Әл-Хорезми

ӘЛ ХОРЕЗМИ (783–850). Толық есімі – Әбу Абдаллах (немесе Абу Жаббар) Мұхаммед ибн Мұса Әл Хорезми. Адамзат өркениетінің дамуына және қалыптасуны өлшеусіз үлес қосқан, көне өркениеттер тағылымының тал бесіктерінің бірі Ежелгі Хорезм еліндегі Хиуа қаласында дүниеге келген. Ол - әйгілі «Шығыстың жеті жұлдызының» бірі, әлемдік қазіргі алгебра ғылымының негізін салушы ретінде белгілі. Орта ғасырлық Ұлы ғалым - математик, астроном (жұлдызшы), тарихшы, жағрапияшы. Деректер бойынша арғы аталары бұл аймақта, Соғды әлемінде кең таралған зороастризм дінінің қасиетті абыздарынан болған.
Ғалымның латынша есімі «Алгоризми», «Алгоритми» түрінде айтылған. Әл-Хорезми – жан-жақты энциклопедист ғалым болған тарихи ерекше тұлға Оның есімі негізінен әлемге, кейінгі ұрпақтарға математика саласындағы зерттеулермен танымал болды. Сондықтан, қазіргі математика ғылымдарының, алгебра ғылымының атасы болып саналады. Қазіргі "алгебра", "алгол" және "алгоритм" сөздері соған байланысты. Яғни бұл ғұламаның есімінен (Алгоритми) тікелей шыққан...
Әлемге танымал ғалымның негізгі ғылыми өмірі негізінен Араб халифатының Орталығы болған Бағдад қаласындағы "Даналық үйінде" өткен. Бұл ғылыми Академияға халифаттың түкіпір-түкпірінен данышпан ғалымдар жиналған және аса ірі обсерватория және ғылыми-тарихи қолжазбалар қоры мол кітапхана бар еді. Ғалымды замандастары "Әл
        
        Әл-Хорезми
(783-850)
ӘЛ ХОРЕЗМИ (783–850). Толық есімі – Әбу Абдаллах (немесе Абу Жаббар)
Мұхаммед ибн Мұса Әл Хорезми. Адамзат өркениетінің дамуына және ... үлес ... көне ... ... тал ... ... ... еліндегі Хиуа қаласында дүниеге келген. Ол - әйгілі ... ... ... ... ... ... ... негізін салушы
ретінде белгілі. Орта ғасырлық Ұлы ғалым - математик, ... ... ... ... ... арғы ... бұл ... Соғды
әлемінде кең таралған зороастризм дінінің қасиетті абыздарынан болған.
Ғалымның латынша ... ... ... ... ... ...... энциклопедист ғалым болған тарихи ерекше тұлға ... ... ... ... ... ... ... танымал болды. Сондықтан, қазіргі математика ғылымдарының,
алгебра ғылымының атасы болып саналады. Қазіргі ... ... ... ... ... ... Яғни бұл ... есімінен
(Алгоритми) тікелей шыққан...
Әлемге танымал ғалымның негізгі ... ... ... ... Орталығы болған Бағдад қаласындағы "Даналық үйінде" өткен. Бұл
ғылыми Академияға халифаттың түкіпір-түкпірінен данышпан ғалымдар жиналған
және аса ірі ... және ... ... қоры мол кітапхана
бар еді. Ғалымды замандастары "Әл Мажуси" деп мадақтаған. Бұл араб ... ... ... ... мағынадағы сөз.
Әл-Хорезми өзінің ұрпаққа өлмес мұра етіп қалдырған төмендегідей 9 ірі
көлемді шығармалардың авторы болып саналады:
1. Үндістан ... ... ... - Көне Үндістан есептерінің және
амалдарының талдануына арналған;
2. Алгебра ... және ... ... ... ... - ... ... негізгі қағидалары мен амалдарын жинақтауға
арналған;
3. Астрономиялық таблицалар (зидж) – ... ... яғни ... ғаламшарлардың қозғалысын зерттеуге арналған ;
4. Жер шары бейнесінің кітабы - Планетамыздың жағрапиясы, яғни Жер
бедерін, елдер мен ... ... ... мен шөлдердің орналасуын анықтап,
картаға түсіруге бағытталған;
5. Астролябияның көмегімен жасалатын зерттеу әдістері туралы кітап;
6. Күн сағаттары туралы кітап;
8. Еврейлер ... ... ... ... және ... ... ... Тарих кітабы – адамзат тарихына арналған туынды.
Әл-Хорезмидің жазған ... оның ... ... ... ... оның шығармаларына түсіндірмелер жазған, көшірмелер
жасаған және көне латын тіліне аударылған ... ... ... ... ... ... есептегенде, бізге оның осы ... ... ... ғана ... ... жалпы мазмұны
жетті. Анықтап көрсеткенде, жоғарыдағы тізімнің ішінен соңғы ... ... мен ... ... шығармалары бізге дейінсақталып жетпеген,
тек атауы ғана таныс.
Оның арифметика тарихындағы ... ... ... ... ... түпнұсқасы мен арабша мәтіні жоғалып ... ... ... қысқаша аудармасының жалғыз данасы ғана Кембридж
кітапханасында сақтаулы. Онда ... ... ... ... ... ... мен талдаулар берілген. Қазіргі кезде бастапқы негізге сүйеніп,
белгілі бір ережеге бағына, жалғасып-сабақтасып жүретін ... ... деп ... ... ... ... и ва-л-мукабала"
(«Құрастырулар мен қарсылықтар (салыстырулар) туралы») кітабы екі тараудан
құралған: ... мен ... ... қағидалар бөлімі және тәжірибелік-
есептеулер бөлімдерінен. Кітаптың теориялық бөлімінде тізбектік ... ... ... және ... ... жолдары анықталады.
Келесі еңбектерінің бірі тригонометриялық және ... ... Ол ... мен күнтізбе туралы мәліметтен
басталады және ... ... ... бірі ... табылады. Араб ай
күнтізбесі мен юлиан күнтізбесін ... ... ... су ... ... ... мен Селевк дәуірі (көне Грек кезеңі), "темір ғасырының"
хронологиялары туралы мәліметтер ... ... ... сол ... ... кеңінен қолданылған құрал - астролябияны
пайдаланудың қыр-сыры туралы мәселелерге арналған.
Осындай ... және ... ... ... оның
жағрапия саласындағы шығармасының да орны бар. ... адам ... онда ... ... ... мен жер бедерін, өзен-
көлдерін, тау-құмдарын, теңіз-мұхиттарын, мемлекеттері мен қалаларын ... ... ... ... жер ... жағрапиялық картасын
құрастырды. Бұл мақсатта ол түрлі ғылыми саяхатшылардың, ... ... ... ... пайдаланумен қатар, Византия, Хазария
және Ауғанстан елдеріне ғылыми экспедициялар ұйымдастырып, бұл ... ... ... ... тікелей өзі қатысқан. ... ... ... барысында жер меридианының бір градусының ұзындығы туралы
өте дәл есептеулер жүргізді.
Әл-Хорезми негізін салған Алгебра ғылымы және оның ... ... ... қазір жер шарының барлық оқу ... ... ... адамзат ақыл-ойының және ғылымның тарихын жазған ... ... - ... тарихындағы ең ұлы математиктердің бірі" ... ... ... әлем жұртшылығы, өркениетті адамзат пен тарихшылар Әл
Хорезмиді негізінен Ұлы ... ... ... ғылымының негізін салушы
ретінде, Ислам әлемінің ежелгі Орта Азиядан шыққан ғұламасы ретінде біледі.
Халиф Әл-Мамунның (313-833) ... ... ... атанған
Бағдадтағы «Даналық үйі» кітапханасын басқарған. Ал Хали Әл-Васикеның (842-
847) кезінде Хазарияға ... ... ... ... жылы Әлем ... Ұлы ... ... 1200 толғанын
халықаралық деңгейде атап өтті.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
А. ҚЫРАУБАЕВАНЫҢ «РАБҒУЗИ ҚИССАЛАРЫ» МЕН «МАХАББАТНАМА» ТУРАЛЫ ЗЕРТТЕУЛЕРІ134 бет
Абай Құнанбаевпен Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық көзқарастары4 бет
Алгоритм және оның қасиеттері109 бет
Компьютердің бағдарламалық құралдары. Бағдарламалауды автоматтандыру әдістері. Алгоритмдік тілдер. Алгоритмдік тілдің қолдануы және оған қойылатын талаптар.6 бет
Мұхаммед Тарағай бин Шахрух10 бет
Тарихи ономастикалық кеңістік (Х-ХІV ғғ. түркі жазба ескерткіштері негізінде)48 бет
Қазақ әдебиетінің ежелгі дәуірі көне Түркі ескерткіштері13 бет
Қазақстандық педагогиканың өзекті мәселелері3 бет
Қазақстанның білім мәселесі кеше, бүгін, болашақта9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь