Астың қарында қорытылуы


Қарында қабылданған қорек механикалық және химиялық өңңеуден өтеді, ісініп бөрітеді, сұйылып ериді, сілекей мен қарын сөлінің әсерінен ыдырай (қорытыла) бастайды. Қарында қышқылдық орта қалыптасады да, қоректік заттар ыдыраудың тек алғашқы сатыларынан өтеді. Бірақ химиялық процестердің үстірттігіне қарамай, қарыңдағы өңдеу деңгейінің қоректің дұрыс қорытылын, сіңуі үшін рөлі өте зор.

Қарыңдағы әрекетшіл орта қарын сөлінің құрамында түз қышқылының болуына байланысты қалыптасады. Тұз қышқылының қарындағы ас қорытуда маңызы зор. Ол бұйығы ферменг пепсиногенді белсенді фермент пепсинге айналдырады; белоктарды ісшдіріп, олардың құрылысы н бүзады да (денатурация), қорьпылуын жеңілдетеді; гастриннің бөлінуін тежеп, секретиннің бөлінуін күшейтеді; қарын сөліне бактерицидтік қасиет береді; пилорус рефлексін реттейді.

Қарын сөлінің құрамында белоктар мен майларды ыдырататын ферменттер болады. Бұл ферменттердің әсерімен белоктар өздерінің аралық өнімдері - альбумозалар мен пептондарға, ал майлар - глицерин мен май қышқылдарына ыдырайды. Қарын сөлінің құрамында көмірсуларды ыдырататын ферменттер болмайды.

Қарын қабырғасы сірлі, етті және кілегейлі қабықтардан құралған. Өз кезегінде етті қабық үш қабаттан - бойлама, сақинаша және қиғаш еттерден түзілген. Кілегейлі қабықтың құрылымдық және функционалдық ерекшеліктері бар аумақтарын қарынның секрециялық аймақтары деп атайды. Олар кардиалық, фундалдық (қарын түбі) және пилорустық болып бөлінеді. Бұл аймақтарда орналасқан бездер өзектері қарын кіріккілеріне (крипты) - эпителий ойыстарына ашылады. Қарын бездері үш түрлі Жасушалардан - қосымша, негізгі және көмкерме, - түзіледі. Қосымша Жасушалар қарынның кардиалық және пилорус аймақтарында орналасады, шырыш бөледі. Негізгі Жасушалар - қарын түбі мен пилорус аймақтарында орналасады да, пенсиноген мен реннин ферменттерін бөледі. Ал, көмкерме Жасушалар қарын түбінде ғана болады да, тұз қышқылын бөледі. Сонымен, қарынның кардиалық аймағыңда шырыш, фундалдық аймағында ферменттер мен тұз қышқылы, ал пилорус аймағында - ферменттер мен шырыш бөлінеді. Қарын мөлшері дененің бітіміне, қоректену ерекшеліктеріне байланысты. 10-12 жасар балалар қарынының сыйымдылығы 1,5 л, ересек адамдар қарынының сыйымдылығы тіпті 5—10 л дейін жетеді.

Қарын сөлі деп қарын бездері мен қарынның кілегей қабығының жабынды эпителийінің әрекеті нәтижесінде бөлінетін өнімдерді айтады. Қарын сөлі түссіз, иіссіз, қышқыл реакциялы сұйық . Оның қышқылдық реакциясы құрамында тұз қышқылының, органикалық қышқылдардың және қышқылдық реакциялары бар басқа да қосылыстардың болуына байланысты.

Қарын сөлі құрамында белоктар, полипептидтер, мукопротеидтер, несепнәр, зәр қышқылы, амин қышқылдары, ферменттер (пепсин, гастриксин, химозин, желатиназа, липаза), шырыш және натрий, калий, магний, НСО3, НРО4, түрінде анорганикалық заттар болады.

Пепсин қарындағы ортаның рН-ы - 1,5-2,0, ал гастриксин - 3,2 -3,5 деңгейінде болғанда әсер етеді Бұл ферменттер белоктарды кіші молекулалы пептидтерге (альбумозалар мен пептондарға) ыдыратады, желатиназа - дәнекер ұлпа белогы желатинді ыдыратады, химозин казеиногенді казеинге айналдырып, сүтті ірімтіктейді. Липазаның әсерімен майлар глицерин мен май қышқылына ыдырайды.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Астың қарында қорытылуы

Қарында қабылданған қорек механикалық және химиялық өңңеуден өтеді, ісініп
бөрітеді, сұйылып ериді, сілекей мен қарын сөлінің әсерінен ыдырай
(қорытыла) бастайды. Қарында қышқылдық орта қалыптасады да, қоректік заттар
ыдыраудың тек алғашқы сатыларынан өтеді. Бірақ химиялық процестердің
үстірттігіне қарамай, қарыңдағы өңдеу деңгейінің қоректің дұрыс
қорытылын, сіңуі үшін рөлі өте зор.

Қарыңдағы әрекетшіл орта қарын сөлінің құрамында түз қышқылының болуына
байланысты қалыптасады. Тұз қышқылының қарындағы ас қорытуда маңызы зор. Ол
бұйығы ферменг пепсиногенді белсенді фермент пепсинге айналдырады;
белоктарды ісшдіріп, олардың құрылысы н бүзады да (денатурация), қорьпылуын
жеңілдетеді; гастриннің бөлінуін тежеп, секретиннің бөлінуін күшейтеді;
қарын сөліне бактерицидтік қасиет береді; пилорус рефлексін реттейді.

Қарын сөлінің құрамында белоктар мен майларды ыдырататын ферменттер болады.
Бұл ферменттердің әсерімен белоктар өздерінің аралық өнімдері -
альбумозалар мен пептондарға, ал майлар - глицерин мен май қышқылдарына
ыдырайды. Қарын сөлінің құрамында көмірсуларды ыдырататын ферменттер
болмайды.

Қарын қабырғасы сірлі, етті және кілегейлі қабықтардан құралған. Өз
кезегінде етті қабық үш қабаттан - бойлама, сақинаша және қиғаш еттерден
түзілген. Кілегейлі қабықтың құрылымдық және функционалдық ерекшеліктері
бар аумақтарын қарынның секрециялық аймақтары деп атайды. Олар кардиалық,
фундалдық (қарын түбі) және пилорустық болып бөлінеді. Бұл аймақтарда
орналасқан бездер өзектері қарын кіріккілеріне (крипты) - эпителий
ойыстарына ашылады. Қарын бездері үш түрлі Жасушалардан - қосымша, негізгі
және көмкерме, - түзіледі. Қосымша Жасушалар қарынның кардиалық және
пилорус аймақтарында орналасады, шырыш бөледі. Негізгі Жасушалар - қарын
түбі мен пилорус аймақтарында орналасады да, пенсиноген мен реннин
ферменттерін бөледі. Ал, көмкерме Жасушалар қарын түбінде ғана болады да,
тұз қышқылын бөледі. Сонымен, қарынның кардиалық аймағыңда шырыш, фундалдық
аймағында ферменттер мен тұз қышқылы, ал пилорус аймағында - ферменттер мен
шырыш бөлінеді. Қарын мөлшері дененің бітіміне, қоректену ерекшеліктеріне
байланысты. 10-12 жасар балалар қарынының сыйымдылығы 1,5 л, ересек адамдар
қарынының сыйымдылығы тіпті 5—10 л дейін жетеді.

Қарын сөлі деп қарын бездері мен қарынның кілегей қабығының жабынды
эпителийінің әрекеті нәтижесінде бөлінетін өнімдерді айтады. Қарын сөлі
түссіз, иіссіз, қышқыл реакциялы сұйық . Оның қышқылдық реакциясы құрамында
тұз қышқылының, органикалық қышқылдардың және қышқылдық реакциялары бар
басқа да қосылыстардың болуына байланысты.

Қарын сөлі құрамында белоктар, полипептидтер, мукопротеидтер, несепнәр, зәр
қышқылы, амин қышқылдары, ферменттер (пепсин, гастриксин, химозин,
желатиназа, липаза), шырыш және натрий, калий, магний, НСО3, НРО4, түрінде
анорганикалық заттар болады.

Пепсин қарындағы ортаның рН-ы - 1,5-2,0, ал гастриксин - 3,2 -3,5
деңгейінде болғанда әсер етеді Бұл ферменттер белоктарды кіші молекулалы
пептидтерге (альбумозалар мен пептондарға) ыдыратады, желатиназа - дәнекер
ұлпа белогы желатинді ыдыратады, химозин казеиногенді казеинге айналдырып,
сүтті ірімтіктейді. Липазаның әсерімен майлар глицерин мен май қышқылына
ыдырайды.

Қарын сөлі құрамыңдағы шырыш қарынның кілегей қабығын әр түрлі механикалық,
химиялық зақымданудан сақтайды, қарын қабырғасын сөл құрамы ндағы
ферменттердің әсерімен өздігінен қорытылып кетуден қорғаңды.

Аш қарын жағдайында тек шырыш пен пилорус сөлі бөлінеді. Ал, қарын түбінің
сөлі тек тамақтану (азықтану) үстінде арнаулы қоздырғыш заттардың әсерімен
бөлінеді. Қарын бездерінің сөл бөлу қабілеті қорек сипатына бейімделе
өзтеріп отырады.

Қарын бездерінің қызметі күрделі рефлекс арқылы және нейро-гуморальдық
жолмен реттеледі. Бұл екі механизм әсерінің өте айқын байқалатыны
соншалықты, қарын сөлінің бөлінуінде екі кезең анық жіктеледі.

Бірінші - күрделі рефлекстік кезең қабылданған қоректің ауыз қуысының
сезімтал нерв ұштары мен түрлі талдағыштарға (анализаторларға) әсер етуінің
салдарынан туындайды. Қабылданған қорек ауыз қуысындағы рецепторларды
тітіркендіріп, пайда болған қозу толқыны орталыққа тепкіш сезімтал
нервтермен сопақша мидағы қарын сөлінің бөлінуін реттейтің орталыққа
беріледі. Орталықтан тітіркеніс қарын бездеріне кезеген нервпен
бағытталады.

Қарын сөлі түрлі шартты тітіркендіргіштер (иіс, бейне, дыбыс сигналдары)
әсерінен ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ауыз қуысында астың қорытылуы
Ауыз қуысында азықтың қорытылуы
Майлардың қорытылуы мен сіңірілуі
Жер астын шаймалау — уран өндірісіндегі ең қауіпсіз әдіс
Асқорыту
Ас қорыту
Асқорыту жүйесінің жастық ерекшелігі
Ас қорыту мүшелері және олардың қызметін зерттеу әдістері
Асқазанның және ішектің секреторлы, моторлы, эвакуаторлы қызметін реттеу. Балалардағы ерекшеліктері
Ас қорытудың маңызы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

MasterCard Visa


WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь