Басқарудың американдық жүйесі

ЖОСПАР

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 ТАРАУ. БАСҚАРУДЫҢ АМЕРИКАНДЫҚ ЖҮЙЕСІ ... ... ... ... ... ...6
2 ТАРАУ. САЯСИ ПАРТИЯЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
Кiрiспе

Америка Құрама Штаттарына айналған бұрынғы колониялар алғашында «Конфедерация баптары» (1781) деп аталатын келісім шеңберінде жұмыс істеді. Көп ұзамай-ақ бұл аз міндет жүктейтін келісім штаттар арасында іс жүзінде жұмыс істемеді. Орталық (федералдық) өкімет тым дәрменсіз болды, ал оның қорғанысы, сауда және салық саласындағы өкілеттігінің тек аты ғана болды. 1787 жылы «Конфедерация баптарын» қайта қарау үшін Филадельфияға штаттардың өкілдері жиналды. Олар мүлде жаңа құжат — конституцияның негізін жасап, өздерінің алғаш алдына қойған мақсаттарына жету үшін әрі қарай алға қадам жасады. Көптеген айтыс-таластардан, ымыраға келуден кейін конституцияның тексі жазылып, 1790 жылы 13 штат ратификация жасады.
Дүние жүзінде қолданылып жүрген Қонституциялардың ішіндегi ең ежелгісі — АҚШ Конституциясы өкіметiтің Федералдық құрылысын бекітті, оның үш тармағын жасап, олардың әрқайсысына басқалар жөніндегі өкілеттік билігін («баланстар мен шектеулер» жүйесін) белгіледі. Конституция олардың құқықтары мен міндеттері белгілеп беріп, қалған құқықтарды штаттардың үкіметіне қалдырды. Конституцияға бірнеше рет түзетулер еңгізіліп, ол өзгеріп отырған қоғам өмірінің талаптарымен сәйкестенді, алайда ол бұрынғыша «елдің ең жоғарі заңы» ретінде қалып отыр. Барлық үкімет және билік құрылымдары — федералдық деңгейде, штаттар мен муниципалиттерде конституцияның негізгі қағидаларын сәйкес жұмыс істеуге тиіс.
Конституция бойынша АҚШ-та жоғары билік президентке де (атқарушы өкіметтің басшысы), конгреске де (заң шығарушы билік), Жоғарғы сотқа да (сот билігi қандай да бір саяси топтар мен партияларға да (басқа көптеген елдерден өзгешелігі) берілмейді. Бұл билiк конституцияның рухы мен мәніне сәйкес, онда айтылған «біз халықпыз» дейтіндерге берілген.
Сөйтіп, американдықтар тұңғыш рет, саяси бостандық пен барлығына тең құқықтарға ие болды, бұл артықшылықтар басқа елдерде ат төбеліндей асыл тектілердің ғана үлесіне тиді. Американдықтар өздерінің өкілдері арқылы заңдар қабылдай отырып, өз мүдделері үшін өз істерінің қамын өздері ойлады. Әрине, олар өз қателерін де өздері жасады.
«Құқықтар туралы Билль» деген атпен белгілі болған конституцияға алғаш енгізілген он түзету американдықтардың негізгі құқықтары деп саналған құқықтарды бекітті. Бұл құкықтардың ішінде — ар-ождан, сөз және баспасөз бостандығы, бейбіт жиындар өткізу және үкiметтің әрекетіне шағым жасау құқықтары бар. Басқа құқықтар азаматтарды негізсіз тінтуден, тұтқындаудан, жеке мүлікті алып қоюдан қорғауды, заң талаптарын, сақтауды қамтамасыз етеді. Америкада өкілдер соты, яғни өз азаматтарымен бірге сот ісіне араласу құқы бар.
Американдықтар өз конституциясын мақтаныш етеді. Оны дінді қандай құрмет тұтса, сондай дерлік құрмет тұтады: Мұндай құрметтің негізі аталған мұраттар, құқықтар мен бостандықтар оларға ат төбеліндей билеуші таптың тартқан сыйлары емес деген сенімде жатқан еді. Бұл құқықтар мен бостандықтарды, түптеп келгенде, табиғи, әрбір американдықтың мызғымас құқықтары, олар сол үшін күресіп, жеңіп алды. Оларды ешкім де үкімет те, сот та, заң да тартып ала алмайды.
Конституция негізінде құрылған федералдық үкімет пен штаттардың өкіметі халыққа қызмет етуді және азшылықтың емес, көпшіліктің еркін орындайтындай етіп құрылды. Американдықтар нені қаламайды, ол — біреуге «қызметші» болу. Олар, керісінше, үкімет өздеріне қызмет етуге тиіс, саяси қайраткер мен чиновниктер ха-лықтың қызметшілері ғана деп санайды. Осындай көзқарас бүгінде американдықтардың арасында берік сақталып қалған.
Соңғы екі жүз жылдықта американ конституциясының ықпалы Құрама Штаттардан тыс жерге де тарады. Кейбір елдер басқару формасын Америка мысалы бойынша тандап алды. Бір атап айтатын нәрсе, Американ революциясының батыры Лафайет Америкадан қайтып оралғаннан кейін Француздың «Құқықтар декларациясының» жобасын жасады. БҰҰ-ның хартиясы да қалайда революциялық құжат ретінде танылған АҚШ конституциясымен мазмұндас.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI:

1. Дуглас С. Стивенсон. Америка: халық пен ел. – Алматы: “Ғылым”, 1995.
2. Мәшiнбаев С.М. Еуропа және Америка елдерiнiң қазiргi заман тарихы (1918-1945 жж.).
3. АҚШ. Қысқаша тарих. – Алматы: “Ғылым”, 1996.
4. Бомье Ж. Гитлерден Труменге дейiн. Алматы, 1952.
        
        ЖОСПАР
Кiрiспе.....................................................................
........................................31 ТАРАУ. БАСҚАРУДЫҢ АМЕРИКАНДЫҚ
ЖҮЙЕСІ.......................6
2 ... ... ... ... ... ... ... колониялар алғашында
«Конфедерация баптары» (1781) деп аталатын келісім шеңберінде жұмыс ... ... бұл аз ... жүктейтін келісім штаттар арасында іс жүзінде
жұмыс істемеді. Орталық (федералдық) өкімет тым дәрменсіз ... ал ... ... және ... саласындағы өкілеттігінің тек аты ғана болды.
1787 жылы «Конфедерация ... ... ... үшін Филадельфияға штаттардың
өкілдері жиналды. Олар мүлде жаңа құжат — конституцияның ... ... ... ... ... ... жету үшін әрі қарай алға қадам
жасады. Көптеген ... ... ... ... ... ... 1790 жылы 13 штат ... жасады.
Дүние жүзінде қолданылып жүрген Қонституциялардың ішіндегi ең ежелгісі
— АҚШ ... ... ... ... ... оның ... жасап, олардың әрқайсысына басқалар жөніндегі өкілеттік ... мен ... ... белгіледі. Конституция олардың
құқықтары мен міндеттері белгілеп беріп, ... ... ... қалдырды. Конституцияға бірнеше рет түзетулер еңгізіліп, ... ... ... ... ... ... алайда ол
бұрынғыша «елдің ең жоғарі ... ... ... отыр. Барлық үкімет және
билік құрылымдары — федералдық деңгейде, штаттар мен ... ... ... ... ... істеуге тиіс.
Конституция бойынша АҚШ-та жоғары билік ... де ... ... ... де (заң ... ... ... сотқа да
(сот билігi қандай да бір саяси топтар мен партияларға да (басқа көптеген
елдерден өзгешелігі) ... Бұл ... ... рухы мен ... онда ... «біз халықпыз» дейтіндерге берілген.
Сөйтіп, американдықтар тұңғыш рет, ... ... пен ... ... ие ... бұл ... ... елдерде ат төбеліндей асыл
тектілердің ғана ... ... ... ... ... ... ... отырып, өз
мүдделері үшін өз істерінің қамын өздері ойлады. Әрине, олар өз ... ... ... ... ... деген атпен белгілі болған конституцияға алғаш
енгізілген он ... ... ... ... деп ... бекітті. Бұл құкықтардың ішінде — ар-ождан, сөз және ... ... ... ... және ... ... шағым жасау
құқықтары бар. Басқа құқықтар азаматтарды негізсіз тінтуден, тұтқындаудан,
жеке мүлікті алып ... ... заң ... ... ... Америкада өкілдер соты, яғни өз азаматтарымен бірге сот ... құқы ... өз ... ... ... Оны ... қандай
құрмет тұтса, сондай дерлік құрмет тұтады: Мұндай құрметтің негізі аталған
мұраттар, құқықтар мен бостандықтар ... ат ... ... ... сыйлары емес деген сенімде жатқан еді. Бұл құқықтар ... ... ... табиғи, әрбір американдықтың ... олар сол үшін ... ... алды. Оларды ешкім де үкімет те,
сот та, заң да ... ала ... ... ... федералдық үкімет пен штаттардың
өкіметі ... ... ... және ... ... ... еркін
орындайтындай етіп құрылды. Американдықтар нені ... ол — ... ... ... ... үкімет өздеріне қызмет етуге тиіс, саяси
қайраткер мен чиновниктер ха-лықтың қызметшілері ғана деп ... ... ... ... ... берік сақталып қалған.
Соңғы екі жүз жылдықта ... ... ... ... тыс жерге де тарады. Кейбір ... ... ... ... ... ... алды. Бір атап айтатын нәрсе, Американ революциясының
батыры Лафайет Америкадан қайтып оралғаннан кейін Француздың ... ... ... ... ... да ... ... ретінде танылған АҚШ конституциясымен мазмұндас.
1 ТАРАУ. БАСҚАРУДЫҢ АМЕРИКАНДЫҚ ... ... ... ... ... графтықтар
мен муниципалитеттердегі басқару жүйесін, егер сіз осы ... және оны ... ... ... түсінуге болады. Бір
шетелдік маман, мысалы, ... қала ... ... және ... ... сондай, «тіпті ақылға симайды» деген еді. Ол ... ... 2 ... 6 ... 40 ірі және ... ... 49 діни ... мекен және 110 деревня кіреді екен деп реніш білдіреді.
Осы күрделі кешен 235 салық және ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің негізін салатын бірнеше
басты ... бар. ... — «бір ... бір ... ... тікелей дауыс беруі жолымен географиялық округтерден
сайланады. Осыған сәйкес ... ... ... ... ... ... болуға тиіс.
Екінші негіздемелік принцип «баланстар мен шектеулер» жүйесі кезінде
саясаттағы ымыраға келу ... емес ... ... ... ... ... ... бюджеттік шырындарға
бақылау жасайды, ал бұл президент өзінің ұсыныстары мен ... ... үшін ... ... ... ... тиіс деген сөз.
Сондай-ақ президент конгрестің екі ... ... ... ... Қез ... ... саяси шартты сенатта ратификация жасау талап
етіледі, бекітілмейді екен, шарт та ... ... ... ... ал ... ... ... Көбінесе президент бір нәрсені жасағысы
келеді, бірақ амалсыздан басқа нәрсені жасайды.
КОНГРЕСС
Қонгресс федералдық ... ... ... ... табылады, ол
сенаттан және өкілдер палатасынан тұрады. Әр штаттан екі ... олар 100-ге ... ... ... бірі әр екі жыл ... ... қайта сайланады. Сенаторлар ... ... ... және оның
мүддесін білдіреді.
Өкілдер палатасына 435 адам мүше. Олар әр екі жыл ... екі ... және ... ... ... ... ... өкілі болып
табылады. Әр штат екі округке бөлінген. Штат ... саны ... ... ... ... ... ... бұл — халқы ең көп
штат, 52 ... бар, ал ... ... болса онын өкілі біреу-ақ. Сенатордың
немесе өкілдің екінші рет ... ... шек ... ... ... ... ... сайлаулар «жеңіскерге бәрі
тиесілі» деген ... ... Яғни ... жету үшін сайлау
округінен ен көп дауыс алсаң жеткілікті.
Конгресс елдің барлық заңын қабылдайды және оның әр ... ... ... құқы бар. Әр ... ... палата мақұлдаған заңдарға
қарсы дауыс та бере алады. Өйткені заң ... оны екі ... ... ... ... ... бұл жағдайда олардың арасында ымыраға
келудің болуы қажетті нәрсе. Конгресс салық салу ... ... ... қаржынын, қалайша жұмсалатынын белгілеп береді. Сонымен қатар ол
штаттар мен ... ... ... реттеп отырады. Қонгресс сондай-ақ
шетелдіктерді американ азаматтығына алу тәртібін белгілейді.
ПРЕЗИДЕНТ
Құрама Штаттардың ... әр төрт жыл ... екі ... ... ... ... ... мен өкілдер сияқты ол да тура дауыс
беру жолымен сайланады (штаттардағы сайлаушылардың коллегиясы ... ... ... ... ... ... ... көпшілікке ие
болып отырған саяси партиядан ұсыныла бермейді. Егер партиялардың бірі әр
екі жылда ... ... ... ... ... ... алса да және ... партиясы екі палатада көпшіліктен айырылып
қалған жағдайда да ... ... ... ... қала ... ...... ол ұсынған заң жобалары конгрестен өтуі кезінде өз
дегеніне жету, бірақ барлық кезде бұлай бола ... ... ... ... ... ... ол ... күшіне ие болғанға дейін ... мен ... ... ие ... ... ... де, сыртқы саясат мәселелерінде де президенттің, тіпті
оның партиясы екі палатада да көпшілік орынға ие ... ... да, ... қолдауына ие бола қоюы сирек кездесетін жағдай. Ол ... ... ... ... мен ... ... жеткізуге,
келісім мен ымыраға келуге жол іздеуге тиіс. ... ... ... ... немесе көпшілік партиясының өкілі болып табылатын
парламенттік жүйеден негізгі ... міне осы. ... ... ... ... ... ... істейдi. Қазіргі кезде
бір мемлекеттік департамент және қорғаныс, қаржы, заң, ішкі істер, ауыл
шаруашылығы, сауда, ... ... ... және адам ... тұрғын үй
және қаланы өркендету, транспорт, ... және ... ... ... ... құру туралы шешім заң ... ... ... сол ... ... ... ... департаменттің басшысын президент тағайындайды, ал бұл тағайындауды
сенат бекітуге ... ... ... ... департамент басшысын
осылай атайды) өзінің қызметін конгрестегі ... ... да ... ... ... атқара алмайды. Олар тікелей ... және ... ... президент белгілеген мерзімде атқара алады.
Яғни департаменттің хатшылары мемлекет басшысының оның «кабинетін» ... мен ... ... ... Бір президенттер шешім
қабылдаған кезде өзінің кабинетіне жиі арқа сүйейді, ал ... ... ... оған ... де ... СОТ ... үшінші билік заңдық (конгресс) және атқарушы (президент)
биліктерге қосымша федералдық сот ... ... ... Оның ...... ... соты — ... екі билікті қадағалау қызметін
атқарады.
Ол аталған биліктердің заңдары мен актілері конституцияға ... ... ... ... ... ... санын белгілей
алады, бірақ ол жоғары сотқа конституция берген өкілетті өзгерте алмайды.
Жоғарғы сот бас судьядан және сот ... ... ... ... ... ... мақүлдауы керек. Алайда, бекітілгендер өз қызметін
дүниеден өткенше атқарады. Жоғарғы ... ... ... ... да ... шағым жасалынбайды. Президент те, конгресс те жоғарғы соттың шешімін
өзгерте алмайды. Бұған қосымша конгресс 11 ... ... ... ... қарамағында 91 федералдық округтік сотты құрды.
Жоғарғы сот тікелей юрисдикция құқына екі жағдайда ие ... ... ... ... ... жағдайда және тараптардын, ... ... ... ... сотқа түскен барлық басқа сот істері төменгі
инстанциядағы соттарда тыңдалған істер жөніндегі апелляция болып табылады.
Жоғарғы сот ... ... ... ... ... ... конституцияны түсіндірумен байланысты болады. Жоғарғы сот, сондай-ақ
соттық қайта қарау құқына да ие, яғни оның федералдық, штат ... ... ... ... мен ... конститу-циялық емес деп
жариялауға құқы бар. ... ... бұл ... кейіннен
бекітілді.
БАЛАНСТАР МЕН ШЕКТЕУЛЕР
Конституция қызметтері айқын ажыратылып көрсетілген үш билік тармағын
қалыптастыруды ... ... әр ... ... ... ... өкілеттіктерімен теңдестірілген. Әр билік басқаларды шектеп
отырады, олардың шектен тыс ... ... ... ... ... ... олар қалай өзара жұмыс істейтіні және бір-біріне қалай
тәуелді екені көрсетілген.
Конгрестің заңдарды қабылдауға өкілеттілігі бар, ... ... кез ... ... вето қоя ... Конгресс, өз кезегінде, әр
палатанық үштен екі дауысымен бұл ветоны жоюға, сондай-ақ президентке ол
сұраған ... ... бас ... ... ... ... маңызды қызметтерге лауазымды адамдарды
тағайындайды, бірақ бұл ... ... ... ... ... барлық заң актілері мен президент әрекетінін конституциялығын
анықтайды және конституциялық еместерін алып тастайды.
Баланстар мен шектеулер жүйесі ... келу мен ... ... ... келу ... ... ... тармақтарының барлық
деңгейінде ымыраға келудің өмірлік маңызы бар, ... ... ... ... заңсыздықтардан қорғайды. Бұл мысалы, жаңа президенттер үкіметтің
саясатын өзінің ... ... ... ... ... сөз. ... ... деп әдетте тұтас жүйені, яғни атқарушы ... ... ... пен ... ... Іс ... ... (яғни
әкімшілік басшысы) АҚШ-тан тыс жерлерде түсінетіндей соншалықты құдіретті
күшті емес үкіметті ... ... ... ... ... ... АҚШ президентінде билік айтарлықтай аз.
2 Тарау. САЯСИ ... ... ... ... туралы ештеңе айтылмайды, бірақ
кейіннен бұл елде қос ... жүйе ... ... Негізгі екі партия
демократиялық жәие республикалық партиялар болды. Бұл екі ... ... мұны ... таң ... ... да ... өмір сүреді,
оларда коммунистік партия және бірнеше ... ... бар. ... ... ... ... орын ... кездері болған,
бірақ олар жалпы ұлттық саясатты жасауға ықпал ете ... Кез ... ... ... ... үшін ... да бір ... партияның
мүшесі болудың қажеті жоқ. ... ... әр ... округтегі
сайлауларға тіркелу кезінде негізгі партиялардың ... ... ... ... ... көбіне жалдамалы еңбектің мүддесін қорғайды, ал
республикалық партия бизнес және ... ... ... ... ... да ... ... штаттар мен муниципалитеттер
өкіметінің қарауына жататын мәселелерде шешуге тым көп ... ... Ал, ... ... ... ... ... кеңейту жолында күрөседі.
Алайда, көп жағдайда партиялардың ара жігін ажырату оңайға түспейді.
Оның үстіне «оң» және «сол», «консерватор» және ... ... ... ... ... ... ... қоюы екіталай. Мысалы,
кейбір «оңшыл ... ... ... ... ... күресуі мүмкін.
Елдің бір бөлігіндегі демократтар тым «либеральды», екінші бөлігіндегілер
тым «консервативті» де болуы мүмкін.
Егер өз партияларынан ... ... ... республикашылар
өкілдер палаталарынын, мүшелері немесе сенаторлар ретінде партиялардың
бағдарламаларын қолдауы және ... ... ... бір ... ... алмай қалған жағдайда олардың партиялық тәртіпті ұстануы
міндетті ... ... ... ... тізімге», яғни тек
демократтар немесе республикашылар үшін дауыс бергісі ... енді ... ... ... бір ... органында бір партияның кандидаты үшін,
екінші органда екінші ... ... үшін ... ... ... ... партиялар басқа елдердегі партияларға қарағанда ... аз ие ... ... ... ... кейіннен өздерінің
калаулары бойынша мүшелерін тағайындайтын ... үшін ғана ... ... ... мен сенаторлар ең алдымен өздері өкілдері
болып ... ... мен ... яғни ... ... ... қорғау үшін сайлаиады. Заң мәселесі ... ... ... конгресмендердің шамамеы 70 процентке жуығы, өз партияларының
жалпы ұлттық саясатына нүқсау келтіре ... өз ... ... ... ... ... ... республикашыл-президенттің
зандық ұсыныстарын қолдап, ал республикашылардың қарсы дауыс беруі және ... жиі ... ... жағдайлар.
САЙЛАУШЫЛАР
Он сегіз жасқа жеткен және сайлау учаскесінде тіркелген кез келген
американ азаматының дауыс беруге құқы бар. Әр штат ... ... ... ... ... ... ... азаматтық кұқық жолындағы
күрескер тобы сайлау науқанына мүмкіндігінше ... ... ... ... ... ... тіркету жолында пәрменді әрекет жасап келеді. Аз
халық өкілдерін ... ... және ... ... ... соңғы 25
жылда күрт өсті, бұл ең ... ... ... ... ... ... нәтижесі еді.
Алайда, дауыс құқына ие болған азаматтар саны мен осы ... саны ... ... ... ... ... Айталык, мысалы, 1984 жылғы президент сайлауына негізгі
сайлаушылардың 53,1 ... ал 1988 ... ... 50,1 ... ... беруге ниет білдіргендер тіркеуден өтуге, яғни сайлаулар өтетін сәтке
дейін өзінің аты-жөнін тізімге енгізуге тиіс. ... ... ... ... ... әр ... өз ... бар. Оңтүстік штаттарда сайлаушылар
көбіне жергілікті жерлерде ғана емес, округтерде де тіркелуге ... ... ... ... ... жүйесі анағұрлым кең тараған. Құрама
Штаттарында 1984 ... ... ... ... ... 73 ... ... берді.
АҚШ-та басқа көптеген елдермен салыстырғанда штаттар ішіндегі және
муниципалдық сайлауларды қосқанда сайлаулар саны жағынан көп ... айту ... Егер осы ... ... ... ... қаланың
бас көшесіне жаңа көпір салу үшін салықты көбейту керек пе деген мәселені
шешу мақсатында) сайлаушылардың ... ... ... ... ... басқа елдердегіде әлдекайда төмен болуы екі талай. Іс жүзінде
американдықтар ... ... ... ... ... ... ... көңіл бөледі. Аса маңызды шешімдердің көпшілігі, мысалы,
білім беру, тұрғын үй, салык, және т. б. ... ... ... ... ... яғни ... немесе округте қабылданады.
Елдің президентін сайлау жөніндегі науқан екі кезеңде өтеді. ... ... ... ... ... ... екіншісі — сайлаудың өзі
кандидаттарды ұсыну процесі бір партия мүшелері арасындағы жарыс ... ... ... сайлау алдындағы бірнеше жиналыстардан және
партия басшыларының ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Кандидаттар үлттық партиялар съездері делегаттарының дауысын ... ... ... ... ... өз ... ... тартуды көздейді.
Сонан соң әр партияның съезі АҚШ-тың ... ... ... ... ол ... ай бойы өзінің сайлау науқанын жүргізеді.
Әр төрт жылда ... (1988, 1992, 1996 және т. б.) ... ... сайлаушылар өз дауысын бүкіл ел бойынша қазанда береді.
Егер кандай да бір ... ... ... партиялардың бірінің
президентке кандидатына (вице-президентке) дауыс берсе, бұл ... ... ... ... дауысын алуға тиіс. Олардың саны осы штаттан
тыс сайланатын сенаторлар мен өкілдер палатасы ... ... ... ... ... көп ... ... жинаған кандидат
сайлауларда жеңіске жетеді. Олардың сана ... ... әр ... ... ... ... ... қаңтар айында конгрестің
қос палатасының бірлескен мәжілісінде Құрама Штаттардың жаңа ... ... ... ... ... ... ... ШТАТТАР МЕН ЖЕРГIЛІКТІ ЖЕРЛЕРДЕГІ ӨКIМЕТ ОРГАНДАРЫ
Елу штат жер көлемі, халқының саны, ауа райы, экономикасы, тарихы мен
мүддесі жағынан бір-бірінен ... ... ... ... де саяси,
экономикалқ және әлеуметтік ... ... ... ... ... шешпейді, сол себепті де оларды «демократияның лабораториялары» деп
атап жүр. ... ... ... ... бір. Әр ... ... сенаты
мен өкілдер палатасы басшылық ететін республикалық басқару ... ... ... ... ... штатында ғана жоқ, мұнда 49 «сенатордан»
тұратын бір ғана заң шығару ... бар). ... ... ... ... оны ... мен ... сот жүйесі басқарады. Әр штаттың өз
конституциясы бар; Сонымен бірге олардың федералдық ... ... ... штаттардағы заңға қайшы келетін заңдарды қабылдамауға міндетті (егер,
мысалы ерлі-зайыптылар өз штатының заңы ... ... ... олар
қалған барлық штаттарда да ажырасқандар деп ... ... ... ... ... өз штаттарының конституциясына қайшы келетін
заңдар мен қаулыларды қабылдамауға тиіс.
Конституция ... ... ... ... ... оның
қазіргі заңдық пайымдаулары бұл өкiлеттіктердің аясын кеңейтеді. ... ... ... ... ... ... мен жергілікті огандарға
беріледі. Бұл федералдық үкімет пен штаттар арасындағы кұқықтық қызметтерді
шектеу жолындағы ... еш ... ... келе ... көрсетедi.
Американдықтардың әбден күшейген орталық өкіметке дағдылы сенімсіздігі бұл
көп жылдар бойы келе ... ... ... ... ... шамамен тең деңгейге жеткізді. ... ... ... билік органдары, әдетте, басқа елдердегi орталық үкіметке
тиесілі құқықтарға да ... кез ... ... ... беру ... Штаттардың
құзырына жатады. Жергілікті өкіметтер мемлекеттік орта білім ... ... істі өзі ... мектеп әкімшілігіне бақылау жасайды,
мектеп кеңестері мүшелерінің сайлауын ұйымдастырады, ал ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыруға жұмсалады.
Осылайша, әрбір жекелеген мектеп жүйесі мұғалімдерді өздері ... және ... ... Оқу ... штат ... ... ... алып, өздерінің ережелерін жасайды.
Нақ сол сияқты жалпы ұлттық полиция да жоқ, ал ФБР федералдық мәні бар
шектеулі қылмыстар жөніндегі ... ... ... ... ... ғана ... Әр ... өз полициясы және өз қылмыстық заңдары
бар. Штаттар сондай-ақ некеге тұру және ... бұзу ... жол ... ... ... алу ... туралы заңдарды, алкоголь ішімдіктерін
сату мен пайдалану ... және ... ... ... заңдарды
қабылдайды. Тиісінше, әр қаланың өзінің полициясы бар және ... ... оның ... бақылау мен ұйымдастыру мәселелерімен
муниципалитет айналысады. Ол елдің ... ... ... ... ... ... ... басқармасын көбіне
«шерифтер департаменті» деп атайды. Шерифтерді, әдетте сайлайды, ал ... ... ... ... ... ... басқа да көптеген салалары қалалар мен поселкелердің
кұзырына ... Бүл ... ... ... уакыттары, жолдар мен
көшелерді жөндеу, қала құрылысына бақылау ... және т. б. ... ... ... мына ... ... ... оны сатуға тыйым
салу керек деген ... ... ... ал ... ... ... ... кітап мектеп кітапханасында тұрмасын деп шешім жасай алады (кейіннен
сот муниципалитетке немесе мектеп кеңсесіне олардың ... ... ... ... ... ... бірнеше километр ғана қашық орналасқан басқа поселкеде аталған
журналды да, кітапты да пайдалануға рұқсат етілуі мүмкін. ... ... ... көзқарастар болады.
Көптеген штаттар және кейбір қалалар өзінің табыс салығын белгілейді.
Көптеген қалалар мен ... қару алып ... ... өз ... бар.
Қөптеген аэропорттар, соның ішінде халықаралық аэропорттар қаланың немесе
округтің иелігінде, ... сол қала мен ... ... және ... ... ... ... Қорыта айтқанда, басқа елдерде
ұлттық үкіметтің қүзырына жататын өткір мәселелер Америкада ... ... ... ... ... ... атап ... пайдалану, өлім жазасын қолдану, аборт және гомосексуализм
туралы заңдар бар.
Америкадағы барлық билік ету деңгейлері арқылы ... ... ... ... ... ресми адамдардың, мекемелер мен үкімет
топтарының «есеп беретіндігі» болып табылады.
Бұл қылмыстар, өрттер, үйлену тойлары мен ажырасулар, сот ... ... ... және т. б. жөніндегі ... ... ... ашық ... деген сөз. Бір шағын қалада жаңа мектеп
салатын болса немесе полиция үшін жаңа автомобиль сатып ... ... ... газеттер олардың құны туралы және қандай компания қандай бағаға
ұсыныс жасағаны туралы ... ... ... ... ... мәжілістері тікелей радио арқылы беріледі.
Әдетте, американың кез келген деңгейдегі саяси қайраткері қоғамдық
пікірге зор ... ... ... ... ... қатысты шешімдерді
кабылдауға белсенді түрде және ... ... ... ... штаттарда азаматтар штатта өтетіп сайлауларға ұсыныс жасай алады. Ол
ұсыныс сайлау ... ... Егер ... ... ... ол заң ретінде кабылданады. Америка демократиясының бұл «төменнен
бастау алатын» ерекшелігі Жаңа ... ... ... жиналыстарда да
немесе мектеп кеңестерінің ашық тыңдауларында да көрініс тауып отыр.
Жоғарыда айтылғандарды ... ... ... ... ... әр ... деп ... жасауға болады. Бұл жүйе халықтың мұқтажы мен
қажетін жергілікті деңгейде шешуге тырысады, ал ... ... ... ... азаматтың негізгі қүқықтарына кепілдік береді. Бұл,
мысалы, азаматтардың кұкықтары жолындағы ... пен ... ... ... ... сайлау заңдарына қарамастан барлық
американдықтардың тең құқығы жолындағы ... үшін ... ... ... ... өз ... ... және ұлттық сайлауларға
тіркеу тәртібіне бақылау жасағандарымен олар жеке адамның конституциялық
кұқына қайшы келетін заңдар шығара алмайды.
МҮДДЕЛІ ... өз ... тек ... ... ... дейді, олар үнемі соған алаңдаушылық ... Сол ... ... топтары, қоғамдық қимыл ... ... ... ... ... Бұлардың бәрі мүмкін болған кез келген
жолдармен саясатшыларға ... ... ... Бір топ қару ... ... ... орындалуы барлығы үшін міндетті федералдық заңның енгізілуі
жолында науқан ұйымдастыруы ... ... ... ... ... ... ... Каролиннің темекі компанияларына темекі ... ... ... аса ұнай ... мұны олар ... ... ... Кейбір діни топтар егер оқушылар қаласа, оларға мектепте құдайға
құлшылық ... ... ету ... ... ... федералдық каржы
есебінен немесе штаттардың бюджеті есебінен аборт жасауға ақы төлеуге қарсы
науқан ұйымдастырады. Этникалық топтар ... ... ... ... ... ... қатысты жүргізілуін талап етеді. Бірқатар
штаттардың салық төлеушілері салықтың өсуіне ... ... ... заң
шығарылуы жолында куреседі. Кейбір кәсіптік одақтар жасырын иммиграцияға
қарсы занды кдтайтуды талап етеді. Кейбір топтық қысым ... ... ... ... ... ... тоқтатылуын талап етіп, алпауыттарға
қарсы алпауыттық күрес жүргізіп жатса, бұған тіпті де таңдануға болмайды.
Азаматтардың ... ... ... ... ... негіз
жасайды. Әрбір саяси қайраткер өзін сайлаушылардың ... ... ... мен ... аса ... ... ... тиіс. Сандаған
этникалық, мәдени, іскерлік және географиялык мүдделері бар әр ... ... ... ... болып сайланған
адамдардың ... ... ... ... ... ... ... Бірақ сан мыңдаған сайлаушылардың ... өз ... ... ... жергілікті, діни және ... ... ... де бар ... айту керек. Егер ныо-
йорктіктер тегін және жалпы жұртшылықтың қолы жететін өздерінің ... ... ... онда ... ... тура ... Егер
Колорадо тауларындағы шағын қаланың тұрғындары қар тазалайтын машиналардың
көшеде еркін ... кұқы бар деп ... ол ... ... да. Ал ... штатындағы әрбір графтіктің тұрғындары оның аумағында отшашу
жасауға немесе ... ... тиым салу ... деп ... ... ... құқы бар.
ҚОРЫТЫНДЫ
Американдықтар тумысында дерлік үкімет пен саясатты жаны жақтырмайды
деп жиі айтады ... бұл да ... ... ... олар ... ақшасын текке шашып жатқаң, үнемі олар жергілікті және жеке
істеріне ... ... ... ... ... ... ... көбісі ең таңдаулы үкімет, аз билік жасайтын
үкімет деген тұжырымға ... ... ... 1984 жылы ... төрттен бірі федералдық үкімет ... ... ... ... ... ... екен деген тілек ... ... ... мен ... өз ... ... дербес шешетінін мақтаныш
етеді, бұл көңіл күй әсіресе АҚШ-тың Батысында басымырақ.
Американдықтар үкімет ... оң ... ... ... ... ... әулетінен шыққан адамдарға ықылас білдіруі мүмкін, егер король
шенеуніктердің королі болмаса). Олар өздерін ... ... Олар ... ... істе деп ... сүймейді.
1775—1783 жылдардағы Тәуелсіздiк жолындағы соғыстан ... ... ... ... ... солдаттар көбіне офицерлерді өздері таңдап
алды. Американың кинофильмдерінде, көркем әдебиеттері мен телесериалдарында
коррупциямен айналысқан ... мен ... ... ... Егер ... президент болғысы келсе, американдықтар бұл оның
тақымына тар ... деп әжуә ... ... ... мен ... ... теледидардың да қызметкерлері мемлекет қайраткерлеріне
«лайықты құрмет көрсетпейтіндер» ретінде ... ... ... болған.
Көптеген шетелдік бақылаушылар атап көрсеткеніндей жалпы американдықтар
өздеріне билік еткенге төзе алмайды.
АҚШ-қа ... ... ... ... өмірде көзге
үрып тұратын ... ... ... осы ... ... ... әр түрлі қоғамдық жіктерден шыққандар, білім дәрежелері
мен әлеуметтік жағдайлары әр алуан ... ... ... олар ... ... ... ... Бірақ құдай мен заң алдында «барлық адам
тең жаратылған» деп мәлімдеп отырған елде ... бар ма? ... ... ... біткен немесе байлығы мен талантының арқасында
қолы жеткен артықшылық бар. ... ... ... ... ... ... түсі, сөйлеу дағдысы немесе, діні көршілеріне
онша ұнамайды. ... ... — бұл ... сан ... ... топтар, мәдени және діни көз қарастар, үміттер, армандар,
қалыптасқан жеккөрушілік пен өшпенділік арқауласа қауышқан елде ... ... ... ... ... жөнінде не ойлайды?
«Біз халықпыз» дейтіндер бүгінгі таңда өздері үшін нені шеше ... ... ... ... ... бір американдық былай деген еді: «Біз
өз үкіметімізді дәрменсіз, ақымақ, билімқұмар, адал емес және ... ... ... ... ... бірге, біздің үкіметтің дүние жүзіндегі ең
тандаулы үкімет екеніне де ... ... осы ойды ... американдықтың
санасына сіңіргіміз келеді».
Әрине, бұл айтылғанмен АҚШ-тың қазіргі 240 млн тұрғынының аз ғана тобы
толықтай ... ... ... еді. ... ... атынан сөз айтатындай
ол қай американдық», —деп сұрауы мүмкін олар.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI:
1. ... С. ... ... ... пен ел. – ... ... ... Мәшiнбаев С.М. Еуропа және Америка елдерiнiң қазiргi заман тарихы (1918-
1945 жж.).
3. АҚШ. Қысқаша тарих. – Алматы: “Ғылым”, ... ... Ж. ... ... ... ... 1952.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Өнім сапасын арттырудың шетелдік тәжірибесі»10 бет
АҚШ-тағы басқару ерекшеліктері28 бет
Баскарудың жапондық типінің түрлері10 бет
Дербес эем-нің элементтік базасы туралы5 бет
Жапондық менеджмент5 бет
Менеджменттің жапондық және американдық модельдеріне салыстырмалы талдау жүргізу29 бет
Пәннің студенттерге арналған жұмыс оқу бағдарламасы «менеджмент» пәні бойынша43 бет
XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басындағы Латын және Солтүстік Америкадағы халықаралық қатынас12 бет
Адамның америка мен австралияны қоныстануы8 бет
Америка8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь