ...    ... құн ... босатылатын айналымдарға, тауарларды, жұмыстарды,
қызмет  көрсетулерлерді,   пошта   төлемақысының   мемлекеттік   ...  ...  ...  мемлекеттік  органдар   жүзеге   асыратын,
соларға байланысты мемлекеттік баж алынатын қызмет  көрсетулерді,  Қазақстан
Республикасының ... ... ... ...  үшін  ...  ...   Қазақстан   Республикасының   заңнамасына   сәйкес    мемлекеттік
мекемелерге немесе  мемлекеттік  ...  ...  ...  ...   ...   ...   мүлікке   салынған    инвестицияларды,
материалдық емес және биологиялық  ...  ...  ...  салт  –
жора   қызмет   көрсетулерін,   зираттар   мен    ...    ... ... ... ... ... көрсетулерді  қоспағанда,
лотереялық билеттерді, төлем карточкаларымен жасалатын  операциялар  бойынша
есеп – қисаптарды ... ...   ...  және  ...  беру  жөнінде
қызмет көрсетулерді қоса алғанда, есеп  –  ...  ...  ... және ... ... іс  –  ...  қамтамасыз  ету  бойынша
қызмет көрсетулерді, Қазақстан Республикасының  кеден  аумағында  ... ... ...  тауарларды  қайта  өндеу»  кеден  режимінде
әкелінген тауарларды қайта ... және ... ... ...  ...  болып  табылатын  тасымалдау  байланысты  жұмыстар  мен  ...   атап   ...   ...    ...    ...  Қазақстан  Республикасының  аумағына   ...   ... ... ... ... ,  ...  тиеу,  жөнелту  жөніндегі  жұмыстарды,
қызмет көрсетулерді, сондай  –  ақ  ...  ...  ...  ...  және  ...  ...   ...   жөніндегі   қызмет
көрсетулерді;  халықаралық  рейстерге   ...   ...   ...   ... ... ...  ...  үй  қорын  басқару,  ұстау  мен
пайдалану жөніндегі  ...  ...  ...  ...  ...  мен
монеталарын,  егер  мүгедектердің  қоғамдық  бірлестіктері,  сондай   –   ... ... мына ...  ...  келсе,  онда  осындай  өндірістік
ұйымдардың  қызметкерлері  ...  ...  ...  51%  ...  ... ... төлеу бойынша шығыстар еңбекақы  төлеу  бойынша  жалпы
шығыстардың  кемінде  51%  (есту,   ...   көру   ...   ...  ...  істейтін  мамандандырылған  ұйымдарда  –  кемінде  35  %)
құраса, осындай бірлестіктер мен ...  ......  ...  ...  жұмыстарды,  көрсетілетін  қызметтерді  ...  ...  және  ...  ...  ...  мен  ...  бойынша
айналымдардан басқа, тауарларын, жұмыстарын, қызмет көрсетулерін,  Қазақстан
Республикасының  тұрғын  үй  қатынастары  туралы  заңнамасына  ...  ... ... үй – ... жалға беру бойынша қызмет  көрсетулерді,  егер
мәміле  шарттарында  салық  ...  ...   ...   ...  ...  ...  сапасына  кепілдік   беру   көзделсе,
тауарларды пайдаланудың мәміледе  белгіленген  кепілдік  мерзімі  ... ... ... мен бөлшектерінің  құнын  қоса  алғанда,  олардың
өтеусіз жөндеу және ... ...  ...  ...  бойынша  жұмыстарды,
қызмет көрсетулерді, тазартылған қымбат  бағалы  ...  -  өз  ... ... ... платинаы, ойын бизнесі  саласындағы  қызмет
түрлері бойынша қызмет ...  ...  және  ...  үй  ғимараттарына
байланысты айналымдар, қаржылық қызмет көрсетулер, ... ...  ... ... емес ... ...  ...  геологиялық  барлау
және геологиялық – іздестіру жұмыстары,  мәдениет,  ғылым  және  ...  ...  ...  ...  ...  және  мал  дәрігерлік  қызмет
саласындағы тауарлар мен қызмет  көрсетулер,  нотариаттық  іс-  ... ... ... ... ... ... ...      - ұлттық басқарушы холдинг;
      -  ...  ...  ...  100%-ы  ...  ...  холдингке
        тиесілі заңды тұлғалар  төлемдік,  оралымдылық  және  ...        ... ... ... ... нысандағы қарыз  операцияларын
        өткізу бойынша айналымдар қосылған құн салығынан ...    ... ... ...  тізбесін  Қазақстан  Республикасының  Үкіметі
бекітеді.
     Жерге және тұрғын үй ғимараттарына ... ...     ... үй ғимаратын өткізу және  осындай  ғимаратты  жалға  беру,  оның
ішінде қосалқы жалға беру  ...  ...   үй  ...  ...  ... ... пайдаланылатын тұрғын үй  ғимараттарын  өткізу  немесе
жалға  беру,  ...  үйде  тұру  ...  ...  ...   ... құн салығынан босатылады.
    Жер учаскесін иелену, пайдалану, оған ... ету ...  беру  және  ... ... оның ... ... ...  беру  қосылған  құн  салығынан
босатылады.
    Автомобильдерді, сондай – ақ  өзге  де  ...  ...  ...  ... жер ... беру үшін  ...  қонақ  үй  қызметін  көрсету  үшін
пайдаланатын тұрғын үй ... ...  үй  ...  ...  ... жер ... ... және пайдалану және оған билік  ету  құқығын
беру, сондай – ақ ... жер ...  ...  ...  оның  ...  ... беру ... құн салғынан босатылмайды.
    Қосылған құн салығынан босатылатын қаржы қызметтеріне,  айтатын  ... ... және ... ... ... мен ... жөніндегі  уәкілетті
мемлекеттік  органның   немесе   ...   ...   ...   ... негізінде банктер және банк  операцияларының  жекленген  түрлерін
жүзеге асыратын ұйымдар жүргізетін мынадай банк опеарциялары  және  өзге  ... ... – ақ ...  Республикасының  заңнамалық  актілерінде
белгіленген  өкілеттіктер  шегінде  өзге  де  ...   ...   ... ... олар депозиттерді қабылдау, жеке тұлғалардың  банк
шоттарын ашу және жүргізу, депозиттерді  қабылдау,  ...  ...  ... ашу және  жүргізу,  банктер  мен  банк  операцияларының  жекеленген
түрлерін жүзеге  асыратын  ...  ...  ...  ашу  ... жеке және ... ...  өздеріне  тиесілі  тазартылған  қымбат
бағалы металдардың және  қымбат  бағалы  ...  ...  ...  мөлшері  көрсетілген  металл  шоттарын  ашу  және  жүргізу,   аударым
операциялар,  ...  ...  ...   кассалық   операциялар,   шетел
валютасымен айырбас операцияларын ұйымдастыру,  ...  ...  ...  ...  ашу  және  ...  және  ол  бойынша  міндеттемелерді
орындау, банктердің ... ...  ...  көзделген  банк  кепілдіктерін
беру,  банктердің   ...   ...   ...   орындау   көзделетін   банк
кепілгерлігін және өзге де міндеттемелерді беруі,  ...  ...  ...  және  ...  ...  ...  қағаздармен  жасалатын
операциялар, бағалы қағаздар нарығына кәсіби  қатысушылардың,  сондай  –  ақ
Қазақстан  Республикасының  ...  ...  ...  бағалы  қағаздар
нарығындағы кәсіби қызметті лицензиясыз жүзеге асыратын  ...  ... ... ... ...  жасалатын  опеарациялар,  сақтандыру
жөніндегі операциялар, сондай – ақ сақтандыру шарттарын жасасу және  ... ...  ...  ...  ...  банкаралық  клиринг
бойынша қызмет көрсетулер, төлем карточкаларымен,  чектермен,  ... ...  ...  ...  ...  активтерін,
сондай  –  ақ   Мемлекеттік   ...   ...   ...   ...  ...  ...  ...  көрсетулер,  ипотекалық  тұрғын  үй
қарыздары бойынша талап ету құқықтарын басқару  бойынша  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ...   бойынша,
зейнетақы  активтерінен  алынған  инвестициялық  табысты  бөлу  мен  ... ... ... ... ... ...  қатысу  үлесін
сату, микрокредиттер беру  жөніндегі  операциялар,  ломбардтардың  ... ... алу ... қысқа  мерзімді  қарыздар  беруі  бойынша  қызмет
көрсетулер.
        ...  ...  өз  ...  үшін  ...   ... ...      -  ...  операциялары:  төлемдер  және   ақша   аударымы   бойынша
        ... ...      - ...  ...  ...  мерзімділік  және  қайтарымдылық
        шарттарымен ақшалай ... ... ...      - ... ...      - ... серіктестікке қатысушылар үшін  ақшалай  нысанда  орындау
        ... ... ... және де ... ...      -  тазартылған қымбат бағалы  металдармен  ...  ...  ...        ... ...    Мүлікті қаржы лизингіне беру мынадай талаптар сақталған  жағдайда  қаржы
лизингіне беру талаптарға сай келсе, ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  биологиялық  активтер  ретінде   алса,
қосылған құн салығынан босатылады.
    ... емес ... ... ...  ...  ...  бойынша
айналымдар,   егер   олар,   балаларды,   ...   ...   және    ... ... ...  және  әлеуметтік  қамсыздандыру  жөнінде
қызмет  көрсетулер  мен  діни  ұйымдардың  ...  мен  ...   ... діни ... ... өткізуіне байланысты  болса,  қосылған  құн
салығынан босатылады.
    Мәдениет, ғылым және ... беру ... ... ... ... олар,  мәдениет  саласындағы  мемлекеттік  тапсырыс  шеңберінде  жүзеге
асырылатын ... ... бар іс – ... ... ... іс шараларды, сауықтық мәдени-  бұқаралық  іс-  шараларды  өткізу,
мәдени ұйымдар – театрлар, филармониялар, мұражайлар, ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  тәрбие  және  оқыту;
бастауыш, негізгі орта, жалпы орта,  қосымша  білім  ...  ...  ... орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орындарынан  кейінгі
кәсіптік білім беру, қызметтің осы түрлерін жүргізуге құқық  беретін  ... ... ... асырылатын  білім  беру,  мемлекеттік  тапсырысты
жүзеге  асыруға  ...  ...  ...  жүргізілетін   ғылыми-зерттеу
жұмыстарына,  кітапхана  ...  ...  ...  ...  ...  ...  қоспағанда,  Қазақстан  Республикасының   заңнамасына   сәйкес
тарихи-мәдени ... ... ...  ...  Тарихи  және  мәдени
ескерткіштерінің  мемлекеттік   ...   ...   ...   ... және мәдени құндылықтарды сақтау жөнінде  қызмет  көрсетулерге,
жұмыстарға қатысты болса, қосылған құн салығынан ...    ...   және   мал   ...   ...   ...   ... қызметтерді  өткізу  бойынша  айналымдарды  жатқызуға
болады.
    Кез  ...  ...  ...  заттарды,  оның  ішінде  субстанция-
дәрігерлерді, сондай-ақ оларды шығаруға арналған материалдар мен  жинақтаушы
заттарды өткізілген, портездік-ортопедиялық бұйымдарды,  ... ... ... қоса ... ... мақсаттағы  бұйымдарды;
кез келген нысандағы дәрілік  заттарды,  оның  ішінде  субстанция-дәрілерді,
протездік-ортопедиялық бұйымдарды және медициналық  тениканы  қоса  ... ... ... ...  ...  ... қызмет көрсетулерді  қоспағанда,  медициналық  қызмет  көрсетілген
жағдайларда, қосылған құн салғынан босатылады.
    Қосылған құн салығынан  ...  және  ...  ...  ...  ... ... ... бар банкноттар мен монеталардан  басқа),
сондай-ақ  бағалы  қағаздар,  Қазақстан  Республикасының  кеден  заңнамасына
сәйкес бекітілген тауарларды ... ... ...  ...  жеке  ...  ...  ...  Қазақстан  Республикасының  кеден   заңнамасына
сәйкес бекітілген тауарларды бажсыз әкелу нормалары  бойынша  жеке  ... ...  ...  ...  ...  ...  ... Үкіметі айқындайтын  тәртіппен  гуманитарлық  көмек  ретінде
әкелінетін   тауарлар,   акцизделетін   ...   ...   ... ... ... ... ... бойынша,  техникалық
жәрдем көрсетуді қоса  алғанда,  қайырымдылық  көмек  мақсатында  әкелінетін
тауарлар, ... ... және  ...  ...  ...  ...  ...  сондай-ақ  осы  өкілдіктердің  дипломатилық   және
әкімшілік-техникалық персоналына жататын адамдардың, олармен  ...  ...  ...  қоса  ...  жеке  ...  үшін  әкелінетін  және
Қазақстан  ...  ...   ...   ...   ... босатылатын тауарлар, салық  төлеуден  босатуды  белгілейтін  кеден
режимдерінде   Қазақстан   Республикасының    ...    ...    ... жататын тауарлар,  кез  келген  нысандағы  дәрілік  заттар,
оның ішінде  субстанция-дәрілер,  протездік-  ортопедиялық  ...  ... ... қоса ... ... ... ...  импорты
қосылған құн салығынан босатылады; осы  тармақшада  көрсетілген  тауарлардың
тізбесін  Қазақстан  Республикасының  Үкіметі  ...  ...   ... ... ... банкі және оның ұйымдары  жүзеге  асыратын,
ақша белгілерін шығаруға арналған  шикізат,  ...  ... мен ...  ...  ...  ...  ...  грантттар
қаражаты есебінен жүзеге асырылатын тауарлар импортынан босатылады.
    Салық  және  ...  ...  ...  да  ...  ...   туралы
Қазақстан Республикасының кодексі бойынша  қосылған  құнға  салынатын  салық
деп  тауарларды  (жұмыстарды,  қызметтер  ...  ...  және   ... ... ... ... бір бөлігін бюджетке  аударуды,  сондай
– ақ   Қазақстан  Республикасының  аумағындағы  тауарлар  импорты  ... ... ... ... ... ... ...  төленуге  тиісті
ҚҚС сомасы арасындағы  айырма  ретінде  анықталады.  Соңғыда  салық  бойынша
есепке  алу  ...  ...  ...  ...  ...   салық   салу
обьектілері болып есептеледі. ҚҚС – ты  төлеушінің  тауарларды  ... ... ... ... ... ... салық салынатын  айналым
және  салық  салынатын  импорт  ҚҚС-  тың  салық  салу   ...   ... ... ... ... ...  ...  көрсетуді)
өткізу бойынша жасағаен айналым салық салынатын айналым боып табылады,  оған
Салық кодексіне сәйкес қосылған құн ... ...  және  ...  орны
Қазақстан  Республикасы  болып   табылмайтын   айналым   қосылмайды.   Салық
салынатын айналым ... оған ... құн ... қоспай, мәміле  жасаған
тараптар  қолданылатын  бағалар   мен   ...   ...   ала   ... ...  ...  ...  ...  құны  негізінде
анықталады. Өткізілген  тауарларды (жұмыстарды,  қызметтер  көрсетуді)  ... бір  ...  ...  жағдайда,  салық  салынатын  айналым  мөлшері
тиісті түрде түзетіледі. Қазақстан ... ...  ...  ... тиісті,  Қазақстан  аумағына  әкелінетін  ...  ... ... құн салығынан босатылғандарын қоспағанда  салық  салынатын
импорт болып табылады. Салық салынатын импорт  мөлшеріне  кеден  ... ...  ...  ...  кедендік  құны,  сондай  –  ... құн ... ... Қазақстан республикасына тауар лар  импорты
кезіндегі салық және бюджетке төленетін басқа да ... ...  ... ... 11, ... ].
    ... ... салынатын  салық  –  көп  дүркінді,  тауарды  өндіру  ...  ...  ...  өндіріп  алынатын   салық,   ол   ...   ... ... ... ...  алынымдарды  қосып  алады,  бірақ
мемлекетке  тек  осы  ...  ...   ...   ...   мен   ... ... ... құнға салынатын  салық  түседі.  Сонымен  бірге
кәсіпкерлердің ... ... ... ... ... болады.
    Мемлекеттік бюджетке  айтарлықтай  мөлшерде  мол  ...  ...  ... ... пен ...  ...  кезеңінде  бұл  салықтың
маңызы артады. Бағалардың өзгеруіне, төлеушінің қаржылық ахуалына,  инфляция
деңгейіне қарамастан мемлекет бюджетінің кірістерін қалыптастырудың  ... ... ... ... ...    ...  және  ...  төленетін  басқа  да  міндетті  төлемдер   туралы
Қазақстан Республикасының кодексі ...  ...  ...  ...  салық
деп  тауарларды  (жұмыстарды,  қызметтер  көрсетуді)  өндіру  және   олардың
айналысы процесінде қосылған құнының бір ... ...  ...  ... ақ   ...  ...  аумағындағы  тауарлар  импорты  кезіндегі
аударымды айтады. Салық салынатын айналым бойынша бюджетке  ...  ... ... арасындағы айырма ретінде анықталады.
    Сондықтан, қосылған құнға салынатын салық кеңінен тараған  ...  ... ...     Акциздер (латынның "ассіdеrе"  кесу)  деген  сөзінен  ...  ... ... бір ... ... алу деген ұғымды білдіреді.  Акциздер
тұз және басқа халық жаппай тұтынатын тауарлар бағасынан Ежелгі Римде  алына
бастаған. Акциздер Европалық ... ... ... ...  ерекше
орын алады. XVII ғ. соңында – XVIII  ғ.  басында  Европа  елдерінде  ... ... ... тұратын салық жүйесі қалыптасты.    Жанама  салықтардың
ішіндегі негізгі ... ... ...  Ол  ...  ...  қала  ...  ...  әкелінген  немесе  шығарылған  тауарлар  бағасынан  алынып
отырған. Сонымен ... ... ел ... ... тұз, ...  ... сияқты тұтыну тауарларына салынған.
      Акциздер жанама салықтардың негізгі  түрі  ретінде  1920  –  1930  ... ...  ...  ...  негізгі  кіріс  көздерінің  бірі
болып келді. 1922  – 1923 жж. акциздер Қазақстанда  да  ...  ...  ...  шәй,  ...  ...  бал,  ...  шарап,  спирт,  мұнай
өнімдері. Осы кездегі мемлекет бюджетінің кіріс  көзінде  ...  ... ... ... 11 – 20 пайызын  құраған  .  Кеңестер  Одағында  іске
асырылған 1930 – 1932 жж.  ...  ...  ...  ...  ...  ретінде   халық   шаруашылығының   түрлі   салаларындағы   мемлекеттік
кәсіпорындар мен мемлекеттің арасындағы ...  ...  ...  ... ... Осы ... жаңа ... саясат кезеңінде қызмет  еткен
86 түрлі салықтар мен арнайы төлемдер  жүйесі  ...  ...  ...  ...  құзырындағы  кәсіпорындар   мен   ұжымдар
негізгі екі ... ...  ...  шешілді,  олар  -  айналымға  салынатын
салық және пайдадан түсетін түсімдер. Ал,  кооперативтік  кәсіпорындар  ...  ...  ...  және  ...  ...  бекітілді.  Міне,   осыдан
байқайтынымыз,  салықтың  негізгі  түрі  ...  ...  ...   ...  бұл  ...  жанама  салық,  өзінің  алыну   механизмі   жағынан
акциздерге ... ... ... салықты енгізу салық, жанама  салықтар
жүйесін үйлестіру, бір ізге келтіру болып саналды.
    Айналымға салынатын ... ... ... ...  және  де  ... салық  жүйесінен  шығып  қалуына  әкелді.  Акциздер  сол  кездегі
көптеген   ...   ...   тек   кана   ...   ... ... ... көзі  ...  қарастырылды,  яғни  акциздер
социалистік  экономикада  қолданылмайды,  олар  ...  ... ғана ...  деп  түсіндірілді.        Акциздерді  бұлай
түсіндіру, әрине тек оларға бір жақты ... ...  ...  социалистік
экономикада акциздерден айырмасы жоқ салық айналымға ... ...  ...  ...  ...  ...  та,  ...   қазынасына   түсетін,
тауарлардың бағасына қосылатын,  қатаң  белгіленген  ...  ...  ...    ... - ... ... қосылатын және  сатып  алушы  төлейтін  жанама
салық. Бұл ... ... бері ...  ...  ...  ...  тауарлар  түрлеріне  салу  арқылы  қолданып  келді.  Негізінен   ... ... ... ... жоғары  рентабелді  және  адамның
немесе  бүкіл  қоғамның  денсаулығына   қауіп   ...   ...   ...  ...  ...  табылатын  екінші  дәрежелі  ... ... ... ... тар және кең ... болады. Тар  мағынада
алғанда бұл ұғымды жекелеген тауарлар  түрлеріне  салынған  акциздер  немесе
жеке акциздер деп ұғынған жөн. Кең ... ... ...  жеке  және  ... біріктіреді. Оларды бөлу акциздерді алу тәсіліне,  олардың  ... ... ... ... алғанда, жеке акциз  бұрын  пайда  болып,
сауданың өркендеген кезінде өмірге келген.
    Ал  ...  ...  ...  ...  олардың   фискальдық
рөлінде деген тұжырымдама туындаған.  Акциз  салығының  теориясын  зерттеуші
экономистер мен ғалымдардың  ...  ...  ...  біз  ...  салығы
мемлекет  бюджетінің  кіріс   кезін   құраушы   ...   ...   ... ... ... ...  осы  ...  сатып  алса,  яғни
оның өзінің бұл  ...  ...  ...  үшін  ...  ... ... Ал, олай ... бұл адам мемлекеттің  пайдасына  темекі
акцизі түріндегі табыс ... ... ...  жағынан  темекіге,  алкоголь
өнімдеріне және т.б. өнімдерге салынатын акциз  ...  ...  ...  ... ... ...  ...  салдарынан  әкелген  әлеуметтік  және
табиғи  шығындарға  шамамен  тең  болуы  ...  ...  ...  ... салынатын  салық"  деп  және  олар  негізінен  жоғары  ...  оны  ...  ...  ...   пайдасының   бір   бөлігін
мемлекеттік бюджетке алу мақсатында салынады деп айтуға  болмайды,  ... ... ... темекі өнімдерін пайдаланып, құмар  ойындарын
ойындарын ойнай-тын тек қана ... ғана  ...  жай  ...  та  ...  ... ... Ал ...  акциз  салығы  тек  тауарларға  ғана  емес,
қызметтерге де салынады және бүгінгі  күні  ...  ...  ... ... тауарлар жатқызылмаған.[8, 210б;10,222б].
      Акциздер – бағаға  қосылатын  және  ...  ...  ...  ...  ...  ...  өзінің  артықшылықты  ерекшеліктеріне   қарай
монополды түрде ... ...  мен  ...  ...  ...  ... ... Акциздер көрсетілген  қызметтерге  де  салынуы  мүмкін,
бұл орайда салық сомасы тарифке ...    




                       ... 3 – ... ...    Сурет 3-те көріп отырғанымыздай, акциздер  әмбебаптық  және  жеке  ... ... ...    ... ... ...  мен  ...  құнына  пайызбен  жалпы
айналымнан  өндіріледі:  оларға  сатудан  алынатын,  айналымдардан  алынатын
салықтарды жатқызуға болады.  ...  дара  ...  ...  көп  ... ... ...  ...  Республикасының  аумағында  өндірілген
және оның аумағына импортталатын мына тауарларға, акцизделетін тауарлар  мен
қызмет түрлеріне салынады: спирттің барлық түрлері, ...  ...  ... ... темекі  бар  басқа  өнімдер,  ...  мен  ...  ...  ...  ...  немесе  күмістен   жасалған   ... ... ... ... жеңіл автомобильдерде  (арнайы  мүгедектерге
арналған, қолмен басқарылатын автомобильдерден  ...  шикі  ...  ... қоса), ойын бизнесі, лотореяны ұйымдастыру және өткізу.
    Сөйтіп, тізбенің едәуір бөлігін ең қажетті заттарға  жатпайтын  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  де  олардың
мөлшерлемесі сияқты өзгеріп  отыруы  мүмкін,  мұның  өзі  кейбір  тауарларды
тұтынуды  реттеудің  ...  және   ...   ...   ... ...    ... Республикасы аумағында өткізілетін алкоголь өнімі  мен  темекі
бұйымдары акциздерді жинаудың толықтығын қамтамасыз ету және оның  ... ... ... және  ...  ...  ...  ...  түрде
таңбалауға жатады.[10,226б].
    Қазақстан   Республикасының   ...   ...   және    ... аумағына импортталатын тауарларға акциз салынады.
    Қазақстан Республикасының  аумағында  акцизделетiн  ...  ...   ...   ...   ...   ...   ...  Қазақстан  Республикасының  аумағында  бензиндi   (авиациялық
бензиндi қоспағанда) және дизель отынын  ...  ...  ...  ...  ...  егер   Қазақстан   Республикасының   ...   ... ... ... ...  ...  бойынша  бұрын  акциз
төленбеген болса, иесiз, ... ...  ...  ...  ...  және
Қазақстан Республикасының  аумағында  мемлекет  меншiгiне  өтеусiз  берiлген
акцизделетiн   ...   ...   ...   ...   егер   Қазақстан
Республикасының  заңнамасына  сәйкес  Қазақстан  Республикасының   аумағында
аталған тауарлар бойынша  ...  ...  ...  ...  ... ... ... жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар  акциз
төлеушiлер болып табылады.
     Резидент емес ... ...  мен  ...  ...  ...  де
акциз төлеушiлер болып табылады.
     Иесiз,  мұрагерлiк  құқығы  ...  ...  ...  және  ... ... ... меншiгiне өтеусiз  берiлген  акцизделетiн
тауарларды  өткiзудi  жүзеге   асыратын   уәкiлеттi   ...   ... ... болып табылмайды.
    Акцизделетiн  тауарларға  спирттiң  ...  ...   ...   өнiмi,
құрамындағы этил спиртiнiң  көлемi  0,5  проценттен  ...  ...  ... ... ...  бензиндi  қоспағанда),  дизель  отыны,  жеңiл
автомобильдер (арнайы  мүгедектерге  арналған,  ...  ...  ...  басқару  адаптерi  бар  автомобильдерден  басқа),  шикi  мұнай,  газ
конденсаты ... ... ... ...    ...   Республикасында   өндірілетін,   өткізілетін    акцизделетін
тауарларға ... салу ...  ...  акциз  төлеушiнiң  өзi  шығарған
және (немесе) ... және ... ... ... ...  тауарлармен
жүзеге асыратын  мынадай  операцияларына  акцизделетiн  тауарларды  өткiзуi,
акцизделетiн тауарларды алыс-берiстiк негiзде  қайта  өңдеуге  ...  ... оның ... акцизделетiн шикiзат пен  материалдарды,  қайта  өңдеу
өнiмдерi болып табылатын акцизделетiн тауарларды беруi,  ...  ...  ...  ақы  ...  ...  ...  тауарларды  пайдалануы,
өндiрушiнiң акцизделетiн тауарларды  өзiнiң  құрылымдық  бөлiмшелерiне  тиеп
жөнелтуi, өндiрушiнiң ... ... және ...  ...  және  ...   ...   ...   өздерiнiң   өндiрiстiк   мұқтаждарына    және
акцизделетiн  ...  өзi  ...  үшiн  ...  ...   ...   ...   ...    лицензияда    ...    ...  ...  ...  ...  ...  ...  және
дизель  отынын  көтерме  саудада  өткiзуi,  бензиндi  (авиациялық   бензиндi
қоспағанда) және ... ... ... саудада өткiзуi,  конкурстық  массаны,
тәркiленген және (немесе) иесiз, мұрагерлiк ... ... ...  өткен
және мемлекет меншiгiне өтеусiз  берiлген  акцизделген  тауарларды  өткiзуi,
акцизделетiн ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...       Акциз  ...  ...  ...  ...  ...  салықтардан   мынадай
белгілері арқылы ерекшеленеді:
    - акциз салығы, егер оны ... әрі ... ... ... ... ... ... айналуы мүмкін;
    -  акциздер  аз  әрі  шамалы  үлестермен  алынады,   ...   ... ... ... үшін ... салықтармен  салыстырғанда  онша
сезілмейді;
    - ... тек ... ... ақша бар ...  ғана  теленеді,  өйткені,
салық төлеуші екінші  дәрежелі  қажеттіліктегі  тауарларды  тек  ақшасы  бар
кезде ғана ... ... Ал ...  ...  ...  ...  төлеуші  қаржы
жағынан қиын жағдайда болған кезде талап етілуі мүмкін;
    - акциздер мемлекет үшін ...  әрі  ...  ...  ...  себебі,
салық төлеушінің бұл салықтан жалтырауы қиындау;
    - акциздерді жинау тікелей салықтарды жинауға қарағанда ...      ... ... қазынаны толтыратын маңызды әрі тиімді,  тетіктердің
бірі болып ... ...  ...  оның  фискальдік  функциясы  сипатталады.
Көптеген ... ... ... ... ... ... ...  кіріс
көзі  болып  табылады.  Бұдан  басқа  акциз  тағы  да  ...  ... ...    - ... ... зиян келтіретін кейбір тауарлар түрлерінің  өндірісі
мен тұтынуын шектеу және реттеу;
    - ынталандырушы - кейбір ... ... ...  ...  ... ... ... салу арқылы отандық өндірушілерді қолдау.
    Сонымен, акциз салығының ерекшелігі (Қосымша А).
    1995 жылы 6 ... күні ... мен ... ... ... ... ... Келісім ерекше маңыздылыққа ие, өйткені кейін бұл екі  жақты  Келісім
басқа мемлекеттердің  қосылуы  арқылы  көп  ...  ...  ...  ... ... ... құрылуына алып  келді.  Бұл  құжаттың
негізінде 1995 жылдың 20 қаңтарында  үш  мемлекеттің  яғни  ...  ... ... ... ... туралы бөлек Келісім жасалды. Осы  Келісімімен
анықталатын бірыңғай Кеден одағын қалыптастыру болып табылады.
      ... ... ... ... ...  ...  ...  мен  Беларусь
арасындағы Келісімнің ережелерін  басшылыққа  алу  керек  ...  ... акті ...      Демек, Қазақстан, Беларусь және Ресей ... ... ... ... ... ... оның ... жасалған ресейлік-беларустық Келісімге  толығымен
негізделген.
      Сыртқы ... ... ... ... ...  ...  Ресей
Федерациясы Үкіметі мен Қазақстан Республикасы Үкіметі арасындағы 20  қаңтар
1995 жылғы Келісім және Шектемелерсіз және айрықша  ержелерсіз  ...  ... ... ... 20 қаңтар 1995 жылғы Ресей Федарациясы  мен  Қазақстан
Республикасы арасындағы Хаттама  осы  ...  ...  ...  болып
табылуына келісті.
    20 қаңтардағы Қазақстан, Беларусь  және  Ресей  арасындағы  ...  ... ... өзі  24  қыркүйек  1993  жылғы  ...  ...  ... Шартты жүзеге асыру үшін  жасалған  болса,  6  қаңтардағы  Ресей  мен
Беларусь арасандағы Кеден одағы ...  ...  ...  болып  табылса,
және өз құрамына тағы  екі  шартты  енгізген  болса,  бұл  Келісім  бір  ... ... ... ...  табылады  деген  қорытынды  жасауға  болады.
Сонымен, 1995 жылдың 20қаңтарында ... ...  және  ...  ... Кеден одағы туралы Келісімнен кейін осы жылдың 6  қаңтарында  Ресей
мен Беларусь арасында жасалған Кеден одағы туралы Келісім болып ...      6 ... 1995 ... ... мен Беларусь арасында тұрақталған және өзара
пайдалы экономикалық қарым-қатынастарды құру және Біріккен  Ұлттар  Ұйымының
құжаттарында бекітілген ... ... ...  адам  мен  азамат
құқықтары мен бостандықтарының одан  әрі  дамуын  қамтамасыз  ету,  ГАТТ/ДСҰ
(ВТО) ... ... ...  ...  ...  мен  ... ... танылған халықаралық нормаларды  тануы,  өзара  пайдалы
экономикалық  ынтымақтастықтың  еркін  дамуына  негізделетіндерін   ... ... ...  ...  өту  ...  ...  одақ
құру туралы Шарт ережелеріннің жүзеге  асырылуын  жалғастыру,  интеграцияның
әрбір  нысанына  жеклеген  келісімдер  арқылы   ...   ...   ... ... көздейтін  Экономикалық  одақты  құрылуына  жағдай  жасай
отырып, экономиканың өсуіне алып ...      ... ... ... атап ...      - шаруашылық субектілері  арасындағы  ...  ...  ...        үшін мемлекттерді бөліп  ...  ...  жою  ...  ...        ... ... ...  біріккен  әректтермен  қамтамасыз
        етеді;
      - ... ... ...  ...  ...  ...  және  ...        бәсекелестікке ... ...      - өз ... ... ... ... нығайту  және
        ұлттық халық шаруашылықтарының жан-жақты ... ... ету;
      - ... ... ... ... үшін ... жасау;
      - кеден одағына мүше мемлекттердің әлемдік нарыққа  белсенді  ...        ... ...      - ... өсін ... ету.
    ... ... қатысушы мемлекеттердің бірыңғай  кеден  аумағының  болуы,
бірыңғай кеден аумағының қалыптасуы ... ... ... ... ...    ... ... аумақтарынан шыққан тауарлардың саудасында кеден
баждарын, салықтарды  және  ұқсас  әсері  бар  ...  ...  ... жою;
    ... ... қарым-қатынастарда бірдей сауда режимін, ортақ  кедендік
тарифтер мен сыртқы сауданы реттеудің тарифтік емес ... ...  ...    Кеден одағының үшінші мемлеклеттермен халықаралық ұйымдармен өзара ... ...  ...  ...  Үкіметі  мен  Беларусь  Республикасы
Үкіметі  ...  12  сәур  1994  ...  ...   экономикалық   қызметті
реттеудің бірыңғай тәртібі туралы Келісім ережелерін қалыптастыру;
    ... ... және ... ... нарық қағидаларына
негізделген экономиканы реттеудің біртектес механизмінің болуы.
    ... ... ... одағын құру бойынша өзара байланысты  шаралар
кешенін жүзеге асырады және олар ... ... ... ... ...    15 ... 1994 жылғы Еркін сауда аймағын құру туралы Келісімнің  ажырамас
бөлігі болып табылатын ресей  мен  Беларусь  ...  ...  ... ... ... ... ... режимін енгізу туралы 6  қаңтар  1995
жылғы Хаттамаға сәйкес өзара  саудадағы  тарифтік  және  ...  ... ... ... ...  ...  Ресей  мен  Беларусь  Үкіметтері
арасындағы Сыртқы экономикалық қызметті реттеудің  бірыңғай  тәртібі  туралы
12  ...  1994  ...  ...  ...  және  толығымен  бірдей   ... ... ...  ...  ...  жүйелерін  құру  (оның
ішінде  тарифтік  емес  ...  ...  ...  ...  ...  ... қатысты ортақ кеден тарифтері мен  тарифтік  емес  реттеу  шараларын
белгілеу негізінде жүзеге ...    ... қол ... ... төрт  ай  ...  сыртқы  сауда,  кеден,
валюталық-қаржылық, салықтық және сыртқы  ...  ...  ... да ... ... ... ішінде :
    Уағдаласушы тараптардың  шаруашылық  жүргізетін  субьектілері  үшін  ...  мен  ...  ...   ...   нарықтық   қағидалар
негізіндегі  шаруашылықтың  экономикалық  жағдайларына  байланысты.  Мысалы,
баға  ...  ...  ...  мен  валюталық  бақылауға,   экспорттық
бақылауға, ... ... ... пен  шектемелері  іскерлік  тәжірибеге,
зияткерлік меншікке қатысты ... ...    ... одағының үшінші елдермен және халықаралық ұйымдармен өзара  қарым-
қатынастар механизмін Уағдаласушы Тараптардың біреуіне  тиісті  ... ... ...    ... ...  ... оның қолданыстағы ережелерін таныған және оларды
толық көлемде орындаған дайын екендігін  ...  кез  –  ...  ... ... ... ... ... ашық.
Келісім ерекше маңыздылыққа ие.Кейін бұл  Келісімнің  ережелерін  Қазақстан,
Қырғызстан және Тәжікстан ...    ...  ...  ...  шекарасынан   тауарларды,   өнімдерді
өткізген  ...  ...  ...   ...   ...   да   ... кедендік төлемдер: кедендік баж, маусымдық кеден  бажы,  арнайы
кедендік баж, депингке ... баж,  ...  баж,  ...  ... ... берген лицензиялар үшін алым кедендік  рәсімдеу  ...  ... ...  ...  маманның  біліктілікаттестаты  үшін,  алым
тауарларды ... ... ...  алым  ...  ...  алып  жүруі
үшін, кедендік алымы ақпарат  және  консультация  бергені  үшін,  ...  ... ... ... кедендік аукциондарға қатысқаны  үшін  ақы  төленеді
(сурет 4).
    Кедендік төлемнің келесі бір түрі ... ...  баж  ...  табылады.
Арнайы баж:
      - егер  Қазақстан  Республикасының  аумағына  әкелінетін  тауарларлар
        ... ... көп ... және бұл  тауарлар  дәл  осындай  өнім
        ...  ... ... ... ... ... сондай-
        ақ  тікелей  бәсекелес  тауарлар  оларға  ...  ...  ...        жағдайларда қорғану шарасы ретінде;
      -  осы  ...  ...  ...  ...  бұзатын  сыртқы
        ... ... ...  ...  ...  ретінде,
        сондай-ақ   Қазақстан   Республикасының   ...   ...        ... ... ... ... кесу шарасы ретінде;
      - басқа  ...  мен  ...  ...  ...  ...        Республикасының мүдделеріне  ...  ...  ...  ...        өзге де ... жауап шарасы ретінде қолданылады.
    Депингке   қарсы   (антидемпингтік)   баж:    егер    ...    ... ... ... ... осы ... тауарлар  өндіретін
отандық өндірісшілерге шығын келтірген  ...  ...  ...  ...  зиянды  қауіп  төндірген  жағдайда,  яғни  осы  тауарлар   экспортқа
шығарылған  (отандық)  ...  ...  ...   өте   ... ... ... қолданылады.
    Өтемдік баж: егер  Қазақстан  ...  ...  ...  ... осы ... тауарлар  немесе  тікелей  бәсекелес  тауарлар  шығаратын
республика  өндірісшілеріне  шығын  келтіреті,  сондай-ақ  ...  ...  ...  Республикасының  осындай  тауарлар  ...  ... ... кедергі жасаған жағдайда, не болмасы өндіру  және  экспорттау
кезінде  тікелей  немес  жанама  түрде  субсидия  ...   ...  ...  егер  ...   ...   ...   ... шығын келтіретін немесе  қауіп  төндіретін  болған  жағдайда  және
өндіру  тікелей  ...  ...  ...  ...   ...   ... ... кеден аумағына тысқары жерлерге  әкеткен  жағдайда
қолданылады.[12,197-201б].
    ... ... мен ...  мемлекеттік,  яғни  республикалық  бюджет
кірісінің көзі болып табылады.[13, 60 б].
    Тікелей және жанама ... ... ... ... Ә).


                                    

                   ... 4 - ... ... ...    ... сурет 4- те кедендік төлемдердің түрлерін қарастырып өтеміз. Кеден
аумағына  тауарларды  әкелу  және  ...  ...  ...  ...   ... ... ... Үкіметі маусымдық бажды қолдана  алады.
Маусымдық баждың қолданылу мерзімі 4 ай көлемінде ғана жүзеге асырылады.
      ...  бұл  ...  ...  ...  ...   ...   олардың
экономикалық  тиімділігін,  түрлерін  қарастырдық.  Дамыған  елдердің  салық
жүйелерінде ... ... салу  ...  рөлді  алуда.  Жанама  салық  немесе
адвалорлық деп аталатын – бұл  салық  ,  қай  ...  ...  ...  ... ... тұлғаға осы салықтың нақты төлеушіге салынды,  яғни  ол  салық
иесі  болып  тұр.  ...  ...  ...   ...   ...   ... ... көрестулер) өткізетін тұлғаны осы өнімді өткізуден  түскен
белгілі  сомасын  осы  сомаға  тауарлардың  (жұмыстар,  қызмет   ...  ...  ...  міндеттейді.  Нәтижесінде  осы  салықтардың  заңды
төлеушісі болып тауарлар ... ... ... ... ... ...  ... өйткені салықтың сомасы осы  тауардың  бағасына  ...  ... ... ... ... ...  салық  төлеуші  –  сатушыдан  басқа
тұлға – ... ... ...  және  ...  ...  нақты  иесі  болып
көрінеді. Сол үшін жанама салықтардан кейбір кезде тұтынуына салығы  деп  ...      ... ... ... ...  ...  тән  ...  айтсақ:
                  ...   олар   ...    ...    жұмыс,
көрсетілген   қызметтердің)   бағасына   заңда   белгіленген   ... ... ... төлеуші сатушы емес, сатып алушы болып  табылады;
екіншіден, тауарды өндірушіден (жұмыс атқарушы, қызмет  ...  ... ... ... ... ... тауарды  сатып  алушы  (сатушы  )  сол
тауарды алу кезіндегі шығындарына ... ... ... ...  сатқандықтан
тауарлардың  бағасының   күрт   өсуі   тенденциясы   ...   ... ... ...  ...  тарифіне  қосылғандықтан  және
бұл салықтан жалтару  қиын  болғандықтан  мемлекеттік  бюджетке  айтарлықтай
мөлшерде мол түсім ... яғни ...  ...  пен  өндірістердің
құлдырауы кезеңінде бұл салықтың маңызы артады.

























    2  ... ... ... ... ... оларды есептеу
және төлеу тәртібі


    2.1 Жанама салықтардың бюджетке түсімін талдау


    Бюджетке түсетін табыс түсіретін ... ......  ... ішінде ең ірі  және  табыстысы  қосылған  құн  салығы  болып  табылады.
Қосылған құнға салығы ...  ...  ...  ...  ... ... ...  процесінде  қосылған,  оларды  өткізу  бойынша  салық
салынатын айналым  құнының  бір  бөлігін  ...  ...  ...... Республикасының аумағындағы тауарлар импорты  кезіндегі  аударымды
білдіреді. Салық ... ... ... ... ... тиісті  қосылған
құн салығы сатылған тауарлар ( жұмыстар,  қызмет  көрсетулер)  үшін  төлеуге
тиісті ... құн ... ... ... ... ретінде  айқындалады.
Бағалардың  өзгеруіне,  төлеушінің  қаржылық  ахуалына,  инфляция  деңгейіне
қарамастан  мемлекет  ...  ...  ...  сенімді  және
тұрақты базасын қамтамасыз етеді. Қосылған құн салығы экономикалық  дағдарыс
пен өндірістердің құлдырауы  кезеңінде  ...  ...  ...  ... ... мемлекеттік  экономикалық  реттеуге  қатысады.  Фискалдық
қызметіне  кәсіпорын  және  тұлғалар  мемлекеттік   ...   ...   ... ... ... ...  және  өндірістік  емес  сфералары,
оған меншік  табыс  көзі  болып  ...  ...  құн  ...  ... ... ...  ...  төлейді  Бюджетке  жақсы  түсім
түсіретін жанама салықтар акциздер мен ...  ...  мен  ...  ҚР
бюджетіне  түсетін  салықтардың  ішінде  жанама  салықтардан  түсетін  ... ... ... ҚР ... бюджетіне түсетін түсімдер мен  оның
жылдар бойынша атқарылуына  талдау жасайтын болсақ, оның ...  ... ... 2-ден ... ...    Кесте 2 -  ... ... ... ... ... ...              |2010ж             |2011ж             |
|               ...   ...    ...  ...    ...  |Нақты    |
|Салықтық       |2 517 211|2 539 ... 863 ...       |982      |517      |3 642   |588      |2 912   |665      ... құн   ...  ...  |5 31 ...  |5 722   ...  |
|салығы         |460      |178      |189     |370      |962 88  |552      ... 2 ...                                                           |
|1) Ішкі ...  ...  |165 163 ... ...  ҚҚС  |042      |582      |091     |         |370     |         |
|2)             ...  |457 508  |365 848 |362 757  |394 729 |389 519  |
|Импортталатын  |418      |595      |098     |887      |918     |599      ... ҚҚС,|         |         |        |         |        |         ...        |         |         |        |         |        |         ...      ...   ...        |         |792      |        |         |        |         |
|1) Ішкі ...   ... ...   |43 104730|
|тауарларына    |         |063      |        |         |844     |         ...      |         |         |        |         |        |         ...       |         |         |        |         |        |         ... ... 982   |
|тауарға        |8        |9        |        |         |        |751      ... ...         |         |        |         |        |         ...    ...  |374 525  |139 315 |127 401  |285 427 |319 993  ... және   |031      |327      |964     |702      |615     |619      ...         |         |         |        |         |        |         ...  |         |         |        |         |        |         ...      |         |         |        |         |        |         ...       |         |         |        |         |        |         ...       ...  ...  |521 575 ...  ... ...  ... мен   |307      |651      |702     |883      |971     |969      ...       |         |         |        |         |        |         |


    ...   2-ден   ...   ...   мемлекеттік    бюджеттің    түсімі
(трансферттерді есептегенде) 2009 жыл бойынша  100,8%-ға ...  ... ... ... іс ... ... 2 902,8  ... құрады.
    Мемлекеттік бюджетке түскен түсім  2010  жылы  ...  ...  ...  немесе  жоспардағы  3 191,6  млрд.теңгеде  іс  ...   ...  ... ...    2010 ...  ...  бюджеттің  салықтық  түсімдер  бойынша  ... ... ...  121,4  ...  асыра  орындалғаны  байқалады.
Мемлекеттік  бюджеттің  кірістері  2011  жылдағы  жағдай  ...  ...  ...   ...  ...  ...   түсімі
2 591,6 млрд.теңгені құрады.
    Мемлекеттік  бюджеттің  жоспарының   2009  ...  ...  ... көруге болады. Соның ішінде:
    ... құн ... ... 677,0  млрд.теңге  жоспарда  бюджетке  611,8
млрд.теңге түсті, жоспар 90,4%-ға атқарылды, оның ...    - ішкі ... ... ... ... құн ... бойынша  жоспар
85,1%-ға атқарылды немесе  181,4  млрд.теңге  жоспарланған  ...  ...   ...  ...  2009  жылғы  1  желтоқсанындағы  жағдай  бойынша
бюджеттен өтеу 207,1 ... ...    -  ...  ...  ...  ҚҚС  ...  495,7  млрд.теңге
жоспарда іс жүзіндегі түсім  457,5 ... ... ...       92,3 %-
ға ... ... ... ... мен құрылыс және  экономиканың
басқа салаларындағы өсу қарқынының бәсеңдеу проблемаларына байланысты.
    Акциз салығының ішінде:
         - ішкі  ...  ...  ...  ...   ...           ... 33 545 503 млн. теңгені құраса, ал жоспардан іс жүзінде –
           602 440 мың ... кем ... ... 98,2 %- ға атқарылған.
         - ... ... ... акциздер бойынша   21 083 858
           мың ...  ... іс  ...  ...  ...  18 645 729  млн.
           ... ... ... ... ...    ... ... атқарылмауы  несие  алу  мен  экономиканың  басқа
салаларындағы өсу қарқынның төмендеуінен туындаған  мәселелеріне  ... ...    ... ... пен  ...  ...  ...  салықтар
бойынша 134,3%-ға  артық  атқарылды, 278,9 млрд.теңге  жоспарда  іс  ... 374,5  ... ... ... ...  ...   шикі  мұнайға
экспорттық кедендік баж ставкасын енгізуге байланысты.
    Кедендік төлемдер мен салықтар 2009 жылы  ...  іс  ...  ... млрд. теңгеге  жоспарланса,  ол  орындалғаны  850,7   ...  ... ... 106,9 %-ға ... ... ... ...     2010 жылғы жоспардың орындалмауы мына  жанама салық түрлері ...    -  ...  ...  салынатын  ҚҚС  бойынша  365,8  млрд.теңге
жоспарда іс жүзіндегі түсім  362,8  ...  ...  ...  99,1  ...  ...  негізгі  себебі  импортталатын  мұнай   бағасының
төмендеуі, әкелінетін автокөлік құралдарының азаюы болып ...    - ...  ...  ...  бойынша  16,8  млрд.теңге  жоспарда  іс
жүзінде  16,4  ...  ...  ...   ...   ...   ... ... акцизделетін тауарлардың импорты көлемінің азаюы,  сондай-
ақ артық ... ... ... ... ...    - іште ... ...  салынатын  қосылған  құн  салығы  бойынша
жоспар  50,7%-ға  ...  ...  ...  165,2  ...  ... 83,8  млрд.теңге  түсті.  Тәуекелділікті  ...  ...  ... ... есебінен нөлдік мөлшерлеме бойынша ҚҚС  сомасын  өтеуді
төмендету есебінен. Салық төлеушілерден ҚҚС ... ... ...  ... ... ... ... алған кезде әр  салық  төлеушіні
Тәуекелділікті Басқару Жүйесінің өлшемдері бойынша тестілейді.
      ...   ...    ...    Республикасының     мемлекеттік
бюджетіндегі  жанама  ...  ...   ...   ...   ... болсақ,  2011  жылғы  1  қазандағы  мемлекеттік  ...  ...  ...  105,8 %  ...  ...   141,3   млрд.теңгеге   ...      Ішкі ...  ...  ...  ҚҚС  ...  жоспар  105,7 %-ға
орындалды,  жоспарланған  2 450 ,3  млрд.теңге   ...   ...   ...  ...  Импортталатын  тауарларға  салынатын  ҚҚС  бойынша
жоспардағы 394,7 млрд. теңгенің ... іс ...  389,5  ...  немесе
жоспардың 98,7 %-ы түсті.
    2011 жылғы 1 қазандағы  ...  ...  ...  ...  бойынша
105,8 % орындалды немесе 141,3 млрд.теңгеге асыра орындалған.
    Ішкі  ...  ...  ...  ҚҚС  бойынша  жоспар   105,7 %-ға
орындалды,  ...  ...  ...   ...   ...   ...  ...  Импортталатын  тауарларға  салынатын  ҚҚС  бойынша
жоспардағы 394,7 млрд. теңгенің орнына іс ...  389,5  ...  ...   98,7   %-ы   ...   Орындалмаудың   негізгі    ...    ... ... ала ...  ...  2011  ...  ... жылдың тиісті кезеңіне қарағанда импорт көлемінің  12,2%-ға  төмендеуі
болып  табылады.    Ішкі  ...  ...  ...  ...  ... ... орындалды  немесе  жоспардағы  40,9  млрд.теңгенің  орнына
түсім 43,1 млрд.теңгені құрады, оның ішінде: алкоголь  ...  ...  ...  ...  ...  ...  110,9  %-ға  ...   темекі
бұйымдарына салынатын акциздер бойынша атқарылу 103,4%-ды  құрады.  бензинге
және дизель отынына салынатын акциздер бойынша жоспар  ...  ... ... ... ... бойынша  жоспардағы  17,7  млрд.
теңгенің орнына іс жүзінде 13,0 ... ... ... ...  ...  орындалмау  себебі  акцизделетін  тауарлардың  импорты  көлемінің
азаюы болып табылады. Жоспар мынадай  ...  ...  ...  ...  асыра
орындалды:Халықаралық саудаға және сыртқы операцияларға  салынатын  салықтар
бойынша жоспарланған 285,4 млрд.теңгенің орнына іс ... 320,0  ... ... ... 112,1 % ...  оның  ...  ...  төлемдер
бойынша жоспар 103,5%-ға орындалды немесе жоспардағы  697 8  млрд.  теңгенің
орнына бюджетке 722 4 млрд. ... ... ...  ...  ...  ...  ҚР
Үкіметінің 2010 жылғы 13 шілдеде қабылданған  №  709  қаулысына  байланысты,
онда мұнайға ...  ...  бажы  ...  Сонымен  қатар,  жоспардың
түгел орындалмауы мына салық түрлерінен байқалады: импортталатын  тауарларға
салынатын ... ... ... 17,7 ... ... ... іс  ... млрд.теңге түсті немесе 73,3 %-ға орындалды.  Акцизделетін  тауарлардың
импорты  көлемінің  азаюы  жоспардың  орындалмау  ...   ...   ...  ...  ...  ҚҚС  ...  жоспардағы  394,7  млрд.
теңгенің орнына іс жүзіндегі түсім  389,5 млрд.теңгені ... ... ... ... ... ... ... ала деректері бойынша 2011  жылдың
қаңтар-қазандағы өткен жылдың тиісті  кезеңіне  қарағанда  импорт  көлемінің
12,2  %-ға  ...  ...  ...    Халықаралық  сауда-саттыққа  және
операцияларға салынатын өзге  де  салықтар  ...  ...  ...  ...   ...   декларациялар   санының   ...   ... 20,1  ...  ...  ...  21,6  млрд.теңге  түсті,
атқарылу 93,2 % құрады. Кедендік төлемдер мен ...  2011  жылы  ... ... ... 697,9 ... ...  жоспарланса,  ол  орындалғаны  722,5
млрд.  теңгені   құрайды  ...  103,5  %-ға  ...   ...   ...                                        ...     ...     түсімі
(трансферттерді есептегенде) 2009 - 2010  жылдар  ...  ...  ... ...   ...  ...  ...   Себебі  дағдарыс
жағдайына  байланысты,  өндірістердің  тоқтап  қалуы   және   ... ... әсер ... ... ...  ...  ...  құн
салығының азайған себебі, кредиттеу  мен  құрылыс  және  ...  ... өсу ... ... ...  ...  ... атқарылмауы несие алу мен  экономиканың  басқа  салаларындағы  өсу
қарқынның ... ... ... ... деуге болады


    Кесте 3 - 2009-2011 жылдардағы  Қазақстан  Республикасының   мемлекеттік
бюджетіндегі жанама салықтық ... ...                                ...    |2009ж      |2010ж      |2011ж      |         ...      |
|                |           |           |           ...  ...  |
|Салықтық        |2 539 259  |1 863 267  ...  ... ...  |
|түсімдер        |517        |588        |665        |           |           ... құн    ... ... ...    |-165252808 |+210866182 |
|салығы          |           |           |552        |           |           ... ...  ... 582|165 163 ...  ...  ...     |           |           |           |           |           |
|2) ... 595|365 848 ...    ...  ...  |
|тауарларға ҚҚС, |           |           |599        |           |           ...         |           |           |           |           |           ... ... 792 ...   ...  ...   |+5531215   |
|                |           |           |           |           |           ... 3 ...                                                             ... ...  |32 943 063 ...   ...  |+825908    ...   |
|тауарларына     |           |           |           |           |           ...       |           |           |           |           |           |
|2) ... ...   |12 982 751 ...   ...   ...      |           |           |           |           |           ...       |           |           |           |           |           ...     ... 327|139 315 ...    |-247123625 |+192591917 |
|саудаға және    |           |           |619        |           |           ...          |           |           |           |           |           ...   |           |           |           |           |           ...       |           |           |           |           |           ...        |           |           |           |           |           ...        |850 679 651|521 575 702|722 495    |-343732768 |+215549086 |
|төлемдер мен    |           |           |969        |           |           ...        |           |           |           |           |           |

    Осы ... ... ... бойынша жоспардан  ауытқу  төмендегідей
болды .
    Мемлекеттік ... ... ... ...  2009  -  2010
жылдар бойынша ауытқу  73,3%-ға атқарылды, -675991929млн.  ...  ...   ...  ...  ...  байланысты,  өндірістердің  тоқтап
қалуы және жұмыссыздардың санының көбеюі әсер етті. ...  ...  ...  ...  ...  бюджетке  -165252808  млн.теңге  ...  73,0  %   ... оның ...    -  ...  ...  ...  ҚҚС  ...  түсім  – 94750708
млрд.теңгені құрады немесе 79,2  %-ға  атқарылды.  Импортталатын  ... ... құн ... ... ... кредиттеу мен құрылыс  және
экономиканың басқа  салаларындағы  өсу  қарқынының  бәсеңдеу  проблемаларына
байланысты.
    Халықаралық ... пен  ...  ...  ...  салықтар
бойынша 34,0%-ға төмен атқарылды,  - 247123625  ...  ...  ... орындалуы  шикі  мұнайға  экспорттық  кедендік  баж  ...  ...  ... ... мен ... 2010 жылы ... іс  ... – 343732768 млн. теңгегені құрайды немесе  59,6  %-ға  кем  ...  ...  ...  ...   атқарылмауы   несие   алу   мен
экономиканың  басқа  салаларындағы  өсу  ...  ...   ... байланысты деуге болады
    Көріп  отырғанымыздай,  ...  ...   ...   жоспардан   ауытқу
төмендегідей   болды.   Мемлекеттік   бюджеттің    түсімі    ... 2010 - 2011 ... ... ... ауытқып, артық  атқарылды,
782326077 млн.  теңгеге артқан.  ... ...    ... құн ... ... ... 210866182 млн.теңге  түсті,  147,2%
-ға артық атқарылды, оның ішінде:
    -  ішкі  ...  ...  ...  ...  құн  салығы  бойынша
бюджетке  -2507804182  млрд.теңге  түсті,  бұл  ...   30,9%    ...    -  ...  ...  ...  ҚҚС  ...   ...   26761712
млрд.теңгені құрады немесе 107,3 %-ға атқарылды.
Акциз салығының түсім сомасы 5531215 млн тенгеге  немесе 110,5%- ға ...    - ішкі ... ... ... акциздерге 93357598   млн.  теңгені
құрады, 127,6 %- ға  артқан.
         - ... ... ... ... ...  - ...           ... теңгеге немесе 79,1%-ға орындалған.
     Ауытқыған  ...  ...  ...  алу  мен  ...  ... өсу қарқынның төмендеуінен туындаған  мәселелеріне  байланысты
деуге ...    ... ... пен  ...  ...  ...  салықтар
бойынша 151%-ға   арттық  атқарылды,   192591917млн.теңге  түсті.  Жоспардың
артық орындалуы, халықаралық сауда-саттық және ... ...  ...  дамығанын  және  шикі  мұнайға  экспорттық  кедендік  баж   ... ...    ...  ...  мен  ...  2010  -  2011  жылмен   ... іс ... ... ... млн.  ...  ...  немесе  артық
атқарылып, бюджетке аударылды. Бұл дегеніміз  экономикамыздың  өсу  ... ...    Бұл  ...  ...  салықтардың  түсімін   арттыру   ...   ... ... ... екендігін көрсетеді.



    2.2 Астана қаласы ... ... ... ... ... талдау

    Ұйымдастыру басқармасы (бұдан әрі  -  Басқарма)  Астана  қаласы  бойынша
Салық басқармасының  ...  әрі  -  ...  ...  ...  ... Басқарма өз қызметінде Қазақстан  Республикасының  Конституциясын,
заңдарын,  Қазақстан  Республикасы  Президентінің,  ...   ... ... ҚР  ...  ...  ...  комитетінің  бұйрықтарын,
өкімдерін,  нұсқаулары  мен  нұсқаулықтарын,  Астана  қаласы  ...  ... ...  және  де  осы  ...  басшылыққа  алады.  Басқарма
туралы Ереже және де оның құрылымы мен штаттық саны  Астана  қаласы  ... ... ... ...  ... ... ...  Астана
қаласы    бойынша    Салық    басқармасының    ...    ...  ...  ...  ...  құқық  қорғау  органдармен  ...  ...  ...  Қазақстан  Республикасы  салық  комитеттерінің
құрылымдары бірдей принципте құрылады. Басқармада көбінесе  салық  органында
практикалық  жұмыс  ...  бар  ...  және   ...   ...   ...    ...    ...    (салық
органдарының 1 жұмысшысына 3450 ... ... ...  ...  ...  жұмысшыларының  штаты  107  адам  құру  керек   ...   ...  2011 ... ...  874750  ...  ...  ... бойынша  Салық басқармаіні 2011 жылдағы құрылымы көрсетілген.  Мұндай
құрылым кезінде ... ... саны 107 адам ... 2011  жылы  ... ... ...  107  адам.  Бұл  құрылым  2010  жылдан  бастап  іске
қосылды  және  де  ол  2009  ...  ...  ...  құрылымнан  сәл   ғана
ерекшеленеді.  «Қазақстан  Республикасы  мемлекеттік  бюджеті  және   ...  ...  ...  ...  ...  ...  штат   санын
оңтайландыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан ...  ...  ...  27  ...  №  1072  ...  ...   және   Қазақстан
Республикасы Қаржы министрлігінің 2010 ... 20-шы ...  №  521  ... ... ... министрлігі Салық комитетінің 2010 жылғы 25-
ші қазанындағы № 462 бұйрықтары ... ... ...  ... ... Салық басқармасының, «Астана-жаңа қала»,  Алматы,  Есіл  және
Сарыарқа аудандары  бойынша  Салық  басқармаларының   ...  ... ... ... ... ... ... Сурет  5-
те, көрсетілген астана қаласы бойынша салық ...  ...  ...  ...  әрбір  құрылымдық  бөлімшесінде  айқындалған
функционалдық бағыты  бар  және  олар  оқшауланғанблокқа  ...  ...  ...   бөлінеді.   Қазақстан   Республикасы   ...    ... ... ...  ...  Комитеттің  құрылымын  құрудың  бір
принципі орынбасарлар арасында ... ... ... ...  бұл  өз
кезегінде  белгілі  бір   міндеттерді   орындағанда   жеке   ... ... ... ... ...  ...  ... бағыты  бар  және  олар  оқшауланғанблокқа  енеді  немесе  өзі
секторларға   бөлінеді.   ...   ...   ...   ...    ...  облыстық  және  қалалық  бюджеттерін  салықтық   төлемдермен
неғұрлым  толық  қамтамасыз  ету  ...  ...  ...  ...  өсу
қарқыны мемлекеттік  табыстың  мөлшеріне  әсер  етеді.  Салық  басқармасының
тапсырысымен ұйымдастырушылық-кадрлық жұмыс бөлімі  ...  ...  және  ...  ...  ...  ...  ...  комитетінің  негізгі  көрсеткіштеріне
талдау   жүргізеді. Салық төлеушілердің салық  төлеу  жөніндегі  міндеттерін
орындауын бақылау ҚР ... және ...  да  ...  ...  ...  ...  төлемдер  жөніндегі  Заңдар  мен   нұсқаулардың   жобасын
дайындау жұмыстарына қатысады. Салық  ...  ...  ...  ...  ...  және  қалалық  бюджеттерін  салықтық   төлемдермен
неғұрлым ... ... ету ... ...            ... 5- Астана қаласы бойынша Салық басқармасының құрылымы




    Сурет 5-тен көріп отырғанымыздай Салық  басқармасының  ...  ... ... ...  ...  бар  және  олар  ... ... немесе өзі секторларға бөлінеді. Қазақстан  Республикасы  салық
комитеттерінің құрылымдары ... ... ...  ...  құрылымын
құрудың бір принципі орынбасарлар арасында  қадағаланатын  ...  ...  бұл  өз  ...   ...   бір   ...   орындағанда   жеке
жауапкершілікті   жоғарлатады.   Салық   басқармасының   ...    ... ... функционалдық  бағыты  бар  және  олар  ...       ...       ...       өзі       ...        бөлінеді.


      ...  ...  ...  ...  мен  ...  беру  ...  -  ...  үшін  неғұрлым   жақынырақ   болады.   Олар   ...   ... ...  ...  ...  ...  ...  және  жалпы
салық  жүйесімен  кіріспелік  таныстыруды  қамтамасыз   етеді   және   ... ... ... ...     Ақпартты қабылдау және есепке  алу  ...  -  ...  ... және үш ... ... Бұл ... ... тұлғаларға,  жеке
кәсіпкерлерге және сәйкесінше жеке тұлғаларға маманданған.
    Өндіріп алу бөлімі – ... ... ... және  ...  ... да міндетті төлемдердің уақытылы және толық төлеуі  қамтамасыз  етеді;
салық төлеушілердің салық төлеу жөніндегі  ...  ...  ...  жасайды;  салық  төлеушілердің  белгіленген  мерзімде  орындалмаған
салық міндеттемесін мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын  ...  ...  ... ... төлеушінің  билік ету шектелген мүлкін бағалау  үшін  керекті
материалдар дайындайды; салық  ...  ...  және  ...  ... ... және жеке ... міндетті  зейнетақы  қорына  төленетін
жарнаның уақытылы төленуіне бақылау жасайды және уақытында төленбеген  жарна
берешегін  өндіру  ...  ...  ...  ...   алу   шараларын
қолданады; салық берешегі бар  салық  төлеушілерді  анализдеу  арқылы  ...  ...  ...  ...  бар  ...   ...   мониторингалық
жұмыстар жасайды және бақылайды; салық  және  бюджетке  төленетін  басқа  да
міндетті ... ... бар ... ...  ...  ... мақсатында қаржы полициясы, кеден басқармасы және басқа да құқық  қорғау
органдарымен жұмыс жасайды; облыстық салық басқармаіне,  ...  ... ... және ... төленетін басқа да міндетті  төлемдердің
берешегінің туындауының ... ... ... ...  ... қатысу және  өздігінен  білім  алу  арқылы  бөлім  қызметкерлерінің
кәсіби деңгейін ... ... ... ... және  ... ... қамтамасыз етеді; салық  төлеушілерден  түскен  хаттарға,
өтініш және ... дер ...  ...  ...  береді;  2-Н  формалы  ... ... қоса ...     ... тұлғалар аудит бөлімі – салық төлеушілердің салық ... ... ... ... ҚР ... және басқа да төлемдер туралы  заңмен
жүзеге асырады; бюджеттік төлемдер жөніндегі заңдар мен нұсқалардың  жобасын
дайындау ... ... ... төлеушілерден түскен хат,  өтініш  және
арыздарды талқылайды; салық төлеушілердің  құқығын  және  ...  ...  2-Н  ...  ...  және  ...  ...   дер   кезінде
орындауларын қамтамасыз етеді.
    Жеке тұлғалар аудит бөлімі - салық төлеушілердің ...  ...  ... орындауын  бақылау  ҚР  Салық  және  басқа  да  төлемдер  туралы
Заңымен жүзеге асырады;бюджеттік төлемдер ... ... мен  ... ... ... ... төлеушіледен  түскен  хат,өтініш
және  арыздарды  талқылайды;салық  төлеушілердің   ...   және   ...  ...  ...  ...  және  түсініктеме  запискасын   дер
кезінде орындалуын қамтамасыз етеді.
    Ұйымдастыру және кадрлар бөлімі - ол ... ... және  ... функцияларын орындайды;
      Салық төлеушілерді тіркеу  бөлімі  –  салық  ...  ... және  ...  мүдделерін  қорғау;  заңды  тұлғаларды  ... ... СТТН ... ... жеке ...  ...  ...  тіркеу;ҚР  ИНИС  жєне  СБУНС   база   ...   жеке   ... СТТН  ...  және  салық  төлеушілерге  куәлік  ... ...  ...  асыратын  салық  төлеушілерді  есепке  ... ... ... ... келтіру жұмыстарын  бақылау;жоғары
тұрған  ұйымдардың  тапсырмаларын  ...  және  ...   ... ...  ...  ...  ...  басқармаімен
ұйымдастырылған кезекшілік  атқаруларда,  рейдтік  тексерістерде  қатысу;2-Н
есепті құрастыру.
      ... ...  ...  -   нөлдік  ставка  бойынша  салық  салынатын
айналымдар бойынша қосылған  құн  салығын  ...  ...  ...  ... ...  ... бойынша тексеріс жүргізеді; қосылған  құнға  салық
және  акциз  ...  ...  ...   ...   ...   ... ... құн салығы сомасы салық кезеңі ішінде есептелген  ... асып ... ... ... ... ...   қосылған  құн
салық сомасының дұрыстығын дєлелдеу мақсатында қарсы тексерістер жасайды.
       Заң ... - оның ... ... ...  ...  ... қорғайды  және  СБ  қызметінің  заңдылығын  бақылайды;  салық  салу
аумағындағы істер ... және ... ... ... ...  ...  саналарын  өндіріп  алу  бойынша   және   астана   бойынша   ... ...  ...  ...  ...  жүгізу  және
есептеу,  салынған  әкімшілік  айыппұл  саналарын  өндіріп   алу   ...  және  ...  ...  ...   салу   ...   қаулыларды
мәжбүрлеп орындау үшін іс-қағаздары сотқа жіберу; құқықтық сұрақтар  бойынша
СБ бөлімдеріне көмек ...       ... ... есеп пен мемлекеттік сатып алулар бөлімі -
ол берілген мекеменің шығындар  есебін  жүргізуге  және  ...  ... ... ... ...       ... қамтамасыз  етілу  бөлімі  -  оның  штатына  программистер
немесе ақпараттық ... ... ...  ...  ...  барлық
ақпараттық  жүйелерді  салық   органдарында   қолдану;   жаңа   программалық
ресурстарды қолдану және  оны  ...  ...  ...  ... ... ... үйрету және қадағалау.  Құжаттық  қамтамасыз  ету  мен
бақылау секторы, басқаша ... ...       ... алу мен сводтық талдау бөлімі  –  бұл  бөлім  барлық  бөлімдер
бойынша  ...  ...  оны  ...  алынған  мәліметтер  жоғары
тұрған салық органдарына есеп құру  үшін  қолданылады.  Салық  ... ... ... міндеттерін орындауын бақылау ҚР Салық және  басқа  да
төлемдер туралы Заңымен ... ... ...  жөніндегі  Заңдар
мен нұсқаулардың  жобасын  дайындау  жұмыстарына  қатысады.  ...  ... ... ... ... ... және қалалық  бюджеттерін
салықтық төлемдермен неғұрлым толық ... ету ... ...  ... өсу ... ...  ...  мөлшеріне  әсер  етеді.Төлемдер
әрбір салық үшін анықталған арнайы кодпен келіп түседі.Төмендегі  кестеде  ...  ...   ...   салық   басқармасының   салық   түрлері   бойынша
түсімдерінің құрылымдық талдауы ...        ... 4 ... ... ... салық басқармасының салық түрлері
  бойынша түсімдердің құрылымын талдау




        |Салық       ...    ...     ...       |Ауытқуы   |Ауытқуы    |
|түрлері     |           |            |              ... ...  |
|            |           |            |              |ж.ж.      |ж.ж.       |
|    |Мөл                            |%                 ...            |
|    |шер                            |                  |                  |
|1   ... ... ... ...                  |                  |
|    ...                          |29381             |32521             |
|    ... ...                  |                  |                  |
|    ... ...                |21238             |23524             |
|    ... етпейтіндер             |8143              |8997              |
|2   ... ... ...            |543 568           ...           |
|    ... ...                  |                  |                  |
|    ... ...                |525429            ...           |
|    ... етпейтіндер             |18 139            |23 360            |
|3   ... ... ...         |49 035            |                  |
|    ... ішінде :                 |30 959            |51 012            |
|    ... ...                |18 076            |34 780            |
|    ... ...             |                  |16232             |



      ... 5-ке ... ... ... ... салық басқармаінде  тіркелген
салық төлеушілер көрсетілген, 2010  жылы  Заңды  тұлға  ...  ... 29 381, ... ... қызмет  етушілер  21 238,  ал  қызмет  ... ... 2011 жылы бұл ... ... ... 32 521 ... бұл  ... тұлғалардың тіркелу есебінен. Жеке  тұлғаларға  келетін  болсақ,  2010
жылмен салыстырғанда  2011  жылы  саны  ...  Осы  ...  ... ... салық  қызметінің  жақсарып,  бюджет  қоржынының  толығуын
байқаймыз.



    2.3 Жанама салықтарды ... және ... ...    Жанама салықтарды есептеу Қазақстан Республикасының Үкіметі  белгіленген
салық мөлшерлемесін есепке ала отырып есептейді.
    ... ... ... құн ... ... болып табылмайтын
резидент емес ұсынған жұмыстарды, қызмет көрсетулерді өткізу орны  Қазақстан
Республикасы  болса,  олар  жұмыстарды,  ...  ...  ...   орны
Қазақстан Республикасы  салық  төлеушісінің  айналымы  болып  ...  ... ... құн салығы салынуға тиіс.  Жұмыстарды,  қызмет  көрсетулерді
алушының ...  ...  ...  ...  ...  емеске  есептелген
табыс сомасы негізге алына отырып айқындалады. Төленуге  тиіс  ...  ...  ...  12%-  дық  ...  ...  ...  айналым  мөлшеріне
қолдану арқылы  анықталады.  Алынған  жұмыстар,  ...  ...  ... ...  ...  валютасымен  жүргізілген  жағдайда  салық  салынатын
айналым жасау күні валюта  алмастырудың  ...  ...  ...  ...    ...  құн  ...  төленгенін  растайтын  төлем   құжаты   немесе
уәкілетті мемлекеттік орган белгіленген нысан бойынша  салық  ...  ... ... ... ... жатқызуға құқық береді.
    Тауарларды  (жұмыстарды,  қызмет  ...  ...  ...   ...  ...  ...  ...  өткізуге  қатысты   көмекші
сипатта болса, негізгі тауарлар өткізілген жер осындай көмекші  өькізу  ... ... Егер ... ...  көрсетулерді  алушының  кәсіпкерлік
немесе кез келген  басқа  да  қызмет  орны  біреуден  ...  ...  ... ... ... пайдаланылатын орын олар өткізілген  орын  болып
есептеледі.
    Тауарды тиеп жөнелту күні тауар өткізу ... ... ... күні  ... Егер  ...  тиеп  жөнелту  жүзеге  асырылмаған  жағдайда,  онда
алушыға тауар меншігінің ... ... күн ...  ...  ...  ... болып табылады. [17,16б].
      Кепіл беруші кепілге салынған мүлікті берген кезде кепідл ... ... ... ...      - кепіл затына меншік құқығы кепіл берушіден кепілге ... ...        ... алу ... жүргізілген сауда  –  саттықтың  жеңімпазына
        ... күн;
      - егер ...... өтпеді  деп  жарияланса,  кепіл  затына  ...        ... ... ... ... ... ауысқан  күн  сату  бойынша
        айналым жасау күні ... ...    ... ... көрсетулерді өткізу бойынша салық  салынатын  айналым
жасау  күні  ...  ...  ...  бірі  ...  болып   орындалған
жағдайда басталады:
      - жұмыстарды, қызмет көрсетулерге қосылған құн салығымен  ...  шот-
        ... ...      - ... орындалған, қызмет көрсетілсе.
     Егер жұмыстар, қызметтер тұрақты негізде өткізілетін болса, онда:
      - ... құн ... ... шот – ... жазылған күннің;
      - әрбір  төлемді  (есеп  айырысу  нысанына  ...  алу  ...        ...  ... ... сол  күн  өткізу  бойынша  салық  салынатын
        айналым жасау күні ... ...    ...  ...  есебінен  тауар  берген,   жұмыстар   орындаған,
қызметтер көрсеткен жағдайда қызметкерлерге  тауарлар  ...  ... ... ... көрсетілген  күн  өткізу  бойынша  айналым  жасау
күні болып табылады.[18,19б].
    ... ... ... құн ... ... болып табылмайтын
резидент еместен жұмыстар, қызмет көрсетулер алған күн  айналым  жасау  күні
болып табылады.
    Егер  ...  ...  ...   ...   ...   ... ... Қазақстан Республикасының заңдарында  өзгеше  көзделмесе,
салық ... ... ... оған ... құн ... ...  ... тараптар қолданатын  бағалар  мен  тарифтерді  негізге  ала  отырып,
өткізілетін таурлар құны негізінде  анықталады.  ...  ...  ... ...  ...  ...  мөлшері,  қосылған  құн  салығын  енгізбей,
өткізу бойынша айналым жасау күні қалыптасқан бағалар деңгейі негізге  ... ... ... бұл ... ... ...  кем  болмауы  керек.
Аталған   тауарларды   өткізу   ...   ...   ...   ...  құны  осы  тармақтың  мақсаттары  үшін  баланстық   құн   ... ... ... ... ... ... ... кепіл берушідегі  салық
салынатын  айналым  ...  ...  ...  ...  құны   ... бірақ қосылған құн салығы енгізілмей, осы  мүлікті  кепілге  салудан
алынған заем қаражаты сомасынан төмен  емес  ...  ...  ...... ...  ...  ...  кезінде  салық  салынатын  айналым
мөлшері шарт талаптарымен көзделген барлық ... ... ...  отырып
анықталады. Үшінші  тұлға  үшін  төлеуге  байланысты  ...  ... ... ... ... ... акцизделетін тауарлар мен  қызмет
түрлері бойынша акциз  сомалары  енгізіледі.  Қосылған  құн  ...  ... ... ... ... ... салынған  күні  қолданыста  болған
салық заңнамасына сәйкес ... ... құн ... ...  есепке  жатқызу
көзделмеген  тауарларды  өткізу  ...  ...  ...  ...  ... ... құны мен  ...  құны  арасындағы  оң  айырма  ретінде
анықталады.[19,2-5б].
    Өткізілген тауарлардың құны қандай да бір  ...  ...  ... ... ... ... ... түрде түзетіледі.
    Салық төлеушінің салық салынатын айналым мөлшерін түзету:
      - ... ... ... ... ...      - ... шарттары өзгерген;
      - ... ... үшін ... ... ...      - бағаны ... сату ... ...      - өткізілген тауарлар,  жұмыстар,  қызмет  көрсетулер  үшін  теңгемен
        ... ... ... айырмасын алған;
      -  өткізу  жөніндегі   айналымға   ...   ...   ...        ... ...    Салық салу айналымының мөлшерін ... ... шот –  ...  ... ... ... жүргізілдеі.
    Егер өткізілген тауарлар үшін төленетін ақының бір бөлігі  немесе  ...  ...  ...  болып  табылса,  қосылған  құн  салығын  төлеушінің
мынадай жағдайларда:
      -  ...  ...  ...  ...  ...   құн   ...        ескерілген салық кезеңі аяқталғаннан кейін 3 жыл өткен соң;
      -  ...  деп  ...  ...  ...  ...  мемлекеттік
        тізілімінен ... ...  ...  органдарының  шешімі  шығарылған
        салық кезеңінде бюджетке жарна ретінде  ...  тиіс  ...        құн ... ... ... ... бар.[20,17б].
    Өткізілген тауарлар  үшін  ақыны  қосылған  құн  ...  ...  ... ... ... кейін алған жағдайда салық салынатын  айналым
мөлшері ақы алынған сол салық кезеңінде  аталған  ...  ...  ...    ... ... болсақ,  кәсіпорын 132 000 теңге қызмет  ... ... = 132 000 *12% = 15 840 тең ...  яғни  бұл  ...  ... сомасы 15 840  теңге болады.
    Ауылшаруашылық кәсіпорыны «Фудмастер» ...  ...  ...  ... ... ... Сүттің құны 8600 теңге. Ыдыстың құны 5 200 ...    ҚҚС ... = ... = 1 032 ...  Егер  ыдыс  келісімшартқа  сәйкес
қайтарылмаса, онда ҚҚС сомасы қосымша 5 200*12 = 624 ... ...      ...  ...  ...  ...  ...  Республикасының  кеден
заңдарына  сәйкес  белгіленетін  импортталатын  тауарлардың  кедендік  ...   ...   ...   құн    ...    ...    ... тауарлар импорты  кезіндегі  салық  және  бюджетке  төленетін
басқа да ... ... ... ...    Егер  ...  ...  ...  құн  салығын  төлеуші  болып
табылмайтын резидент емес ұсынған  жұмыстарды,  қызмет  көрсетулерді  ... ... ...  ...  олар  ...  қызмет  көрсетулерді
өткізу  орны  Қазақстан  Республикасы   салық  ...  ...  ... және оларға қосылған құн салығы салынуға тиіс.  Жұмыстарды,  қызмет
көрсетулерді алушының салық салынатын  айналымның  мөлшері  резидент  ... ... ... ...  ...  ...  ...  Төленуге  тиіс
қосылған құн салығының сомасы 12%-  дық  ставканы  салық  ...  ... ... ... ... ... ... қызмет  көрсетулерлер
үшін төленетін төлем шетел валютасымен ... ... ...  салынатын
айналым жасау күні валюта  алмастырудың  ...  ...  ...  ...    ... қосылған құн салығының сомасы салық кезеңінен  кейінгі  айдың
15 інен кешіктірмей қосылған құн ... ...  ...  ...  ... ... ...    Қосылған  құн  салығының  төленгенін  растайтын  төлем   құжаты   ... ... ... белгіленген нысан бойынша  салық  органы  ... ... ... ... ... ... береді.
    Қосылған құн салығы бойынша есепке қоюға қойылатын талаптар
    Қорытындысы  бойынша  ...  ...  ...   ...   мөлшері
белгіленген айлық есептік көрсеткіштің 30 000 еселенген  өткізу  ...  ... ... ... болса, дара кәсіпкерлер, резидент заңды  тұлғалар,
қызметін Қазақстан Республикасында филиал, өкілдік  арқылы  жүзеге  ... ... кез ... ... (12  ...  ...  аспайтын)  аяқталған
күннен бастап  күнтізбелік  15  күннен  кешіктірілмей  қосылған  құн  ... ... қою ... ... ... ... беруге міндетті.
    Шаруа (фермер) қожалығы  үшін  ...  ...  ...  өткізу  бойынша
айналым  мөлшерін  анықтау  кезінде  осы  арнаулы  ...  ...   ... жүзеге асырудан түскен өткізу  бойынша  айналымды  есепке  алмауына
болады.
    ... ... ... ...  ...  ...  өткізу  бойынша
айналым көлемі осы тұлғаның барлық құрылымдық  бөлімшілерін  өткізу  ... ... ... айқындалады.
    Өткізу бойынша айналымның ең ... ... ... ...  ...  ...   айлық   есептік   көрсеткіштің   30 000   еселенген    шамасын
құрайды.[22,6б].
    ... құн ... ... есепке қойылуға  жатпайтын,  бірақ  ... ... ... ... ... өткізуді жүзеге  асыруды  жоспарланған
тұлға қосылған құн салығы бойынша есепке қою туралы өтінішті салық  органына
ерікті  түрде  бере  ...  Дара  ...  ...  ...   ...   ...   ...   филиал,   өкілдік   арқылы   жүзеге
асыратынрезидент еместер  қосылған  құн  ...  ...  ...  ... 10 ... күніннен кешіктірмей қосылған құн  салығы  бойынша  ... ... ... ... ...  берген  жағдайда,  дара  ...  ...  ...  ...  кейін  осы  тұлға  дара  ...  ...  ...  ...  ...  ...  құн   ...   төлеушіге
айналады. Мемлекеттік мекемелерді, сондай – ақ  Қазақстан  ... ... ... арқылы жүзеге асратын резидент  еместі  қоспағанда,
заңды тұлға ол мемлекеттік тіркелгеннен кейін 10 жұмыс  ...  ... ... ... құн ... бойынша есепке қою туралы  өтініш  берген
жағдайда осы тұлғалар өздері салық төлеушілер ретінде мемлекеттік  тіркелген
күннен  бастап  ...  құн  ...  ...   айналады.   Уәкілетті
мемлекеттік орган  қосылған  құн  ...  ...  ...  ...  ... оның ... бөлімшілерін қосылған құн салығын дербес  төлеушілер
ретінде қарастыра алады. Құрылымдық бөлімшілері ... құн ...  ... деп танылған қосылған құн салығын төлеуші заңды тұлға  ...  ...  жері  ...  салық  органдарына  қосылған  құн
салығы бойынша оларды есепке қою туралы  ...  ...  ...  ... салығын төлеуші  заңды  тұлғаның  құрылымдық  бөлімшілері  ...  ... ... есепке қою туралы өтініші берілген айдан кейін айдың  бірінші
күні  қосылған  құн  ...  ...   ...   Дара   ... ... ... ... тұлғалар және  олардың  құрылымдық
бөлімшілері  қосылған  құн  салығы  бойынша  есепке  ...   ...   ... ... құн ... ... ... қойылған  күніндегі  тауарлар
қалдығы бойынша қосылған құн салығы сомасын  есепке  ...  ...  ... ... дара ...  мемлекеттік  мекемелерді  қоспағанда,  заңды
тұлғалар және олардың құрылымдық  бөлімшілерін  өткізу  бойынша  ... ... ... ... ... ... құн ...  бойынша
есепке қоюға құқылы.[23,19б].
    Қосылған құн салығы бойынша есепке қойылатын орын  қосылған  құн  ... ... қою ... ... ...  ...  ...  орны  бойынша
жүзеге  асырылады.  Заңды  тұлға  ...  ...  ...   ... салу ...  ...  ...  асрған  жағдайда,  ондай  заңды
тұлғаны не оның құрылымдық бөлімшесін қосылған  құн  салығы  ...  ... ... ... ... ...  ...  органы  жүзеге  асырады.
Егер осы аталған заңды заңды тұлға өзін қосылған құн  ...  ...  ... ... ...  ...  оның  ...  экономикалық  аймақтың  аумағында
обьектілер салу  жөніндегі  қызметті  жүзеге  асратын  ...  ... ... тұлғаның өтінішінсіз қосылған құн салғын  дербес  төлеуші  деп
қарастырылады. [24,15б].
    ... құн ... ... ... қою  ...  куәлік  қатаң  есептілік
бланкісі болып табылады және салық төлеушіні  ...  құн  ...  ... ... қою фактісін куәландырады. Куәліктің нысанын уәкілетті  орган
белгілейді. Қосылған құн салығы бойынша ...  ...  қою  ...  ... ... ... ... беріледі.
    Куәлікті беру қосылған құн салығы  бойынша  тіркеу  есебіне  қою  ... беру ... ...    ... құн ... ... ... есебіне  қою  туралы  куәлік  мынадай
міндетті ... ... ... ...  ...  және  тегін,  атын,
әкесінің атын (ол болған жағдайда), сәйкестендіру номерін,  салық  төлеушіні
қосылған құн ...  ...  ...  есебіне  қою  күнін,  салық  ... құн ... ... ... ... қою ...  куәлікке  қол  қойған
күнімен оны беру ... сай ... ... ...  ...  органының  атауын
қамтиды.
    ... құн ... ... тіркеу есебінен шығарылған жағдайда қосылған
құн  салығы  бойынша  тіркеу  есенбіне  қою  ...  ...  ...  ... ...  алған  жағдайды  қоспағанда,  салық  органына  қайтарылуы
тиіс. Қосылған  құн  ...  ...  ...  ...  қою  туралы  куәлікті
жоғалтқан жағдайда  куәлікті  ауыстыру  ...  ...  ...  ... жүргізіледі.  Қосылған  құн  салығы  бойынша  тіркеу  есебіне  қою
туралы жаңа куәлік берілген ... ... ... ... салық  төлеуші
аталған куәлікті  жоғалтып  алған  ...  ...  ...  ... ...    ... құн салығы бойынша есептен шығару. Егер салық салынатын ... ... ...  ...  ...  ...  күнтізбелік  жыл  үшін
белгіленген өткізу ... ең  ...  ...  аспа  са,  ...  ... ... тіркеу есебінен шығару  үшін  қосылған  құн  ...  ... жері ... ... ... ...  құн  салығы  бойынша  тіркеу
есебі туралы салықтық өтініш беруге құқылы.
    ... құн  ...  ...  ...  ...  шығару  үшін  ұсынылған
салықтық өтінішке мынадай құжаттары, олар  салық ...  ...  ... ... ... ... құн  салығы  бойынша  тіркеу  есебіне
қою  ...  ...  ...  ...  құн  ...  бойныша   тарату
декларациясы қоса беріледі.
    Салық органдары салық  ...  ...  құн  ...  бойынша  тіркеу
есебінен шығаруды салықтық  ...  ...  ...  ...  5  ...  күні
ішінде жүргізуге міндетті.
    Уәкілетті  орган  белгіленген  нысан  ...  ...  ...   ...  ...  құн  ...  ...  тіркеу  есебінен   шығару   салық
төлеушіні хабардар етпестен, қосылған құн салығы ...  ...  ... ... ... ... мерзімінен 6 ай өткен соң табыс етпеген,  салық
органы қосылған құн салығын төлеушінің орналасқан жері ... ...  ... ... сот ... заңды  күшіне  енген  не  қаулысы  негізінде
қосылған құн салығын  ...  ...  ...  деп  ...  ...    ... құн салығы бойынша тіркеу есебінен шығару, қосылған құн ...  ...  ...  ...  ...  ...  Қазақстан   Республикасы
аумағында филиал, өкілдіктер арқылы ... ... ...  резидент  емес
заңды тұлға, дара кәсіпкер қызметін  тоқтатқан  жағдайда  салықтық  өтінішті
тапсыру  күнінен  бастап,  ...  ...  ...  ...  ...   ... ... – қайта пайда  болған  заңды  тұлғаның  құрамына
кірген  ...  ...  ...   ...   ...   Заңды   тұлғалардың
мемлекеттік тіркелімінен алып тастаған күннен  бастап,  заңды  тұлға  ... ... ... ...... құн салығы бойынша  тіркеу
есебінен қою туралы куәліуті берген немесе ол ... не ...  ... ... ... табыс еткен күннен бастап жүргізіледі.
    Қосылған құн салығын төлеушіні банкроттық себебі бойынша таратқан  кезде
қосылған  құн  ...  ...  ...  ...  ...  ...  тұлғалардың
мемлекеттік тіркелімінен алып тасталған немесе дара кәсіпкер ретінде  ... ... ... бастап  жүргізіледі.  Салық  органының  ...  құн  ...  ...  ...  ...   ...   құн   салығын
төлеушінің шығарылғаны туралы ақпарат қосылған қөұн  салығы  бойынша  тіркеу
есебінен шығару ...  ...  ...  ...  ...  бір  ...  ... уәкілетті органның сайтына орналастырылады.
    Қосылған  құн  салығы  бойынша  тіркеу  есебінен   қою   ...   ... ... ... ... ...  қосылған  құн  салығын  төлеуші
салық есептілігін тапсыруды тоқтата  тұру  туралы  шешім  ...  ...  бір  ...  күні  ...  тоқтата  тұру  кезеңі  көрсетіле   отырып
уәкілетті ... ... ...      Қосылған құн  салығынан  босатылатын  ...  ...  ... қызмет көрсетулерлерге, олар,  пошта  төлемақысының  мемлекеттік
белгілерін,  акциздік  ...  ...  ...  ...  ... ... байланысты мемлекеттік баж алынатын  қызмет  көрсетулерді,
Қазақстан ... ... ... ... ...  үшін  ... ... Қазақстан Республикасының  заңнамасына  сәйкес  мемлекеттік
мекемелерге немесе  мемлекеттік  кәсіпорындарға  өтеусіз  негізде  берілетін
негізгі   ...   ...   ...   салынған    инвестицияларды,
материалдық емес және биологиялық  активтерді,  жерлеу  бюроларының  салт  ...   ...   ...   ...   мен    ...    ... ... өткізу жөніндегі қызмет көрсетулерді  қоспағанда,
лотереялық билеттерді, төлем ... ...  ...  ...... қатысушыларға  жинау,  өндеу  және  таратып  беру  жөнінде
қызмет көрсетулерді қоса алғанда, есеп  –  ...  ...  ... және ... ... іс  –  ...  қамтамасыз  ету  бойынша
қызмет көрсетулерді, Қазақстан Республикасының  кеден  аумағында  «Қазақстан
Республикасының ... ...  ...  ...  өндеу»  кеден  режимінде
әкелінген тауарларды ... ... және ... ... ...  көрсетулерді,
халықаралық  болып  табылатын  ...  ...  ...  мен  ...   атап   ...   ...    ...    аумағынан
экпортталатын,  Қазақстан  Республикасының  аумағына   импортталатын,   оның
ішінде поштаны тиеу, ... ,  ...  ...  жөнелту  жөніндегі  жұмыстарды,
қызмет көрсетулерді, сондай  –  ақ  транзиттік  ...  ...  ...  және  ...  қызмет   көрсетулер   жөніндегі   қызмет
көрсетулерді;  халықаралық  рейстерге   қызмет   ...   ...   ... ... ...  тұрғын  үй  қорын  басқару,  ұстау  ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  мен
монеталарын,  егер  мүгедектердің  қоғамдық  ...  ......  ...  мына  ...  ...   ...   осындай   өндірістік
ұйымдардың  қызметкерлері  жалпы  санының  кемінде  51%  ...  ... ... ... бойынша шығыстар еңбекақы  төлеу  бойынша  жалпы
шығыстардың  ...  51%  ...   ...   көру   ...   ...  ...  істейтін  мамандандырылған  ұйымдарда  –  ...  35  ... ... ... мен ...  сауда  –  делдалдық  қызметтен
түскен  тауарларды,  жұмыстарды,  ...  ...  ...  бойынша
айналымдарынан  және  акцизделетін  тауарларды  ...  мен  ...  ... ... ... ... ... көрсетулерін,  Қазақстан
Республикасының  тұрғын  үй  қатынастары  туралы  ...  ...  ... үйдің үй – жайларын жалға беру бойынша қызмет  көрсетулерді,  егер
мәміле  шарттарында  салық   төлеушінің   ...   ...    ...  ...  қымбат   бағалы   металдарды   -   өз   өндірісі
шикізатынан дайындалған алтынды, ... ойын ... ...  ... ... қызмет көрсетулерді,  жерге  және  тұрғын  үй  ғимараттарына
байланысты ... ... ... көрсетулер, қаржы лизингіне  берілген
мүлік, коммерциялық емес ұйымдар көрсететін қызметтер,  ...  ... ... ... ... көрсетулерді, оларга, ұлттық  басқарушы  холдинг
- дауыс беретін  ...  100%-ы  ...  ...  ...  ...  тұлғалар  төлемдік,  оралымдылық  және  ...   ...  ...  ...  ...  ...  операцияларын   өткізу   бойынша
айналымдар ... құн ... ...  ...  ...  тізбесін  Қазақстан   Республикасының   Үкіметі
бекітеді ( сурет 6).


    ...  |Қ   |                           ... ...     ... алудың,  |Қ   |                           ...   ...    ...      |С   |                           ...      |           ...     |    |                           |            |           ...         |    |                           |            |           ... құн               ...  ... ... ... ақы |табыс |компон|қосылған   |есепке     |
|ық    |төлеу |(пайда|енттер|құнына     ...    ...      |)     |      ...  |           ...  |      |      |      ...      |           ... құны      |
|                                               ... құны                                  |
|                          ... ...        |

             ... 6 -  ... ... ҚҚС – ты өндіріп алу

    Сурет 6 - есепке жатқызылған ҚҚС  –  ты  ...  ...  ...  отырмыз,
бюджет  жарнасына  жатқызылуға   тиіс   салық   ...   ...   ... ... ...  көрсетулерді  алушының  негізгі  құралдарды,
материалдық  емес   және   ...   ...   ...   ...  қоса  ...  ...  тауарлар,  жұмыстар   мен   қызмет
көрсетулер салық салынатын айналым мақсатында  ...  ......  ...  ...  ...  онда  тауарларды,   жұмыстарды,   қызмет
көрсетулерді алушы қосылған құн салығын төлеуші болып  табылса,  шот-фактура
жазылған күні ...  құн  ...  ...  ...  табылатын  өнім  беруші
Қазақстан Республикасының  ...  ...  ...  жұмыстардың,
қызмет көрсетулердің шот-фактурасын немесе табыс етілетін басқа  да  ... ... ... импорты  жағдайында  қосылған  құн  салығы  бюджетке
төленген және кеден режимінің шарттарына сәйкес қайтаруға  жатпайтын  ... құн ... ... жөніндегі  салық  міндеттемесі  орындалған  болса
қосылған құн салығы сомасын есепке ... ...  бар.  ...  ...  салығы  бөліп  көрсетіліп,  ...   ...   ...   ... ... ...  ...  лизингі  шарты  бойынша  ...  ... ... ... жататын, бірақ айналым  жасау  күні  айқындалатын
лизинг берушінің салық салынатын айналым мөлшеріне келетін  салық  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ... төленуге жататын, есепті  салық  кезеңінде  алынған  мерзімді  баспа
басылымдарының және бұқаралық ақпарат  құралының  өзге  де  ...  ...  ...  ...  ...  төленуге   жататын,   Қазақстан
Республикасының  кеден  заңнамасына  сәйкес  рәсімделіп,   жүктің   ... ... ... тәртіппен Қазақстан  Республикасының
бюджетіне  төленген  және  кеден  режимінің  ...  ...  ... ... ... заңнамасында белгіленген нысан  бойынша
мемлекеттік материалдық резервтер ...  ...  ...  ...  берген
мемлекеттік  материалдық  резревтен  тауарларды  ...  ...  ... салық сомасы есепке жатқызылған қосылған  құн  салығының  ... ...    ... ... ...  атап ... ... бойынша  айналымдары
салық салынбайтын айналымдарға  жататын  тауарлар  бойынша  «ҚҚС-сыз»  деген
белгі ... ... ... ... ... ...  резервке
осы  тауарларды  жеткізген  кезде  төленген  ...  ...  ...  ... ... ... ... шығару күні қолданыста  болған  ставка
бойынша қосылған құн салығының сомасы көрсетіледі.[8,164-166б].
    ... ... ... құн ... ... салық салынатын айналым
мақсаттарында пайдаланылмайтын тауарларды, жұмыстарды, қызмет  көрсетулерді,
қонақ  үй  ретінде  ...  ...  ...  үй  ...   ...   ...   ...   ретінде   сатып   ...   ... ... үй ... ...  ...   тұрғын  үй-  жайды
жөндеуге ... ... ...  ...  ...  алумен
байланысты төленуге жататын болса, есепке жазылмайды.
    Мүлікті (тауарларды, жұмыстарды, қызмет  көрсетулерді)  ...  ... ... ... ... алған  тұлға  осындай  мүлікті  өтеусіз  берген
төлеуге тиісті қосылған құн салығының сомасын есепке жатқызбайды.
    ... ... ... құн ... сомасын түзету, бұрын  есепке
жатқызылған  қосылған  құн  ...  ...  ...  ...   ... ... ...  тауарлар,  жұмыстар,  қызмет  көрсетулер,
тауарлар  бүлінген,  ...   ...   ...   ...   ...  ...  ...  олар,   табиғи   монополия   субьектісі
нормативтен  тыс  шеккен  шығыстар,   ...   ...   ...  ...  сот  үкімінің  заңды  күшіне  енуі  ...   ...  ...  ...  болып  танылған  салық   төлеушімен   жасалған
операциялар, сот жеке кәсіпкерлік ... ... ...  ... ... ... мәміле деп таныған мәміле, жарғылық  капиталға  ... ... ... ... есепке жатқызылудан алып тастауға жатады.
    Тауардың барлық немесе жекелеген сапасының нашарлауы,  соның  ... ... ... ... ...  ...  ...  келмей  қалуы
тауардың бүлінуін білдіреді.
    Салдары тауардың жойылуына  немесе  ысырап  ...  әкеп  ...  ... ... деп ... ... ... табиғи залалдың  Қазақстан
Республикасының заңнамасында белгіленген нормалары ...  ...  ... жоғалту болып табылмайды.
    Қосылған құн салығының сомасын түзету мынадай тәртіппен жүргізіледі,  ... ... ... ... ...  осы  күні  тауар-материалдық
қорлар баланстық құнына түзету жүзеге  асыру күні қолданыстағы қосылған  құн
салығының   ...   ...   ...   ...   негізгі   қорлар,
материалдық   емес   және   биологиялық   активтер,   ...    ... ... ... құн ...  ...  бағалау  мен  құнсыздануды
есепке алмай олардың баланстық  құнына  келетін  сомаға  барабар  активтерді
сатып алу күні ... ... ... ... ...  құн  ... ... есепке жатқызылудан алып тасталады.
    Күмәнді міндеттемелер бойынша есепке жатқызылған қосылған құн  ... ...    ...   ...   ...   ...   қызмет   көрсетулер    ... ... бір  ...  ...  ...  ...  ...  болып
танылса  күмәнді  міндеттемелер  мөлшеріне  сәйкес   мөлшердегі    ... ... ... ... ... ...  жатқызылған  қосылған  құн
салығының сомасы міндеттемелер туындаған  күннен  бастап  3  жыл  ...  ... ... ... Қосылған  құн  салығы  есепке  жатқызылудан  алып
тасталғаннан  кейін  қосылған  құн  ...   ...    ...   ... ... ... құн салығын  төлеуші-өнім  беруші  банкрот  деп
танылған жағдайда, бұрын  ...  ...  құн  ...  ... тастау банкрот   деп  танылған  қоыслған  құн  салығын  төлеуші-өнім
берушіні Заңды тұлғалардың мемелекеттік  ...  ...  ...  ... ... ... салық кезеңінде жүргізіледі.[8,166-168б].
    Салық салынбайтын айналымдардың мақсаттары үшін пайдаланылатын тауарлар,
жұмыстар, қызмет көрсетулер бойынша өнім берушіге төленуге тиіс және  ... ... құн  ...  есепке  жатқызылмайды.  Салық  салынатын  және
салық салынбайтын ... ... ... ...  құн  ...  ... ... барабарлық немесе бөлек есептеу әдісімен есепке  жатқызылады
( сурет 7).


      



          ... 7 -  ... құн ... ... әдісінің жіктелуі

    Суреттен көріп ... ... әдіс ... ... ... құн ... ... салынатын  айналымның  жалпы  айналым  ... ... ... ...    ... ... әдісі бойынша  есепке  жатқызылған  қосылған  құн  салығын
анықтау ... ... құн ... ...  ...  салынатын  және  салық
салынбайтын  айналымдар  мақсаттарында  пайдалану   үшін   алған   ... ... ...  ...  ...  мен  ...  құн  салығының
сомасы бойынша бөлек есеп жүргізеді.  Есепке  жатқызудың  барабарлық  әдісін
пайдаланатын банктердің,  банк  ...  ...  ...  ... ұйымдардың, микрокредиттік ұйымдардың кепілдігі мүлікті алуға  және
өткізуге  ...  ...  ...  қосылған  құн  салығының  сомасын
есепке  алу  бойынша  ...  ...  ...  ...  құқығы  бар.  Қаржы
лизингіне  мүлікті  ...  ...  ...  ...   барабарлық   әдісін
пайдаланатын лизинг берушінің  мүлікті  қаржы  лизингіне  беруге  ...  ...  ...  ...  ...  қолдануға  құқығы  бар.  Лизинг
берушінің қаржы ... ...  ...  ...  ...  алуға  байланысты
шығыстары салық салынатын айналым мақсаттары үшін  ...  ...  ...    Енді ... ... өнімінің  тізбектік  қозғалысы  кезіндегі  12
пайыздық мөлшерлемедегі  ...  ...  ...  ...  өтейік
(Кесте 6).

        ... 6 -  Үш ...  ...  ...  тізбектік  қозғалысы
кезіндегі 12 пайыздық мөлшерлемедегі ҚҚС-тың іс-әрекет механизмі

|Да|Сатып                                 ... ... ...      |
|йы|алу құны                              |                                |
|н-|                                      |                                |
|да|                                      |                                |
|уш|                                      |                                |
|ы |                                      |                                |
|кә|                                      |                                |
|сі|                                      |                                |
|п-|                                      |                                |
|ор|                                      |                                |
|ын|                                      |                                |
|  |                                      ... ... ... |
|  |                                      ...          ... СЭҚ |
|  |                                      ...       |ТН коды 2710 |
|  |                                      ... СЭҚ ТН   |19 ... |
|  |                                      ... 2710 11410   |19 490 0)    |
|  |                                      |0-2710 11590 0)   |             |
|1 ... өз ...       |4500              |540          |
|  ... (авиациялық бензиндi         |                  |             |
|  ... және ... ... ...                  |             |
|  ... ...                         |                  |             |
|2 ... және ... тұлғалардың бензиндi  |0                 |0            |
|  ... ... ... және |                  |             |
|  ... ... ... ... сатуы   |                  |             |
|3 ... ... ...   |5000              |600          |
|  ... ... және дизель      |                  |             |
|  ... ... ... ... өзiнiң   |                  |             |
|  ... ... ...   |                  |             |
|4 ... және ... тұлғалардың бензиндi  |500               |60           |
|  ... ... ... және |                  |             |
|  ... ... ... саудада сатуы,   |                  |             |
|  ... ... ...       |                  |             |
|  ...                            |                  |             |
|5 ...                                |4500              |540          |

      ...  өз   ...   ...   ...   бензиндi
қоспағанда) және дизель отынын көтерме  саудада  сатуы,   бензинге  –  4500
теңге, ал  ... ... – 540 ...    жеке және ... ... бензиндi (авиациялық  бензиндi  қоспағанда)
және дизель отынын көтерме  саудада  ...  ...  –  0  ...  ... – 0 ...    ... ... (авиациялық бензиндi  қоспағанда)  және  дизель
отынын бөлшек саудада сатуы, өзiнiң өндiрiстiк қажеттiлiгiне  пайдалануына,
бензинге –5000 ... ... ... – 600 теңге;
    жеке және заңды тұлғалардың бензиндi (авиациялық  ...  ... ... ... ... ... сатуы,  өзiнiң  өндiрiстiк  қажеттiлiгiне
пайдалануына, бензинге –500 теңге, дизель отынына – 60 ...    ... ... бензинге –4500 теңге,  дизель  отынына  –  540
теңге.
    ... ...  ...  өткізілетін  тауарларға  салық
салу базасы, тұрлаулы және адвалорлық  ...  ...  ...  ... 8).


    




      ... 8 - ... ... ... ... ... өндiрiлген,
             ... ... ... салу ... жіктелуі


       Көріп  отырғанымыздай,  сурет  8  –  де   ...   ...  ...  ...  ...  салу  ...   ...   акциз
ставкасын нақты айқындауға мүмкіндік береді.
    Тұрлаулы акциз  ставкалары  ...  ...  ...  ... ... ... өткiзiлген заттай нысандағы  акцизделетiн  тауарлар
көлемi ретiнде айқындалады.
      Адвалорлық акциз ... ... ... ...  ... ...  ...  өткiзiлген  акцизделетiн  тауарлар  құны  ретiнде
айқындалады. Аталған құн  осы  тауарды  ...  мен  ...  құн  ... ... ... ... ... айқындалады.
    Әртүрлi ставкалар белгiленген жағдайда спирттiң барлық түрiне және шарап
материалына салық салу ерекшелiктерi:
    - ... ... ... және ... ... ... ... ставкалары
белгiленген  жағдайда,  салық  базасы  сол  бiр  ставкамен  салық  салынатын
операциялар бойынша жеке ...    - ... ... өндiрушiлер базалық  ставкадан  төмен  акцизбен  сатып
алған спирт пен ... ... этил ... және ... алкоголь  өнiмiн
өндiруден басқа мақсатқа пайдаланған кезде, осы спирт  пен  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ...   болып   табылмайтын
тұлғаларға өткiзiлетiн  спирттiң  барлық  түрi  және  ...  ...  ... ... ...  ...  бойынша  қайта  есептелiп,  бюджетке
төленуге  жатады.  Қайта  есептеудi  және  акциз  ...  ...  пен  ... ... жүргiзедi.
      - емдiк және ... ... ...  және  ...  ... үшiн ... ... спирт мақсатқа сай  пайдаланылмаған  жағдайда  да
қолданылады.
    ... ... ... ... төтенше  оқиғалар  салдарынан
болған жағдайларды қоспағанда, ...  ...  ...  ... ... ... толық мөлшерде төленедi.
     Өткiзу үшiн сатып  алынған  бензин  (авиациялық  бензиндi  ... ... ...  ...  ...  да  ...  олар  тауардың
барлық  немесе  жекелеген  сапасының,  оның  ...  оны  ...   ...  ...  нашарлауы  акцизделетiн  өнiмнiң   бүлiнуi   ... ... ... ... оның ... оны ...  барлық
технологиялық  сатыларында  жойылуы  немесе  ысырабы  акцизделетiн   өнiмнiң
жоғалуы деп түсiнiледi.
    ... ... ... ... заңнамасында белгiленген табиғи
кему нормалары шегiнде шеккен акцизделетiн тауарлардың  ...  ... ... және ... құжаттамамен регламенттейтiн  нормалар
шегiндегi ысыраптар жоғалу болып табылмайды.
    Акциз маркаларының, есепке алу-бақылау ... ... ...         - ... маркалары, есепке алу-бақылау маркалары бүлiнген, жоғалған
           ... ... ... ... ... төленедi.
    Алкоголь өнiмiн  таңбалауға  арналған  бүлiнген  немесе  жоғалған  (оның
iшiнде  ұрланған)  ...  ...  ...  ...  ...  ... көрсетiлген сауыттың  (ыдыстың)  көлемiне  ...  ... ... ...    - ... маркалары, есепке алу-бақылау маркалары бүлiнген, жоғалған кезде
мынадай жағдайларда:
    -  ...  ...  ...  ...  ...  ...  жағдайлар
нәтижесiнде бүлiнсе, жоғалса;
    -  бүлiнген  акциз  маркаларын,  есепке  ...  ...   ... ... жасалған есептен шығару актiсi  негiзiнде  қабылдаса,  акциз
төленбейдi.
    ... ... ... ... ... ... (авиациялық
бензиндi қоспағанда) мен дизель отынын көтерме және бөлшек саудада  өткiзуге
жатқызу өлшемдерi.
    -  егер  ...  ...  ...   ...   бойынша   сатып   алушы
акцизделетiн бензин  ...  ...  ...  мен  ...  ... және ... одан әрi ...  үшiн  пайдалануға  мiндеттенсе,  осы
сатып алу-сату (айырбастау) шарты бойынша:
    - бензин (авиациялық бензиндi қоспағанда) мен ... ... ...    - ... ... түрлерi бойынша тiркеу есебiнде  тұрған  және  ...  ...  ...  мен  ...  ...  одан   әрi   ... сатып алуды не олардың  импортын  жүзеге  асырған  салық  төлеушi
ұсынушылар  болып  ...  ...  ...  ...  ...   ... өткiзу саласына жатқызылады.
       Көтерме саудада өткiзу  саласына  одан  әрi  ...  үшiн  ... ... ... бензиндi қоспағанда) мен дизель отынын  тиеп
жөнелту де жатқызылады.
    - бензин (авиациялық  ...  ...  мен  ...  ...  ... өткiзу саласына ұсынушылар жүзеге асыратын:
    - бензин  ...  ...  ...  мен  ...  ...  ... (оның iшiнде шетелдiк заңды тұлғаларға) және  дара  кәсiпкерлерге
олардың өндiрiстiк мұқтаждары үшiн өткiзу;
      - ... ...  ...  ...  мен  ...  ...  жеке
тұлғаларға өткiзу;
    -  өндiрiлген  немесе  одан  әрi  ...  үшiн  ...   ...   ...  ...  ...  мен  ...  отынын  өзiнiң   өндiрiстiк
мұқтаждарына пайдалану операциялары жатады.[8, 191-199б].
    ... ... ... ... кезiнде салық салудан босатудың
негiздiлiгiн  растау  үшiн  салық  төлеушi  ...  жерi  ...  ... ... жұмыс күнi iшiнде мiндеттi түрде мына құжаттарды:
    -  ...  ...  ...  ...   арналған   шартты
(келiсiмшартты);
    - акцизделетiн тауарларды  экспорт  режимiнде  шығаруды  жүзеге  ... ... ... бар  ...  ...  декларациясын  немесе  оның
кеден органы куәландырған көшiрмесiн табыс ...    ... ... ... ... магистральдық құбыр  жүйесiмен
не  толық  емес  мерзiмдiк  ...  ...  ...  ...  әкеткен
жағдайда кедендi ресiмдеудi жүргiзген кеден  ...  ...  бар  ... кедендiк декларациясы экспортты растау болып табылады.
    Қазақстан   Республикасының   ...   ...   ...   ...  ...  ...  ...  бар  тауардың   iлеспе   ... ... ...    Акцизделетiн тауарларды экспорт режимiнде магистральдық ...  ... ... ... ... ... ... орнына  тауарларды
қабылдау-тапсыру актiсi табыс етiледi.
    Салық төлеушiнiң Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес  Қазақстан
Республикасында ашылған банк  ...  ...  ...  ... ... ... ... төлем құжаттары  мен  банк  көшiрмесiн  табыс
етедi.
       ...  ...  ...  тауарлар  экспортын   акцизден
босатуды  көздейтiн  халықаралық  шарттар  жасасқан   ...   ...  ...  ...  ...  ...  экспортталған
кезде Қазақстан Республикасының кеден аумағынан экспорт режимiнде  әкетiлген
акцизделетiн  тауарларды  импорттаған  елде  ресiмделген   ...   ... ... ... табыс етiледi.[8, 199-200б].
    Салық базасы акцизделетiн тауарды қайтару  жүргiзiлген  салық  кезеңiнде
түзетiледi. [8,200б].
    ... ... ... ... Республикасының  аумағында
акцизделетiн шикiзатты сатып алу немесе оның импорты кезiнде  төлеген  ... осы ... ... ...  ...  үшiн  ... сомасынан асып түскен жағдайда,  мұндай  асып  кету  сомасы  ... 202б].
    ...   ...   ...   үшiн   ...   ...    ...  акцизделетiн  тауарлар  бойынша  акциз   сомалары   шегерiмге
жатады, олар, акцизделетiн  ...  ...  ...  немесе  оны  Қазақстан
Республикасының кеден аумағына импорттаған кезде  Қазақстан  Республикасының
аумағында,   өзi   ...   ...   ...   үшiн,   ... ... ...  ...  тауарларды  беру  кезiнде
төленген акциз сомалары шегерiмге жатады.
    Спирттiң барлық ... шикi ... газ ... ... ... ...    Салық кезеңiнде акцизделетiн  тауарлар  дайындауға  нақты  пайдаланылған
акцизделетiн шикiзат көлемi  негiзiнде  ...  ...  ...  ...     ... Республикасының аумағында акцизделетiн  шикiзатты  сатып  ... ... ... ... ... мынадай құжаттар арқылы, олар,
акцизделетiн  шикiзатты  сатып  алу-сату  шарты,  төлем   құжаттары   ...   ...   ...   жасалғанын   растайтын   бақылау-кассалық
машинаның чектерi, акцизделетiн шикiзат ұсынудың  тауар-көлiк  ...  ...  ...  ...  көрсетiлген  шот-фактура,   купаж   актiлерi
(алкоголь өнiмiн өндiру ... ... ...  ...  ... ... ... кезде жүзеге асырылады.
    Өз өндiрiсiнде акцизделетiн  шикiзат  үшiн  төленген  ...  ... ... ... ...  ...  ...  құжаттары  немесе  акциздiң
бюджетке төленгенiн растайтын өзге де  құжаттар,  купаж  актiлерi  ... ... ...  өндiрiсте  акцизделетiн  шикiзатты  есептен  шығару
актiсi болған кезде ... ...    ...  ...  ...  акцизделетiн  шикiзаттың   импорты
кезiнде төленген  акциз  сомаларының  шегерiмi  мынадай  ...  ... ... ... ... ... алу-сату  шарты,  төлем  құжаттары
немесе ... ...  ...  ...  ...  төленгенiн  растайтын
өзге де  құжаттар,  ...  ...  ...  ...  жүктiң
кедендiк декларациясы, купаж  актiлерi  (алкоголь  ...  ...  ... ... ... ... шығару актiсi болған  кезде  жүзеге
асырылады.
       ...  ...   ...   ...   ... беру ... ... акциз сомасы  да  мынадай  ...  ... ...  шикiзаттың  меншiк  иесi  мен  қайта  өңдеушiнiң
арасындағы шарт, төлем құжаттары немесе алыс-берiстiк  ...  ... ...  ...  ...  ...  растайтын  өзге  де  құжаттар,
акцизделетiн шикiзатты босатуға арналған жүкқұжаты немесе қабылдап  ... ... ... ... ...    Акцизделетiн тауарларды өндiрушiлер Қазақстан Республикасының  аумағында
акцизделетiн шикiзатты сатып алу немесе оның импорты кезiнде  ...  ... осы ... ... ...  ...  үшiн  ... сомасынан асып түскен жағдайда,  мұндай  асып  кету  ...  ... ...    ҚКБ ... ...  ...  ...  төлеу  Қазкоммерцбанк  жаңа
қызметті сыртқы экономикалық  қызметтерге  қатысушылар  үшін  ұсынады.  ... VISA ... ... ... ... ...  ... компания немесе жеке тұлға  оны  Қазақстан  Республикасының  ... ... ... ... ... ...    ҚР кеден бекеттерінде карточка иелері мына қызмет түрлеріне төлем  жасай
алады,  олар  кедендік  жүк  ...  ...  үшін  алым   ...  кеден  бажын  (экспорттық-импорттық),  ҚҚС,  қорғаныс   бажын
(тауар түріне байланысты), акциз ... ... ...    ... кеден бекетінде жасалады, ПОС-терминал берген чек  төлемді  растау
болып  табылады,  бұл  бірден  кеден  жүгін  ...  ...  ... ... қалған соманы кедендік ресімдеуді  үзбей-ақ,  жылдам  ... ... ...  ...  ...  ...  болмайды,  уақытша  сақтау
қоймалары мен көлік және басқ. жалға алу мерзімі қысқарады.
    Кеден ... ... ...  көрсете  отырып,  төлеуші   мен  ... ... ... ... енгізеді. Одан кейін  төлеушінің  төлем
карточкасын     ПОС-терминалдың     ...     ...      ... ... оң ... ... ...    Банк төлеушінің  карточкалық  шотындағы  сұратумен  көрсетілген  ақшасын
шектейді;
    ПОС - ... ... ... бөле отырып (ҚҚС, кедендік төлемдер  және
т.б.) төлем  жүргізілгені ... ... ... чек ...    Чек ПОС – ...  ...  төлеу  фактісін  растайды  және  одан  ... ... ... мүмкіндік береді.
    Қазіргі уақытта ҚР 96 кеден бекетінде   ПОС  –  ...  ...  ...  ...  төлемдерді  ПОС-терминал  деректері
арқылы жүзеге асыра алады.
    Кеден ... ...  ...  ...  ...  ...   ...  ҚР кеден органдары ҚР кеден  заңдарында  бекітілген  көлемін  өндіріп
алады. [13;14].
    ... ... ... ...  карт  –  ...  ...  төлемдерінің
салық мөлшерлемесімен есептеу арқылы жүзеге асырады (Кесте 10).


        ... 8 - ...  ...  ...  ...  карт-шоттан  кеден
төлемдерінің салық мөлшерлемесі

|Көрсеткәштер                      ...                   ... 50 000 ... ...        |KZT 250                        ... 100 000 ... дейін  |KZT 550                        ... 1 000 000 ...     |KZT 1450                       ...                             |                               |
|1 000 000 ... ...         |KZT 2950                       |


    ... 8-  де   Кеден  одағындағы  жанама  салықтарды  карт-шоттан  кеден
алымдарының ставкасы KZT 250 ... 1-ден 50 000  ...  ...  KZT  550
бойынша 50 001-ден 100 000 теңгеге дейін, KZT  1450  бойынша  100 001-ден  1
000 000 ... ... KZT 2950 ... 1  000  000  ...  ...  ... өндіріледі. [15;16(
     Жанама салықтарды  төлеу  белгіленген  қатаң  тәртіпті  ...  ... жері ... жүзеге асырылады.
    Қосылған құн ... ... ... ... үшін ... ... ...  болып  табылады.   Қосылған   құн   салығын   төлеуші   тауарларды,
жұмыстарды, ... ... ... ... ...  ...  ... аталған тауарларды,  жұмыстарды,  қызмет  көрсетулерді  алушыға  шот-
фактураны ... ...    ...  құн  ...  ...  ...  қосылған   құн   салығы
салынатын айналмдар бойынша – ... құн ... ...  ...  ... ... ... бойынша «ҚҚС-сыз» белгісін көрсетеді.
    Қосылған құн салығын ... ... үшін ... ... ...  ... шот-фактураның цифрлық мәні  бар  реттік  нөмірі,  шот-фактураның
толтырылған күні, тауарларды, ...  ...  ...  ...  мен
алушының тегі, аты, әкесінің аты не толық атауы, мекен жайы, сондай-ақ  өнім
берушінің комитент немесе  ...  ...  ...  ...  ...  ...  мен  ...   сәйкестендіру   нөмері,   ... ...  құн  ...  ...  тіркеу  есебіне  қойылғаны  туралы
куәліктің   нөмері,    ...    ...    ...    қызмет
көрсетулердің  атауы,  салық  ...  ...  ...  ...  ... ставкасы, қосылған  құн  салығының  сомасы,  қосылған  құн  ...  ...  ...  ...  ...   ...   құны
көрсетілуге тиіс.
    Акцизделетін тауарларды өткізген  жағдайда  шот-фактурада  акциз  ... ...    ...  ...  талаптарына  сай  келетін  ...   ... ... көрсетулерді өткізу кезінде оны ұсынушының:
    Комитент комиссионерге шот-фактураны жазған кезде- «комитент»;
    Комиссионер тауарларды, ... ...  ...  сатып  алушыға
шот-фактураны жазған кезде – «комиссионер» мәртебесі көрсетіле ...  ... ... ... ... ... ... бұрын жазылмайды  және
өткізу бойынша  айналым  жасалған  күннен  кейінгі  5  ...  ...    ... құн ...  ...  ...  ...  су,  газ  өткізуді,
байланыс қызмет көрсетулерін, коммуналдық  қызмет  көрсетулерді,  темір  жол
тасымалдарын,   сондай-ақ   ...   ...   ...   ... ... асыратын салық төлеушілер осындай өткізу  кезінде  оның
қорытындысы бойынша ... ... ... кейінгі айдың 20-шы  күнінен
кешіктірмей күнтізбелік  айдың  қорытындылары  бойынша  шот-фактураны  жазып
беруге құқылы.
      ... ...  ...  ...  ...  ...  ... айналым жасалған күннен кешіктірілмей жазылады.
       Шот-фактураға  ...  ...  мен  бас  ...  не  ... ... ... салық төлеушінің мөрімен  куәландырылады.
Шот-фактурада салық салынатын айналымының мөлшері тауарлардың,  жұмыстардың,
қызмет көрсетулердің әрбір атауы ... жеке ...    ... ... өзі ... ... ... жазатын шот-фактурада  салық
салынатын  айналым  мөлшері,  сыйақы  және  ...  құн  ...   ... ... ... ... сәйкес  барлық  лизинг  төлемдерінің
жалпы ... ... ...    ... ... қол ...  ...  желілердегі  веб-сайтта
орналастырылғандарды  қоса  алғанда,  мерзімді   ...   ...   ... ... құралының өзге де өнімін  өткізген  жағдайда,  шот-фактура
өткізу  бойынша  ...  ...  ...  ...  5  ...   кешіктірілмей
жазылады.
    Сыртқы сауда  келісімшарттары  бойынша  тауарларды,  жұмыстарды,  қызмет
көрстеулерді  ...  ...   ...   ...   ...  ...  көзделген   жағдайларды   қоспағанда,   тауарларды,
жұмыстарды, қызмет көрсетулердің құны және  ...  құн  ...  ... ... ... ... валютасымен көрсетіледі.
    Шот-фактура 2 дана етіп жазылады, ... ... ... ...  ...  алушыға  беріледі.   Бұрын   ұсынылған   ... ... ...  көрсетулерді  берушіні  және  сатып  алушыны
ауыстыруға әкеп соқпайтын өзгерістер және толықтырулар енгізу  қажет  ... ... ... ... бұрын  ұсынылған  шот-фактураның  күші
жойылады және ... ... ...    Шот-фактураны ресімдеу мынадай жағдайларда,  есеп  айырысу  бухгалтерлік
есеп ... ... ... ... табылатын бастапқы  есепке  алу  құжаттарын
қолдана отырып, халыққа ... ...  ...  ...  ... үшін банктер арқылы  жүзеге  асырғанда,  жолаушы  тасымалдау  жол
билетімен, оның  ішінде  әуе  көлігінде  ...  ...  ... ... ... жұмыстарды,  қызмет  көрсетулерді  қолма-
қол  есеп  айырысумен  өткізген   жағдайда   сатып   ...   ... чегі ... ... ... ...    ... шартына  сәйкес  келетін  талаптапмен  ...  ... ... ... ... алушыға шот-фактураларды жазып  беруді
комиссионер жүзеге асырады.
    ... ... ... ... ... жұмыстарды, қызмет
көрсетулерді  өткізу  бойынша   айналым   мөлшері   ...   ... ...  ...  ...  алушыға  өткізуді  жүзеге  асыратын
олардың құны негінде көрсетіледі.
    Комиссионер шот-фактураны мыналардың  ...  ...  ...  ... ... құн ...  төлеуші  болып  табылмайтын  комитент  ... ... ... ...  құнын  растайтын  құжат.  ...  ...  ...  ...  көрсетілген  тауарлардың,  жұмыстардың,қызмет
көрсетулердің құны  комиссионер  комитентке  жазып  ...  ... ... ... ...    ... ... жазып  беретін  шот-фактурадағы  салық  салынатын
айналым  мөлшері  өткізу  ...  ...  ...  тауарлардың,
жұмыстардың, қызмет көрсетулердің құы негізінде  көрсетіледі.  Комиссионерге
комитентке жазып беретін шот-фактурадағы  салық  салынатын  айналым  ... ... ... сомасы негізінде көрсетіледі.
    Салық салынатын айналым түзетілген кезде ... ...    ... салынатын айналым  мөлшерін  түзету  кезінде  қосымша  шот-фактура
жасалады, онда, цифрлық мәні бар ... ... ...  нөмірі  және
оны  жасау  ...  ...  ...  ...  ...  ... мен жасалған  күні,  тауарлардың,  жұмыстардың,  ...  ... мен ... ... ... және ...  нөмері,  қосылған
құн  салығын  есепке  алмай,  салық  ...  ...  ...   ... құн салығының түзетілген сомасы көрсетіледі. [8, 169-173б].
    ... құн ... асып ... ... салық төлеушіге қайтару салық
кезеңі ішінде қосылған құн салығы  жөніндегі  декларацияда  аталған  қайтару
туралы оның талабының негізінде ... ...    Егер ... құн ...  ...  салық  кезеңі  ішінде  қосылған  ... ... ... ... құн  салығының  асып  кеткен  сомасын
қайтару  туралы  талапты  көрсетпесе,  онда  бұл  асып  ...  сома  ...  құн  ...  ...  ...  ...   ...   қайтарылуға
ұсынылуы мүмкін. Бұл ретте қосылған құн салығын төлеуші  талап  қою  мерзімі
ішінде, 2009 жылдың 1 ... ... ...  ...  құн  ... ... ... қайтаруға құқығы бар.
      Салықтық тексеру нәтижелерімен ... ... құн  ...  ... ... ... салық кезеңі ішінде қайтару туралы талап  көрсетілген
қосылған  құн  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ... 180 күн ішінде жүргізіледі.
      ... ... ... ... ...  жалпы  салық  салынатын  айналымда
кемінде 70%- ды құрайтын ... ... ... ... ...  айналымдарды
жүзеге  асыратын  қосылған  құн  салығын  төлеушіге,  қайтару  туралы  талап
көрсетілген қосылған құн ... ... ...  ...  ...  ... 60 ... күні ішінде қайтару жүргізіледі.
      Қосылған құн салығының асып кетуі мыналар, ... ...  ... ... ... ... ауыл ...  өнімдерін  өндіруші-заңды
тұлғалар және селолық тұтыну кооперативтері үшін белгіленген  ...  ... ...      Бюджеттен қайтарылуға  жататын  қосылған  құн  ...  асып  ...  ...  ...  ...   ...   қайтарылуға   жатпайтын
қосылған құн салығының  асып  кеткен  сомасы  қосылған  құн  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  төленуге  жататын
қосылған құн салығын төлеуге  жататын  қосылған  құн  салығын  төлеу  шотына
есепке ... ...      Егер ...  ...  ...  құн  ...  асып  ...  сомасын
қайтару салық төлеушінің пайдасынан  бұрын  өсімпұл  есебінен  жатқызу  және
аудару арқылы  жүргізілген  ...  ...  ...  ...  ... ... ...  аударылған және қайтарылған  қосылған  құн  ... ... ...  келетін  өсімпұл  салықтық  тексерулердің  нәтижесінде
хабарлама негізінде бюджетке төленуге жатады.
      Қосылған құн ... асып  ...  ...  ...  ... ... ала салықтық тексеру жүргізбей қосылған құн салығын  қайтаруды
жүзеге асыру ... ...    ... құн  салығының  асып  кеткен  сомасын  қайтару  ...  ... ... ... құн ... жөніндегі декларацияны табыс еткен,  ірі
салық  төлеушілер  мониторингінде  кемінде  12  ай  ...  ...   ... құн ... асып кеткен сомасын қайтару  туралы  талапты  көрсете
отырып, қосылған құн салығы жөніндегі декларацияны табыс ететін  күні  ...  ...  ету  ...  ...  ...   ...   ... құн  салығын  төлеушілердің  қосылған  құн  салығының  асып  кеткен
сомасын қайтарудың ... ... ... ... бар.
    ... ... осы ... көзделген  талаптарға  сай  келетін
ірі  ...  ...  ...  ...  ...  ...  құрылу  жолымен   қайта
ұйымдастырылған кезде қосылған құн ... асып ... ...  ...  ...  қолдану  құқығы   қайта   ұйымдастырылған   ... ... ...    ... бақылау нәтижесінде осы тұлғаның қосылған құн салығы  бойынша
салық  есептілігінде  және  оның   ...   өнім   ...   мен   ... ... құн ...  бойынша  салық  есептелігінде  көрсетілген
деректері арасындағы айырмалар анықталмаған  ...  ...  құн  ... ... ... ... оңайлатылған тәртібін қолдануға құқығы бар.
    Тәуекелдерді басқару жүйесін  қолдану  нәтижесінде  тәуекелдер  санатына
жатқызылмаған, оңайлатылған ... ... ... жоқ тұлғалар  қосылған
құн  салығының  асып  кеткен  сомасын   қайтарудың   ...   ... ... бар.
    Грант қаражаттары есебінен  сатып  алынған  тауарлар,  жұмыстар,  қызмет
көрсетулер бойынша, ... ......  ...  ...  ... ... шартына бенефициар болып табылатын  мемлекеттік  органға,
егер  ...   ...   ...   ...   ...   ... ...  тағайындаушыға,  орындаушыға-  грантты  іске  асыру
үшін грант алушы болып тағайындалған тұлғаға төленген қосылған  құн  ... ...    ... құн ...  ...  ...  ...  немесе  орындаушыларға
қосылған құн  салығының  грант  қаражаттары  есебінен  төленгенін  растайтын
құжаттар негізінде жүргізіледі.
    ... құн ...  ...  үшін  ...  ...  есебінен  сатып
алынатын тауарлар, жұмыстар, қызмет  көрсетулер  бойынша  төленген  ... ...  ...  туралы  салықтық  өтінішке  қоса  грант  алушы  немесе
орындаушы  ...  жері  ...  ...  ...  ...   құжаттарды,
Қазақстан Республикасы мен шет мемлекет, шет мемлекет үкіметі  не  ...  ...  ...  ...  енгізілген   халықаралық   ұйым
арасындағы грант беру туралы шарттың көшірмесін, ...  ...  не  ... ...  ...  көрсетулерді  ұсынушымен  жасасқан  шарттың
көшірмесін, қосылған құн ... ... ... ...  өтінішпен  жүгінуі
кезінде оның орындаушы ретінде ... ... ...  ...  ...  ...  ...  тиеп   жөнелтілген   және
алынғанын растайтын ... ... құн ... ...  бөлек  жазып
көрсете отырып, қосылған құн салығын төлеуші болып табылаатын ұсынушы  жазып
берген шот-фактураны, жүк құжатын, тауар-көлік жүк ...  ...  ... ... ... ... адамының тауарды  алғанын  растайтын
құжатты, белгіленген тәртіппен ресімделген,  грант  алушы  немесе  орындаушы
орындаған және қабылдаған тауарлардың,  ...  мен  ...  ... тауарларды, жұмыстарды, қызмет  көрсетілерді  алған  үшін  ...  оның  ...  ...  құн  ...   ...   растайтын
құжаттарды табыс етеді.
    Қосылған   құн   ...   ...   ...    аккредиттелген
дипломатиялық  және   ...   ...   ...   және   олардың
персоналына қайтару.
    Қосылған   құн   салығын   ...   ...    ... және ...  ...  ...  және  дипломатиялық,
әкімшілік-техникалық персоналына жататын адамдарға,  олармен  ...  ... ... қоса ... ...  Республикасының  аумағында  сатып
алған тауарлар, орындалған жұмыстар, қызмет  көрсетулер  үшін  қосылған  құн
салығын қайтару, егер ... ... ... ...  қатысушы  болып
табылатын  халықаралық  шарттарда  немесе  қосылған   құн   ...   ... беру ... ...  түсіністік  принципін  растайтын  құжаттарда
көзделген болса,  жүргізіледі.  Қосылған  құн  салығын  қайтаруды  ...  ...   ...   ...   ...   тізбеге   енгізілген
өкілдіктердің орналасқан жері бойынша салық  органы  жүзеге  асырады.  Өзара
түсіністік принципіне ... ... ... ...  ...  ...  ...  мөлшері  мен  шарттары  бойынша  шектеулер   белгіленуі
мүмкін.  Қосылған  құн  салығын  ...  ...   ...   ...  ...  ...  Республикасы  Сыртқы  істер  министрлігі
уәкілетті органның келісімі ... ...    ... құн ... қоса алғанда, белгіленген тәртіппен жазып  берілген
әрбір жеке шот-фактурада және  төлеу  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   көрсетілегн   қызметтердің
сомасы тиісті  қаржы  жылына  арналған  ...  ...  ...  ... ең аз есептік көрсеткіштің 8  еселенген  мөлшерін  құраған  және
одан  асып   ...   ...   ...   ...   құн   салығын
қайтарылады. Салық органдары өкілдіктер жасаған жиынтық  ведомостардың  ... құн  ...  ...  ...  ...  Өкілдіктер  персоналының
мүшелеріне  қатысты  Қазақстан  Республикасының  Сыртқы  ...   ... ... ... ... ... табыс етіледі.
    Өкілдіктер  ...  ...  ...  сатып  алынған  тауалар,  ... ... ... ... ... ... уәкілетті  орган
белгіленген нысан бойынша қағаз жеткізгіште  тоқсан  сайын  жасайды,  мөрмен
куәландырылады  және  оған  ...  не  ...  ...  ...  ... ... қол қояды.
    Өкілдіктер жасаған ведомостар қосылған құн салығының төлегенін растайтын
құжаттардың көшірмелерімен  қоса  есепті  ...  ...  ...  ...  ...  мүшесінің   қазақстан   Республикасының   Сыртқы   істер
министрлігі Қазақстан  ...  ...  ...  ... ... ... ...  қосылған  құн  салығының  төленгенін  растайтын
құжаттардың көшірмелерімен қоса жиынтық ведомостарды ілеспе  ...  ... ... қосылған құн салығын қайтаруды салық  органдары  Сыртқы
істер министрлігінен  жазбаша  ...  бар  ...  ...  ... құн ... төленгенін растайтын құжаттарды алғанннан  кейін,  30
жұмыс күні ішінде жүзеге асырады.
    Салық  ...  ...  ...  және  ...  құн   салығының
төленгенін растайтын құжаттардың ... ...  ...  Қазақстан
Республикасының Сыртқы істер  министрлігіне  қоысылған  құн  салығн  ... ... бас ... ... хабарлайды.
    Қосылған құн салығы сомаларын  ...  бас  ...  ...  салық
органдары қандай бұзушылықтар болғанын және оларға  салық  органдары  қандай
құжаттар  бойынша  жол  берілгенін  ...   ...   ...   ... ...  ...  оның  ішінде  қосылған  құн  салығының
сомалары бөлек жазып көрсетілмеген  жағдайда,  ...  ...  ... ... көрсетулерді ұсынушыға қарсы тексеру жүргізіледі.
    Егер ... ... ... ... ... ... ...  құн
салығын қайтару қосылған  құн  салығының  төленгенін  ...  ...  қоса   ...   ...   ...   жиынтық   ведомстардардың
негізіндетауарлар сатып алынған, жұмыстар орындалған, ...  ... ... кейінгі 12  ай  ішінде  жүргізіледі.  Өкілдіктер  құжаттарды
салық органына ... және орыс  ...  ...  Шет  ...  ...  құжаттар  болған  кезде   өкілдіктің   мөрі   ... және  орыс  ...  ...  ...  ...  ...  құн
салығын қайтаруды салық органдары өкілдіктердің  және  өкілдік  ...  ...  ...  ...  ...   ... банктерін ашқан тиісті шоттарына жүргізеді. [8, 181-1187б].
    Күнтізбелік тоқсан  қосылған  құн  ...  ...  ...  ...  болып
табылады.
     Қосылған құн салығын ... ... құн ... ... ... жері  бойынша  салық  органына  есепті  салық  кезеңінен  ... ... ...  ...  ...  ...  кезеңі  үшін  табыс  етуге
міндетті.Декларациямен бір мезгілде салық кезеңі ішінде сатып  алынған  және
өткізілген ... ... ... ...  ...  ... ... етіледі, олар декларацияға қосымша болып  табылады.  Сатып
алынған және өткізілген тауарлар, жұмыстар, қызмет көрсетулер  бойынша  ... ... ... ... ... ...    ... құн салығын төлеуші бюджетке жататын жарнаға салықты орналасқан
жері бойынша есепті ... ... ... ... ... ...  ... салық кезеңі үшін төлеуге  міндетті.  Импортталатын  тауарлар  ... құн  ...  ...  ...  ...  ...  ... төлеу үшін айқындалатын күні төленеді.[8, 178-179б].
    Акцизделетiн тауарларға акциз есептi ... ... ...  ...  ... кешiктiрiлмей бюджетке аударылуға жатады.
    ...  ...  пен   ...   ...   ... ... акциз  өнiмдi  тапсырыс  берушiге  немесе  тапсырыс  ... ... ... күнi ...    ...  ...  аумағында  өндiрiлген  шикi   мұнайды,   ... ... ... ...  беру  ...  ...  олар  берiлген
күнi төленедi.
    Шарап материалын және ... ... ...  ...  ... ... маркаларын алғанға дейiн төленедi.
      ...  ...  ...  салу   ...   ...   жерi   ...    ... (авиациялық  бензиндi  қоспағанда)  мен  дизель  отынын  көтерме,
бөлшек ... ...  ...  асыратын  акциз  төлеушiлер  акциздi  салық
салуға байланысты объектiлердiң ... жерi ... ...    Салық  төлеушiлердiң  құрылымдық  бөлiмшелер,  салық  салуға  байланысты
объектiлер үшiн акциз төлеу тәртiбi.
    ... ...  ...  салық  салуға  байланысты  объектiлер
салық кезеңi iшiнде жүргiзген акциз салынатын операциялар  бойынша  акциздiң
есеп-қисабы ... әрi  ...  ...  -  ...  ...  есеп-қисап)  жеке
жасалады.
     Акциз бойынша есеп-қисап негiзiнде құрылымдық бөлiмше, сондай-ақ  салық
салуға  ...  ...  үшiн  ...   ...   ...   сомасы
айқындалады.
    Акциз  төлеушiлер  құрылымдық  бөлiмшенiң,   ...   ...   ... ...  жерi  ...  ...  ...  акциз  бойынша  есеп-
қисапты белгiленген ... ... ... мiндеттi.
     Бiр салық органында ... ... ... ... ... ... акциз төлеушiлер барлық объектiлерi үшiн акциз бойынша бiр  ... ...    ... ... қоса ... ...  ...  салық  салуға
байланысты объектiлер үшiн акциз төлеудi акциз төлеушi заңды  тұлға  ... банк ... ... ... ол ... ... жүктеледi.
    Дара  кәсiпкерлер  салық  салуға  байланысты  объектiлер  үшiн  ... ... ... есеп-қисапты  салық  салуға  байланысты  объектiлердiң
орналасқан жерi бойынша табыс етедi.
    Акцизге ... ... ай ... ... ... табылады.
    Әрбiр салық кезеңi аяқталған соң салық ... ... ... ...  ...  ...  ...  жөнiндегi  декларацияны   есептi   салық
кезеңiнен ... ... ... ... ... ... ... мiндеттi.
    Акциз төлеушiлер декларациямен бiр ... ...  ...  ... етедi.
    Импортталатын акцизделетін тауарларға акциз төлеу мерзімдері.
    Импортталатын    акцизделетін     ...     ...     ... ... заңнамасында кеден төлемдерін төлеу  үшін  айқындалған
күні кеден ісі мәселелер жөніндегі  уәкілетті  орган  белгіленген  ...    ...  ...  ...  алу  –  ...  ...  ...   дейін
таңбалануға жататын импортталатын акцизделетін  тауарларға  акциз  ... 204б].
    ... ... ... жанама салықтарды бюджетке төлеу  тәртібі  туралы
Қазақстан  Республикасының   кеден   ...   ...   ...   ...  ...  ...  үшін  2010  ...  1  шілдеден  жаңа  бюджеттік
сыныптама кодтары ... ...    ... ... ... ... ... одағына мүше мемлеттердің
аумақтарынан  импортталған  тауарларға  қосылған  құн  салығын  есепке  алу,
түсімдерді салықтық әкімшіліктендіру және ... жаңа екі БСК ...    105109 – ...  Федерациясының  аумағынан  әкелінетін  кеден  одағындағы
тауарларына қосылған құн салығы;
    105110 – ... ... ...  ...  ...  ... ... құн салығы.
    Осыған сәйкес, 2010 жылдың 1  шілдеден  Қазқстан  ...  ...  ...  мен  ...   ...  ...  импортталған
акцизделетін тауарларға акцизді төлеу үшін БСК енгізілді .[25; 26].
    Беларусь ... ... ... және ... ... ... ... алу қағидаттары туралы келісімдер қолданылады.
    ... ... ... ... саудада жанама салықтарды алу “баратын
елі” қағидаты бойынша  ...  яғни  ...  ...  ... ... ... ... кезде қазақстандық салық  төлеуші  жанама
салықтарды (ҚҚС және акциздер) Қазақстан  бюджетіне  ...  Егер  ...  ...  ...  ...  ...   ...   Беларусь
Республикасының немесе Ресей  Федерациясының  бюджетіне  түседі.  Бұл  ретте
тауарлардың импорты кезінде жанама ... ... ...  ...  ...    ... ... жанама салықтарды қазіргі сияқты  кеден  органдары  емес,
салық органдары алатын болады.
    Іс ... бұл ... ... ...  ...  қазақстандық  салық
төлеуші Ресейден апаратын жерге дейін тауар әкеле  жатыр  ...  Бұл  ... ... ...  яғни  ...  ...  ешқандай  кедергісіз
Қазақстан Республикасының аумағына тауарды әкеледі.
    Сонан соң тауар әкелгеннен  ...  ...  ...  ...  ...  ол  ... орын бойынша салық  органына  тауар  әкелу  туралы  өтінішті  қоса
жанама  салықтар  бойынша  ...  ...   ...   ...   ... төлеуге тиіс.
    Кеден  органдары  ...  ...  ...  ...  ...  ...  кедендік
ресімдеуді  және  кедендік  бақылауды  жүзеге  асырады.  Сонан  соң   жанама
салықтар толық ... ... ғана ... ... айналысқа жіберіледі.
    Кеден одағында  жанама  салықтарды  төлеу  ...  ...  ...  ескере  отырып,  сыртқы  экономикалық  ...  ...  ...  ...  ...  ...  әкелген   сәттен   бастап
тауарларды әкелген ... ... ... ... ... ... салықтарды  төлеу
бойынша кейінге қалдыруды алу мүмкіндігі бар.
    Одан  ...  ...  ...   ...   ...   алымдары   (жүк   кеден
декларациясының ... ...  үшін  50  ...  жүк  ...  ...  ...  парағы  үшін  20  евро),   сондай-ақ   тауарларды   кедендік
ресімдеуге байланысты басқа да ... ... ...       3  ... ... ... ... мәселелері мен жолдары


    3.1 Жанама салықтарды төлеудегі туындаған мәселелері




    Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ...  ... ... халқының әл ауқатын аттыру  мемлекеттік  саясаттың  ... - ... ... ... ... ... ...    Үкімет, Ұлттық банк, Қаржылық  ...  ...  ...  ... ... қарсы жүйелі де жедел іс-қимылдар жасауының  ықпалды
тетігін  қалыптастырып,  халықаралық  рыноктардың  Қазақстан   ... ... ...  ...  ...  ...  Қазақстанның  жаңа  сатыдағы
дамуының міндеттерімен сәйкестендіру қажет.
    Бұрынғы ...  ...  ...  өсуде  оң  рөл  атқарғанымен  ... іс ... ... ... ... және ... өсіп ...  170-
тен астам преференциялар (жеңілдіктер) болды, дегенмен Үкіметтің жаңа  Салық
кодексін әзірлеуі қажет ... Ол ...  ...  ... бизнестің “көлеңкеден” шығуына жағдай жасауы тиіс еді. [29,2б].
    Жаңа  Кодекс  салық  қызметтерінің  оның  ...   өз   ... ... ...  ...  мен  ...  төлеушілер
мүдделері үйлесетіндей тікелей іс-әрекет ету заңы сипатына  ие  болуы  керек
болды.
    2009 жылы ... ... ... ... ...  ...  ...  қабылданып,  бірқатар  салық   мөлшерлемелеріне   өзгерістер
енгізілді.
    Жаңа   ...   ...   ...   ...    ...    ...  жағдай  жасап,  «көлеңкелі»  секторды   барынша   қысқартуға
септігін тигізетін  ...  деп  ...  ...  жаңа  ...  кодексіне
бірқатар өзгерістер енгізілді.
    2009 жылы қосымша құн салығының ставкасы 12 пайызға тең ...  ...  ...  ...  ...  ...  құн   салығы   ставкасының
әлемдегі стандартты салықтар арасындағы  ең  төменгі  ...  бірі  ... ... қоса,  кодексте  қазіргі  жеңілдіктер  ...  ... ...  ...  құн  ...  есептелгеннен  асып  кету  ... ...  ...  ...  ...  Ал  2012  жылы  ... ... негізінде дебетті сальдоны автоматты  түрде  қайтару  жүйесін
толық   енгізу   ...   ...   ...   ...   ... жабдықтарға қатысты жеңілдіктер 2012 жылы  сақталатын болды.
    Біріншіден,  жаңа  Салық  кодексі  экономиканың  ...  ...   ... жағдай  жасайды,  экономиканың  көлеңке  секторын  қысқартуды
қамтамасыз етеді, Қазақстанның ... ...  ...  ол  ... ағымын ықпал  етеді  және  ...  ...  емес  ... ... ...  ...  ...  Салық  кодексін  тікелей
қолданылатын  заңның   принциптеріне   сәйкес   келтіру,   ...   ... ...  ...  ...  бақылау  жүйесін  құру  салықтық
жүйесінің  сыбайлас  жемқорлығын  азайтуға  мүмкіндік  береді   және   ... мен ... ... ... ... ... ...  етеді.
[30,2б].
    Екіншіден, кодексте көрсетілген басқа  салықтың  ...  ...  ...  ...  ...   ...   көшу   арқылы   негізгі   салық
заңдылықтары жаңартылады.  Бұл  халықаралық  ...  ...  және  ... ... ... ... ... асырылады.
    Бұл заңнан  мемлекеттің  ұтатыны  –  салық  салудың  тәртібін  ... ...  ...  ...  ...  Жеке  ...  ... жағы  –  айналымдағы  қаржылары  салықтан  ...  ...  ... ... ... жеке ... ... те  анағұрлым  жеңілдетілген
салық жүйесімен өмір сүреді. Яғни салық органдарында сағаттап кезек  күтпей,
уақытының көп бөлігін өз шаруасына ... ... сөз. [31, 15б].
    ... Жаңа  ...  салықты  әкімшіліктендіру  бағытында  да  ... қол ... ... былай алып  қарасақ,  біз  салық  салуды,
оның  ...  және  ...  ...  ...  ...  ...   салық
органдарының қызметін жетілдіреміз. Атап айтар  болсақ,  ақпараттық  жүйелер
дамиды. Мұның нәтижесінде, әкімшіліктендіру жүйесі де  жаңарады  ...  ...    ... және  ең  ...  ...  ...  ...  алдында
тұрған ең үлкен әкімшілік кедергі – салық есептілігінің шамадан  тыс  болуы.
Бұл бағытта үлкен-үлкен ... ... ...  Салықтың  негізгі  түрлері
бойынша  салық  есептілігі  барынша   ...   Жаңа   ...   ... ... ...  мерзімі  қарастырылған,  яғни  салық  төлеудің
жалпыға ортақ мерзімін  бір  айға  ...  ...  ...  қазір  салық
төлеушілер  әр  айдың  ...  ...  ...  ...   ...   ... біз оны жаңа заңда келесі  айдың  25-жұлдызына  жылжыттық.  ҚҚС
бойынша бір ғана салық төлеу кезеңі  белгіленді.  ...  ...  ...  ... бір ай немесе бір тоқсан болып  келсе,  енді  ол  бір  тоқсан  болып
өзгертілді. Бұл ... ...  ...  ...  ...  ... ... Мәселен, бұған дейін салық төлеушілер  ай  сайын  ҚҚС  бойынша
декларация тапсырып келсе, ал келесі жылдан ... ...  ...  ... ... ғана ... болады. Осылайша жаңа кодекс  шағын  және  орта
кәсіпкерліктің дамуына тұсау салатын әкімшілік кедергілерді ... ...    ... ... салу ... ... әлі де ... қажет ететін мәселелер
жоқ емес.
    Біріншіден, жалпы мемлекеттік  бюджеттегі  салықтардың  ...  ...   ...   және   ...   ...   үлес    салмағының    ... ...  ...  ...  ...  Салық  заңдылықтарына
енгізілген өзгерістер бойынша акцизделетін тауарлар құрамынан қымбат  бағалы
металлдардан  жасалған  ...  ...   ...     ...   ...  ...  ...  өндіру  мен  таратуға,   акцизделетін
қызмет түрлерінің көлеміне  тиімді  ...  ...  ... ... ... мен ...  нарығы  сапалы  түрдегі  ... ... ... ерекшеліктері бар  процестердің  бірі  болып  табылады.
Акцизделетін тауарды өндіру және сату көбінесе көлеңкелі  өндіріс  ... ... ... ...  жатады.   Қазақстан  Үкіметі  соңғы  ...  ...  ...  оның  ...   ...   өнімдердің
нарығына  бақылауды  күшейту   мақсатында   көптеген   іс-шараларды   ... ... ... ... ... іске  асырды.  Дегенмен,  әлі
күнге дейін алкогольдік өнімдер ... ...  ...  мәселесі
тиісті дәрежеде шешуін  таба  алмай  отыр.  Акциздің  ...  ... ... ... ... ... ...  ставкасы  азайған  кезде  заңды
өндіріс ұлғайды, ... ...  ...  ...  ...  қарай
кете бастайды. Бұл алкоголь  өнімдерін  өндірушілер  түрлі  әдістермен  және
жолдармен ... ... кете ... ... ... ...    ... кезде көптеген экономистер мен ғалымдардың пікірі бойынша ...  ...  ...  50  ...  ...   ...   ... үлесінде делінген. Мұндай жағдай тек біздің елімізде  тана  емес,
көршілес елдердің (Ресей) салық жүйесіндегі күрделі мәселелердің бірі  ... ... ... ... ...  бағыттарының  бірі  деп  ...  ...  ...  ...  ...  әкімшіліктің  тиімділігін
арттыру  тек  қана  акцизге  байланысты  емес,   бүгінгі   ...   ...   ...   ...   негізгі   бағыттарының    бірі    ... ... ... ...  салу  ...  ...  ... бұл мәселені шешудің мынадай екі жолы бар:
    -  біріншісі,  алкоголь  өнімдерін  өндіретін  ...  ...  ...  ...  ...  шығару.  Яғни,  спирт,   ... ... ... емес деп белгілеу.  Ал,  бұл  кәсіпорындарға
бірыңғай жүктеме салық түрін енгізу. Бірыңғай жүктеме салықты да  екі  ... ... ...    - әрбір  алкоголь  өнімін  өндірушісі  өзінін  ...  ...  ... ... ... Осы ... өндіріс көлемінің  белгілі  бір
мөлшерде бірыңғай жүктелген салық төленеді;
    -   ...  ...  ...  ...  қуатын  жүктеу  пайызының
төменгі  деңгейін  белгілейді,  осы  деңгейден  асқан  өнімнен  ...  ... ... ... ... ...    -  екінші жолы, алкоголь өнімдеріне  қайтадан  мемлекеттік  монополиясын
енгізуіне ... ... бұл екі ... да ... ... ...  талқылап,
жан-жақты зерттеп барып,  енгізген  орынды.  Сонымен  қатар,  қазіргі  кезде
қолданылып  жүрген  ...  ...  да  ...  ...   ... ...  алынатын  (1т  бензиннен  500  теңге)  бензиннің  ...  ...  ...  ...  ...  өсуі   ... ... жатқан зияны орасан зор екені жалпыға түсінікті.
       Осындай  ...  ...  шешу  ...   ...   ... ... ставкаларын, сапасы төмен, құрамында  қорғасын  мен  басқа
да қоспалары бар бензин  сорттарына  ...  ...  етіп  ... болады.
    Тағы бір айта  кететін  жағдай,  темекіге  салынатын  акциздің  ставкасы
туралы. Қазіргі ... ... ... ... ...  ставкасы  —  бір
мың дана темекіге 1000 теңге. Егер  бір  қорапта  20  дана  ...  бар  ...  50  ...  ...  1000  теңге  акциз  төленеді.  Сонда  1  қорап
темекіден алынатын ...  ...  20  ...  ...  ...  тартудың  зияны
туралы шаралармен қоса, егер  темекі  тартуды  азайтқымыз  келсе,  ... ... ... 35-40 теңгеге дейін жоғарылату  қажет.  Мұндай  іс-
әрекеттер көптеген Европа елдерінің тәжірибесінде  бар.  ...  ... ... ... ... ...  ...  арқылы,  темекі  тартқыштардың
санын азайтқан, яғни  акциздерді  тек  экономикалық  мақсатта  емес,  ... ... ... да ... ...    ... ... акциздердерді біртіндеп  көтеру  қарастырылған.  Атап
айтқанда 2011  жылдың  ...  2012  ...  ...  ...  мың  ... ... 1000 теңге, фильтрсіз  сигареттер  мен  папиростарға  600
теңге,  сигарларға  1220  ...  ...   бір   ...   95   ... әр ... 1220 ... акциз қолданылды. Одан кейінгі екі  жылда
темекі акциздері жыл сайын 25 пайызға  ...  ...  ...  ... адам баласына темекінің  қатерлі  ауруларға  алып  ...  ...  ...  ...  түсімнің  көлемін   арттыру   ... б].
    ...  ...  ...  ...  жалтаруға  қарсы   алдын   алу
шараларын қолдануға мүмкіндік беретін тиімді нормалардың болмауы,  ... ... бұзу ... ...  ...  ...  рәсімдерді  салық
органдарының жеделтетіп қолданбауы салықтық әкімшілік  жүргізуде  кездесетін
проблемалар  болып  табылады.  Қалыптасқан  ...  ...  ...  ... салық  төлеуден  жалтарудың  түрлі  схемаларын  ...  ... б].
    ... ... ...  ...  бірқатар  проблемалар  да  орын
алды.
    ... құн ... ... ...  12%-ға  ...  ...  ол  43
миллиард теңгеге аз түскен.  Қазақстан  ...  ...  шикі  ... кедендік баж салығы 2009 жылы қаңтарда алынып  тасталғаннан  кейін
баж түсімдері 257 миллиард теңгеге кеміген.
    Қазақстан ... ...  ...  ...  ...  және  көрсетілген  қызметтерге  салынатын  қосылған  құн   ... ... ... 1,8 есе асып,  республикалық  бюджетке  71,4
миллиард теңге аударылған.
    2010 жылы кедендік ... ... ... ...  төлемдер  мен
салық түсімдері 575,4 миллиард теңгені ( 105,5 %-ды )  ...  2009  ... 38,8 %-ға ... ...  шикі  ...  ...  экспорттық
баж  салығының  алынып  тасталуы,  қосылған  құн  ...  ...   ... тауарлар импорты көлемінің 25%-ға төмендеуі елеулі әсер етті.
    Импортталатын жекелеген тауар түрлерінің өлшем бірлігі құнының  ...  ...  ...  ...  бақылаудың   жеткіліксіз   екендігін
көрсетеді.
    2010  жылмен   ...   ...   ...   ...   тұста,
импортталған тауарларға салынатын қосылған құн  салық  түсімдерінің  ... ...    ... ... ...  ...  рет,  2009  жылы  ...  ... ... түсімдерінің  төмендегіні  байқалады,  дәл  осындай  ... да ...    ... ... баж ... бұрынғы жылмен салыстырғанда  11,2%-ға
төмендеген. Оның бастапқы белгіленген жоспар бойынша 40,1  миллиард  теңгеге
немесе 31,2%-ға төмендетілгеніне қарамастан, 94,9 %-ға ...    ... ... мен ...  ...  берілген  жеңілдіктердің  жалпы
сомасы есепті кезеңде 693,5 миллиард  теңгені  ...  бұл  ...  ... 44,6 миллиард теңгеге немесе 6,9 %-ға көп. [32,4 б].
    2011 ... 1 ... ... «ҚР- ның ... заң ... ... мәселелері бойынша өзгеістер мен толықтырулар енгізу керек туралы»  ... ... Онда ... 3 ... ...  ...  акциздердің  біртіндеп
көтеру қарастырылған. Атап айтқанда,  2011  жылдың  қаңтарынан  2012  ... ... мың дана ... ... 1000 теңге фильтрсіз  сигареттер
мен папиростарға  600  теңге,  сигариллаларға  220  ...  ...  ... 95 ... ... әр кг 1220 теңге акциз  қолданылатын  болады.
Одан кейінгі 2 жылда темекі ... жыл ... 25 % - ға өсіп ...    ... – ақ, мемлекет  алкоголь өнімдеріне акцизді  ...  ...  ...  ...  15  %  -  ға  ...  ...  Кедендік  одақ
елдеріндегі спирттік өнімдер бағасы шамалас  болуы  үшін  жасалып  отырғанын
айтып, ақталуда. [34,3 б].
    2009 -  2010 ... ... 35 %ға ... ...  ...  қаржы
сомасы 20 млрд теңгеге жетеді деген болжам бар.
    ... 575,4 млрд ... ... ... мен ...  ...  2009
жылдың  осындай  кезеңімен  ...  ...  ...  мен   ...  төмендеуі   бірінші   кезекте   импорт   ...   ... ... – ақ Кеден  төлемдері  мен  салықтар  түсімінің  ... ... ... ... ... бір ... импорт бажының  өзгеруіне  әсер
етті. Алдын ала деректер бойынша ... 100,4% - ға ... ...    ... ... - ... елдері  арасындағы  тауар  айналымы  57  млн  АҚШ
долларын құрап отыр. Өткен жылы ... ... ... ... ...  ел
қазынасына 18 млрд теңге түссе, 2011 жылдың  ішінде 3,6 млрд теңге  қазынаға
түсті.  Жеңілдетілген  тәртіп  ...  ...  ...  төлемдер   мен
салықтар 2 есеге артып, жалпы сомасы 59 041 000 теңгені құрады.
    ... ...  ...  ...  ...  ...  кедендік
рәсімдеу  кезіндегі  заң  ...  ...  тұр.  ...  ...  қайта
өндірілген кедендік төлемдер мен салықтар сомасы жылдан жылға артып  ... ... жылы ...  ...  ...  нәтижесінде  бюджетке
қосымша 122 400 000  теңге  қайта  ...  ...  ...  бұл  ... теңге болып отыр.
    2011 жылы  сыртқы  экономикалық  қызметке  қатысушыларды  ...  ... ...  ҚРҚК  214,  209-  ...  бойынша  5  факті  анықталып,
кедендік төлемдер мен салықтардан жалтарғаны үшін 72 000 000 теңге  ...  Ал  2010  жылы  бұл   ...   ...   ...   болған.
Салыстырмалы  түрде  алып  қарасақ,  өсім  65 200 000  теңгені  құрап  отыр.
[32,4б].
    ... ... ... ... ... ...  және  ... коньюктурасының жоғары болуы еліміздің сыртқы  сауда  айналымының  24,3
пайызға артуына ... ... 2011 жылы ... ...  ...  2010  жылмен
салыстырғанда 37,1 пайызға өсіп, 59,2 миллиард АҚШ долларын құрады.  ... ең ... ... яғни 71,7 пайызға артқан отын  –  энергетика
саласының тауарлары, 12,6 пайызға артқан  металл  және  ...  ...  ... ... Осы ... ... және газ ... экспорты 67,5  миллион
тоннаны құрап, жалпы экспорттық түсімдердің 64 пайыздан  ...  ...    ... ... 29,7 ... ... ... 4,8  пайызға  артты.  Импорт
құрылымында азық – түлік тауарларының үлес ...  ...  ... ет және ет ... ... 16 пайызға артты.  Керісінше,  машина
мен құрал-жабдықтардың импорты 14 пайызға азайып, жалпы  ...  ... 43,2 ... ... ... ... ... 29,5 миллиард  долларға
тең болды.
    Сыртқы сауда саласындағы көрсеткіштердің айтарлықтай  ...  ... және ... мемлекеттері арасында  2011  жылдың  нәтижесінің  өзінде
Ресеймен  және ... ...  ... 38 ... ...    ... өнімдердің Кедендік  одақ  елдеріне  экспорты  52,4  %  -ға
артты. Бюджетке құйылатын кедендік баждың өсімі 25 % ...    2010 жылы 1 ... ... ... ... ... ... одағы ерекше игі
ықпалын тигізгенін атап көрсету керек. Кеден ... ...  ... ... 2011 жылы Ресейге шығарылған  қазақстандық  тауарлардың
экспорты 35,9 пайызға,  Беларуське  шығарылған  ...  1,6  ...  ... ... ... көлемі 23,7 пайыз, ал Беларусь  импортының  көлемі
24,5 пайызға артты. Кеден  одағына  мүше  ...  ...  ... 2011 жылы 16,5 ... АҚШ долларын құрап, 28,1 пайызға өсті.  ... ... ... ... айналымы Қазақстанның жалпы сыртқы  сауда
айналымының 18,5 пайызына тең болды. [36, 4б].
    2011жылдың нәтижесінің өзінде Ресеймен   ...  ...   ...  ... өсті.
    Қазақстандық өнімдердің Кедендік  одақ  елдеріне  экспорты  52,4  %  ... ... ... кедендік баждың өсімі 25 % болды.
    Осының  бәрі   ...   ...   ...   ...   экономикалық
міндеттерін шешетін өте прагмитикалық әрі нақты жоба екенін анық көрсетті.
    Біз ... ... ... құру ... ...  ...  Ол
кеністік Қазақстандық өндірушілер үшін өнім өткізудің байтақ базарын ашады.
    Бұл бәсекеге шыдас беретін ...  ...  мен  ...  ...  үшін
біздің бизнесімізді ынталандырады. [37,9б].
    Салық  салынатын  импорт  құрылымында   неғұрлым   көп   үлес   ...  ...  ...  ...  ...   ...   ...   салынатын
импорттың жалпы көлемінде олардың үлесі 18,5%  ...  млн.  АҚШ  ... бұл ... ... ... 1,3% немесе 51,4 млн. АҚШ  долларына
артық. Тауарлардың бұл тобы бойынша 72,7 млрд.теңге сомада ҚҚС төленді,  бұл
2009 ... ... ... 10%-ға немесе 6,6 млрд.теңгеге артық;
    - іштегі өндірілетін тауарларға салынатын акциздер бойынша жоспар 104,7%-
ға ... ... ... 37,1 ... түсімдер 38,8  млрд.теңгені
құрады, оның ішінде:
    - алкоголь  ...  ...  ...  ...  -  ...  ... ... түсімдер алкоголь өнімін  сату  көлемінің  артуы  себінен
9,2 млрд.теңгені немесе 107,5%-ды құрады;
    - ... ... ... ... бойынша орындалу 101,0%-ды құрады
немесе жоспардағы  13,5  млрд.теңгеде  ...  ...  ...  және  ... өсуі есебінен бюджетке 13,6 млрд.теңге түсті;
    - ...  ...  ...  өндірілген  шикі  мұнайға,  газ
конденсатына салынатын акциз бойынша атқарылу  100%-ды  ...  ...  ... ... ... 0,02 млрд.теңге түсті.
    - бензинге және дизель отынына салынатын ... ... ... ...  ...  немесе  жоспардағы  15,0  млн.теңгеде  мұнай  өнімдерін  сату
көлемін арттыру есебінен іс жүзінде 16,0 ... ...    - ...  салынатын  акциздер  бойынша  17,3  млрд.теңге  жоспарда  іс
жүзінде 18,6 ... ... ... ...  ...  Жоспардың  асыра
орындалуының негізгі себебі 24 «темекі ...  тобы  ...   ... ... жеткізулері және аванстық төлемдері жүргізілген. [38, 2б].
      Мемлекеттік бюджетке түскен акциздердің өсу қарқыны ...  ...  ...  ...  бюджет  кірісіндегі  үлес  салмағының  ... ...  ішкі  ...  ...  ...  көреміз.  Сонымен
қатар, акциздердің ЖІӨ-дегі үлесі қарастырылып ... ... 0,7  ... 5 пайызға дейін төмендеген. Баршаға  белгілі,  елімізде  ...  ... ... ... ... өсу  ...  көбеймесе,  азайып  келе  жатқан
жоқ.  Ал,  акциздердің  өсу  ...  ...   ...   өсу   ... ... ...    ...  кодексінде  жалған  кәсіпкерлік  қызметін   барынша   төмендетуге
бағытталған  ...  ...  ...  ...  шеккен   шығыны
азаймай  келеді.  Есепті  жылы  180  ...  ...  ...   ...  деп  ...  ...  жасалған  мәмілелер  бойынша   шығыстарды
шығындарға жатқызудың  нәтижесінде  контрагенттер  ...   ... 101,2 ... ... ... ... жалған кәсіпорын   деп  танылған
378 кәсіпорын 81 миллиард теңгеге салық органдарына зиян  ...  ... – 21,3 ... ... 2009 жылы – 11,7 миллиард теңге.[ 40,2б].
    Салық органдарының тексеру нәтижелерінің  ...  ...  ... ... ...  қарастырудың  қорытындысы  бойынша  салықтар
мен өсімпұлдардың азайтылған сомасы 153,3 миллиард  теңгені  немесе  ... ... ... ( 2009 жылы – 0,5%, 2010 жылы - 11%)  ... ...  ...  органдарының  заңға  қайшы  актілері  бойынша  сот
шешімдерін орындауға бағытталған Үкімет ...  ...  342,4  ... ... осы ... ... қаржының  76,2%-  ын  құрады.
Есепті кезеңде бар ... 9 ... ... ...  ...  ...  құқық
қорғау  органдарының  бастамасымен  6  салық  төлеуші  тексерілді.   Тексеру
нәтижелері бойынша ... ... 21,1 ... ...  ...  өндіріп
алынбаған. [35,2 б].




      3.2 Жанама салықтарды төлемеу қылмысымен күрес шаралары


            ...  ...  ...   ...   ...   ... ... арасында 2012 жылға дейін 20 келісімшарт қабылданады.
      Кеден одағына қатысушы үш ... ...  ...  жылы  ... ... нормативтік құқықтық  базасын  2012  жылдың  1-  ші
қаңтарына дейін қалыптастыру туралы шешім қабылдаған  болатын.  Осы  ... ... үшін 20 ... екі ... ...  ...  Бірінші
кезең барысында, 2011 жылғы шілденің 1-не дейін 14 ...  ... ... ... бойынша 2012 жылғы қаңтардың  1-іне  дейін  қалған  ... ... ... ...  ...  бірнеше  бағытты
қамтиды. Мәселен,  мұнда  ...  ...  ...  атап  айтқанда,
бірыңғай макроэкономикалық саясат, бірыңғай бәсекелестікті  қорғау  саясатын
және  ...  ...  ...  жүйесін  бірыңғай   деңгейге   ... ...      ... қоса ...  емін-еркін  қозғалысқа  түсуі  үшін  ...  және  ...  ...  ...  құру  қарастырылып  отыр.
Сондай  -  ақ,  бұл  келісімдер  үш  ...  ...   ...   ...   ...   ...   жұмыс   істеуі    үшін    жағдай
қалыптастырады. Сонымен  ...  ...  ...  ...  күшінің  еркін
қозғалысын қамтитын шаралар да көзделеді.
      Кеден ... мен ... ... ...  ...  табыстан
маңызды орынды алады  және  мемлекттің  өмір  сүруі  ...  ...  ... ... ... күні ...  ...  бюджет  табыстарының  40
пайыздық қомақты үлесін құрайтыны белгілі.
    Дегенмен, кеден төлемдері мен алымдарын  ...  ...  ... бір түрі ретінде қауіпті қарқынмен  дамуда.  Кедендік  төлемдерден
жалтару амалдары  мен  ...  ...  ...  ...  ...  ... және бұл ... ашу да күрделене  түсуде.  Кеден  төлемдері  мен
алымдарын   төлеуден   ...   ...   ...   ...   ...  қауіпсіздігін,  экономиканың  әлемдік  шаруашылық   ... ...  ...  ...  ...  ісі  ... жүргізуші субьектілердің және мемлекеттік органдардың  құқықтарын
бұзады.
      Жекелеген,  ...  ...  ...  ...   жанама   салықтарды
төлеуден жалтаруы мүмкін.
      ... ... ... ... қарсы әрекет үшін іс-шаралар  кешені
жоспарланып отыр.
      ...  ...  ...  мен  Ресей  Федерациясының  салық
органдарымен  ақпарат  алмасу  үшін  ...  жүйе  ...   Одан   ...  ...  және   ...  ...  салық   органдары   арасында
туындайтын  мәселелерді  шешу  үшін   ...   және   ...   ... ... өкілдігін құру жоспарланып отыр. Сондай-ақ,  Қазақстан
және Ресейдің шекараға  жақын  облыстарының  салық  органдарының  ...  ... ... ... ...      ...  ...  өткізілуі  (темір  жол,  әуе,   теңіз,   авто
тасымалдары) туралы ақпарат  алу  ...  ...  ...  ... ... ... өзара іс-қимылдарын күшейту.
      Үшіншіден, ... және ... ...  ...  ...  ...      Бұл – ... өзара іс-қимылдар шаралары.
      Ведомство   ішіндегі   ...   ...   ...   ... ... ... және ... Федерациясымен өзара  сауда
жасайтын  салық  төлеушілердің  ...  ...  беру   ...   ... кетті.
      2009 жылдың 1 маусымынан бастап  “бір ... ... мен  ...  фирмаларының   қызметтеріне   қарсы   әрекет   ету   мақсатында   ... ... ... ... [27].
      ...  жеке  ...  түрлері  мен   баж   есебінің   жоғарлығы   осы
келеңсіздіктің басты  себептерінің  бірі  ...  ...  ...  ...  және  орта  ...  көлеңкелі  экономикаға   бастайды,   ал   кеден
ставкаларының жоғары болуы шынай импортерлерді  ...  ... ...    - ... және салық бақылауының төмен деңгейлігі;
    - құқық қорғау және бақылаушы ... ...    - ... және ... ... деңгейлері сәйкес келмеуі.
    Нақты  белгіленген  ерекшеліктердің  жоқ  болуы  және  кеден  ...  ...  ...  заңнама  құрамын   саралауға   арналғанбелгілер,
кедендік,  салық   және   ...   заң   ...   ...   ...  ...  ...   тұрғыда   топтық   өндеулер,   кедендік
төлемдерден жалтару ... мен ... ... ... ...  ...  ұсыныс  беру  және  арнайы  әдістемелерінің   жоқтығы   негізгі
себептері болып ...    ...  ...  мен  ...  ...  ...  ...  негізгі
себептері,  әлеуметтік-экономикалық  саласы.  Бұл  біріншіден   –   елімізде
өндірілетін ... ... ... ... ...  ...  саласын  жатқызуға   болады.   ...   ...   ... кедендік баж салықтарының жоғары  болуы.  Халықтың  әл-ауқатының
бір  ...  ...  және  жеке  ...  ...   ...   ... сауда қызметінің көбеюі, кейбір адамдар  қомақты  табысы  және
бағалы мүлкініңі  ...  ...  ...  әсер  ...  ...  ... тез төмендеуі, сонымен  бірге  кеден  төлемдері  мен  алымдарын
төлеуден жалтару қылмыстарының төмендеуі үшін обьективті жағдайлар  жоқ,  ... ... ... және ...  ...  ұдай  өсіп  ... ... жалтару қылмысының себептерін жоюға   қазірше  мүмкіндіктер
жоқ. Және  таяу болашақта  бұл  ...  ...  ...  ... ... тек алдын алу шаралары арқылы ықпал  етуге  болады.  Бірақ  бұл
салада көп  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  қамсыздандыру  керек.   Бұл  ...   ... ... жалтару қылмысын  алдын  –  ала  ескеретін  қылмыстық  -
құқықтық  ...  ...  ...   ...   ...   ...    Кеден төлемдері мен алымдарын  төлеуден  жалтару  саласындағы  қылмыстық
істердің өсуін алдын – ала  ...  ...  ...  мыналарды  айтуға
болады:
    -  ...   ...   және   ...   ...   ...    -  кедендік  (салықтық  )  ...  ...  ...  қойылатын
санкциялардың құқыққа қарсы әрекеттермен  күресуде жеткілікті еместігі;
    - бұл  қызмет  аясында  ...  ...  үшін  ...  ...    Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасының Құқықтық статистика  және
арнайы  есеп  жүргізу  ...  ...   ...   ...  бақылау  комитетінде   ҚР  ҚК  214  ...  ...  ...  ... ... ... 9 – да ...    Кесте  9 –  Кеден  органының  анықтауымен  ...  ...  ...      |                     ... ... ... қозғалған      |
|Кедендік бақылау     ... ...                            ... және        |                                           ...             |                                           |
|                     |ҚР ҚК 214 ...      |ҚР ҚК 214 ...      |
|                     |2008 жыл  |2009 жыл  |2010 жыл  |2011 жыл  |
|                     ...                     ...    ...    ...    ...    ... ...        |6         |2         |0         |4         ... ...        |6         |2         |2         |4         ... ...        |3         |3         |3         |3         ... облысы        |4         |5         |4         |5         ... ...        |5         |1         |0         |1         ... ...        |13        |5         |0         |56        ... Қазақстан      |10        |10        |7         |7         ...               |          |          |          |          ... ...        |3         |1         |0         |1         ... Қазақстан      |9         |6         |2         |3         ...               |          |          |          |          ... ...      |16        |3         |3         |12        ... ...      |2         |3         |3         |1         ... облысы     |1         |4         |3         |1         ... ...     |11        |2         |1         |0         ... ...  |2         |2         |1         |0         ...               |          |          |          |          ... ...      |3         |5         |5         |5         ... Қазақстан   |9         |8         |4         |4         ...               |          |          |          |          ... – ЖК          |0         |7         |1         |4         ...             |0         |0         |0         |0         ...               |1         |1         |1         |0         ... ... ... |9         |3         |3         |0         ...              |113       |73        |43        |111       |


    ... отырғанымыздай, кесте 9- да, Кедендік бақылау  комитетінің  берген
мәліметіне сәйкес кеден органының анықтауымен ҚР ҚК  ...  ...  ... ... ...  113  іс,  сәйкесінше  2009  жылғы  қаңтар-
желтоқсан  айларында  73  іс  ...  яғни  2008  ...  40  іске  ... ... 2010 ... қаңтар – тамыз айларында 43  іс,  сәйкесінше
2011 жылғы қаңтар – ... ... 111 іс ...  яғни  2011  жылғы
көрсеткіш бойынша 68 іске көп қозғалған.
    Ал, енді осы ... ...  ...  ҚР  ҚК  214  –  бабы  ...  ...  ...  басқарматерінің  ішінде  2008  жылғы  қаңтар  –
желтоқсан айларында ең көбі Қарағанды облысында  16  іс,  ...  ... 13 іс, ... ... 11 іс, Шығыс Қазақстан облысында 10  іс
қозғалса, ... – ЖК , ... ... ... бір  іс  ...  ...  ...  айларында  ең  көбі   облыстық   ...   ...  ...  ...  ...  10  іс,   ...   ... 8 іс қозғалса, Байқоңыр кеденінде қылмыстық іс тіркелмеген.
    Кеден органының анықтауымен ҚР ҚК ... ...  2010  ...  ...  айларында  Шығыс  Қазақстан  облысында  7  іс  ...   ...  ...  ...  ...  облысында,  Жамбыл   облысында   және
Байқоңыр  кеденінде  істер  қозғалмаған.  ...  2011   ...   ...  ...  ең  көбі  ...  ...  бақылау  басқарматерімен
Атырау облысында 56  іс,  ...  ...  12  іс  ...  ... ... ...  облысында  және  Байқоңыр,  ...  КБК  ... ... ...    ...  ОҚО  ...  КБД  ...  қызметінің  хабарлауынша  Оңтүстік
Қазақстан облысы бойынша Кедендік бақылау  басқармасының  қызметкерлері  ... ... ... мен ... ...  жалтару  оқиғасының  бетін
ашқан.  Жергілікті  шағын  кәсіптің   бірі   ...   ...   ... құны 474 мың  АҚШ ... құрайтын тауарларды  –  гидротурбинаға
қосалқы бөлшектер кешенін алып  келегн.  Кедендік  шекарадан  өтерде  ... ... ... ... қысқа  декларация  толтыру  арқылы
сатып алушы тарап  тауарын  –  «Шардара  ГЭС-ы»  ...  ...  ... деп ... ...  уақыттан  өтініш  хат  жазып,  қоймада
сақтау  мерзімін  тағы  1  айға  ...  ...  ...  ...  ... ...  тазарту  рәсімінен  өтпей  және  кедендік  төлемдер  ... ... ... ... ...  ...  ...  АҚ-на  сатып
жіберген.  Осылайша  бюджетке  7  миллионнан  астам  қаржы  ...   ... ... бақылау басқармаі тарапынан ҚР  Кеден  төлеуден  жалтаруды
деген айыппен жШС директорының үстінен Қылмыстық  кодектің  214  –  бабы  ... ... ... іс ...    ... ... мен ... төлеуден жалтаруға  қылмыстық  жауаптылықты
анықтау  үшін  Қаржы   полициясы   ...   ...   ...  нәтижесі  бойынша  кеден  ...  мен  ...   ... ... ... ... жолдармен жасалатындығы анықталды:
      - кедендік бақылаудан тыс ...  ...  111-  бабы  2  ...        ... ала отырып, ірі мөлшерде кедендік төлемдер мен салықтарды –
        8%;
      - ... ... ... ... ... - 9%;
      - ... ... ... ... алу - 8%;
      - ... сәйкестендіру құралдарын жалған қолдану - 36%;
      - контрабанда заттарын декларацияламау немесе күмәнді декларациялау –
        32 %;
      - ... ...  ...  ...  ...  ...  белгіленген
        мерзімде олардың төленбеуі - 7 %.
    ... ... мен ... ...  ...  қызметке  қатысушылар
төлейтіні белгілі. Қазіргі әлемдік дағдарыстың өтпелі кезеңінде  тұлғалардың
кеден төлемдері мен алымдарын төлегісі келмейтінні, сыртқы саудадан  ... ... ... ... ... ... ... 100 пайзыдық  кедендік
төлем төлейтін болса, оған түсетін пайда көлемі аз  ...  ...  ... ... ... ... ...  шаруаны  жаба  салады.  Осындай  кеден
төлемдері мен алымдарының төленбей лауазымды адамның қалтасына  түсуін  ... жүк ... ... ...  және  ...  ...  ...  пайдалана  отырып  кеден  төлемдері  мен  алымдарын   төлеуден
жалтару қылмысын анықтай алады.
    ... ... мен  ...  төлеуден  жалтару  қылмыстарына  қатысты
жүргізілген  зерттеудің  нәтижелерін   қорытындылауда   ...   және   ... ...  деңгейлігін,  құқық  қорғау  және  бақылаушы  ... ... ... және  ...  қылмыстардың  ішінде  жоғары
латенттілігін ( көрінбейтіндігін) көруге болады.
    Сондай-ақ,   кеден   ...   ...   ...   ...   ... ... қабылданатын келісімшарттар  бірыңғай  экономикалық
кеңістіктің нормативтік ... ...  ...  ...  ... бәсекелестікті қорғау саясатын және  табиғи  монополияларды  ... ... ... ...  ...  ...  ...  төлемдері
мен алымдарының төленуіне  кедергілердің  азаюын  көреміз.  Жоғары  салықтар
шағын және  орта  бизнесті  ...  ...  алып  ...  ал  ... ... болуы шынайы  импортерлерді  контрабандаға  итермелейді
.[42,69-73б].


























                                  ...    ...  ...  ...  ...  экономикадағы  алатын  орны   ерекше
алатындығын айта кетсек.
    ... ... ... және ...  ...  ...  мемлекеттік
бюджетке  айтарлықтай  мөлшерде  мол  түсім  түсіреді,   яғни   экономикалық
дағдарыс пен өндірістердің ... ... бұл ...  ...  ...  ...  төлеушінің  қаржылық  ахуалына,  инфляция  деңгейіне
қарамастан  мемлекет  бюджетінің  кірістерін  қалыптастырудың  сенімді  ... ... ... ... ...  ...  ...  салынатын  салық
және акциз салығы қазіргі  кезеңде  бюджетке  ...  ...  ... болып  отырғаны  белгілі,  аздап  және  ...  ...  ...  ...   ...   ...   мемлекетке   тигізер
пайдасы, іс жүзінде бұл салықтан ешқандай  салық  төлеуші  ...  ... және ... алушы тұлғалардың саны аз болғанымен, бұл  ...  ... ... ...    Қазіргі заманғы жанама  салықтардың  тарихы  ...  ...  ...  ...  шет  ...  ...  ...   мен   көпестерден,
порттарға келген ... ... ... алдында  сауда  келісімдер,
тауарлармен айырбас  және ... ... ...  жасалынған.  Жанама
салықтар бастапқыдан артықшылықтары бар  салықтары  болып  табылған  да,  ең
ақырында,  жағдайы  бар  ...  ...  мен  ...   оларды   төлеуге
міндеттелген.
    ... құн ... – бұл  ... ... бірі,  қайсысынан   мәжбүрлеп
табысты      алушылардан     ...      ...     және      ... мен  ... ... ... қосып,  жоғарылатады.   Бюджеттке
төлеуге жататын  қосылған құн  ...   ...  ...  жұмыстар  мен
қызмет  көрсетулер  аударылған   салық  сомасы   мен    ...   ...   ...  мен  ...  ...  ...  жататын   салық
сомасының  айырмашылығы  ...  ...  ...  құн ...   ...   ...   ...  талқылау   тарихы   екі   ...   ... ... құн  салығы   корпоративтік  қаржылық  қызығушылықтар
жағынан мекеме   айналымынан  ...  ...   ...   ... Сол себептен, оны  жою  ұсыныстарына  дейін салыққа   сын  айтылып
отырған.
    Мемлекеттік  ...  ...  ... ... құн    ...  ... және  қалыпты  табыс көзі ретінде қызметін  атқарады.
    Акциздер  –  ...  ...  және  ...  ...  ...  ...  салық.  Акциздерді  өзінің  артықшылықты  ...   ... ... жоғары бағалары  мен  тұрақты  сұранымы  ...  ... ...    ... ... ...  мемлекеттік  кірістердің  тұрақты  көзі  болып
табылады, екіншіден ...  ...  ...  ...  отырып,  қоғам
мүддесіне қарай тұтынуды реттейді. Акциз салығының салынуы  арқылы  әр  кез,
мемлекеттің байлығы, халықтың әлеуеметтік жағдайы,  ...  ...  ... ... етеді.
    Салық  Кодексінде   қосылған   құн  ...  ...    ...  ...  осы  ...    мақсатында   өнімді    өткізу   мен
өндірістің    шығындарын ... алу  ...  ...  және  барлық
салық  төлеушілерге   міндетті  салық  шот   -   ...    ... ... де, ... да ...  ...  және  ...  салығы өзін  есептелуінде белгіленген ретте  қолдануын жеңілдетеді.
          ...  құн  ... -  ...  ...  ...  ...  ...  соңғы тұтынушыға   толығымен   салынады.  Бірақ,  оның  реттеушілік
механизмін ... ... ... ... құн салығы бюджеттік   қаражаттардың
  ...  ...  ...  ...  эффектілі   рычактарынын   бірі,
өйткені, салықтық  түсімдердің  бағасының өсуімен  ...   ...  өсу  ...  ...  құн   ...  ...   мөлшерлемесіне
қарамастан, салық  түсімдер  өседі.  Салық   мөлшерлемелерін  әртараптандыру
жолымен,   ...    құн   ...   ...    ...   ...   ...  бостандық   береді.   Сонымен     ...   ... ... ...  құн  ...  ...  ...  реттеуші
құралы ретінде, сенімді рычагы  болып табылады.
    Қазіргі жағдайда   салық  жүйесіндегі жанама салықтардың  тұрақтылығын  
қамтамасыз   ету ... ... ... мен тәжірбиелер әдісімен  жүруге
тура келеді. Мұнда есте сақтау керегі бұл  әр түрлі жақтарға  қарай  өзгеріп
отыру, ... ... ... ... ... қауіпті.
    Жанама салықтарды төлеудегі негізгі мәселелерін атап өтейік:
     - ... ...  ...  ...  ...  ...  деңгейде
       болуы және ... ... үлес ... ...     - жанама салық ставкаларының қысқаруына байланысты, мемлекеттік  бюджет
       ... ...     - ... ... ... ... ... салық төлеушілердің  жанама
       салықтарды төлеуден жалтаруы санының көбеюі.
    Жанама салықтарды ... ... ... ... ... табуы үшін
төмендегілерді ұсынамыз:
    - салықтық әкімшілік қызметінің тиімділігін арттыру;
    - ... ... ...  салық  заңдылығында  орын  алып  тұрақтылығын
қамтамасыз ету;
    - ... ... ... ... ... жалтару қылмысын  алдын  –
ала ескертетін қылмыстық – ... ... ...     ... ... осы келтірілген шараларды жүзеге асырғанда,  жанама
салықтар ... ... ...    Осы ... ... ... мемлекеттік бюджеттегі  жанама  салықтардың
түсуін  жоғары  ...  ...  және  ...  ...  үлес   ...  жанама  салық  ставкаларының  қысқаруына  байланысты,  мемлекеттік
бюджет түсімінің азаюы  алдын  ...  ...  ...  жекелеген,  заңды
бұзатын салық төлеушілердің  жанама  салықтарды  төлеуден  жалтаруы  санының
көбеюі  ...  ......  ...  қамтамасыз   етілсе,
көптеген экономикалық тұрақтылықты және әлеуметтік ахуал мәселелерді  шешуге
тиек болады.






































































                                  ... ... ...      ...   ...   2020    жылға    дейінгі
стратегиялық даму жоспары. Ақиқат 2010ж. №3-6б
      2. ... ...  ... ... ... 77 б.
      ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдер» туралы ҚР-
ның Салық Кодексі,Алматы.2010ж, 10 ...      ... ... ... ... арттыру мемлекеттік
саясаттың басты мақсаты» атты жолдауы. 2008 ж, 6 ақпан.
      5.Н.Ә. ... ... ... жолдауы «Дағдарыстан жаңару  мен
дамуға»Астана//Егемен Қазақстан,  2009 жыл, 7 наурыз,7б.
      ... ... Ғ.Е. ... және  ...  ... ... б.
      7.Шеденов Б.А. //Оқулық: Алматы Ақтөбе 2006ж,314 б.
      8. Нұрымов ... С.А. ...  және  ...  салу//Оқулық:Астана
2009ж,546 б.
      9. Әубәкіров А.Ә. Эконоикалық ... ... ...      2004 ж,480 б.
      ... З.И. ... ... - ...  дұрыс  төлеп,адал  өмір
сүру».Егемен Қазақстан- 2008ж, 7 маусым.
      11.А.Д.Байдүйсенов. «Қазақстан салық  ...  ...  ... ... 2001ж, ... б.
      12. ... Б.Б. « ... есебі»//Оқулық Алматы Экономика 2008ж,  385
б.
      13.Крамаренко Т.Н. ... және ... ... //Оқулық Алматы:2007 ж.
      14.Шырынбекова  С.Ж.  ...  ...   ...   ... ... ...      15.Тілеужанова Д.Е. «Жергілікті бюджеттерді қалыптастырудағы  салықтың
реттеушілік механизмін жетілдіру».
      ... Б.Б. ... ... ... ... ... ж.
      17.Елубаева Ж.К. «Взаимосвязь налоговой политики и  налоговогомханиза»
//Финансы Казахстана,2003ж,№11,38 б.
      ... Б.Ж. ... және ...  ...  //Оқулық  Алматы:Қазақ
Университеті 2003ж.
      19. ... Б.Ж. Шет ... ... бб.
      20. ... ... 2009-353 б.
      ... ... Астанадағы филиалы 792б.
      22.Хабаршы ... ... ... ... №4(8) ...      ... ... 2007-488б.
      24.Шайдуллина   Г.М.   Салық   құқығындағы   салықтық    ... ... және  ...  ...  Хабаршысы,  Экономика
сериясы.- №4(44).- 2007.- 126-130 бб.
      ... А.Т. ... ...   тереңдеуі  жағдайындағы  салық
салудың әлеуметтік салдары//Алматы-2007,21 б.
      26.“Салық жүйесінің кейбір ... ... 2004ж. №6, 35-39 бет.
      ...  Ж.  К.  ...  налоговой  политики  и   налогового
механизма» ... ... 2003ж, № 11, 38 бет
      ... Н.Қ., ... С. ... ... 2005, 208-211 бб.
      29.Салық кодексінің талаптары//Астана ақшамы, Ақпан-2009 ж., 5 б.
      ... НС РК» ... №3-4
      31.// ... және ... ... ... 2009 жыл 24 ... жандандыру жолдары”, № 4-3-8 бб.
      ...  Ж.Н.  ...  ...  ...   ...   ... бюллетені, Бико баспа уйі, №10, наурыз 2009 жыл
      ... ... ... мен салық инспекторының ролі.// ҚазЭУ

      34.Асқарова  Ж.Н.  Корпоративтік  табыс  ...   ...   ... ... Бико ... уйі, №10, наурыз 2009 жыл
      35. Кәкімжанов З.И. Салық мәдениеті – салықты дұрыс төлеп,  адал  ...  ... ... – 2008 ж. - 7 маусым
      36. Шажанканова Б. Ж. История  развития  ...  ...      37.   ...   ...   ...    ...    ... бюллетені желтоқсан 2011 №51
      38. Налоги: Учеб. ... Под ... Д.  ...  –  4-е  ... и ... – М. ... и ... 2007 г
      39.  Жер  салығы  мен  ...  ...  ...   ...   ... ... Ақпан 2011 №7
      40. ... М.Ы. ... ... ... ... 2009ж, 245-
255 ...                                                                   ... А




            Қосылған құн ... мен ... ... ...      ... құн ...                    ...                               ...                                                               |
|     ... құн ... ...       |     ... өзінің артықшылықты |
|салынатын обьектісі сатудан түскен     ... ... ...     |
|бүкіл түсім-ақша емес, тек ...       ... ... ... мен тұрақты   |
|салынатын айналым мен салық салынатын  |сұранымы болатын тауарларды         ... ... ... құн болып   |өндірушілер төлейді. Акциз салығы   |
|табылатындығында. Қосылған құн ...  ... ... ... ... ... 40-тан астам елдерінде,  |және оны төлеу де жеңілірек болып   ... ... ... ...       |табылады.                           ... 17 ... ...      |                                    ... ... салу ... әр кез, ... ... халықтың         |
|әлеуеметтік жағдайын, экономиканың дамуын және тұрақтылығын қамтамасыз ету  ... ...                                                             |
|1. ... құн салығы, жаңа құн       |1.  ... ... ... ... орын ... ...  |көзі болып табылады                 ... ... ...                 |                                    |
|2. ... үшін де ...       |2.  ... ... ...  ... ...        |ұстана отырып, ... ... ...                           ... ...                  |
|3. ... өзгеруіне, төлеушінің    |3. Мемлекет үшін ... әрі ... ... ахуалына, инфляция деңгейіне  |болып табылады, себебі, салық       ... ... ...        ... бұл ... ...   ... қалыптастырудың сенімді және|қиындау болып табылады.             ... ... ... ...       |                                    ...                                                                   ... Ә




             ... ... ... ... ...    |Рет №    ... СЭҚ ТН|Акцизделетін тауарлардың түрлері   |Акциз          |
|         ...          |                                   ...     |
|         |              |                                   ... ... |
|         |              |                                   |үшiн ... |
|1        ...      |80 ... процент немесе одан    |600 теңге/литр |
|         |              ... ... ... бар    |               |
|         |              ... этил ... ...               |
|         |              ... және кез ...             |               |
|         |              ... ...   |               |
|         |              ... де ... ... ...    |               |
|         |              ... емдiк және фармацевтикалық |               |
|         |              ... ... үшiн          |               |
|         |              ... ... ...   |               |
|         |              ... ... ...       |               |
|         |              ... ... ...  |               |
|         |              ... басқа)                    |               |
|2        ...      ... ... этил ... ... |
|         |              ... ... емес, iшкi нарықта|               |
|         |              ... үшiн ...               |               |
|3        ...      |80 ... ... ... спирт |100% спирт  750|
|         |              ... бар                 ...     |
|         |              ... этил ...     |               |
|         |              ... ... және өзге де       |               |
|         |              ... iшiмдiктер (алкоголь       |               |
|         |              ... ... және ... |               |
|         |              ... ... үшiн          |               |
|         |              ... сондай-ақ белгiленген   |               |
|         |              ... ... ...       |               |
|         |              ... мекемелерге берiлетiн  |               |
|         |              ... ...                    |               |
|4        ...      |80 ... ... немесе одан    |60 теңге/литр  |
|         |              ... ... ... бар    |               |
|         |              ... этил ... ...               |
|         |              ... және ... ... ... |               |
|         |              |үшiн ... кез ...          |               |
|         |              ... денатуратталған   |               |
|         |              ... де ... ...              |               |
|5        ...      |80 көлемдiк проценттен төмен спирт |100% спирт 75  |
|         |              ... бар                 ...     |
|         |              ... этил ...     |               |
|         |              ... ... және ...      |               |
|         |              ... ... үшiн ... өзге  |               |
|         |              |де ... iшiмдiктер              |               |
|6        |2208          ... өнiмi ...         |100% ... 500 |
|         |              ... ... ...      ...     |
|         |              ... және ... ...   |               |
|7        |2208          ... ... ... ... |100% спирт 325 |
|         |              ... ... ...          ... литр    |
|         |              ... ... ...        |               |
|8        |2208          ... ... ... ... ... 170 |
|         |              ... ... ...            ...     |
|9        |2204, 2205,   ...                           |35 ...  |
|         |2206 ...   |                                   |               ... ... ...                                                       |
|10       |2204, 2205,   ... ... ... ... мен   |170 ... |
|         |2206 ...   |алкоголь өнiмiн өндiру үшiн        |               |
|         |              ... ...                |               |
|11       |2204, 2205,   ... ... мен ... ...    |20 ...  |
|         |2206 ...   ... үшiн ... ...        |               |
|         |              ...                          |               |
|12       |2203 00       ...                               |26 ...  |
|13       |2203 ...   |Құрамындағы этил спиртiнiң көлемi  |0 теңге/литр   |
|         |              |0,5 ... ... сыра       |               |
|14       ...      ... ...                |1000 ...         |              |                                   ...           |
|15       ...      ... ... ...   |600 теңге/1000 |
|         |              |                                   ...           |
|16       ...      ...                        |1200 ...         |              |                                   ...           |
|17       ...      ...                           |95 ...  |
|18       ...      ... ... бар             |1220           |
|         |              ... өнiмдi қоспағанда, |теңге/килограмм|
|         |              ... ... ... және ...               |
|         |              ... ... ...        |               |
|         |              ... ... ...       |               |
|         |              ... хорхорлы және өзге де   |               |
|         |              ...                             |               |
|19       |2709 ...   |Шикi ... табиғи газ конденсаты  |0 теңге/тонна  |
|20       |8702, 8703,   ... ... 3000 ...     |100 ...         ...      |см-ден жоғары жеңiл ...  |см             |


    ... ... номенклатурасы ЕурАзЭҚ СЭҚ ТН  кодымен  және  (немесе)
тауар атауымен айқындалады.












      -----------------------
      ... ... ...      ... ... салықтар




      жеке жанама салықтар




      ... ... ... ...      ... ...      ... салықтардың жіктелуі




Қосылған құн салығы




      ...      ... ...                            ... ...                                 ...                                  ...                              ... ...                                ... ...                             ... кеден баж




                              ... ... ...                     ... ... ... баж







                                 ... ...      ...                                                     ...      1-ші  Орынбасар




                               3-ші ...      2-ші   ... ... ... ... және ... ... тұлғалар аудитінің бөлімі




                       ... ... ету ... ... ету бөлімі




      Жеке тұлғалар ақпаратын қабылдау және өңдеу орталығы




Жеке тұлғалар аудитнің орталығы




Жанама салықтар ... есеп пен ... ... ... ... ... емес төлемдер бөлімі




      Жеке кәсіпкерлер ақпаратын ... және ... ... ... ету мен ... ... алу және сводтық талдау бөлімі







Өндіріп алу бөлімі




                    ... құн ... ... ...                                 ...                                    ...     ... ... ... өткізілетін тауарларға салық
                           салу ... ...                                  ...                                  ...                                 ...  
        
      

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 105 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұлғаның танымдық іс-әрекетінің қарым-қатынас арқылы дамуы172 бет
Жанама салықтарды есептеу және төлеу механизміжәне олардың бюджеттегі орнын талдау (Алматы қаласы Медеу ауданы бойынша Салық Комитетінің мәліметтері негізінде)66 бет
Қазақстан Республикасындағы тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы басқару жүйесін қалыптастыру жолдары21 бет
Адамның ажары3 бет
Ақша, банк, несие жүйелері12 бет
Басқарудың теоретикалық және әдістемелік аспектілері4 бет
Қазақстан-2030 стратегиясы3 бет
Қазақстандағы ақшаның пайда болуы5 бет
Қаржыландыру және қаржы менеджменті6 бет
«Dala Group» компаниясының қарыз қаражатын қалыптастыру механизмін жетілдіру жолдары14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь