Кiрпiкшелi құрттар класы - (тuгbеllагiа)


Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 7 бет
Таңдаулыға:   

Кiрпiкшелi құрттар класы - (Тuгbеllагiа) .

Кiрлiкшелi құрттар барлык ортаға кең тараған, көпшiлiгi ез бетiмен қозғалып жыртқыштық тiршiлiк етедi, тек кейбiреулерi паразиттiк тiршiлiк етедi. Олар теңiздерде, тұщы суларда және ылғалды топырақ арасьнда тiршiлiк етедi. Шамамен 3400 түрi белгiлi.

Құрылысы. Кiрпiкшелi құрттардың өкiлдерi тоспа суларда, баяу ағатын өзендерде, суда тiршiлiк ететiн ак планария (Dеndrосоеlum lасtеum) . Пiшiнi жапырақ тәрiздi, арқасынан құрсағына қарай жалпақ болыл келедi. Оныц денесiнiц алдыңғыы ұшында құлақша дел аталатын екi өсiндiсi болады. Ұзындығы 24-26 мм. Денесiнiң реңi ақ, қара, күлгiн, жасыл, сары т. б. түрлi түстi болады.

Эпителиалық клеткалардың арасында жарықты шағылыстырып кейiн қайтаратын, әрi қауiп төнгенде атылып шығып, дененiң бетiне шыққан соң улы ерiтiндiге айналып, қорғану қызметiн атқаратын рабдит клеткалары болады.

Терi эпителий қабатының астында ұзынша, сақина тәрiздi және қиғаш салалы ет талшықтары болады. Терi эпителиiмен барлық үш ет қабаттары қосылып жалпақ құрттарға тән терi - ет қапшығын құрайды. Терi-ет қапшығы iшiнде iшкi мүшелерi орналасқан паренхиманы қаптап тұрады.

Паренхима. Терi-ет қапшығының iшiнде орналасқан барлық мүшелердiң арасы борпылдақ паренхима клеткаларымен толтырылған. Паренхима - құрттың маңызды мүшесi:

а) оның iшiнде қоректiк зат қоры жиналады;

б) регенерация - қайтадан қалпына келу процесiне қатынасады, оның iшiнде түрлi икемделген клеткалық элементтер құрылады;

в) тiрек қимыл қызметiн аткарады;

г) зат алмасу процесiне қатынасады.

Кiрлiкшелi құрттың сыртын, кластың аталуына сай, майда кiрпiкшелер қаптайды. Кiрпiкшелердiң көмегiмен қозғалады. Кiрпiкшенің астында бiр қабат эпителий клеткалары орналасқан.

15-сурет. Сүт түстi планарияның (Геж1госое1штi 1асешii) ішкі құрылысы: 1 - ауыз тесiгi, 2 - жұтқыншақ, 3 - iшектiң алдыңғы саласы, 4 - iшектiң артқы оң жақ саласы, 5 - жұмыртқа безi, 6 - жұмыртқа жолы, 7 - сарыуыз без, 8 - жьтныс клоакасы, 9 - жыныс тесiгi, 10 - аталық бездерi, 11 - тұқым жолы, 12 - шағылысу мүшесi, 13 - тұқым қапшығы, 14 - нерв түйiнi, 15 - бүйiр нерв бағанасы, 16 - көлденең нерв комиссуралары, 17- көзi, 18- қармалуыш.

Нерв жүйесi. Эволюция процесiнің барысында орталық нерв жүйесi күшейе түседi. Денесiнiң алдыңғы бөлiмiнде нерв клеткалары шоғырланып ми ганглиясын құрайды. Нерв жүйесi екi бүйiр тiзбегiнен жене оларды косып, дененi өзара келденең торлап жататын коммисуралардан немесе сабакшаларымен жалғасып жатады.

Эмбрионның алғашқы дамуы сатысында нерв орталығы, ұрықтың сыртқы қабаты эктодерма пайда болады. Эволюцияның дамуында сыртқы ортаның әсерiнен жарақаттанбас үшiн, организмнiң басқа бөлiктерiмен дұрыс байланыста болу үшiн, нерв орталығы дененiң iшіне қарай орналасқан.

Сезiм мүшелерi. Кiрпiкшелi құрттар өз бетiмен қозғалып тiршiлiк еткендiктен, оларда сезiм мүшелерi жақсы дамыған. Көпшiлiгiнде бiр немесе бiрнеше жұп көздерi болады. Олар көру клеткаларымен пигмент бокалдарынан тұрады. Кеңiстiктi бағдарлайтын жене дененi бiр қалыпта тепе-теңдiкте ұстайтын статоцисталары болады. Кейбiр құрттардың басындағы құлақшалары химиялық сезу мүшелерiнің қызметiн атқарады.

Ас қырыту жүйесi . Ас қорыту жүйесi құрсақта орналасқан ауыз тесiгiнен басталады. Оған жұтқыншак жалғасады, ол ортаңғы iшекпен тұйык бiтедi. Бiраз тобында жұтқыншақ және iшектер тiпті болмайды. Сөйтiп ауыз арқылы тамақ кiрiп, ауыз арқылы қалдық заттары сыртқа шығарылады. Кiрпiкшелi құрттар жыртқыштар. Олар судағы әр түрлi ұсақ организмдермен, ұсақ шаяндармен қоректенедi.

Ішектерi болмайтын құрттарда ас қорытқыш клеткалары паренхимада болады.

Тыныс алу. Бүкiл дененiң сырттымен тыныс алады. Олардың арнаулы тыныс алу мүшесi болмайды. Қан айналу мүшесi болмайды.

Зәр шығару жүйесi . Кiрпiкшелi құрттарда ең бiрiншi рет зәр шығару мүшесi пайда болды. Зәр шығару жүйесi протонефридия түрiнде болады. Ол тармақталған түтiкшелерден және тұйық терминалдық клеткалардан тұрады. Әрбiр клеткалардың түтiкшелерi өзара бiрiгiп iрi түтiкшелерге, олар бiрiмен-бiрi қосылып негiзгi зәр шығару каналына айналып, бiрнеше тесiк арқылы сыртқа ашылады. Мұндай мүше арқылы денедегi артық су мен зат алмасу кезiнде пайда болған зәр заттары организмнен сыртқа шығарылады.

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Жалпақ құрттар
Жалпақ құрттар типіне жататын жәндіктер туралы
Ішек құрттар немесе гельминттер
Жұмыр құрттар типі
ЖАЛПАҚ ҚҰРТТАР ТИПІ - РLATHELMINTHES НЕМЕСЕ РLАТОDES
Жалпақ құрттар туралы
ОМЫРТҚАСЫЗДАР ЗООЛОГИЯСЫ
Зоология пәні мен оның міндеттері
Жалпақ құрттар типіне жататын жәндіктер
Таспа құрттар
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz