2 Электрэнргиясын шығаратын станция экономикасы . . . 6
2. 1 Орташа қуаты 40 МВт электрэнргиясын шығаратын станция экономикасы . . . 6
2. 2 Орташа қуаты 80 МВт электрэнргиясын шығаратын станция экономикасы . . . 10
2. 3 Экономикалық электэнергия шығару жобасының эффективтілігі… . . . 13
ҚОРЫТЫНДЫ . . . 14
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ . . . 16
КIРIСПЕ
Жобада әрқайсысы 45 МВт электр қуаты бар екі SGT-800 газ турбинаның қурылысы қарастырылуда.
Отын ретінде газ турбинаға дайындалған табиғи газ қарастырылуда ( күкіртсіз) .
Электростанцияның орналасқан жері Қазақстан Маңғыстау облысы Ақтау қаласының солтүстігінде 300 км жерде. Жақын тұрғын қурлысы электростанциядан 3-4 км шығысында орналасқан. Батысында жобамен 1 км жерде Каспий теңізі жатыр.
Кұрылыс маңайына далалық және далалық өсімдіктер жатады. Өсімдіктері тақыл, себебі су жетіспейді және қысы салқын.
Кұрылыс орны тегіс және теңіз деңгейінен -25, 5 м орналасқан.
Қазақстан Республикасының электр энергетикасын дамыту жөнiндегi 2010 - 2014 жылдарға арналған бағдарлама (бұдан әрi - Бағдарлама) тұжырымдамалық сипатқа ие және Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейiнгi Стратегиялық даму жоспары мен Қазақстан Республикасын үдемелi индустриялық-инновациялық дамыту жөнiндегi 2010 - 2014 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламаны iске асыратын стратегияның негiз құраушы бөлiгiнiң бiрi ретiнде әзiрлендi.
Электр энергетикасы базалық салалардың бiрi бола отырып, кез келген мемлекеттiң экономикалық, әлеуметтiк саласында маңызды рөл атқарады. Сондықтан электр энергетикасы Қазақстан Республикасы экономикасының басым секторларының бiрi ретiнде айқындалып, жаңа тиiмдiлiгi жоғары технологиялар мен елдiң жалпы iшкi өнiмiндегi (бұдан әрi - ЖIӨ) энергия қажетсiнудi тұрақты төмендету базасында электр энергетикасының орнықты дамуы кезiнде энергетика - экономика - табиғат - қоғам серпiндi теңдестiрiлген жүйе ретiнде қарастырылады.
Экономиканы әртараптандыру мен өнеркәсiптiң шикiзаттық емес салаларын және ауыл шаруашылығын дамытуға күш салынып жатыр. Әлемнiң барынша бәсекеге қабiлеттi 50 елiнiң қатарына кiру мiндетi қойылған.
1 ГТЭС технико-экономикалық көрсеткіштерді есептеу
Жылдық электрэнергиясын есептеу
,
мұнда
- ГТУ -ға келетін отын энергиясы, кВт,
- ГТУ жылулық кпд,
- жылдағы турбо агригатты пайдаланатын сағат саны,
h
уст
=8760 сағ
депаламыз
.
кДж/жыл
Бекітілген қуаттың жіберетін электрэнергиясы:
мұнда
- ГТУ бекітілген қуат,
- өз қажеттілігіне жұмсайтын электрэнергия шығыны,
4%.
Электрэнергия шығаруға жылдық отын шығыны
мұнда
- КПД жалпы ГТУ,
37%
Олай болса:
Электрэнергия өндіруге шартты отын шығыны:
2 Электрэнргиясын шығаратын станция экономикасы
2. 1 Орташа қуаты 40 МВт электрэнргиясын шығаратын станция экономикасы
Кесте 1. 1
Шикізатпен материялды есептеу
Атауы
Өлшем бірлік
Саны/жыл
Бағасы, теңге
Сумма, мың тг
Атауы:
Эл. Энер. Өндіруге кеткен техникалық газ
Өлшем бірлік:
1000 м
3
Саны/жыл:
111821
Бағасы, теңге:
4567
Сумма, мың тг:
510687
Атауы:
Агрегат түйіндерін майлау және салқындатуға минеральды май
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
140
Бағасы, теңге:
8
Сумма, мың тг:
11200
Атауы:
Трансформаторлық май
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
20
Бағасы, теңге:
7
Сумма, мың тг:
1400
Атауы:
Солидол, нигрол
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
2
Бағасы, теңге:
6
Сумма, мың тг:
120
Атауы:
Қондырғыны жууға арналған химикаттар
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
1
Бағасы, теңге:
12
Сумма, мың тг:
120
Атауы:
Турбоагрегаттың ерекше түйіндерін салқындататын су дайындауға химикат (Гликоль)
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
2
Бағасы, теңге:
12
Сумма, мың тг:
240
Атауы:
Ремонтқа қажет металл (инструментальдық металл)
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
0, 8
Бағасы, теңге:
96000
Сумма, мың тг:
72
Атауы:
Ремонтқа қажет металл (ғимаратты жөндеуге металл)
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
3
Бағасы, теңге:
7
Сумма, мың тг:
210
Атауы:
Ремонтка сваркалық электродтар
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
1
Бағасы, теңге:
6
Сумма, мың тг:
60
Атауы:
Барлығы
Өлшем бірлік:
Саны/жыл:
Бағасы, теңге:
Сумма, мың тг:
524109
Кесте 1. 2
Ресурспен қамтуды есепбі
Атауы
Өлшем бірлік
Саны/жыл
Бағасы, теңге
Сумма, мың тг
Атауы:
Станцияның өз қажеттілігіне элекртэнергиясы (қондырғыға)
Өлшем бірлік:
кВт*сағ
Саны/жыл:
12079000
Бағасы, теңге:
2, 85
Сумма, мың тг:
34425
Атауы:
(Жарықтандыруға)
Өлшем бірлік:
кВт*сағ
Саны/жыл:
219000
Бағасы, теңге:
2, 85
Сумма, мың тг:
624
Атауы:
Техникалық су
Өлшем бірлік:
м
3
Саны/жыл:
36266
Бағасы, теңге:
137, 6
Сумма, мың тг:
4990
Атауы:
Тұрмыс-шаруашылыққа қажет су
Өлшем бірлік:
м
3
Саны/жыл:
1300
Бағасы, теңге:
188
Сумма, мың тг:
244
Атауы:
Септикті тазалауға шығын
Өлшем бірлік:
-
Саны/жыл:
-
Бағасы, теңге:
-
Сумма, мың тг:
50
Атауы:
Жылумен қамту
Өлшем бірлік:
Гкал
Саны/жыл:
7056
Бағасы, теңге:
1800
Сумма, мың тг:
12700
Атауы:
Барлығы
Өлшем бірлік:
Саны/жыл:
Бағасы, теңге:
Сумма, мың тг:
53033
Кесте 1. 3
Жұмыс айлығын есептеу
Қызмет атауы
Адам саны
Орташа айлық көрсеткіш, теңге
Жылдық көрсеткіш, мың теңге
Қызмет атауы:
Негізгі ұжым:
-операторлық-диспетчерлік ұжым
-эксплатациялық ұжым
Адам саны:
25
45
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
95000
95000
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
28500
51300
Қызмет атауы:
Негізгі ұжымның балығы:
Адам саны:
76
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
79800
Қызмет атауы:
Көмекші ұжым:
-ГТЭС жүйесінде механика, газ шаруашылығы және желдету ұжымы
Адам саны:
24
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
9
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
25920
Қызмет атауы:
Барлығы
Адам саны:
24
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
25920
Қызмет атауы:
Әкімшілік-шаруашылық ұжым:
-басшылық
-әкімшілік-шаруашылық ұжым
Адам саны:
3
22
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
18
85000
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
6480
20400
Қызмет атауы:
Әкімшілік-шаруашылық ұжымның барлығы
Адам саны:
25
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
26880
Қызмет атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Адам саны:
119
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
132600
Кесте 1. 4
Амортизациялық шығын есептеу
Қызмет атауы
Құны, мың теңге
амортизация
Жылдық сумма, мың теңге
Қызмет атауы:
Ғимарат және қурылыс
Құны, мың теңге:
7
амортизация:
0, 1
Жылдық сумма, мың теңге:
700
Қызмет атауы:
Қондырғы
Құны, мың теңге:
22
амортизация:
5
Жылдық сумма, мың теңге:
11
Қызмет атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Құны, мың теңге:
29
амортизация:
Жылдық сумма, мың теңге:
110700
Кесте 1. 5
Қондырғы эксплуатациясы мен ақша құнын есептеу
Шығын атауы
Шығын, мың теңге
Шығын атауы:
Көмекші ұжымның еңбек ақысы
Шығын, мың теңге:
25920
Шығын атауы:
Әлеуметтік салық
Шығын, мың теңге:
5443
Шығын атауы:
Машина мен механизмдер амортизациясы
Шығын, мың теңге:
11
Шығын атауы:
Тез тозатын бөлшектерді өтеу
Шығын, мың теңге:
5500
Шығын атауы:
Басқа ескермеген шығындар
Шығын, мың теңге:
1469
Шығын атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Шығын, мың теңге:
148332
Кесте 1. 6
Цехтік шығын
Шығын атауы
Сумма, мың теңге
Шығын атауы:
Административті-шаруашылық ұжымның еңбек ақысы
Сумма, мың теңге:
26880
Шығын атауы:
Әлеуметтік салық
Сумма, мың теңге:
5649
Шығын атауы:
Ғимарат және қурылыс амортизациясы
Сумма, мың теңге:
700
Шығын атауы:
Кеңсенің тазалығын сақтау
Сумма, мың теңге:
1344
Шығын атауы:
Ғимарат және қурылыстың ағымдағы жөндеу жұмысы
Сумма, мың теңге:
350
Шығын атауы:
Еңбекті қорғау және сақтық техникасына каткен шығын
Сумма, мың теңге:
1450
Шығын атауы:
Басқада ескермегендер
Сумма, мың теңге:
3637
Шығын атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Сумма, мың теңге:
40010
Кесте 1. 7
Жылдық өзіндік құнын есептеу
Шығын атауы
Есептік өзіндік құн, мың теңге
Шығын атауы:
Шикізат және материалдар
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
524109
Шығын атауы:
Инженерлік қажеттілік үшін ресурс
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
53033
Шығын атауы:
Негізгі эксплуатациялық ұжымның еңбек ақысы
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
79800
Шығын атауы:
Әлеуметтік салық
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
16758
Шығын атауы:
Қондырғының эксплуатация мен ақша шығыны
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
148332
Шығын атауы:
Цех шығыны
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
40010
Шығын атауы:
Жалпы өндірістік шығындар, өндірістік емес шығынды қоса есептегенде
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
15000
Шығын атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
877042
1 кВт*сағ энергияның өзіндік қунын есептегенде:
2. 2 Орташа қуаты 80 МВт электрэнргиясын шығаратын станция экономикасы
Кесте 2. 1
Шикізатпен материялды есептеу
Атауы
Өлшем бірлік
Саны/жыл
Бағасы, теңге
Сумма, мың тг
Атауы:
Эл. Энер. Өндіруге кеткен техникалық газ
Өлшем бірлік:
1000 м
3
Саны/жыл:
223642
Бағасы, теңге:
4567
Сумма, мың тг:
1021373
Атауы:
Агрегат түйіндерін майлау және салқындатуға минеральды май
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
140
Бағасы, теңге:
8
Сумма, мың тг:
11200
Атауы:
Трансформаторлық май
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
20
Бағасы, теңге:
7
Сумма, мың тг:
1400
Атауы:
Солидол, нигрол
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
2
Бағасы, теңге:
6
Сумма, мың тг:
120
Атауы:
Қондырғыны жууға арналған химикаттар
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
1
Бағасы, теңге:
12
Сумма, мың тг:
120
Атауы:
Турбоагрегаттың ерекше түйіндерін салқындататын су дайындауға химикат (Гликоль)
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
2
Бағасы, теңге:
12
Сумма, мың тг:
240
Атауы:
Ремонтқа қажет металл (инструментальдық металл)
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
0, 8
Бағасы, теңге:
96000
Сумма, мың тг:
72
Атауы:
Ремонтқа қажет металл (ғимаратты жөндеуге металл)
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
3
Бағасы, теңге:
7
Сумма, мың тг:
210
Атауы:
Ремонтка сваркалық электродтар
Өлшем бірлік:
Тг
Саны/жыл:
1
Бағасы, теңге:
6
Сумма, мың тг:
60
Атауы:
Барлығы
Өлшем бірлік:
Саны/жыл:
Бағасы, теңге:
Сумма, мың тг:
1034795
Кесте 2. 2
Ресурспен қамтуды есепбі
Атауы
Өлшем бірлік
Саны/жыл
Бағасы, теңге
Сумма, мың тг
Атауы:
Станцияның өз қажеттілігіне элекртэнергиясы (қондырғыға)
Өлшем бірлік:
кВт*сағ
Саны/жыл:
24158000
Бағасы, теңге:
2, 3
Сумма, мың тг:
55563
Атауы:
(Жарықтандыруға)
Өлшем бірлік:
кВт*сағ
Саны/жыл:
219000
Бағасы, теңге:
2, 3
Сумма, мың тг:
504
Атауы:
Техникалық су
Өлшем бірлік:
м
3
Саны/жыл:
72532
Бағасы, теңге:
137, 6
Сумма, мың тг:
9980
Атауы:
Тұрмыс-шаруашылыққа қажет су
Өлшем бірлік:
м
3
Саны/жыл:
1300
Бағасы, теңге:
188
Сумма, мың тг:
244
Атауы:
Септикті тазалауға шығын
Өлшем бірлік:
-
Саны/жыл:
-
Бағасы, теңге:
-
Сумма, мың тг:
50
Атауы:
Жылумен қамту
Өлшем бірлік:
Гкал
Саны/жыл:
7056
Бағасы, теңге:
1800
Сумма, мың тг:
12700
Атауы:
Барлығы
Өлшем бірлік:
Саны/жыл:
Бағасы, теңге:
Сумма, мың тг:
79041
Кесте 2. 3
Жұмыс айлығын есептеу
Қызмет атауы
Адам саны
Орташа айлық көрсеткіш, теңге
Жылдық көрсеткіш, мың теңге
Қызмет атауы:
Негізгі ұжым:
-операторлық-диспетчерлік ұжым
-эксплатациялық ұжым
Адам саны:
25
51
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
95000
95000
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
28500
58140
Қызмет атауы:
Негізгі ұжымның балығы:
Адам саны:
76
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
86640
Қызмет атауы:
Көмекші ұжым:
-ГТЭС жүйесінде механика, газ шаруашылығы және желдету ұжымы
Адам саны:
28
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
9
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
30240
Қызмет атауы:
Барлығы
Адам саны:
28
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
30240
Қызмет атауы:
Әкімшілік-шаруашылық ұжым:
-басшылық
-әкімшілік-шаруашылық ұжым
Адам саны:
3
22
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
18
85000
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
6480
20400
Қызмет атауы:
Әкімшілік-шаруашылық ұжымның барлығы
Адам саны:
25
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
26880
Қызмет атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Адам саны:
129
Орташа айлық көрсеткіш, теңге:
Жылдық көрсеткіш, мың теңге:
143760
Кесте 2. 4
Амортизациялық шығын есептеу
Қызмет атауы
Құны, мың теңге
амортизация
Жылдық сумма, мың теңге
Қызмет атауы:
Ғимарат және қурылыс
Құны, мың теңге:
7
амортизация:
0, 1
Жылдық сумма, мың теңге:
700
Қызмет атауы:
Қондырғы
Құны, мың теңге:
22
амортизация:
5
Жылдық сумма, мың теңге:
11
Қызмет атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Құны, мың теңге:
29
амортизация:
Жылдық сумма, мың теңге:
110700
Кесте 2. 5
Қондырғы эксплуатациясы мен ақша құнын есептеу
Шығын атауы
Шығын, мың теңге
Шығын атауы:
Көмекші ұжымның еңбек ақысы
Шығын, мың теңге:
30240
Шығын атауы:
Әлеуметтік салық
Шығын, мың теңге:
6350
Шығын атауы:
Машина мен механизмдер амортизациясы
Шығын, мың теңге:
11
Шығын атауы:
Тез тозатын бөлшектерді өтеу
Шығын, мың теңге:
550
Шығын атауы:
Басқа ескермеген шығындар
Шығын, мың теңге:
1521
Шығын атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Шығын, мың теңге:
153611
Кесте 2. 6
Жылдық өзіндік құнын есептеу
Шығын атауы
Есептік өзіндік құн, мың теңге
Шығын атауы:
Шикізат және материалдар
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
1034795
Шығын атауы:
Инженерлік қажеттілік үшін ресурс
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
79041
Шығын атауы:
Негізгі эксплуатациялық ұжымның еңбек ақысы
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
86640
Шығын атауы:
Әлеуметтік салық
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
18194
Шығын атауы:
Қондырғының эксплуатация мен ақша шығыны
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
153611
Шығын атауы:
Цех шығыны
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
40010
Шығын атауы:
Жалпы өндірістік шығындар, өндірістік емес шығынды қоса есептегенде
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
15000
Шығын атауы:
БАРЛЫҒЫ:
Есептік өзіндік құн, мың теңге:
1427291
1 кВт*сағ энергияның өзіндік қунын есептегенде:
2. 3 Экономикалық электэнергия шығару жобасының эффективтілігі
Кесте 3
Экономикалық электэнергия шығару жобасының эффективтілігі
Көрсеткіш атауы
Өлшем бірлік
Қуаттағы көрсеткіштер
40 МВт
80 МВт
Көрсеткіш атауы:
1 кВт*сағ өндірілген электрэнергияның өзіндік құны
Өлшем бірлік:
Теңге
Қуаттағы көрсеткіштер:
2, 5
2, 0
Көрсеткіш атауы:
1 кВт*сағ қарастырылған аймақта өзіндік құны:
НДС-мен
НДС-сіз
Өлшем бірлік:
Теңге
Теңге
Қуаттағы көрсеткіштер:
5, 6
4, 87
5, 6
4, 87
Көрсеткіш атауы:
Мұнай өндірудің өз қажеттілігіне пайдаланатын 1 кВт*сағ өндірілген электрэнергия пайдасы (4, 87-2, 5)