Түркі халықтарының рухани құндылықтары

Түркі халықтарының тарихына қатысты ғылымда қыруар еңбектер жазылды. Кеңес дәуірінің өзінде де түркология ғылымына қызығып, өмірінің барлық күш-қуатын сарқа жұмсаған ғалымдар есімі жұлдыздай жарқырап тұрғаны мәлім. Бұл мәселеде түркі тектес халықтардың асыл қазыналарына қатысты айтарлықтай істер тындырған Е.Э.Бертельс, А.Н.Самойлович, С.Е.Малов, И.В.Стеблева, Ә.Н.Нәжіп есімдері ғылымда өз бағасын алған.
Қазақ халқының дарынды таланттары Ш.Уәлиханов, А.Байтұрсынов, С.Сейфуллин, М.Әуезов, С.Мұқанов, Е.Ысмайлов, С.Аманжолов, Қ.Жұмалиев, М.Ғабдуллин, Ә.Марғұлан, Б.Кенжебаев, Ә.Қоңыратбаев, Р.Бердібаев, М.Жолдасбеков, Х.Сүйіншәлиев, С.Қасқабасов, Ғ.Мұсабаев, Қ.Өмірәлиев, Ғ.Айдаров, Ш.Сатбаева, Ә.Құрышжанов, М.Томанов, А.Егеубаев, М.Мағауин, Н.Келімбетов, Ә.Кекілбаевтар және т.б. ғалымдар мен сөз зергерлері түркі тілдес халықтардың ортақ мұрасына әр қырынан үлес қоса білді. Данышпан Л.Н.Толстойдың «Білім ұлы адамды жуасытады, орташа адамды таңырқатады, күйкі адамды ісіріп кептіреді» дейтін ділмәрлықпен айтқан қанатты сөзі бар. Бұл сөздің дәлелін түркі тану ілімі бере алғандай. Себебі, түркі дүниесінің сырын ашып, құндылықтарын танытуда сандаған таланттардың ғылымдағы сара жолдары сайрап жатыр. Бір белгілісі «Түрік қағанатының ұланғайыр өлкесін мекендеген сан алуан тайпалардың бәріне бірдей түсінікті ортақ тілі болғандығы» [1,37].
Соның дәлелі ретінде көне ескерткіштер мен сандаған естеліктер қалдырғаны. Шетсіз-шексіз кең жазира даласы соншалықты кең болса, түркі әлемін тануда тым тереңдікті, мейлінше кемелдікті қажет ететін. Табиғат берген зерделіктің нәтижесінде жаратылысы айрықша ғұламалар қалыптастырған ілімнің бірі – тюркология. Бұл ілімнің басында әлемді дүр сілкіндірген В.Томсен, В.В.Радлов, Ю.Немет, Х.Н.Орхун, С.Е.Малов және т.б. жаңалықтары еске түседі. Бұл орайда «Тюркология ілімінің негізін қалауға лайықты үлес болып қосылған Радловтың алғашқы іргелі зерттеулер сериясы» [2,708] болып табылатын «Түркі тайпаларының халық әдебиеті үлгілері» [СПб, 1866-1907] атты он томдық әлемге әйгілі еңбегінің орыны айтарлықтай екендігі ғылымда лайықты бағасын алған. Сөзіміздің дәлелі ретінде А.Н. Самойловичтің «Ақиқатты ту етіп, әділін айтсақ, тюркологияның пайда болған сәтінен біздің заманымызға дейін В.В.Радловтай үлкен қайраткер болған емес» деуін айтсақ та жеткілікті. Дарынды ғалым ең алдымен түркі халықтарының ел аузында сақталып қалған асыл мұраларын мұхият жинақтап, бірнеше томдарға айналдырып, жарыққа шығарды. Европа халықтарының тілдеріне аударып, әлемге таныстырғанының өзі де ерекше тебіреніс тудырады. Осыншалық жинақтаған мұраларға байланысты В.В.Радлов: «1869 жылдан, Алтайдағы түркі тілдерін зерттеуге кіріскен алғашқы күннен бастап-ақ тек халық шығармашылығын жинауға көңіл бөліп қойғам жоқ, мүмкіндігіне қарай мол сөз қорын жинауға да күш салдым» [3], – деп жазады. Анығында жинақтаған қыруар мұраларымызды ғалым ғылыми тұрғыдан тексеріп, жан-жақты зерттеудің кейінгі толқынға кілтін ұстатып кетті. Түркі әлемінің құндылықтарын дәл осылай біртұтас алып, ғылыми-салыстырмалы әдістермен саралау алғашқыда дұрыс жолға түссе де, кейін күркіреген Кеңестік дәуір идеологиясына байланысты бөлшектеніп кетті. Тек қана лингвистикалық зерттеулерде болмаса, тарих, әдебиет, этнография, археология ғылымдарындағы ізденістер түбі бір түркі дүниесінен алыстап кетті. Ендігі уақытта көбінесе ежелгі түркі тайпаларының негізін құраған, кейіннен тағдыр талайынан бөлінген ұлыстар мен ұлттардың шеңберінде ғана зерттеле бастады. Бұл қасаң және қатаң қағиданың пайда болуына Кеңес Одағы құрамындағы түркі тілдес халықтардың рухани құндылықтарының зерттелуі ұшырап, ғылыми саралаудың методологиясын «ұлы халықтың» мұраларымен ғана салыстыра тексеру керек делінетін қисынсыз теорияны қалыптастырды. Солай десек те «Ғылым мен өнер жүрек және өкпе сияқты өзара тығыз байланысты, сондықтан бірі бұзылса, екіншісі дұрыс қызмет атқара алмайды» [4,183] дейтін данышпанның сөзінің айғағындай, көне түркі тас жазбаларының табылуы мен ғылыми тұрғыдан зерттелуі түркі тектес халықтардың қайта құрылуына, халық музыкасы, сәулет өнері саласындағы ізденістер арқылы түркі халықтарының табысуына өмірдің өзі қолайлы сәттер туғызды. Қатқан тоңдар мен сірескен сеңдер солай бұзылған еді.
1. Келімбетов Н. Ежелгі дәуір әдебиеті. – Алматы, 1991. – 264 б.
2. Смайлович А.Н. Радлов как тюрколог / Новый Восток. 1992.№2
3. Радлов В.В. Опыт словаря тюркских наречий. СПб, 1988. Вып. 1. (Предисловие)
4. Даналардан шыққан сөз. – Алматы, 1987. – 383 б.
5. Келімбетов Н. Аталған еңбегі.
6. Ибраев Ш., Бахадырова С., Рахымов Б. Түркі халықтарының фольклоры. – Астана, 2009. – 432 б.
7. Стеблева И.В. К реконструкции древнетюркской религиозно-мифологической системы. – В кн:, Тюркологический сборник. 1971. М., 1972.
8. Рахымов Б.С. Қазақ тарихи жырларындағы қаһармандар әлемі (Бабалар рухы және дәстүр жалғастығы). Ата мұра – асыл қазына. – Көкшетау:КМУбасп., 2007. – 152 б.
9. Абылай хан. Тарихи жырлар. – Алматы, 1995. І том.
Рахымов Б.С. Аталған еңбегі.
Кошғарии М. Девону луғотит түрк. Тошкент, 1960. І том, 44 б.
        
        Түркі халықтарының рухани құндылықтары
Түркі халықтарының тарихына қатысты ғылымда қыруар еңбектер жазылды. ... ... ... де ... ... ... ... барлық күш-қуатын сарқа жұмсаған ғалымдар есімі жұлдыздай жарқырап тұрғаны ... Бұл ... ... ... ... асыл ... ... айтарлықтай істер тындырған Е.Э.Бертельс, А.Н.Самойлович, С.Е.Малов, И.В.Стеблева, Ә.Н.Нәжіп есімдері ғылымда өз бағасын алған.
Қазақ ... ... ... ... А.Байтұрсынов, С.Сейфуллин, М.Әуезов, С.Мұқанов, Е.Ысмайлов, С.Аманжолов, Қ.Жұмалиев, М.Ғабдуллин, Ә.Марғұлан, Б.Кенжебаев, Ә.Қоңыратбаев, Р.Бердібаев, М.Жолдасбеков, ... ... ... ... ... ... Ә.Құрышжанов, М.Томанов, А.Егеубаев, М.Мағауин, Н.Келімбетов, Ә.Кекілбаевтар және т.б. ғалымдар мен сөз зергерлері түркі тілдес халықтардың ортақ мұрасына әр қырынан үлес қоса ... ... ...  ... ... ... қанатты сөзі бар. Бұл сөздің дәлелін түркі тану ілімі бере алғандай. Себебі, түркі дүниесінің сырын ашып, құндылықтарын танытуда сандаған ... ... сара ... ... ... Бір ...  [1,37].
Соның дәлелі ретінде көне ескерткіштер мен сандаған естеліктер қалдырғаны. Шетсіз-шексіз кең жазира даласы соншалықты кең болса, түркі ... ... тым ... ... ... ... ... Табиғат берген зерделіктің нәтижесінде жаратылысы айрықша ғұламалар қалыптастырған ілімнің бірі  -  тюркология. Бұл ілімнің ... ... дүр ... ... ... ... Х.Н.Орхун, С.Е.Малов және т.б. жаңалықтары еске түседі. Бұл орайда  [2,708] болып табылатын  [СПб, 1866-1907] атты он ... ... ... еңбегінің орыны айтарлықтай екендігі ғылымда лайықты бағасын алған. Сөзіміздің дәлелі ретінде А.Н. Самойловичтің  деуін айтсақ та жеткілікті. ... ... ең ... ... ... ел ... ... қалған асыл мұраларын мұхият жинақтап, бірнеше томдарға айналдырып, жарыққа шығарды. Европа халықтарының тілдеріне аударып, әлемге таныстырғанының өзі де ... ... ... Осыншалық жинақтаған мұраларға байланысты В.В.Радлов:  [3],  -  деп жазады. Анығында жинақтаған қыруар ... ... ... ... ... ... зерттеудің кейінгі толқынға кілтін ұстатып кетті. Түркі әлемінің құндылықтарын дәл осылай біртұтас алып, ғылыми-салыстырмалы әдістермен саралау алғашқыда дұрыс жолға ... де, ... ... ... ... ... ... бөлшектеніп кетті. Тек қана лингвистикалық зерттеулерде болмаса, ... ... ... ... ... ізденістер түбі бір түркі дүниесінен алыстап кетті. Ендігі ... ... ... ... ... негізін құраған, кейіннен тағдыр талайынан бөлінген ұлыстар мен ұлттардың шеңберінде ғана зерттеле бастады. Бұл қасаң және ... ... ... ... Кеңес Одағы құрамындағы түркі тілдес халықтардың рухани құндылықтарының зерттелуі ұшырап, ғылыми саралаудың методологиясын  мұраларымен ғана ... ... ... ... ... ... қалыптастырды. Солай десек те  [4,183] дейтін данышпанның сөзінің ... көне ... тас ... ... мен ... тұрғыдан зерттелуі түркі тектес халықтардың қайта құрылуына, ... ... ... ... саласындағы ізденістер арқылы түркі халықтарының табысуына өмірдің өзі қолайлы сәттер туғызды. Қатқан тоңдар мен сірескен ... ... ... еді.
Еліміз егемендік алғаннан кейін әлемдегі сандаған елдермен түрлі саладағы байланыстар жасалып, қазақ халқының тәуелсіздігі мойындалып, ... ... ... ... ... ... жақындасуына қолайлы нәтижелерге қол жеткізілді. Бұл мәселеде ... ... ... ... ... ... пен ынтымақтастық қарым-қатынастардың орнығуына ғылым мен өнер барынша ықпал етуі тиіс. Түрлі ... ... мен ... ... үстемдігі түбі бір түріктерді бір-бірінен алыстатып, әдеп-ғұрып, салт-дәстүрлері тамырлас халықтардың өмірлеріне  өзгерістер жасағаны баршаға аян. Алайда, олардың этностық ... бір ... ... ... екі ерекшелік бар екендігі анық:
Бірінші, ең басты көрсеткіштің негізі түркі тілінде екендігі ... ... ... ... ... тілдерінің классификациясы лингвистер тарапынан түсіндірілген. Ғылымда бұған байланысты әлі де терең тексеріліп, толық тұжырымдар жасауға тиісті мәселелер бар екендігі ... ...  ... ... халықтарының этникалық негізін бұлтартпай дәлелдейтін деректік мағлұматтарды ... ... ... ... ... бұл ... аса ... қарап, түркі әлеміне ортақ заңдылықтарды түбегейлі тексеруге ... ... ... ... тектес халықтардың тұңғыш рет фольклорлық мұраларын тұтастай саралауға ... ... ... ... сол іске осы мақала авторы да араласты [6]. ... ... ... ... еңбекті шығарудағы басты мақсат: тұтастай белгілі бір аймақта емес, бірі шалғай, енді бірі жақын жатқан ... ... ... ... ... ... қазыналарының ұқсас, сарындас келуінің сырын аңғарту болған. Кешегі ғылым тар шеңберде ғана жасалса, бүгінгі ... ... ... ... ... осы ... мәселеде түркі әлемін тануға фольклортану ғылымына жаңаша бағыт пен бағдар ұстау қажет. Ата-бабаларымыздың қалдырған аманатын асыл ... ... ... ... дүниені танып, білудегі сана-сезімі халық мұрасынан танылатыны біз ашқан жаңалық емес. Сонымен қатар фольклордың сан-салалы, салт-дәстүр, ... ... т.б. ... ... ... ... онда түркі тілдес халықтар фольклорын біліп-игеру, тұтастай саралай зерттеу халық пен халықты, ел мен елді жақындастырады. Түркітану ... ... ерте ... да, ... ... бір-бірімен жақындығы, рухани құндылықтарының ортақтастығы жайлы сөз ... ... ... болмаса, салыстырмалы түсініктер кең көлемде жүзеге асырылмады. Әрбір түркі халықтары бұл тұрғыдан ойлану керектігі ... ... ... ғасырлар тоғысының үкімі мен үзілген тарихтың алға бастар үкілі үміті екендігі анық. Олай болмаса, жаһандану кезеңінің жемсауына оп-оңай ... ... ... типологиялық, поэтикалық зерттеудің арнасын келер уақытта түркі әлеміне бұрып, тұтастай талдауларды қалыпты контексті-реконструктивтік әдістер мен семиотикалық ... ... ... ... ... біз ... та түсінікті.
Түрлі қоғамдық оқиғалар кезеңінде  өктемшіл, ұлтшыл, ақылсыз надандар да өз үстемдігін үстемелей жүргізді. Айталық күні кешегі империялық ... ... ... өз ... ... ,  деп келгені мәлім. Саясаттың салқынынан зардап шегіп, ғұрып-салттарынан алыстап, тілі мен дініне секемдік түскен, бабалар аманаты жолындағы ... ... ... ... ... ... көресің. Түркі халықтарының кейбіреулері өз дінінен басқа дінге ауысқан, рухани мұраларының ... өзі ... ... өкіліне айналғанын фольклорлық мұраларды ұшыратып қаламыз.
Жалпы фольклордың тектеріне сараласақ, онда халық ... ... ... ... ... ... ... қисынды. Түркі тілдес халықтардың фольклорында, халық прозасының түрлері: миф, әпсана, хикаят, ... ... де бар. ... ... ... ... ... Аспан мен жер, табиғат пен жаратылыс, адам мен қоғам, махаббат пен достық туралы таным-түсініктері ортақ ... ... ... ... ... болса, белгілі бір сюжеттер қаз-қалпында, жолма-жол қайталанылады. Оның басты себебі ерте дәуірдегі тыныс-тіршілігіміз, салт-дәстүріміз бір екендігін білдіретін түркі ... ... ... ... ... ғасырлар мен жылдар салған айырмашылықтар Адам аттары мен Кеңістік атауларында тұр. Қиыр Шығыс, ... және ... ... ... Кавказ аймағындағы түркі халықтарының ертегі, аңыздарында кейіпкерлер орыс ... мен жер ... ... ... ... ... Ертегі мен аңыздардағы Иван, Владимир, Павел, Белое озеро, Красная поляна т.б. бұған дәлел. ... есте жоқ, ... ескі ... ... ... ... ... Ендеше ондағы есімдер өзгерісі тағы да өктем саясаттың салқыны, бодандықтың күшті қарқыны жүзеге асқандығы дегеннен ... ... ... ... бір ... ауызша сөз өнеріндегі ертегілердің өзінен-ақ, әр халықтың мекендеп отырған жерінің қадір-қасиетін, ондағы өсетін өсімдіктер, ... ... мен ... ... мол мағлұматтар алуға болады. Мәселен, Алтай, Тува, Долган, Хакас, ... ... ... ... ... жайындағы ертегілерінде  -  аю, арыстан, жолбарыс, бұғы, т.б. ... көп ... ... аю ... қалыптасқан. Осындай ерекшелік құстар, балықтар және өсімдіктерге де байланысты айтылады. Ал, Орталық Азиядағы ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді екен. Аңдардан көбіне түлкі, қоян, қасқыр, жолбарыс, арқар, киік, ... ... ... айналған. Киелі құстар ішінде қарлығаш, аққу, сарыала қаз, ұлар ерекшеленеді.
Түркі халықтарының көпшілігінде Қожанасыр (Насредин) аңыз, ... ... ... ... түркі халықтарында Қорқыт, Алдар Көсе, Жиренше шешен, Асан Қайғы бейнелері аңыздың прозаның ортақ кейіпкері ретінде ... ... ... ... ... ... ... түсіндіруге көмекке келді.
Халық поэзиясындағы отбасы  -  ғұрып фольклоры поэзиялары барлық түркі тектес халықтарда бар және ... ... ... ... ... Мәселен, жар-жар, тойбастар, сыңсу, жұбату өлеңдері пішіні жағынан басқаша болса да, мазмұны жағынан үндестік танытады. Көлемді ... ... ... биігі эпостық мұралар. Түркі тектес халықтар мұрасында  лиро-эпосы, , , , , , ,  жырлары жиі ... ... ... ... ... мен ... ... қатысты екендігін көпшілік қауым жақсы түйсінеді.
Түрік қағанаты дәуіріндегі ерлікке тұрғызылған ғажап ескерткіштердің бірі  ... ... ... ... ... ... ... ғалымдар ондағы бірнеше жырлармен , ,  т.б. жырлармен ... ... ... ... ... Батырлықты дәріптейтін жырлардың сюжеттік ұқсастығынан басқа, назар аударарлық жағдайдың бірі  -  көне ... ... тұр. ... ең көне ... Көк ... және Жер ... ... қалыс қалмаған,  [7, 213-215]. Сондай-ақ, Қорқыт жырларындағы айтылатын Яншкент, Жент, Үзкент, Баршыкент, Сүткент, ... т.б. ... ... ... ... басты қалалары делінетін Сығанақ, Түркістан, Созақ т.б. ... ... ... (Есім хан, Абылай хан, , , ) жырларында да ... ... ... ... ... ... халқының түп негізі түркі екендігін анық түсіндіретін  -  ... ... [8, ... ...  -  ... руы ... Орда ... тұрып еді.
Шыңғыс хан немересі Береке хан,
Еділде зор мемлекет құрып еді.
Тоқай  -  ... ...  -  бір ... ... ... ... қосқан.
Әмір-Темір билеген жері еді,
Түркістан, Үндістан мен Билужстан.
Сұлтан Биязит  -  Түріктің сұлтаны еді,
Бүкіл ... ... ол ... ... ... хан ... ... мезгілі еді.
Баязит, Әмір-Темір, Тоқтамыс хан  - 
Біртұтас Түрік руға болған сұлтан.
Он төртінші ғасырдың ... ... ... өсіп ... үзінді ҚР Білім және ғылым министрлігі М.О.Әуезов атындағы ... және Өнер ... ... қорында сақталып келе жатқан  жырынан үзінді ретінде алынды. Бір кездегі түркі елінің шежіресін беретін мұндай үзінділер тарихи жырларда ... ... ... ... болып берілетін , , , ,  т.б. эпикалық жырлардың кіріспесінде еске салу дәстүрге айналған. ... , ,  ... ... ... ... ... жырлардағы назар аударарлық ендігі бір мәселе  -  тарихи жырлардың тілі мен ... ... ... ... кеп тұр ем, ... жарғақ, сары шалбар алтын түйме.
Бір жалғыз қара атты тұра салды,
Зәңгі екен қызылтасты тұтқан күйде.
(Абылай хан).
Мұндағы зәңгі сөзі тасқа қатысты айтылған. ... ... сөзі  деп ... ...  ... ... ...  -  үнтер офицер, моңғолша дзанги  -  ... кіші ... ... ... ... ... сардар сөзі қазақ тіліне иран тілінен енген. Бұл жырда көп кездеседі. Жырдағы оның мағынасы қол басшы, сарбаздар ... ... ... ... ... ... бір назарға ұстайтын жәйт тарихи жырлардағы қару-жараққа қатысты қолданылатын атаулар. Айталық, батырдың кигені  екені бірнеше жырда баяндалады. Мұндағыкіреуке шар ... ... ... ... Бұл ... тілі ... ... болып осетин тіліне ауысқан. Олардың ұлттық батырлары соғысқа киетін сауыты  деп аталады екен. Тарихи ... ... ...  делінеді. Бұл сөз қырғыз, қарақалпақ, башқұрт, татар тілдерінде  ұшырасады. Түрік тіліне қатысты сүңгі, ... ... ... т.б. бірнеше сөздерді жиі ұшыратамыз. Бұның бәрі ... бай, рухы ... ... ... ... ... ... екендігін көрсете алады [10, 23-24].
Түркі халықтарында айрықша ортақтықты дәлелдейтін халықтың нақыл сөздері деуге әбден болады. Бұл істе мақал-мәтел, жұмбақтар, шешендік сөз ... ... ... ... ... мұра ... ... Қашқаридің  [10] еңбегіндегі ұлағатты сөздер, мақал-мәтел, жұмбақтардың түркі тілдес халықтардың ортақ игілігі ... ... ... ... бүгінгі ғылыми қауымға қажетті іс болмақ. Мұндағы: , , ,  атты мақал-мәтелдер ... ... ... ... күні бүгінге дейін қолданылып келеді. Халықтың асыл сөз үлгісін жинақтаудағы  ... ... де ... үлес-салмағы барлығы мәлім. Рухани байланыстар мен қарым-қатынастардың ... ... бір ... ... ... түсетін  деуге болады. Шежіре жазу түркі тілдес халықтардың көбінде орын алған. ... ... ... ... ...  одан ... ... Диннің , Әбілғазының ,  және т.б. әрбір рудың, халықтың шығу тарихымен қоса, онда әпсана, миф, ... ... ... ... ... Бұның бәрі де түркі әлемін танытуға қосатын мол мағлұматтар мен дәлелді деректер болатындығы ... ... ... ... ... ... ... соза беруге әбден болады. Алайда осы мақсатта келелі істерді күн тәртібіне шығарып, ұлаңғайыр игілікті істер тындыру түркологияға жаңа ... пен соны ... ... ... ... ... ... күннің нұрындай сәулесін шаша бермек.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Келімбетов Н. ... ... ...  -  ... 1991.  -  264 б.
2. ... А.Н. ... как тюрколог / Новый Восток. 1992.№2
3. Радлов В.В. Опыт ... ... ... СПб, 1988. Вып. 1. ... Даналардан шыққан сөз.  -  Алматы, 1987.  -  383 б.
5. ... Н. ... ... ... Ш., ... С., Рахымов Б. Түркі халықтарының фольклоры.  -  Астана, 2009.  -  432 б.
7. ... И.В. К ... ... ... ...  -  В кн:, ... ... 1971. М., 1972.
8. Рахымов Б.С. Қазақ тарихи жырларындағы қаһармандар әлемі (Бабалар рухы және дәстүр жалғастығы). Ата мұра  -  асыл ...  -  ... 2007.  -  152 б.
9. ... хан. ... ...  -  Алматы, 1995. І том.
Рахымов Б.С. Аталған еңбегі.
Кошғарии М. Девону луғотит түрк. Тошкент, 1960. І том, 44 б.  
        
      

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәдени даму мен теориялар14 бет
Қожа Ахмет Иассауи дүниетанымындағы рухани кемелдену мәселесі153 бет
Ислам діні және құндылықтары туралы бастапқы түсінік13 бет
Орта мектеп химиясы бойынша сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру, сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары31 бет
Отбасындағы қыз бала тәрбиесі5 бет
Оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қазақтың ұлттық мұралары негізнде қалыптастыру.46 бет
Сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары36 бет
Ұлттық құндылықтар – білім бастауының қайнар көзі4 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Іскерлік этика құндылықтары мен қағидалары13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь