Қаржылық жоспарлау

Жоспар

4.1.Қаржылық жоспарлаудың (болжаудың) мазмұны, міндеттері, қағидаттары мен әдістері.
4.2. Қаржы жоспарларының жүйесі.
4.3. Қаржылық көрсеткіштер.
4.1. Қаржылық жоспарлаудың (болжаудың) мазмұны, міндеттері, қағидаттары мен әдістері.
Қаржылық жоспарлау мен болжау – бұл қаржы механизімінің қосалқы жүйесі, саналы басқарудың аса маңызды элементерінің бірі және әлеуметтік-экономикалық жоспарлаудың құрамды бөлігі. Олар экономиканың үйлесімді және тепе-теңдік дамуына жетуге, біртұтас ұлттық шаруашылық кешенінің барлық буындарының қызметін үйлестіруге, қоғамдық өндіріс өсуінің жоғарғы қарқынын қамтамассыз етуге, халықты әлеуметтік қорғауға бағытталған. Қаржылық жоспарлаудың өзіндік ерекшелігі сол, бұл жоспарлау өндірістің материялдық-заттай элеменнтері турасында, ақшамен қоғамдық ұдайы өндірісте белсенді ықпал жасау турасында ақша қозғалысының салыстырмалы дербестігімен шарттасылған ақша нысанында жүзеге асырылады.
Қаржының табысты іс-әрекет етуі және қоғамдық процестерге белсенді ықпал етуі көбінесе қаржы ресурстарының қозғалысын, шарушылықты жүргізудің барлық деңгейлерінде ақша қорларын қалыптастырып, бөлуді алдын ала үлгілеуге байланысты болады. Мұндай процес тәртіпті (реттілікті) анықтайтын өзара үйлесілген тапсырмалардың, көрсеткіштердің кешенді жүйесін жасауды, ақша түсімдерін жұмылдырудың прогрессивті нысандарын қолдануды қажет етеді.
Қаржылық көрсеткіштерді, белгіленетін қаржы операцияларын негіздеп дәлелдеуге, көптеген шаруашылық шешімдердің нәтижелілігі сияқты, қаржылық жоспарлау мен болжау процесінде қол жетеді. Бұл өте ұқсас ұғымдар экономикалық әдебиет пен практикада жиі теңестіріледі. Іс жүзінде қаржылық болжау жоспарлаудың алдында болуы және көптеген нұсқаларды бағалауды жүзеге асыруы тиіс (тиісінше макро және микро деңгейлерде қаржы ресурстарының қозғалысын басқарудың мүмкіндіктерін анықтауы тиіс). Қаржылық жоспарлаудың көмегімен белгілінітін болжамдар нақтыланады, нақтылы жолдар, көрсеткіштер, өзара үйлесілген міндеттер, оларды іске асырудың дәйектілігі, сондай-ақ таңдалынған мақсатқа жетуге көмектесетін әдістер анықталады.
Қаржылық жоспарлау – бұл қаржы жоспарларын (тапсырмаларын) әзірлеу, құралған мерзімде оларды орындау, белгіленген мақсаттарға жетуге бағытталған прцесі. Жоспарлау басқарудың элементі ретінде қаржы саясаты құралдарының бірі болып табылады. Ол ірі шаруашылық өзгерістерді байсалды және елеусіз жасауға мүмкіндік туғызады.
Қаржылық жоспарлаудың объектісі шаруашылық жүргізуші субъектілері мен мемлекеттің қаржылық қызметі, ал қорытынды нәтижесі қаржы жоспарлары мен жеке мекеменің сметаларынан бастап мемлекеттің жиынтық қаржы жоспарына дейінгі қаржы жоспарларын жасау болп табылады. Әрбір жоспарда белгілі бір мерзімге белгіленген кірістер мен шығыстар, қаржы және кредит жүйелерінің буындары мен байланыстары анықталады.
Қаржылық жоспарлаудың нақтылы міндеттері қаржы саясатымен айқындалады. Бұл: жоспарлы тапсырмаларды орындауға қажетті ақшаның көлемі мен олардың көздерін анықтау; кірістерді өсірудің, шығыстарды үнемдеудің резервтерін анықтау; орталықтандырылған және орталықтандырылмаған қорлар арасында қаражаттарды бөлуде оңтайлы үйлесімдерді белгілеу және басқалары.
        
        Жоспар
4.1.Қаржылық жоспарлаудың (болжаудың) мазмұны, міндеттері, қағидаттары
мен әдістері.
4.2. Қаржы жоспарларының жүйесі.
4.3. ... ... ... ... ... ... міндеттері, қағидаттары
мен әдістері.
Қаржылық жоспарлау мен болжау – бұл қаржы механизімінің қосалқы
жүйесі, саналы ... аса ... ... бірі және
әлеуметтік-экономикалық жоспарлаудың құрамды бөлігі. Олар экономиканың
үйлесімді және тепе-теңдік дамуына жетуге, біртұтас ұлттық ... ... ... қызметін үйлестіруге, қоғамдық өндіріс
өсуінің жоғарғы қарқынын ... ... ... әлеуметтік
қорғауға бағытталған. Қаржылық жоспарлаудың ... ... ... ... ... материялдық-заттай элеменнтері турасында,
ақшамен қоғамдық ұдайы өндірісте белсенді ықпал жасау ... ... ... дербестігімен шарттасылған ақша нысанында
жүзеге ... ... ... етуі және ... ... ... етуі көбінесе қаржы ... ... ... ... деңгейлерінде ақша қорларын қалыптастырып, бөлуді алдын
ала үлгілеуге байланысты болады. ... ... ... ... ... ... тапсырмалардың, көрсеткіштердің кешенді
жүйесін жасауды, ақша түсімдерін жұмылдырудың прогрессивті ... ... ... көрсеткіштерді, белгіленетін қаржы операцияларын негіздеп
дәлелдеуге, ... ... ... ... сияқты, қаржылық
жоспарлау мен болжау процесінде қол жетеді. Бұл өте ұқсас ... ... пен ... жиі теңестіріледі. Іс жүзінде
қаржылық болжау жоспарлаудың алдында болуы және ... ... ... ... тиіс ... макро және микро деңгейлерде қаржы
ресурстарының қозғалысын басқарудың ... ... ... ... көмегімен белгілінітін болжамдар ... ... ... ... ... ... ... іске
асырудың дәйектілігі, сондай-ақ таңдалынған мақсатқа жетуге көмектесетін
әдістер анықталады.
Қаржылық жоспарлау – бұл қаржы жоспарларын (тапсырмаларын) әзірлеу,
құралған мерзімде ... ... ... ... ... ... ... басқарудың элементі ретінде қаржы саясаты
құралдарының бірі болып табылады. Ол ірі шаруашылық өзгерістерді байсалды
және елеусіз жасауға мүмкіндік туғызады.
Қаржылық жоспарлаудың ... ... ... субъектілері
мен мемлекеттің қаржылық қызметі, ал қорытынды нәтижесі қаржы жоспарлары
мен жеке ... ... ... ... ... ... дейінгі қаржы жоспарларын жасау болп табылады. Әрбір жоспарда
белгілі бір мерзімге белгіленген ... мен ... ... және кредит
жүйелерінің буындары мен байланыстары анықталады.
Қаржылық жоспарлаудың нақтылы міндеттері ... ... Бұл: ... ... ... ... ... көлемі
мен олардың көздерін анықтау; кірістерді өсірудің, шығыстарды үнемдеудің
резервтерін анықтау; орталықтандырылған және ... ... ... ... ... ... белгілеу және
басқалары.
Жоспарлау:
1) экстенсивтілігімен (әлеуметтік-саяси және ... кең ... ... ... ... ... мен ... қолдануды
түсінеді);
3) тиімділігімен (қорытындысында қаржыны басқару қойған міндеттерге
жетудің қажетілігін білдіреді) сипаталады.
Қаржылық жоспарлауда мына тәсілдемелермен пайдаланылады:
а) автоматтық ... ... ... ... ... ... ... инфляцияның коеффиценттеріне
көбейтіледі.бұл әдіс ең ... әдіс ... ... және,
әдеттегідей,уақыт жетіспеушілігі кезінде пайдаланылады;
ә) статистикалық (өткен жылдардың ... ... ... ... ... база ... (барлық айқындамалар қайта есептелуі
тиіс бұл әдіс ... ... ... ... және оларды
мүмкіндіктерімен үйлестіріледі).
Нарықтық экономика жағдайында жоспарлау ... ... ... және әлеуметтік қызметтің барлық жақтарын ... ... ... алуы ... Егер ... ... ... сүйеніш бөлгіштік процестерге жасалынса, нарықтық экономикада
айрбас сферасына сүйенеді, бұл сфера арқылы ... мен ... және ... ... мен ... ... қоғамдық қажетті шығындарды
тану (мойындау) жүзеге асырылады.
Демек, нарықтық экономикада тауарлар мен қызметтерді өндіру ... ... ... ... және ... ... ақшаны,
бағаны, құн заңын, сүраным мен ұсыным заңын кіріктіретін ... бар ... ... ... ... ... ... өндіріс
пен айырбас нәтижелерін анықтаудың әдісі ретінде, бірақ ... ... ... ... анықтайды.
Қаржылық жоспарлаудың мазмұны ақшалай табыстар мен ... бөлу және ... ... экономикалық процестермен оңтайландырудың
күні бұрын анықталған мүмкіндік ретінде көрінеді және осының ... және ... ақша ... ... ... жоспарлау экономиканы және оның буындарын басқарудың аса
маңызды функциясы болып табылады. Оны мемлекеттік билік пен ... ... және ... ... ... ... асырылады.
Шаруашылықты жүргізудің нарықтық жағдйында қаржылық жоспарлау
шаруашылық жүргізудің белгіленетін түпкілікті нәтижелеріне ... ... ... екі ... ... көбінесе болжау ретінде
жүргізіледі.
Қаржылық болжау – мемлекеттік мүмкіндік болатын қаржы ... ала көре ... ... ... ... негіздеу
(дәлелдеу). Болжамдар орташа мерзімді (5-10 жыл ) және ұзақ мерзімді (10
жылдан астам ) болуы мүмкін. Қаржалақ ... ... ... ... ... ... ... дамуының белгілі бір кезеңіне арналған
қаржы саясатынның ... ... ... ... ...
болжаған кезеңдегі қаржы ресурстарының шынайы мүмкін болатын ... ... ... және ... ... ... ... қаржы жүйесінің органдарына қаржы жүйесін (құрамын) дамыту мен
жетілдірудің түрлі ... ... ... іске ... нысандарымен
әдістерін белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық болжау әр түрлі әдістерді қолдануды ... ... ... ... ... ... ... жоспарлары
көрсеткіштерінің динамикасын бейнелеп көрсететін экономикалық ...... ... ... ... ... жүргізудің нарықтық жүйесінде ... ... яғни ... ... ... ... ... – үйлестіруші ... және ... ... ... ... арқылы экономиканы мемлекеттік
ретеуде және экономиканың стратегиялық ұзақ мерзімді бағыттарын анықтауда
маңызды орын алады, мұның процесінде ... ... ... шегі ... индикативтік жоспарлау 1993 жылдан бері қолданылады.
Оны жасау ... ... ... және ... Азия ... тәжірибелері
негізі алынып келеді. 1996 жылдан бері ағымдағыиндикативті (жылдық)
жоспарлау негізінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... кездегі басты ерекшелігі
зерттемелік қасиеті. Яғни қоғамдағы тенденцияларға терең және жан-жақты
сараптама ... ... ... ... нысандары
көзделінеді, әрі алда тұрған небір өзекті ... ... ... арналған индикативтік жоспардың * басты мақсаты – экономикада
бәсекелестікті арттыру.
Индикативтік ... ... ... индикативтік
қаржылықжоспарлау болып табылады., бұл жоспарлаудың ... ... ... ... қамтамассыз ету үшін қаржы ... ... және ... ... анықтау.
Индикативтік қаржы жоспарларының мемлекетік секторда ғана міндетті
сипаты, ал меншіктің басқа нысандарының секторлары үшін ... ... ... ... ...... ... кредиттерді, салық мөлшерлемелері мен ... ... және ... ... ... ... ... жатады: валюта бағамы, инфляцияның
болжанңан деңгейі, Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... жүйесінде қаржылық жоспарлау
белсенді рөл атқарады. Қаржы жоспарлаудың ... ... ... ... дәрежесі тексеріледі, өнім өндіру мен оның
сапасын жақсарту бойынша өндірістік қуаттылықтарды ... ... ... ... төмендету және өнімсіз шығасыларды
қысқарту резервтері есебінен қаржы ... ... ... Өндірісте қолда бар материялдық ресурстарды айналым
қаражаттарының айналымдылығын ... ... ... ... басқару аппаратын ұстау шығындарын ... және ... ... ... ... ... қажеттілікті азайтудың жолдары
қарастырылыды. Сөйтіп, қаржылық жоспарлау, бір жағынан, ... ... ... ... ... ... ... ықпал
жасаудың белсенді құралы болып табылады.
Қаржылық жоспарлаудың әдістемелігі аса маңызды мына ... және ... ... Бұл ... жоспарларын жасағанда екі негіздің ... ... ... жоспарлаудың жергілікті (төменгі) бастаманы
барынша дамытумен етене ұштасуын білдіреді. орталықтандырылған қаржылық
жоспарлау мемлекетке ... ... ... жүргізуге, мемлекет
ауқымында қаржы ресурстарын бөлуді және қайта бөлуді нысаналы басқаруға
мүмкіндік ... ... ... ... ... мен биліктің жергілікті органдарының нақтылы жоспарлар жасап,
олардыорындаудағы, өндірісті өркендеудің және оның ... ... ... ... ... дамытуға
жәрдемдеседі.
Биліктік жергілікті органдары бюджеттерінің олардың аумағында
орналасқан шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ұзақ ... ... ... қаржыларын басқарудың экономикалық әдістеріне көшу үлкен
маңызға ие болып келеді. Сонымен бір мезгілде жалпымемлееттік ... ... ... ... бюджеттің кіріс бөлігінің
тұрақтылығының, қоғамдық өндіріс ... ... ... ... ... оның рөлін арттыру қажет;
бірлік қағидаты қаржылық жоспарлаудың экономикалық және әлеуметтік
жоспарлаумен тығыз өзара ... мен ... ... ... Қаржы жоспарларының негізінде экономикалық және әлеуметтік даму
жоспарлары мен болжамдарының көрсеткіштері жатыр. ... ... ... ... объектісінің дамуының белгіленген параметрлері
дәлелденіп анықталады, экономикалық және әлеуметтік жоспардың ... мен ... ... ... Қаржылық
жоспарлаудың бірлігі сонымен бірге қаржы жоспарларының барлық түрлерінің
тығыз өзара байланысын білдіреді. Жоғарғы ... ... ... оған ... субъектілердік жоспарлы жобаламаларын
кіріктіреді.Мемлектік деңгейде жасалыатын қаржы жоспарлары ... ... ... ... ... мен ұйымдарының
қаржы жоспарларының көрсеткіштерін тірек етеді;
жоспарлаудың ... ... ... және жылдық
(ағымдағы) қаржы жоспарларының тығыз үйлесуінің ... ... ... іс-қимылының мезгілін ұзартумен және жылдық
жоспарлауда ... ... ... қол ... ... бұл қағидаты ағымдағы және перспективлық жоспарлаудың
арасында үзілісті болдырмауға, шаруашылықжүргізуші субъектілерді, олардың
нақтылы даму перспективаларын ... ... ... бағыттауға мүкіндік
береді; бұл қағидат шығыстардың көпшілігі ... ... ... ... ... ... ... Бұл жоспарлаудың жүйелік-түрлендірме
әдісі – жоспарлау, бағдарламалау және бюджет жасау:
жоспарлау өзіне мақсаттар мен міндеттерді ... ... ... деп ... жету үшін ... ... ... іріктеуді және жаңаларын табуды түсінеді;
бюджат жасау – жалпы көпжылдық бағдарламаларды ... ... ... ... цифрлар тіліне аудару процесі. Бұл дәстүрлі
бюджеттік ... ... сан ... ... операциялардың бүкіл
жиынтығын бөлу процесі.
Қаржыны жоспарлау (болжау) белгілі әдістердің көмегімен ... ... ... ... ең ... ... ... коеффиценттер) әдісі. Оның ... ... ... ... ... ... ... Есеп-қисаптар есепті кезеңінен жетістіктерді және оларды өсудің
немесе төмендеудің салыстырмалы тұрақты қарқынына түзету ... ... ... айтарлықтай кемшіліктері бар:
мүмкін болатын ішкі шаруашылық резервтерді ... ... және ақша ... ... ... ... ... кезеңде олардың көлемі қол жеткен деңгейге қарай
анықталады.
2. Нормативтік әдіске сәйкес ... ... ... нормалар мен нормативтердің негізінде есептеп шығарылады.
3. Математикалық үлгілеу әдісі: процестің үлгісін құру және оны
қаржы саласына ... ... әдіс ... ... жабу ... ... ... барлық бөлімдерінің, сонымен бірге өндірістік және
қаржылық көрсеткіштердің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның, саланың,
бюджеттердің, бүкіл ұлттық шаруашылықтың ... мен ... ... ... болуынан сақтандыруға: ұлттық
шаруашылықты дамытудың қажетті қарқындары мен ... ... ... ... ескере отырып оларды жан-жақты негіздеуге
мүмкіндік берді.
5. Сараптық бағалаулар әдісі жоспарлау ... ... ... үшін аса білікті мамандардың тәжірибесін
пайдалануды қажет етеді.
Объективті ... ... ... ... ... оның ... қағидаттарын саналы есепке алуды қажет етеді.
Отандық экономикалық әдебииеттерде қаржылық жоспарлаудың ... әр ... ... бар. ... ... ... бұл
стадиясының негізгі ережелері ретінде дамытудың барлық дәуірі, кезендері
үшін бірдей болады. Өзгеретін жоспарлаудың қағидаттары емес, тек ... ... ... өндіргіш күштердің, ғылымның және көптеген басқа
факторлардың даму деңгейіне байланысты оның әдістері өзгереді.
Қаржылық ... ... мына ... ... қалыптасты:
ведомстволық, салалық, аумақтық және предметтік – мақсаты. Ведомстволық
және салалық ... ... бір ... ... ... ... әдістерімен) кезеніне сипатты болды.
Нарықтық қатынастар жағдайында аумақтық және ... ... ... ... Аумақтық қаржылық жоспарлау
әкімшілік-аумақтық бөліністердің қаржы рессурстарын анықтауға мүмкіндік
береді; рессурстар ... ... ... ... тәуелді
қылып қоюға көмектеседі; объективті себептер ... ... ... ... ... әлеуметтік дамуын қамтамасыз ету
үшін оларды орталықтандырылған қорлар арқылы қайта бөлу ... ... ... ... ... ... ... экологиялық, мәдени және басқа бағдармаларды
қамтамасыз ету үшін қаржы рессурстарын нақтылы қалыыптастыруға ... ... ... жасау негізінен үш кезеңнен тұрады: бірінші
кезеңде есеп ... ... ... ... ... ... ... жасалады. Қаржылық көрсеткіштерді талдау
өндірістік мәліметтермен өзара байланыста ... ... ... ... жұмылдырудың себептерін ашуға, оларды пайдаланудың
тиімділігі ... ... ... резервтерді табуға
мемкіндік береді.
Екінші кезеңде әлеуметтік және ... даму ... ... ... ... ... мен ... түрлерінің есеп-қисаптары жасалады.
Үшінші кезеңде сметадағы тапсырмалар және кірістердің ... ... Егер ... ... мен жоспарлы
тапсырмалар ақша ресурстармен сәйкес келмеген жағдайда табыстар мен
қорланымдарды көбейтудің ... ... ... аса ... ... ... ал ... жағдайда шығындардың жеке
түрлерін тікелей қысқарту қарастырылады.
4.2. Қаржы жоспарларының жүйесі.
Қаржылық жоспарлаудың негізгі құжаттары болып келетін ... ... ... ... салалардың, аймақтардың және жалпы
мемлекеттің ақшалай табыстары ... мен ... ... ... жоспары болып табылады. Қаржы жоспары ұлттық ... ... ... ... барлық деңгейлеріндет жасалынатын саны көп қаржы
жоспарларын бір жүйеге келтіру үшін ... ... ... ... орынды. Экономикалық әдебиеттерде олар негізгі екі топқа
бөлінеді: жиынтық және бастапқы қаржы ... ... ... ... ... ресурстарының
қозғалысын негіздейді, мемлекеттің қаржы жүйесі ... ... ... ... ... ... олар ... жиынтық жоспарлар болап табылады, бірақ
бұл оның жалғыз ғана ... ... ... ... ... ... ... да құрамалық сипаты болады, бірақ
олар қаржы ресурстарының қозғаластан тек нақтылы саланың, ... ғана ... олар ... жоспарларға жатады. Жиынтық
қаржы жоспарлары ең алдымен өзінің мазмұнымен, ресурстардың объектісімен
және ... ... ... және арналымымен ерекшеленеді.
Қазіргі кезде жиынтық қаржы жоспарлары жалпымемлекеттік, салалық,
аумақтық ... ... ... ... болып
табылады: мемлекеттің жиынтық қаржы балансы, ... ... тыс ... ... ... деп орта ... ... кезеңге
арналған дамудың жалпы мемлекеттік болжамының қаржылық бағдарламасын
айтады. Оны ... ... ... ... банктің белсенді
қатысуымен экономика және бюджеттік жоспарлау министірлігі ... ... ... ... ... ... ... баланысында мемлекеттің, меншіктің барлық нысанының
шаруашылық жүргізуші субъектілерінің ақша ... ... ... көздері және ұдайы өндіріс пен қоғамдық қажеттерге (әлеуметтік-мәдени
шараларға, қорғанысқа, басқаруға) оларды пайдалану қамтып көрсетіледі.
Баланстың кіріс бөлігі мыналарды ... таза ... ... салықтар (қосылған құнға салынатын салық, акциздер, ... ... ... сыртқы сауда операцияларынан түсетін
түсімдер, салықтар мен ... ... ... ... ұзақ ... ... көздері.
Шығыстар бөлігінің аса маңызды көрсеткіштері: экономиканы дамытуға
жұмсалатын шығыстар (күрделі ... ... ... ... ... шығындар, мемлекеттік субъвенциялар);
сыртқы экономикалық оперыциялар жөніндегі шығыстар; әлеуметтік-мәдени
шараларға жұмсалатын шығыстар; ... мен ... ... ... ... ... және ұзақ ... кредит беруге арналған
қаражаттардың өсімі.
Жиынтық қаржы ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің жүйесі болып ... ... ... ... ... ... оның елдің әлеуметтік-
эконмикалық даму жоспарының материалдық және қаржылық үйлесімдерінің
теңгерімділігін қамтамассыз етудың тетігі ... ... ... ... (жылдарға бөле отырып) жасаған кезде бұл баланс қаржы
және ақша-кредит қатынастарын ... ... мен ... ... ... ... балансы ірілендірілген көрсеткіштер бойнша
оларды министірліктер мен ведомстваларға нақтылы бекітусіз жасалынады.
Мәселен, онда қарастырылған таза ... ... ... яғни ... ... бөлінбейді. Шығыстар да сондай. Бұл баланстың көмегімен
мемлекеттік ... пен ... ... ... ... жасау процесінде жүзеге асырылатын атаулы қаржылық жоспарлау
үшін негіз қаланады.
Дүние жүзінің ... ... ... ... ... бюджет болып табылады. Оны жасаудың керектігі мемлекеттің
ақша ресурстарының көздері мен ақумын анықтаудың және жалпы ... ... үшін ... ... бөлудің қажеттігінен
туындайды.
Мемлекеттік бюджет қаржы жоспорлары мен болжамдарының жүйесінде
бастысы болып ... ... ... қалыптасуы мен орындалуына ол
белсенді ықпал ... ... ... ... жүргізуші
субъектілерімен және халықпен өз ара қатыныстарын айқындай отырып, оларды
үйлестіреді. Бюджет белгіленетін ... ... ... бағдармаларды орындауда, демек, мемлекеттің функцияларын,
онгың ішкі және сыртқы саясаттын асыруда ... ... ... ... ... онда ... кезеңге арналған
елдің, оның аумақтарының экономикалық және ... ... ... кірістері мен шығыстары жоспарланады. Сонымен бірге түсім
көздерінің толық жиналуына,бюжет қаражаттарының ұтымды бөлуіне ... ... ... ... ... ... ... оперативтік қаржы жоспары болып табылады мемлекеттік
бюджеттің жиынтық қаржы баланысынан бірқатар ... ... ... ... ... кірістері емес, тек оның орталықтандырылатын
бөлігі қамтып көрсетіледі. ... ... ... мемлекеттің
кірістері мен шығстары туралы мәліметтер ірілендірілген ... ... ... бойынша келтіріледі, ал мемлекеттік бюджетте ... ... ... Бюджетте оған түсетін төлемдердің
нақты атауларымен оларды төлеушілер, арналымы және ... ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттендірудің жоғары дәрежесі жағдайында мемлекеттік
сақтандырудың ... ... ... мен ... ... бюджеті
сияқты орталықтандырылған қаржы жоспарлары да жасалады. Мемлекеттік
сақтандырудың жиынтық қаржы жоспары бұл ... ... ақша ... ... апаттарды ескерту мен және оның зардаптарын жоюмен
байланысты ұйғарылған шығындарды анықтайтын. Мемлекеттік ... ... ... ... мемлекеттік бюджетіне
қамтылатын) әлеуметтік сақтандыру қаражаттарын ... мен ... Ол ... ... ... ақша ресурстарын,
кәсіподақтардың ,республикалық және облстық ... ... ... ... ВЦСПС – тің орталықтандырылған
қаражаттарыен біріктіреді.
Кей ... ... ... ... республикалардың
жиынтық қаржы жоспарлары да ... ... ... ... ... қаражаттарынан басқамемлекеттік кәсіпорындардың
қаражаттары есепке алынады.
Дамыған нарық экономикасы бар елдерде бюджеттен басқа ... ... ... ... ету, ... барлық
бюджеттен тыс қорлардың бюджеттен тыс қорлардың бюджеттері түрінде басқа
да орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... табиғатты қорғау сипатындағы немесе басқа
арнылымдардың маңызды шараларын қаржыландырудың ... ... ... Бюджеттен тыс қорлар. әдеттегідей, жалпы мемлекеттік
қаржы жүйесінің дербес буыны болып табылады, айрықша ... ... және ... ... функциялық міндеттерді орындауға
жұмсайды. Содықтан олардың қаржы жоспарлары ағымдағы ... ... ... мен ... ... ... ... болып келеді.
Жиынтық қаржы жоспарлары тек қаржы жүйесінің буындары бойынша
емес,оснымен бірге қаржы ресурстары қозғалысының деңгейлері ... ... ... ... жеке ... (республикалық және жергілікті)
жоспарлары болып ажыратылады.
Салалық (ведомстволық) қаржы жоспарларының жүйесі ... ... ... ... ... мен
шығыстарын баланысын, өндірістік емес салалар ... ... ... сметаларын, қоғамдық ұйымдардың
және т.б. қаржы жоспарларын кіріктіреді.
Аумақтық қаржы жоспарларына мыналар жатады: аймақтардың ... ... ... ... ... ... қоғамдық
ұйымдардың және т.б. жоспарлары.
Қаржы жоспарларының барлық түрлері өзара байланысты: мәселен,
салалық ... ... ... ... ... ... әдеттегідей, жалпымемлекеттік немесе салалық жоспарларының
бөлігі болып келеді.
Мезгіліне қарай қаржылық жоспарлау жылдық, ортамерзімді ... және ... ... бөлінеді.Қазіргі кезде жоспарлардың
жоғарыда аталған барлық түрлері бір және бесжылдық мерзімге жасалынады.
Шаруашылық ... мен ... ... ... ... ... ... іс-әрекет ету факторларының екі
үштылығына ( неғайбілдігіне) байланысты бес жылдық және перспективалық
жоспарлау нарыққа өтпелі кезеңде ... ... ... ... ... ... ... балансы, бірқатар басқа жиынтық жоспарлар жасалуы
тиіс, мемлекеттік бюджеттің ... мен ... ... ... ... жүргізілуі тиіс.
Бастапқы қаржы жоспарларының саны жиынтық қаржы жоспарларына
қарағанда ... көп және ... мен ... әр ... Бұл ... ... ... ұйымдастыру типі, басқару әдістері мен қаржыландыруы ... ... ... ... ... ... ... қаржы жоспарларының ортақтығы (бірлігі) олардың
шаруашылық жүргізудің нақты субъектісінің ақша ... жеке - ... ... ... ... ... осыдан барып олардың
айрықша арналымын – бұл объектінің кірістері мен ... ... ... ... және ... ... ... қатынастарды анықтау.
Бастапқы қаржы жоспарларын топтастырудың негізінен кірістердің,
шығыстардың құрамы мен ... ... ... ... және ... ... процестың барлық қатысушыларымен
қаржылық өз ара қатынастардың қалыптасуына ... ... ... ... ... ... ең ... меншік нысандарын жатқызуға болады.
Мәселен, мемлекеттік, жалгерлік, кооперативтік кәсіп орындардың, жеке
меншікті ... ... ... ... жоспарлары болып
ажыратылады.
Бұл топтардың әр қайсысының кәсіп орындарының бірқатар ортақтығымен
қатар жеке субъектілердің ... ... ... ... ... ... ... сферасына, типі мен көлеміне
байланысты нысанымен мазмұны жағынан айырмашылықтары. Шаруашылық саласы,
қызмет түрі, ... ... ... есеп ... ... ... көздеріне, кірістер мен шығыстардың құрамына,
құрылымына айтарлықтай әсер ... ... ... ... ... ... басқару нысаны, сондай-ақ кәсіпорындардың ... да ... ... ірі, ... ... кәсіпорындар және
т.с.с.) топтастырған орынды.
Қаржы жүйесінің барлық сфераларын, буындарының қаржы жоспарлары
болады және қаржы жоспарының ... оның ... ... қаржы
жүйесінің тиісті буынының өзгешелігін бейнелейді.
Бюджеттен қаржыландыратын мемлекеттік мекемелердің қаржы жоспарлары
смета деп ... және ... ... шығындары анықталады, ал
кірістердің қосымша көздері болған жағдайда шаруашылық қызмет бойынша
барлық ... мен ... ... ... ... Ұжымшылар, кооперативтік ұйымдар, қоғамдық бірлестіктер және
сақтық компаниялары қаржы жоспарларын, мемлекеттік ... ... ... ... жасайды. Коммерциялық (шаруашылық)
есепте жұмыс істейтін кәсіпорындар мен ... ... ... бұрын
кірістер мен шығыстардың балансы түрінде жасайтын. Бұл жоспарладың
құрлымы негізінен ... үшін де, ... ... үшін де
бірдей болады. Олардың кіріс бөлігінде ... мен ... ... бөлігінде осы түсімдер есебінен ... ... ... ... ... өз ара ... ... бөлігі”
(алғашқы екі бөлімді – ... және ... ... ... ... және ... ... көрсететің.
Қаражаттарының айналымы үлкен емес шаруашылық жүргізуші субъектілер
екі бөлімнен: кірістер мен шығыстардан тұратын қаржы жоспарларын жасайды,
оларда ... ... ... кірістердың құрамына, ал бюджетке
төленетін төлемдер шығыстардың құрамына ... ... мен ... ... ... ... ... – қаржы қызметінің ... ... ... ал ... ... – ақша ... айналымдары
болмайды.
Есептеулер мен ақща қаражаттарының айналымдарын тіркеу (бекіту)
арнаулы қаржы жоспарында – төлем ... ... ... ... ... ... ... көрсетуді) өткізуден
түскен табыс банктердің қысқа мерзімді кредиттерінің, мерзімі ... ... ... ақша қаражаттарының басқадай түсімдері,
кассадағы және есеп айырысу шотындағы қалдық ... ... ... ... ... ... ... еңбек
ақыға, салықтарды төлеуге, банк несиелерінөтеуге, кредит үшін ... ... ... басқадай шығыстар қамтып көрсетіледі.
Сөйтіп, төлем күнтізбесінің көмегімен шаруашылық жүргізуші субъектілерде
айналымдарыдың көлеміне қарай қысқа уақыт ... (бір ... бес ... ... қаржылық жоспарлау жүзеге асырылыды. ... есеп ... ... ... мен ... дәйектілігі
жайында кірістер мен шығыстар балансын толықтырады, бұл олардың
уақыттылығын қамтаассыз етеді.
Нарыққа өту ... ... ... ... ... шешуші
шарты ретінде фирманың ішкі қаржы ... да мәні арта ... ... ... ... ... қоғамдар және басқа
кәсіпорындар қаржылық жоспарлауда да ... ... ... бастады. Әңгіме барлық белгіленетін шараларды қаржы мен қамтамассыз
етуде ... орын ... ...... жасау туралы болып отыр. Осы
мақсатпен ... ... және ... стратегиясы жасалынады.
Бизнес – жоспар – бұл кәсіпкерлік қызметтің техникалық-экономикалық
негізінде сайма-сай болатын құжат. Ол ... ... және ... ... ... ... ... қатынастарының барлық жақтарын анағұрлым толық қамтиды.
Бизнес-жоспар өнімінің ... ... ... ... ... қабілеті, өтім рыногы бағалауды (рынок болжамы),
маркетинг ... ... ... және ... жоспарларды,
тәуекелдікті бағалауды және сақтандыруды сипаттайтын бөлімдерді қамтиды.
Қаржы бизнес-жоспары ... ... мен ... - ... болжамын, табыстар мен шығыстардың кестесін, ақшалай шығыстар
мен кірістердің баланысын кіріктіреді. Кейбір кәсіпорындар ... ... ... және ... ... ... ... отырып бұл
процесті жүргізуге мүмкіндік беретін жаңа ... және ... ... ... және ... ... жоспарлауда қаржылық
көрсеткіштер – шаруашылық жүргізуші ... ... және ... ... ... ... мен ... жасаумен және
пайдаланумен байланысты қызметтің түрлі ... ... ... немесе есеп-қисаптың мәліметтері пайдаланылады. Олар обсолюттік
және салыстырмалы мөлшерлерде тұлғаланады. Қаржылық ... сан ... ... ... бір ... ... ... қаржы қатынастарының элементін бейнелейді.
Шаруашылық жүргізуші төменгі буындарында, ... ... ... ... ... ... ... (жұмысты немесе қызметті) өткізуден түсетін табыс;
өткізілген өнімнің ... ... ... ... ... ... қызметтен түсетін табыс (зиян);
табыс салығының сомасы (төленген);
таза табыс (немесе ... ... ... ... ... ... ... көлемі;
жарғылық капиталдық мөлшері;
өндірістік және әлеуметтік даму қорларының (қолдану, тұтыну немесе
соларға ұқсас резервтік, валюта жөндеу қорларының) мөлшері;
Жабдықтанушылармен, тұтынушылармен, ... ... ... ... ... және ... берешектер);
төленген дивиденттердің, үлестердің мөлшері;
айналым қаражаттары көздерінің көлемі;
Мыналар салыстырмалы көрсеткіштер болып табылады:
табыстылықтың (рентабельдіктің ) ... ... ... және ... капиталдарын пайдаланудың көрсеткіштері (қор
қайтарымы, өнімнің қор ... ... ... ... айналымның ұзақтығы);
өтімділіктің көрсеткіштері.
Айрықшалықты көрсеткіштер банк, сақтық қызметтерінде, зейнетақы
және басқа ... ... салу ... жиынтық жылдық табыс, жиынтық жылдық табыстар
шегерімдер, ... ... ... ... және ... сияқты және
басқа көрсеткіштер қолданылады.
Мемлекеттік ұйымдар мен мекемелерде жалпы және жеке ... ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Жиынтық қаржы көрсеткіштеріне бюджеттің кірістері мен шығыстарының,
сондай-ақ олардың жеке құрамдастарының көрсеткіштері мен ... ... ... ... ... ... ... шығыстарының, тапшылығының ұлттық табысқа жалпы ішкі
(ұлттық) өнімге қатынасы (пайызбен) жәнге басқалары жатады.
Ұлттық ... ... ... көрсеткіштер мемлекеттің
қаржы ресурстарының ауқымы мен құрылымын, мемлекеттік бюджет және ... ... ... ... ... ... түрлі салаларының
рентабелділігін және бюджетке төленетін ... ... ... ... ... қалыптастырудың тиімділігін жалпылама
бағалауды қаржы ... ... ... ... өнім мен ұлттық табысқа
қатынасын сипаттайтын көрсеткіштер атқарады.
Қаржылық көрсеткіштерді есептеу кезінде нормалар мен нормативтер
пайдаланылады, олар қаржы ... ... ... ғылыми
негіздеуге арналған.
Нормалар мен нормативтер салыстырмалы немесе абсолюттік шамаларда
(пайыздарда, коэффицинттерде, өнімді өлшеудің натуралды ... ақша ... ... жоспарлауда қаржы ресурстарын жасаудың, бөлудің және
пайдаланудың ең төменгі, орташа және ең ... ... ... ... ... ... қаржылық жоспарлауда көбінесе нормалар
мен нормативтер, нақтылы шаруашылық органдарының қаржылық ... – жеке – дара ... мен ... пайдаланылады.
Қаржы нормалары мен нормативтері сондай-ақ бекітілетін және есеп-
қисаптық болып ... ... ... мен ... ... белгіленеді, есеп –қисаптықтары ішкі жоспарлауда
пайдаланылады. Бекітілетіндерге салық мөлшерлемелері, әлеуметтік
қажеттерге, ... тыс ... ... ... нормалары,
есеп-қисаптықтарға аударымдардың нормалары және кәсіпорындар мен
ұйымдардың қорлану және тұтыну қорларын, ... ... ... ... ... ... және кәсіпорындармен мекемелердің қаржы
қызметін реттейтін басқалары жатады. Сондай-ақ бірыңғай ... ... ... ... ... әр түрлі шаруашылық ... мен ... үшін ... ... ... ... - ... шаруашылық жүргізу субъектілерде түрліше болатын
айналым қаражаттарының нормалары мен ... ... ... бір ... ... нормативтер
немесе лимиттер бола алады, мысалы, табыстылықтың деңгейі, түрлі қаржы
қорларының атаулары көрсеткіштер де, нормативтер де ... ... ... табылады. Сөйтіп, қызметтің қаржы нәтижелерін жоспарлау мен болжау
процестеріндегі қаржы механизімінің бұл қозғалмалы элементтерінің ... ... ... мен ... ... байқалып отырады.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржылық жоспарлау.»27 бет
Корпорациядағы қаржылық жоспарлау мен бақылау39 бет
Корпорацияның қаржылық жоспарлауы мен қаржылық бақылауы6 бет
Кәсіпорында қаржылық жоспарлау жүргізу26 бет
Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлау57 бет
Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлау мен болжамдау38 бет
Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлауды ұйымдастыруды жетілдіру69 бет
Кәсіпорындағы қаржылық қорларды жоспарлау, бақылауды талдау20 бет
Кәсіпорындағы қаржылық-шаруашылық қызметті жоспарлау6 бет
Мақтарал ауданының қаржылық жағдайын жоспарлау және ұйымдастыру жолдары59 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь