«Жаңа бағыт» саясаты және латын америкасы елдері

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі АҚШ-та капитализмнің материалдық-техникалық базасының дамуында жедел өзгерістер байқалды. 1922—1929 жылдарда жаңа техниканы өндіріске енгізудің бұрын болмаған табыстары және өндірістің жедел артуы «гулдену» — (просперити) терминін туындатты. Америка кәсіпорындарының өнім өндіруінің артуы өндірістік өлшемдермен де байланысты. Мыңдаған зауыттар миллиондаған біркелкі детальдарды шығаруға мамандандырылды. Өнім өндіру үрдісі қарапайымдандырылды.
Жаппай өндіру механикалық және электр энергиясының қуатты базасына арқа сүйеді. Электр моторының дамуы фабрикалар мен зауыттардың ішкі бейнесін өзгертті.
АҚШ-тың гүлденуі елді автомобильдендіру мен де байланысты болды. 1922—1929 жылдары АҚШ автомобиль зауыттары дайын және жиналмаған 33 млн-нан астам машина шығарды. Автомобиль құрылысының дамуы арқасында мұнай өндіру 2,5 есе артты. Автомобиль америка халқының көпшілігінің өмір салтын өзгертті. Ол халықтьщ тұрмысына, өлеуметтік жағдайына, қоғамдық өміріне ықпалын тигізді. Қалалардың арасын жақындатты, аймақтық кедергілерді жойды, штаттар мен қалалардың, қалалар мен фермалардың арасындағы байланысты жақсартты.
Ірі өнеркәсіп фирмалары мен компаниялары, корпорациялар әздерінің миллиардтаған капиталдарын құнды қағаздар — акциялар сату арқылы нығайта түсті. АҚШ-тың ондаған ірі қалаларында халық қор биржаларын төңіректеді. «Гүлдеудің» бес жылы ішінде жаңа миллионерлер пайда болды, ал бүрынғы миллионерлер болса өз байлықтарын арттыра түсті. Америка өнеркөсібі бүкіл капиатлистік әлемнің өндіретін өнімнің 48%-ын берді.
1929 жылдың қазан айында Нью-Йорк қор биржасында кенеттен акциялардың құлдырауы басталды. Американың «гүлденуі» кысқа уақыт ішінде тасталқан болды.
АҚШ-тағы экономикалық дағдарыстың ерекшеліктері. 1929— 1933 жылдары капиталистік елдерді қамтыған ауыр экономикалық дағдарыс АҚШ шаруашылығы мен халқына ауыр тиді. Өнеркөсіп өндірісі қатты құлдырады. Жұмыссыздық сол тұста американдықтардың өмірінің тұрақты белгісіне айналды. Жұмысын сақтап қалған-дардың өзі ертеңгі күніне сенімсіздікпен қарады. Фермалардың жағдайы ауырлады. Жер және мал шаруашылықтарының маңызды өнімдерінің құны екі-үш есе, одан да көп темендеп кетті. Бұл фермерлерді жаппай күйзеліске түсірді.
Экономикалық дағдарыс АҚШ-тың банк жүйесін де күйзелтті. Дағдарыс жылдары елдегі 5800 банктер өз жұмыстарын біржолата тоқтатты. Миллиондаған ұсақ салымшылар өздерінің соңғы жинақ ақшаларынан айырылды. Дүние жүзіндегі ең бай мемлекеттің жүз мыңдаған адамдары тақыр кедейге, баспанасыздар мен аштық жайлаған кезбелерге айналып, жұмыс пен азық іздеп ел ішінде тентіреп жүрді.
1932 жылғы президент сайлауы және Ф.Рузвельттің жеңіске жетуі. Республикалық партиядан сайланған президент Герберт Гувер елді күйзелісті экономикалық дағдарыстан алып шыға алмады. Жүрт келесі сайланатын жаңа президенттен зор үміт күтті. Демократиялық сайлауында айқын артыкшылыкпен жеңіске кол жеткізді. Демократтар Конгрестің екі палатасында да көпшілік орынды жеңіп алды.
Франклин Делано Рүзвельт 1881 жылы кәсіпкердің отбасында дүниеге келді. Ол отбасында тамаша білім алып, француз және неміс тілдерін жете меңгерді. Білімін жеке меншік мектепте одан әрі жалғастырды. Студенттік өмірді Гарвард университетінде, Колумбия университетінің құқық мектебінде білім алумен өткізді. Ол саясатқа ерте араласты. 1910 жылы демократиялық партиядан Нью-Йорк штатына сенат болып сайланса, 1913 жылы теңіз флоты министрінің орынбасарлығына тағайындалды. Атқарған қызметтері оны көпшілікке танымал етті. 1921 жылы Ф.Рузвельт мұхитқа шомылған соң, қатты салқын тиіп ауырып, өмірінің соңына дейін екі аяғымен жүре алмайтын сал ауруына ұшырады. Ауыр сырқатына қарамастан, ол саяси қызметке араласуын тоқтатпады. Демократиялық партияның ықпалды көшбасшыларының қатарынан берік орын алды. 1928 жылы Нью-Йорк штатының губернаторлығына сайланды, онда жәрдемге зәрулерге мемлекеттік кемек көрсетуді жүзеге асырды. Демократиялық партиялардағы көптеген әріптестерінен әлдеқайда бұрын саяси бағытта мәнді өзгерістер жасау қажеттігін түсінді. 1932 жыл оны Америка тарихындағы көрнекті қайраткерлердің қатарына қосқан жыл болды. Осы жылдан бастап Рузвельттің саяси мансабында шұғыл өрлеу бастапды. Демократиялық партиядан президенттік сайлауға үміткер ретінде елде реформа жүргізудің кең бағдарламасын ұсынды. Бұл бағдарлама тарихта «Жаңа бағыт» деген атпен белгілі болды.
        
        АҚШ: «ЖАҢА БАҒЫТ» САЯСАТЫ ЖӘНЕ ЛАТЫН АМЕРИКАСЫ ЕЛДЕРІ
      Бірінші дүниежүзілік соғыстан ... ... ... ... ... ... дамуында жедел өзгерістер байқалды. 1922—1929 жылдарда
 жаңа техниканы өндіріске енгізудің ... ... ... және ... жедел  артуы  «гулдену»  —   (просперити)   терминін   туындатты.   ... ...  өнім   ...   артуы   өндірістік   өлшемдермен   де
 байланысты. Мыңдаған зауыттар миллиондаған  ...  ...  ... ... Өнім ... үрдісі қарапайымдандырылды.
      Жаппай ... ... және  ...  ...  ...  базасына
 арқа  сүйеді.  Электр  моторының  дамуы  фабрикалар  мен  зауыттардың  ішкі
 ... ...   ...  ...  елді  автомобильдендіру  мен  де  байланысты   болды.
1922—1929 жылдары АҚШ автомобиль зауыттары дайын және жиналмаған 33 ... ... ... Автомобиль құрылысының дамуы арқасында  мұнай  өндіру
2,5  есе  артты.  Автомобиль  америка  ...  ...  өмір  ... Ол ... ...  өлеуметтік  жағдайына,  қоғамдық  өміріне
ықпалын тигізді. Қалалардың арасын жақындатты, аймақтық кедергілерді жойды,
штаттар мен  қалалардың,  ...  мен  ...  ...  ...   Ірі  ...  ...  мен  компаниялары,   корпорациялар   әздерінің
миллиардтаған капиталдарын құнды қағаздар — акциялар  сату  ...  ... ... ... ірі ... ...  қор  ...  төңіректеді.
«Гүлдеудің» бес жылы ішінде  жаңа  миллионерлер  пайда  болды,  ал  бүрынғы
миллионерлер болса өз ... ... ... Америка  өнеркөсібі  бүкіл
капиатлистік әлемнің өндіретін өнімнің 48%-ын берді.
   1929 жылдың қазан айында Нью-Йорк қор  ...  ...  ... басталды. Американың  «гүлденуі»  кысқа  уақыт  ішінде  тасталқан
болды.
   АҚШ-тағы  ...  ...  ...  1929—  1933  ... ... ... ауыр ...  дағдарыс  АҚШ  шаруашылығы
мен халқына ауыр тиді. Өнеркөсіп өндірісі қатты құлдырады. Жұмыссыздық  сол
тұста американдықтардың өмірінің тұрақты ... ... ...  ... өзі ... күніне сенімсіздікпен қарады. Фермалардың жағдайы
ауырлады. Жер және мал ... ...  ...  құны  ... одан да көп темендеп кетті. Бұл фермерлерді жаппай күйзеліске түсірді.
   Экономикалық дағдарыс АҚШ-тың банк ... де ... ... ... 5800 ... өз ...  ...  тоқтатты.  Миллиондаған  ұсақ
салымшылар өздерінің соңғы жинақ ақшаларынан айырылды. Дүние  жүзіндегі  ... ... жүз ...  ...  тақыр  кедейге,  баспанасыздар  мен
аштық жайлаған кезбелерге айналып, жұмыс пен азық іздеп ел ішінде  тентіреп
жүрді.
   1932  ...  ...  ...   және   ...   ...   жетуі.
Республикалық партиядан сайланған президент Герберт  Гувер  елді  ... ... алып  шыға  ...  Жүрт  ...  ...  ... зор үміт ... Демократиялық  сайлауында  айқын  артыкшылыкпен
жеңіске кол ... ... ...  екі  палатасында  да  көпшілік
орынды жеңіп ...   ... ... ... 1881 жылы ... отбасында  дүниеге  келді.
Ол отбасында тамаша білім алып, француз және неміс тілдерін  жете  ...  жеке  ...  ...  одан  әрі  ...  ...  ... университетінде, Колумбия  университетінің  құқық  ...  ...  ...  Ол  ...  ерте  ...  1910   жылы   ... ... штатына сенат  болып  сайланса,  1913  жылы  теңіз  флоты
министрінің   орынбасарлығына   тағайындалды.   ...   ...    ... ... ... 1921 жылы Ф.Рузвельт мұхитқа  шомылған  соң,  қатты
салқын тиіп ... ... ... ...  екі  ...  жүре  ...  ... ұшырады. Ауыр сырқатына  қарамастан,  ол  саяси  қызметке  араласуын
тоқтатпады. Демократиялық партияның ықпалды көшбасшыларының қатарынан  берік
орын ... 1928  жылы  ...  ...  губернаторлығына  сайланды,  онда
жәрдемге зәрулерге мемлекеттік ... ... ... ...  ... көптеген әріптестерінен әлдеқайда бұрын  саяси  бағытта  мәнді
өзгерістер ...  ...  ...  1932  жыл  оны  ...  ... ...  ...  қосқан  жыл  болды.  Осы  жылдан  ... ... ... ... ... ...  ...  партиядан
президенттік  сайлауға  үміткер  ретінде   елде   ...   ...   ... ...  Бұл  ...  тарихта  «Жаңа  бағыт»  деген  ... ...   ... ... ... бағыт»  саясаты.  Рузвельттің  президенттік
кызметке кіріскен (5 наурыз 1933 ж.)  тұсы  ...  ...  ... еді. 10 мың ... ... ... ...  отыруы  етек  алды.
Бұл  жағдай  ...  ...  ...  ...  ...  ... ... шығарудың жолын іздестірді. Арнайы Конгресс  мәжілісін
шакыртып, банктер жөнінде төтенше актілер қабылдатқызуға қол  ...  ...  ...  ірі  ...  ...  ...  алды,  ал  5  мың  ұсақ
банктерге несие берілмеді, сондықтан олар ...  ...  ...  ...  ...  ...  банктерді  дағдарыстан  құтқарудың  бағдарламасын
жүзеге  ...  ...  ...  ...  олар   ... ... елдің бүкіл алтын қоры шоғырландырылды. Мемлекеттің  банк
жүйесіндегі ролі күшейтілді. Ұсақ және орташа қаржылы салымшыларды қам-
сыздандыру жұмысы ... ... ... ...  ...  ...  ... Ф.Рузвельт үкіметінің «алғашкы жүз күнінің» бастапқы кезі  болатын.
Бұл кезде мемлекетті  ...  ...  ...  ...  ... ... ... өзінің  сайлаудағы  берген  уөдесін  орындады.
Жумыссыз-дықты тоқтату цшін ... ... ...  ...  ... асырылды.
   Өнеркәсіпті  қалпына  келтіру  туралы  ұлттық  заңның  (НИРА)   негізіңде
кәсіпкерлер  ...  жеке   ...   ...   ... ... соң заң ...  ...  Кодекстер  өндірістің  жағдайын
және келемін, сондай-ақ  қүн  мөлшерін  ...  Жеке  ...  ...  ...  ...  ...  мемлекеттік  бақылау
орнатылды.
   Ауыл шаруашылығын реттеу заңы бойынша фермерлерге  ...  ...  ...  ...  төлеуге  кірісті.  1933  жылы   ауыл   шаруашылығын
жекешелендіру өкімшілігі қүры-лып, 1935 жылдың басында фермерлерге  3  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ез   колына   алуы
экономиканы жандандырды.
   1935 ... ... мен 1936 ... ... Жоғарғы Сот НИРА  және  АҚШ
жүйесін тоқтату туралы шешім шығарды.
   Американдықтар  көңіл  күйіндегі  өзгерістер.   ...   ... ... ... ...  ушықтыра  түсті.  Осыған  байланысты
бүқара халықтың белсенділігі артты. ... ... ... ... көсіподақтарға мүшелікке өтті. Әлеуметтік реформаны жүзеге асыруда
көсіподақтар белсенді катысуы  керек  деген  тұжырым  жасалды.  Дағдарыстың
қиыншылығынан шыға ...  ...  ...  және  т.б.  ... әкілдері бүкіл халықтың қажетін  канағаттандыратын  кооперативтік
қоғам құратындығын жариялады. Бұл  бағдарламаны  жүзеге  асыру  үшін  ... ... ... ... ... Түптеп келгенде барлық  бүқаралық
қозғалыстардың  өлеуметтік  және  экономикалық  өмірді  мемлекет  ... ... ... етілді.
   Кәсіподақ қозғалысының өрлеуі. Жұмысшылар қозғалысының негізінде көптеген
жаңа  кәсподактар  ...  ...   ...   басқарған   Америка   еңбек
федерациясының таптық келісімпаздық қызметпен айналысқанын сынға алған  ... ... ... ... Ол көсіподақтардың қатарын — цехтық  көсіподақтар
күру жолынан бас ... ...  ...  яғни  ...  сәйкес
үйымдаспай,  керісінше  мамандығына,  кәсібіне,  діни   ...   ... сол ...  саласының  барлық  жұмысшыларын  біріктіріп,  кәсіподақ
кұруды талап етті. 1936 жылы Америка еңбек ... ... ...  ...  ...  оның  ...  ...  өзінің   «Өндіріс   кәсіподақтарының
конгресі» деп аталған орталығын құрды.
Өндіріс кәсіподақтары конгресінің құрылуы көсіподақтардың өсуіне және оңшыл
көшбасшылардың ... ... ... тигізді.
   Үкімет саясатындағы «солға ығысу» және ішкі  саяси  ...  ... жылы ... ...  ...  өзінің  жаңа  багыт  саясатында  «солға
ығысты». Либералдық реформада ... ... ... ... ... жылы 5 ... ... Роберт Вагнердің ұсынысымен  әзірлешен
«Еңбек  қатынас-тары  туралы»  Заң  ...  ...   ...   заңы   ... кәсіподақтар қозғалысына  қатысқаны  үшін  қудалауға,  ... ... ... ... ... тыйым салынды.
   1935   жылдың   14   ...   АҚШ   ...   ...   «Әлеуметтік
қамсыздандыру» Заңы қабылданды. Онда еңбек өтілі (стажы)  жеткілікті  болып,
65 жасқа толғанда зейнетке шығару, оларға ... ... ...  ... ... ... жөрдем ақының мөлшері  және  оны  төлеу  мерзімі
белгіленіп жүзеге асырылды.  ...  ...  ...  мүгедектерге
көмек көрсетудің мемлекеттік жүйесі де  қүрылды.  ...  ...  ...  ...  ...  ел   ...   ...   күресті   шиеленістіріп,
консерваторлық  күштер  үкіметке,  Ф.Рузвельттің  жеке  ...  ...   ... ...   Сонымен  бірге   «Жаңа   бағытты»   ...   ...   ... ... ... ұсақ  және  орта  буржуазиясына  жасаған
«ағайындық көмек» болып табылады. «Жаңа ... ... ... ... ... ... ...  тыныштандырды,  буржуазиялық  демократияның
негіздерін тұрақ-тандырды,  Американы  революциялық  қопарылыстан  ... ...  ...  ...  ...  рет  президент  болуы
Екінші дүниежүзілік ... ...  ...  ...  ...  күрделі
халықаралық жағдайда жұмыс істеуге тура келді.
   Сол жылдары  АҚШ-тың  ...  ...  ...  тыс  ...  ... ... оқшауланушылардың ықпалы орасан зор болды. Осы топтардың
ықпалымен 1935 жылы АҚШ Конгресі АҚШ-тың бейбітшілік үшін күреске қатысуына
кедергі келтіретін «Бейтараптандыру»  ...  ...  ...  Ф.Рузвельт
басқыншы мен басқыншылықтың қүрбаны арасындағы айырмашылықты жүргізу  қажет
деп  есептей  келе,  осы  ...   ...   ...   тұрды.   Фашистік
басқыншылықтың қаулаған кезінде ... ...  ...  мүдделі
барлық мемлекеттерді ынтымақтастық әрекетіне шақырды.
   1933 жылы 17 ... АҚШ ... ... ...  дипломатиялық  қарым-
қатынас орнатты. 1939 жылы жазда Ф.Рузвельт «Бейтараптандыру туралы»  Заңды
қайта қарау мәселесін қойды. Оның ... ... 1941 жылы  11  ... американ саясатының мүдделерімен сейкес келетін елдерге  қару-
жарақты  жалға  беруге  құқық  беретіп   ...   заңы  ...  ... ... ... дамуының ерекшеліктері. XX ғасырда бірте-бірте
өндірісті жетілдіру мен ғылыми-техникалык дамудың ... ене ...  ...  бұл  ...  ...  бағыттағы  ерекшеліктерін
айкындады. Саяси түраксыздык орын алды.
   Бразилия, Мексика,  Аргентина  сыртқы  саясатта  белсенділік  ...   ... ... ... ... 1910 жылы 20 ...  күні  ... буржуазиялык-демократиялық революция, 1917 жылы өз халқына  карсы
саясат  жүргізген  Диас  ...   ...   ...   сол   ...   ... Конституциясын  қабылдаумен  және  буржуазиялық-демократиялық
қүрылыс   орнатумен   ...    ...    ...    ... антиимпериалистік сипатта болды.  Оған  Мексика  ұлтының  ... ... мен ... ... атап  ...  ...  ... ұлттық  буржуазия.  Революция  халық  арасынан  Эмилиано  Самата,
Франциско Вилоя және т.б. жаңа ... ... ...  шығарды.  Бұл
революция Мексиканың бүдан кейінгі бүкіл тарихына зор ықпал етті. Революция
капиталистік даму  жолында  кедергі  болған  ...  ...  ... ... капитализмнің дамуына үлкен серпіліс берді.
   Л.Карденастың (1934—1940 жж.) президенттік  кезеңі  Мексика  мемлекетінің
экономикалық және саяси ... ...  ...  аса  ...  жылдар
болды. Оның үкіметі, еңбекшілердің мүддесіне сай, елдің  ұлттық  егемендігін
нығайтатын,  шетел  капиталын  барынша  шектейтін   ...   аса   ... және ... реформалар  жүргізді.  Төмір  жол,  шетел
мүнай  компанияларының  ...  ...  ...  ...   ... ... ... 18 млн га жер таратылып берілді.
   1933—1934  жылдардағы  Куба  революциясы.  1925—1933  ...  ...   ... Мачадо биледі. 1929—1933  жылдарғы  дағдарыс  Куба  экономикасына
ауыр соққы болып тиіп, жаппай жұмыссыздық көбейді,  ...  ...  ... ... омір ... тез ... Мачадо диктатурасына қарсы қалың
жүрт көтерілді. Жұмысшылар, шаруалар, студенттердің ұсақ және орта  буржуа-
зиялық диктаторға қарсы күресі 1933 жылдың ... ...  ...  жетіп,
Мачадоның   диктатурасы   қүлады.   Жаңа   буржуазиялық-либералдық   үкімет
экономикалық, әлеуметтік-саяси ... ... ... ...  ... күресті жалғастыра  береді.  Әскер  халық  жағына,  астананы  маңызды
жерлерін басып алды.  
        
      

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Латын америкасы мемлекеттерінің құрылтайшы биліктік тәжірибесі7 бет
АҚШ-тың ішкі жағдайы және “жаңа бағыт”36 бет
Жоғары оқу орындарындағы оқу үрдісінде оқытудың белсенді әдістерін қолданудың маңызы6 бет
Инновациялық процестің ұғымы мен мәні7 бет
Маркетинг бағдарламасы9 бет
Оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың ғылыми-теориялық негіздері9 бет
Педагогикалық зерттеулер әдістемесі» электронды оқулығын жетілдіру92 бет
Педагогикалық инновация10 бет
Қазақстан экономикалық жүйесінің нарықтық қатынастарға өту кезеңі5 бет
Өнімді жаңартудағы тиімділік және оны ынталандыру54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь