Биогенді d элементтер

Жоспар

1. d элементтер. Периодтық системадағы орны. Жалпы құрылыстары, қасиеттері.
2. Биогенді d элементтердің ағзадағы биологиялық ролі.
3. Биогенді d элементтердің қосылыстарының медицинадағы ролі.

4. Қорытынды.
Биогенді d элементінің биологиялық ролі және оның
қосылыстарының медицинада қолданылуы

d – элементтер периодтық жүйенің барлық қосымша топшаларында орналасқан. d элементтерді металдарға жатқызады, өйткені олар жоғары электр және жылуөткізгіштік көрсетеді және металдық жылтыры болады. Металдық байланысы өте берік болады. Сыртқы электрондық құрылыстары мынадай структураға сәйкес келеді.
(n-1) da nsb a = 1-10
b = 1-2
Атом құрылысы тұрғысынан алғандағы, бұл элементтерге тән сипат, ол ондағы элементтердің ядро заряды артқан сайын сыртындағы s және p деңгейшелер емес, ішкі екінші d деңгейіне тола бастайды. Демек, олардың сыртқы деңгейшесі өзгеріссіз қалады, яғни онда 1 немесе 2 электрон болса, онда олар өзгеріссіз. Олай болса, d элементтердің валентті электрондары сыртқы және сыртынан есептегенде ішкі екінші деңгейше болады екен. Мысалы Sc – скандий 4s13d 1, итрий 5s2∙4d1.
Оларға тән мұндай жалпы атом құрылымына орай, кейбір бірдей химиялық қасиеттер де болады.
d қатарындағы барлық элементтер металдар және олар өзінің жоғарғы беріктілігімен, жылу және электр өткізгіштігімен сипатталынады. Олар өзара және басқа металдармен құйма түзеді.
d элемент қосымша топшаларда орналасқан. Қосымша топшалар негізгі топшаларға қарағанда қысқарақ, себебі олардың бірінші элементі IV периодтан басталады. d элементтер ІV, V, VІ периодтарда s пен p элементтерінің арасына кіретін 3 декададан тұрады.
d элементтерге жатады:
IV периодта Sc – Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn;
V периодта Y – Zr, Nb, Mo, Tc, Ru, Rr, Pd, Ag, Cd;
Vi периодта La, Hb, Ta, W, Re, Os, Ir, Pt, Au, Hg.
Спектр нәтижесінде алынған мәліметтер 32 d элементтік тоғызының сыртқы ns қаптарында бір электроннан (24 Cr, 29 Cu, 41 Nb, 42 Mo, 44 Ru, 45 Rh, 47 Ag, 78 Pt, 79 Au) ал оныншы Pb-да тіпті электрон болмайтынын көрсетті. Мұндай «құлап түсу» арқылы түзілген электрондық конфигурация тұрақты болып, бұл құбылыстың нәтижесінде энергия бөлінеді. Бірінші қосымша топшаның элементтері реакцияласқанда реакцияға бұлардың сыртқы S-электрондары және ішкі (n-1) d электрондарының бір бөлімі қатынасады. Сондықтан бұл элементтердің валенттігі өзгермелі болады.
Сыртқы электрондық қабаттарында екі немесе бір S электрон болғандықтан, олар металдық қасиеттер көрсетеді. Сондықтан олардың ең төменгі тотығу дәрежелері қозған күйде екіге тең: ns2→ns’np’. Сырттан ішке қарай екінші толтырылмаған d-деңгейшесі қосымша топшалардың металдарына көптеген валенттік жағдайда болуларына мүмкіндік береді. Сондықтан, олардың қосылыстарының қышқылдық-негіздік, амфотерлік, тотығу – тотықсыздану қасиеттері де, осы тотығу дәрежелеріне тәуелді болады. Ең төменгі тотығу дәрежесінде металдардың оксидтері, гидроксидтері негіздік қасиет көрсетеді. Мысалы, FeO және Fe(OH)2 ең жоғарғы тотығу дәрежесінде қышқылдық қасиет көрсетеді. Мысалы, Mn2O7, HMnO4 орташа тотығу дәрежесінде амфотерлік қасиет көрсетеді. Мысалы, MnO2∙Mn(OH)4.
Сыртқы s және d деңгейшелерінде бос орбитальдардың сандары көп болғандықтан, d элементтер комплексті қосылыстар түзуге өте бейімді.
Қосымша топтағы металдарды Менделеев кестесінің бірінші тобынан бастап сегізінші тобына қарай, бұрынғы негізгі топтардағы элементтерді оқыған бағытқа қарама-қарсы бағытта өтеміз.
Мыс топшасы. Бірінші қосымша топқа мыс, күміс және алтын жатады.
Бұл элементтер үлкен периодтардың тақ қатарына орналасқан. Мыс топшасындағы үш металл да ауыр металдар, табиғатта бос күйінде кездесуіне байланысты өте ерте заманнан белгілі, мыстан басқа екеуі сирек, бытыраңқы металдар бір электрон болғандықтан бір валентті, бірақ сырттан екінші 18 электронды қабат жаңа толған, әлі қалыптасып тұрақты күйге келгендіктен кей (d) электрондарын химиялық байланыс түзуге бүге алады. Сондықтан мыс бір валенттілікпен қатар 2 валентті де болады. Алтын да үш валентті бола алады. Күміс көбіне бір валентте болғанымен екі және үш валентті қосылыстары да бар.
Мыс кейде жеке күйде кездескенмен, негізінен қосылыстар құрамында болады. Мыс кендеріндегі оның маңызды минералдары – мыс жылтыры – Cu2S, мыс каолчеданы - CuFeS2, сирегірек кездесетіндері нуприт - Cu2O, малахит - Cu(OH)2 CuCO3.
Мысты өндіруде пирометаллургиялық және гидрометаллургиялық процестер қолданады.
Күміс табиғатта таза дербес күйде қосылыстар құрамында кездеседі. Қосылыстарының маңыздысы күміс жылтыры – аргентит Ag2S. Кен ішіндегі мыс пен қорғасында алғанда күміс бірге шығады.
Алтын. Табиғатта таза түрінде кездесетін металл. Алтынның ұсақ түйірлері кварц ішінде немесе кварц құмы арасында шашыраңқы күйде болады. Алтынның табиғаттағы қосылысы алтын теллуриді AuTe2 құрамында және мыстың қорғасынның сульфид кендерінде болады.
Мырыш топшасы. Екінші қосымша топшаға мырыш, кадмий және сынап металдары кіреді. Бұлар 2 валентті болып келеді.
Мырыш. Табиғатта қосылыс түрінде кездеседі, ішіндегі мырышты алуға жарайтын минералдар мырышты алдамыш және галмей. Мырыш кендері біздің Қазақстанда, Оралда, Шығыс Қазақстанда, Сібірде бар. Мырыш кендеріндегі мырыштың мөлшері аз болғандықтан, ол кенді әуелі байытып, сонан соң құрамындағы мырышты бөліп алады. Таза мырыш электролиз арқылы алынады. Мырыш – көкшіл тартқан ақ металл. Қалыпты жағдайда морт болып келеді.
Кадмий көп қасиеті мырышқа ұқсас болғандықтан мырышпен аралас, мырыш кендерінде кездеседі. Сондықтан алынған мырышта әуелгі кезде әрдайым кадмий болады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. Бірімжанов Б.А. Нұрахметов Н.Н. «Жалпы химия»
2. Глинка «Общая химия»
3. Есімжан Алтын «Жалпы химия практикумы» Алматы 2004ж.
4. Құлдыбаев М.М. Ихсанов Ж.А. Жайлауов С.Ж. «Биогенді
элементтер» Алматы-1995ж.
        
        Жоспар
1. d элементтер. Периодтық системадағы орны. Жалпы құрылыстары,
қасиеттері.
2. Биогенді d элементтердің ... ... ... ... d ... ... ... ролі.
4. Қорытынды.
Биогенді d элементінің биологиялық ролі және оның
қосылыстарының медицинада қолданылуы
d – элементтер периодтық ... ... ... ... d ... ... ... өйткені олар жоғары электр
және жылуөткізгіштік көрсетеді және металдық жылтыры ... ... өте ... ... Сыртқы электрондық ... ... ... келеді.
(n-1) da nsb a = ... = ... ... ... ... бұл элементтерге тән сипат, ол
ондағы элементтердің ядро заряды артқан ... ... s және ... емес, ішкі екінші d деңгейіне тола бастайды. Демек, ... ... ... қалады, яғни онда 1 немесе 2 электрон болса,
онда олар өзгеріссіз. Олай болса, d ... ... ... және ... ... ішкі ... ... болады екен. Мысалы
Sc – скандий 4s13d 1, итрий 5s2∙4d1.
Оларға тән мұндай жалпы атом құрылымына орай, кейбір ... ... де ... қатарындағы барлық элементтер металдар және олар өзінің ... жылу және ... ... ... Олар ... басқа металдармен құйма түзеді.
d элемент қосымша топшаларда орналасқан. Қосымша ... ... ... ... ... ... бірінші элементі IV периодтан
басталады. d элементтер ІV, V, VІ ... s пен p ... ... 3 ... ... ... ... периодта Sc – Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn;
V периодта Y – Zr, Nb, Mo, Tc, Ru, Rr, Pd, Ag, ... ... La, Hb, Ta, W, Re, Os, Ir, Pt, Au, ... нәтижесінде алынған мәліметтер 32 d элементтік тоғызының сыртқы
ns қаптарында бір электроннан (24 Cr, 29 Cu, 41 Nb, 42 Mo, 44 Ru, 45 Rh, ... 78 Pt, 79 Au) ал ... Pb-да ... ... ... ... «құлап түсу» арқылы түзілген электрондық конфигурация тұрақты болып,
бұл құбылыстың нәтижесінде энергия ... ... ... ... ... ... ... сыртқы S-электрондары және
ішкі (n-1) d электрондарының бір ... ... ... ... ... ... ... электрондық қабаттарында екі немесе бір S ... олар ... ... ... ... ... ... тотығу дәрежелері қозған күйде екіге тең: ns2→ns’np’. Сырттан ішке
қарай екінші толтырылмаған ... ... ... металдарына
көптеген валенттік жағдайда болуларына мүмкіндік береді. Сондықтан, олардың
қосылыстарының қышқылдық-негіздік, ... ...... де, осы ... ... ... ... Ең төменгі тотығу
дәрежесінде металдардың оксидтері, гидроксидтері негіздік қасиет көрсетеді.
Мысалы, FeO және Fe(OH)2 ең ... ... ... ... ... ... Mn2O7, HMnO4 орташа тотығу дәрежесінде амфотерлік қасиет
көрсетеді. ... ... s және d ... бос ... ... ... d ... комплексті қосылыстар түзуге өте бейімді.
Қосымша топтағы ... ... ... бірінші тобынан
бастап сегізінші тобына қарай, бұрынғы негізгі топтардағы элементтерді
оқыған бағытқа қарама-қарсы ... ... ... ... ... топқа мыс, күміс және алтын жатады.
Бұл элементтер үлкен периодтардың тақ қатарына орналасқан. ... үш ... да ауыр ... ... бос күйінде кездесуіне
байланысты өте ерте заманнан белгілі, мыстан ... ... ... ... бір ... ... бір ... бірақ сырттан екінші 18
электронды қабат жаңа толған, әлі ... ... ... ... кей
(d) электрондарын химиялық байланыс түзуге бүге алады. ... мыс ... ... 2 ... де болады. Алтын да үш валентті бола алады.
Күміс көбіне бір валентте болғанымен екі және үш валентті ... ... ... жеке ... ... ... қосылыстар құрамында
болады. Мыс кендеріндегі оның маңызды минералдары – мыс ... – Cu2S, ... - CuFeS2, ... ... нуприт - Cu2O, малахит -
Cu(OH)2 CuCO3.
Мысты өндіруде пирометаллургиялық және ... ... ... таза дербес күйде қосылыстар құрамында кездеседі.
Қосылыстарының маңыздысы күміс жылтыры – ... Ag2S. Кен ... ... қорғасында алғанда күміс бірге шығады.
Алтын. Табиғатта таза түрінде кездесетін ... ... ... ... ... немесе кварц құмы арасында шашыраңқы күйде болады.
Алтынның табиғаттағы қосылысы алтын теллуриді AuTe2 ... және ... ... кендерінде болады.
Мырыш топшасы. Екінші қосымша ... ... ... және ... ... ... 2 ... болып келеді.
Мырыш. Табиғатта қосылыс түрінде кездеседі, ... ... ... ... ... ... және ... Мырыш кендері біздің
Қазақстанда, Оралда, Шығыс Қазақстанда, Сібірде бар. ... ... ... аз ... ол ... ... байытып, сонан соң
құрамындағы мырышты бөліп алады. Таза мырыш электролиз арқылы алынады.
Мырыш – ... ... ақ ... ... жағдайда морт болып келеді.
Кадмий көп қасиеті мырышқа ұқсас болғандықтан мырышпен ... ... ... ... алынған мырышта әуелгі кезде әрдайым кадмий
болады.
Сынап өте сирек таза түрінде тау жыныстарында тамшы – ... ... ... ... сыр деп аталатын минерал HgS сынап сульфидінің
құрамында болады. Сыр айқын қызыл түсті болғандықтан қызыл сыр ... ... ... сұйық металл, күмістей ақ, жалтырап тұрады, - 39о қатты
күйге көшеді.
Үшінші, төртінші, бесінші ... ... ... – скандий,
титан, ванадий топтарындағы металдар жатады.
Үлкен периодтардағы элементтердің электроидтарын ... ... ... ... ... ... оның соңғы электроны,
сыртқы қабатқа емес, сырттан санағнда екінші ішкі ... ... ... ... ... металдарында – 2 электрон, ванадий
топшасының металдарында – 3 ... ... ... байланысты бұл металдар
үлкен периодтың бірінші бөлімінде болғандықтан, бұлардың барлығы ... ... ... ... топшасы. Бұл металдардың қосылыстары жиналыңқы түрде сирек
кездеседі. Бұлардың өздері де, қосылыстары да әзір ... ... ... ... (LaCl3 ... ... зерттелгені лантан. Ол ақ түсті,
қалайыдан гөрі қаттырақ, ... ... ... ... Скандий мен
итридің де белгілі қасиеттері осы лантанға ұқсас. Барлығы да 3 ... ... ... ... ... ... және ... жатады.
Жер қыртысында мөлшері иод пен сурьмадан көьірек, ал ... ... ... ... ... іс ... қолдланылуы кем. Өйткені алу тәсілі
қиын. Бұлардың ... s2 ... мен ішкі d2 ... ... ... ... Сондықтан бұлар 14 валентті, теріс
валентті болмайды.
Титан табиғатты мынадай минералдар құрамында кездеседі: рутил ... FeTiO3, ... ... ... ... LrSiO4 және ... LrO2 ... минералдар
түрінде кездеседі.
Гафний. Жер қыртысындағы мөлшері күмістен 25 есе, алтыннан 1000 ... ... өте ... бір жерде көп ... ... ... ... ... ... ... ванадий, ниобий және тантал ... ... және ... ... сұр ... ... Үнсеуін де таза
түрде алюминотермия жолымен алуға болады.
Ванадий табиғатта шашыраңқы, ... ... ... 0,1% ванадий
бар кенді жақсы кен деп есептейді. Ванадий көбінесе темір және полиметалды
кендер құрамында болады. Біздің елде ... ... ... ... ... түйе ... - CaO∙2VO3∙V2O5∙4H2O деген ... ... және ... ... ... және ... ... түрінде Қола түбегінде, Оралда кездеседі.
Хром топшасы. Хром, ... және ... ... Бұл 3 ... зор, әрі ... ... күйде болып. көптеген қосылыстары
түзеді.
Хром жараытылста хромды теміртас FeO∙Cr2O3, Fe(CrO2)2 не ... ... ... ... Cr2O3 ... 12-55 ... болады.
Хром – ақ түсті, өте жалтырауық, өте ... ... ... d ... ... ... ... Хромның
биологиялық ролі. Ол микроэлемент ретінде ... мен ... ... енеді. Ол адам тінінің құрамында байқалды. Оның
негізгі бөлісі шаш пен бүйректе орналасқан.
Хромның биологиялық ролі әлі ... Хром ... ... валенттісі улы. Хромның алты және үш ... ... ... ... ... ... жарақатқа айналады. Хром буымен
жұтынғанда мұрын ішіндегі шеміпшектер ... ... ... ... болады. Хром қосылыстарымен тұрақты улану бас ... ... да ... ... ... ... Мұндай саладағы
кәсіби сақтандыру үшін, мол сумен жуынып, ас тұзы ... ... ... ... ол ... ... мен талмаған
электрондық құрылымына орай, әртүрлі 8 тотығу дәрежесінде бола алады.
Биологиялық ... ... +5, +6, ... +3, +4 ... ион түрінде
кездеседі. Мүмкін осындай әр түрлі күйде кездескендіктен болар, осы ... ... ... ... ... тірі ... ... үшін
жұмсалуы.
Молибденнің физиологиялық және паталогиялық ролі енді ғана зерттеліне
бастады. Алайда, бұл ... ... әр ... өсу, ... ... ауру процесстерге әсер ететіні даусыз.
Молибден бірқатар ферменттердің құрамына ... ... ... метаболизмдік активтілігінің өзара ... мен ... ... ... қалыптан артық болуы мыс пен кобальттың
концентрациясын төмендетеді. Молибден мыспен ... ... ... ... мен ... ... өзара әрекеттесуі, асқазан-ішек
жолында нашар еритін қосылыстың CuMnO4 түзілуіне әкелуі мүмкін.
Молибден кейбір ... ... ... атап айтқанда сүт пен сауырдағы касантин мен пуринді
тотықтырады. ... ... ... аса ... ... ролі ... ... пен ноқатта көп. Ол сүйек, бауыр, бүйрек, көн тіні
сияқты ... ... ... ... ... ... ... зат алмасуы бұзылып, дене, буын ісініп кетеді. Молибден
сүйектегі фосфорды алмастырып, ... ... ... дамуын бұзады. Ол
организмнен бүйрек және асқазан-ішек жолдары арқылы ... ... ролі өте ... және ол ... ... ... шамалы мөлшерде кездеседі. Марганецтің өсімдікте
жетіспеуі және оған сәйкес жануарда азаюы, бүйректе кемуі олардағы ... ... бұл ... құс ... жетіспеуі нәтижесінде, олардың
қанаты майысқыш, омырылған болады.
Марганец иондары кейбір ... ... ... ... түзілуін тездетіп, қанның ағымдық процесін
жақсартады, организмнің ... ... ... ... ... ... болуына ықпал етеді.
Маргнец өсімдіктің азотты біріктіріп жинақтау процесі және сондай-ақ
ақзатты синтездеу үшін қажет. Оның қосылыстары организмге аса ... ... ... қышқылын) синтездеуге қатынасады. Ересек кісінің
марганецке ... ... ... 8 мг. Ол ... өнімдерінің арасында
қызылшада, помидорда, ноқатта, бұршақта, картопта кездеседі. Бұл элемент
балалар ... үшін ... ... ... ол организмнің дұрыс өсуіне
ықпал етеді. Марганец қандағы қанттың мөлшерін төмендетеді, ... ... ... оң әсер етеді, миотропты әсер етіп, атеросклерозды
тепсейді. Марганецті өндірумен байланысты ұзақ жылдар жұмыс істегенде, ... (MnO2) ... ... ... ... шектен тыс жинақталып
жүйкеге әсер етіп, бауырда, ... ... ... тудырады.
Темір – макроэлемент, гемоглобинде (эритроцитте) көкетте, ... ... ... ролі ... ... ... және ... ферменттерінің құрамына кіріп, тотығу-тотықсыздану
процестеріне қатысады. Темірдің ағзада жетіспеуі анемия ауруын туғызады.
Кобальт ... ... ... ... ... ... ... қанайналым, тыныс алу процестерін жақсартады. Көптеген
ферменттерді, витамин В12-ні синтездеуге қатысады.
Никельдің биологиялық ролі инсулиннің ... ... ... ... ... ... өтте, теріде, көздің
мүйізді қабығында болады.
Мыс микроэлемент ол бауырда, ... мида ... ... мен ферменттердің құрамына кіреді ... ... ... алу, зат ... ... және ... тотығу-
тотықсыздану процестерін активтендіреді.
Мырыш – микроэлемент, бауырда, өтте, көз торында, тісте, ... ... ... безінде, гипофизде болады. Инсулиннің басқа да ферменттің,
ұлпа түзетін белоктың, генетикалық хабарландырушылардың, жыныс азғаларының
құрамына ... ... ... А витаминінің концентрациясын
тұрақтандырады; ... -ын ... ... ... ... ... ... тенсейді, шашты түсіреді, жыныс безінің жұмысын
нашарлатады.
Сынап-қосылыстары өте улы, олар белоктармен ... ... ... әрекеттерін, бүйрекке, жүйке жүйесіне жинақталып, олардың
қалыпты жұмыстарын бұзады.
Биогенді d элементтің қосылыстарының ... ... ... ... ... ... іс жүзінде қолдау тапты. Онымен қанның
құрамына енетін элементті ... ... ... ... қанша уақыт жүретінін, айналған қанның көлемін, асқазан ... ... қан ... ... ... Хром оксидін сүйел
сияқтыларды күйдіру үшін қолданады.
Калий- дихроматының қаныққан ... мен ... ... ...... ... және ол өте ... тотықтырғыш.
медицинада арнаулы қолдау тапты. Ол микроорганизмді керемет ... Ол ... ... ... және оны дезинфекциялаушы зат
ретінде ... ... ... кездемелер ұзақ уақытқа дейін төзеді.
Калий- перменганаты медицинада 5% ерітінді ... ... ... ... үшін және қан ... ... ... Оның мұнан
да әлсіз ерітінділермен ауызды, тамақты шаяды. Калий- ... ... ... оның өте ... ... байланысты.
Марганец сульфаты, , атеросклерозды емдеу үшін ... ... ... ... ... ... азайып, қандағы холестерин мөлшері қалыпты болғаг.
Тантал хирургияда сынған сүйектерді біріктіруге жұмсалатын болды,
өйткені дене ... ... ... - қатты заттар,
гидроксидтері коллоидты тұнба, қасиетері амфоерлі.
Ағзаға қажетті мөлшері 1 мг Ал- ... де ... ... атқарады.
үлесіне қарай практикалық медицинада Ляпис, ... атты ... ... ... 100 ... ... 7 грамм
болса ол деп есептеледі. ... ... ... атты ... ... Ол ... ... бетіндегі тері
бүршіктерін, сүйелді емдеу үшін қолданылады. Құрамында 30% бар каллоидты Ал
ерітіндісі ... Оның атын ... ... деп ... ... ... ауруларына қарсы қолданылады.
ерітіндісі көз тамшысы ... ... ... ... шамаларды күйдіру үшін қолданылады. көптеген мазь
құрамына кіреді. тері ... ... ... үшін ... Адам ағзасының 96,2% микроэлементтің ... ... ... ... ... және ... ұлпаларда жиналған. Бұлардың
биологиялық қасиет көрсетумен ... ... ... көптеген
физиологиялық процесс жүруін қамтамасыз етеді. Мысалға d ... ұйқы ... иод, ... безінде, вольфрам шашта Cu бұлар қанның
құрамына кіреді. Адам тағзасында Fe жетіспесе анемия ауруы пайда болады.
Ағза үшін ... және ... ... күйде болуы ағзаның өсіп
жетілу процесін қамтамасыз етеді.
Биогенді ... адам ... ... құбылыстың дұрыс
жүруіне ең үлкен ықпалы жүргізеді.
Қорыта келгенде биогенді d ... ... ... ... күйі үшін ... өте ... ... тізімі:
1. Бірімжанов Б.А. Нұрахметов Н.Н. «Жалпы химия»
2. Глинка «Общая химия»
3. Есімжан Алтын «Жалпы химия практикумы» Алматы 2004ж.
4. ... М.М. ... Ж.А. ... С.Ж. ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биогенді S элементтерінің биологиялық ролі, қатынастарының медицинада қолданылуы13 бет
Биогенді элементтерді оқытудағы өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру45 бет
Негізгі биогенді элементтердің биосферадағы айналымы8 бет
Адам ағзасындағы макро және микроэлементтер80 бет
Биогеохимия83 бет
Биогеохимияның негізгі концепциялары (сұрақ-жауап түрінде)78 бет
Химиядан өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру51 бет
Химиялық элементтердің адам ағзасына әсер ету мөлшерін зерттеу5 бет
Экзогендік геологиялық үрдістер17 бет
Биосферадағы зат айналымы және энергияның өзгеруі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь