Балық қорын құқықтық қорғау

Жоспар.

I. Балық қорын құқықтық қорғау.

II. Балыққа деген браконьерліктің көбеюі.
а) Балық шаруашылығы. тұрмыс көзі.
б) Балық қорын қорғау,молайту жолдары.

III. Қорытынды.
Балық қорын құқықтық қорғау.
Премиерь-Министр Даниель Ахметов «Оралал-Каспий балық түрлерін пайдалану және өңдіру,қорғау туралы»заң жобасын әзірлеу мәселелерге байланысты кеңес өткізді.Үкімет башысы заң жобасын жасаушылардың назарына мұндай құқықтық нормалардың құрылуы балық саласында бәсекелестік тетіктерін жасақтауға мүмкіндік берентініне аударды.Құқықтық мәртебесін айқындау шаралары инвесторлар бәсекелестік туғыза алатын шаруашылықтың бір нақты сектордың құрылуына әкелуі тиіс.Бірінші кезекте әңгіме мұндай жағдайда әзірлеу туралы болып яғни жеке кәсіпкер өз мүдесін дамыта отырып, аса құнды балық түрлерін өңдіруге,қорғауға және Орал –Каспий басейініне жаңа тұқымды балық түрлерін көбейтуге міндетті болуы тиіс. Балықтар мен уылдырықтардың бағалы түрлері туралы арнайы нормативтермен ерекшеленеді.
Заң жобасы өз міндеттері аңшылықты заңсыз рыноктан алуды көздейді.Балық қорын қорғау мақсатында 10 сәуір мен 1 маусымда «Бекіре 2007»шарасы өткізілді.Аталмыш шара барысында облыс ішкі істер департаментінің су комисиясы қызметкерлері жүргізген, жедел шаралар нәтижесіземес,мысалы Атырау Домбей тас жолы Ваз-21040 көлігін тақтатып тексеру барысында көлік толы бекіре және геш балықтары табылған. Ұсталған қылмыскерді заң жүзінде жауапқа тарттылды.
Шығыс Қазақстан табиғи және жасанды су қоры жағынан республикада алдыңғы қатардағы облыс саналады. Облыс аумағындағы үлкенді-кішілі өзендер мен көлдерді ауызға алмағанның өзінде Бұқтырма теңізі, Шүлбі су қоймасы, Алакөл мен Зайсан, Маркакөл көлдері, арналы Ертіс өзені Қазақстанда теңдегсі жоқ су көздері. Айталық, Буқтырма су қоймасының бір өзі 5500 шаршы шақырым, сол арқылы мыңдаған гектар шабынды жер суғарылады. Қойнауында сазан, табан басқа да кұнды балықтар өсіп өнуде. Ұзындығы 4248 шақырым Ертстің 1400 шақырымы республикамыздан өтеді.Шығыс Қазакстанның су қоры бірінші кезекте гидроэнергетика үшін пайдаланылса, одан кейін балық шаруашылығын дамытуда басты орын алады.
Суға бай өңірде балық шаруашылығын өркендетудің мүмкіндіктері мол Облыстағы су қоймаларының дені осы мақсатта пайдаланылып отыр. Мәселен, Бұқтырма су қоймасынан жылына 6-9 мың тонна, Шүлбіден 100-270, Алакөлден - 200, Ертістен 15 тоннага дей!н, басқа көлден 10-15 тонна балық ауланады. Мамандар есебінше бұл жеткілікті емес. Бұл есепке алынғандағысы, ал жырын кетіп жатқан балықтын мөлшерін ешкім білмейді.
Балық азық-түлік қорын толықтырудың бір көзі. Сондықтан облыста оны өндіруді жолга қоюдың шаралары қарастырылған. Су қоймаларындағы балық қоры табиғатта өзін-өзі толықтырып отыратын қорға жатады. Дей тұрғанымен, балық шаруашылығының жағдайы кебіне-көп су қоймаларының гидрологиялық және гидрохимиялық режиміне, балық азығының жағдайына тікелей байланысты. Бұл жағдай,әсіресе, Бұқтырма және Шүлбі су қоймалары үшін маңызды.
Ірі су қоймаларындағы балық қоры жыл сайын 11-12 мың тонна балық өнімдерін өндіруге мумкіндік береді екен, әрине, ол үшін бірқатар ауқымды шараларды жүзеге асыру қажет. Осы мақсатта облыста 2002-2004 жылдары балық шаруашылығын дамытудың аймақтық бағдарламасы жасалған. Бағдарламада су қоймаларындағы экологиялық жағдайды жақсарту балық шаруашылығы саласындағы жағдайды тұрақтандыру оның қорын молайтудың алғы шаттарын жасау, аулау мен өндірісін жолға қою, балық қорын қорғауды күшейту және қорды қорғау мен пайдалануды ғылыми тұрғыдан басқару мақсат етілген.
Бұқтырма су қоймасындақы балықты табиғи жолмен толықтыру арқылы жылына 600-700 тонна бағалы балық өнімдерін өндірудін мүмкінгі бар Алайда, Орта Азиядағы ең ірі саналатын Бұқтырмада шабақ өсіру шаруашылығының тіршілігі төмен болып отыр. Аймақтық бағдарламаға сәйкес,қазіргі күнгі шаруашылықты қайта кұру жұмыстары қолға алынуда. Мұндағы екі жылдық сазан сібір бекіресі мен сүйрек ( стерлядь) балықтарын өсіріп, кейіннен су қоймаларына жіберу қолға алынбақ. Бұқтырма шабақ өсіру шаруашылығын 2004 жылға дейін толыгымен жөндеу жоспарланған. Биыл бекіре өскіні мен оның тірі жемісін өсіру қолға алынды. 2004 жылы уылдырықты кең көлемде инкубациялау, бекіре шабағын өсіріп, су қоймаларына жіберу көзделуде. Балық өсіру бірер жылда атқарылатын шаруа емес. Мәселен, сазан төрт жылдан кейін, ал бекіре жеті-тоғыз жылдан соң кайтарымын береді екен.
Өткен жылдын шілде айында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің жанынан балық шаруашышығы комитеті құрылып, 4 аймактық басқарма және 3 бассейндік инспекция құрылды. Сонын бірі — біздің Орталық-Шықыс аймақтық балық инспекциясы басқармасы. Осы мерзімде балық шаруашылығын қорғау, жүргізу және реттеу жөнінде біраз жұмыстар тындырылды. Мысалы, балық шаруашылығы маңызы бар су қоймаларына түгендеу жүргізіліп өндіруге жататын балық қоры биологиялық дәлелдемелермен толықтырады. Одан басқа су қоймаларын жаңадан балыктың бағалы түрлерімен, басқа да су жануарларымен көбейту, балық көлемін ұлгайтуға басты назарда ұсталып отыр.
Айта кету керек, осы уакытқа дейін табиғи және қолдан жасалған су қоймаларын шағын көлдерге есептеп келеді. Мұндай көлдерде балык өндіру көлемі өте төмен. Яғни, біраз сұранысына сай көлемі табысы мол пайдалы шаруашылык жүргізуге тиімсіз, өйткені шағын көлдерде гектарына 3-6 кг балык ауланады. Соған қарамастан, осындай көлдерде балык өндіретін шаруашылықтарды ұйымдастыру жалғасып келеді. Шындығында бұл баяғы экономикалық жағынан тиімсіз, шаруашышық - жүргізуге қолайсыз болашағы жоқ..
Біздің басқарма жыл сайын балық аулау көлемін ұлғайтып басталған 1СИ тұрақтандыру бағытын ұстанып отыр. Басқарманын кеш,ұйымдастырылғанына қарамастан, өткен жылғы нәтиже жаман емес Атап айтқанда, 2003 жылғы балык аулау лимиті 648 тонна болса. сонын 55,6 пайызын игердік. Онын ішінде әуесқой көпшілік бағыттағы балық аулау 3
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Дүние журналы №2,№3,№8, 2004ж.
2. Атамекен №7 2003ж.
3. Байдилдинов ҚР-ның экологиялық құқығы.
        
        Жоспар.
I. Балық қорын құқықтық қорғау.
II. Балыққа деген браконьерліктің көбеюі.
а) Балық шаруашылығы- тұрмыс көзі.
б) Балық қорын қорғау,молайту жолдары.
III. Қорытынды.
Балық қорын ... ... ... ... ... ... түрлерін
пайдалану және өңдіру,қорғау туралы»заң жобасын әзірлеу мәселелерге
байланысты кеңес өткізді.Үкімет ... заң ... ... ... ... ... құрылуы балық саласында бәсекелестік
тетіктерін жасақтауға ... ... ... мәртебесін
айқындау шаралары инвесторлар бәсекелестік туғыза алатын ... ... ... ... әкелуі тиіс.Бірінші кезекте әңгіме мұндай
жағдайда әзірлеу туралы болып яғни жеке ... өз ... ... аса ... ... түрлерін өңдіруге,қорғауға және Орал ... жаңа ... ... ... ... ... болуы тиіс.
Балықтар мен уылдырықтардың бағалы түрлері туралы ... ... ... өз ... ... ... рыноктан алуды
көздейді.Балық қорын қорғау мақсатында 10 ... мен 1 ... ... өткізілді.Аталмыш шара барысында облыс ішкі ... су ... ... ... ... ... Атырау Домбей тас жолы Ваз-21040 көлігін ... ... ... толы ... және геш балықтары табылған. Ұсталған
қылмыскерді заң жүзінде жауапқа тарттылды.
Шығыс Қазақстан табиғи және жасанды су қоры ... ... ... ... ... ... ... үлкенді-кішілі өзендер
мен көлдерді ауызға алмағанның өзінде Бұқтырма теңізі, ... су ... мен ... ... ... арналы Ертіс өзені ... жоқ су ... ... ... су ... бір өзі 5500 шаршы
шақырым, сол арқылы ... ... ... жер ... Қойнауында
сазан, табан басқа да кұнды балықтар өсіп ... ... 4248 ... 1400 ... ... ... Қазакстанның су қоры
бірінші кезекте гидроэнергетика үшін пайдаланылса, одан ... ... ... ... орын ... бай өңірде балық ... ... ... мол
Облыстағы су қоймаларының дені осы мақсатта пайдаланылып отыр. Мәселен,
Бұқтырма су қоймасынан жылына 6-9 мың ... ... 100-270, ... ... ... 15 ... ... басқа көлден 10-15 тонна балық ... ... бұл ... ... Бұл ... ... ал ... жатқан балықтын мөлшерін ешкім білмейді.
Балық азық-түлік қорын толықтырудың бір көзі. Сондықтан облыста ... ... ... ... ... Су ... балық қоры
табиғатта өзін-өзі толықтырып отыратын қорға жатады. Дей тұрғанымен, балық
шаруашылығының жағдайы кебіне-көп су ... ... ... ... ... азығының жағдайына тікелей байланысты. Бұл
жағдай,әсіресе, Бұқтырма және Шүлбі су қоймалары үшін маңызды.
Ірі су ... ... қоры жыл ... 11-12 мың ... ... ... мумкіндік береді екен, әрине, ол үшін бірқатар ... ... ... ... Осы ... ... ... жылдары балық
шаруашылығын дамытудың аймақтық бағдарламасы жасалған. ... ... ... ... ... балық шаруашылығы саласындағы
жағдайды тұрақтандыру оның қорын молайтудың алғы шаттарын жасау, аулау мен
өндірісін жолға қою, балық қорын ... ... және ... ... ... ... ... басқару мақсат етілген.
Бұқтырма су қоймасындақы балықты табиғи жолмен толықтыру арқылы жылына 600-
700 тонна ... ... ... ... мүмкінгі бар Алайда, Орта
Азиядағы ең ірі саналатын Бұқтырмада шабақ өсіру ... ... ... ... ... ... ... күнгі шаруашылықты
қайта кұру жұмыстары қолға алынуда. ... екі ... ... ... бекіресі
мен сүйрек ( стерлядь) балықтарын өсіріп, кейіннен су қоймаларына жіберу
қолға алынбақ. Бұқтырма шабақ өсіру ... 2004 ... ... ... ... Биыл ... өскіні мен оның тірі жемісін өсіру қолға
алынды. 2004 жылы уылдырықты кең көлемде ... ... ... су ... ... көзделуде. Балық өсіру бірер ... ... ... ... ... төрт жылдан кейін, ал бекіре жеті-
тоғыз жылдан соң кайтарымын береді ... ... ... айында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы
министрлігінің ... ... ... ... ... 4 ... және 3 бассейндік инспекция құрылды. Сонын бірі — біздің ... ... ... ... ... Осы мерзімде балық
шаруашылығын қорғау, жүргізу және ... ... ... ... ... ... шаруашылығы маңызы бар су қоймаларына түгендеу жүргізіліп
өндіруге ... ... қоры ... ... ... Одан
басқа су қоймаларын жаңадан ... ... ... ... да ... ... ... көлемін ұлгайтуға басты назарда ұсталып отыр.
Айта кету керек, осы уакытқа дейін табиғи және ... ... ... ... ... ... ... Мұндай көлдерде балык өндіру
көлемі өте төмен. Яғни, біраз ... сай ... ... мол ... жүргізуге тиімсіз, өйткені шағын көлдерде гектарына 3-6 кг ... ... ... ... ... балык өндіретін
шаруашылықтарды ұйымдастыру ... ... ... бұл ... ... тиімсіз, шаруашышық - жүргізуге қолайсыз болашағы
жоқ..
Біздің басқарма жыл ... ... ... ... ... ... ... бағытын ұстанып отыр. Басқарманын кеш,ұйымдастырылғанына
қарамастан, өткен жылғы нәтиже ... емес Атап ... 2003 ... балык
аулау лимиті 648 тонна болса. сонын 55,6 пайызын игердік. Онын ... ... ... ... аулау 3 тоннаны құрады. Жоғарыда аталған
көрсеткіштер өткен жылдардағы – нәтижелермен ... ... ... 1990 жылы ... ... ... 900 тоннаға дейін
балық ауланғаның ескерсек, қол жеткен табыстар көңіл көрсетпейді.
Балық аулауда және тұрғындарды балық ... ... ... үлес қосып келе жатқан табиғатты пайдаланушылар бар.Әрине ... ... аса ... ... ... ... ... балық аулау мен өндіруді молайтуға мүмкіншіліктер жетерлік.
Мақсат - қолда бар мумкіншіліктерді толық ... ... ... ... керек, табиғатты пайдаланушылармен бірлесе отырып, жасырын ... ... қию да ... үлкен міндет жүктейді. Біздің есебімізше,
жасырын балық аулау көлемі накты жылдық балық ... ... ... ... ... ... ... пайдаланушылардың арасында балық ... ... ... ... танытып жатқандар да баршылык.
Олардың қатарына: Ақмола ... ... «Жас ... ЖШС. ... ... атап өтуге болады. Аталған ұйымдар келісілген ... үшін ... ... ... ... баға ... әбден мүмкін.
Сондай-ақ табиғатты пайдаланушылар арасында конкурсқа қатысып ... ... су ... ... отырса да, осы күнге дейін қарасын көрсетпей
кеткендер де жоқ емес. Олар (Одесское» ЖШС, ... КХ, ... ... ЖШС, тағы ... Өз ... орындамаған, келісім шарттарын
бұзған ұйымдар сенімнен шығатыны белгілі. Олай ... ... ... ... ... ... бұрын мүмкшдіктеріне,
уәделеріне беріктілігіне, ... ... ... ... ... карп және сига ... бағалы балық
түрлерін қайта өндіруді қолға алудамыз. «Майбалық» балық қорығына 57,2 ... ... Онын 17,8 млн сига түрі 1е, 39.4 млн ... ... аумағында уылдырықтар басқа да қорықтарға таратылып. Арнайы су
қоймаларына шашылды. Балық көбейтетін, суға ... ... ... ... сатылып алынады. Сөйтіп, барған сайын ... жаңа ... ... өндіру жұмыстары қарқын алып келеді. Онын дәлелі ретінде
мынадай фактіні келтіруге болады. Бұрынғы жылдарға ... карп - ... сига турі - 1 ... ... ... Ұжымның жетістіктерін
пайдалану арқылы, балық шаруашылығының
тиімділігін арттыруға мүмкіндік мол екенің жасыруға болмайды.
Табиғатты пайдаланушылар жыл ... ... ... ... ... ... ... келеді. Дейтұрғанмен, бекітілген ... су ... ... бір ... ғана ... ... Сондықтан алдағы уақытта табиғатты пайдаланушылар
бұл ... ... ... ... ... баскарма биологиялык
дәлелдеме жұмыстарын бақылауға алып, шарттарды орындамаған ұжымдарға ыкпал
ету ... ... ... ... сөз бен ... ... атқарылар
жұмыстарға қоя байлау болары анық.
Балық шаруашылығына арналған су ... ... ... ... да дер ... ... Соның нетижесінде «Ижевское»
ПК, «Надежда-2000» ЖШС, «Жаркел-2002» ЖШС ветеринарлық-санитарлық төлқужат
алған. ... бола ... да, ... ... басқармаға ақпарат бермейді,
мойынға алған жауапкершілке толық түсінбейді.
Облыс аумағында балық ... ... ... ... ... санитарлык, ветеринарлык зерттеулерсіз балық сатылуға тыйым салынуы
қажет, Балықты сатудан бұрын табиғат ... ... ... ... әкелінгенін анытайтын құжаттары болуы тиіс. Егіндікөл, ... ... ... аудандарына описторхоз ауруы орташа облыс
көрсеткішінен 1,5-нен 6.5 ... ... ... ... Орын ... ... ... гигиеналық, ветеринарлық-санитарлық бағалаудың жүргізуінің
салдарынан деп білген жөн. ... ... ... ... ... балықтан тарайтын аурулардан сақтау, ... ... ... ... аян. Сол себептен ветеринарлық - санитарлық
жұмыстарды атқаруды селқостыққа жол ... ... ... ... ... жылы ... бекітілген бағдарламалар мен шараларға ... ... ... орындалу барысынша тексерулер жургізуді. Соның
барысында, 12 - заң ... ... ... ... ... үшін
сотқа жіберілді. Заң бұзушылардан 69 - балық аулайтын кұрал-саймандар, 2 ... ... және 270 кг ... ... ... айып мөлшері 48073
теңгені кұрап, оның 7746 тенгесі өндірілді.
Бұқаралық ақпарат кұралдары аркылы халық ... ... ... ... ... ... орай, заңдардың
кемшіліктерінен, жетіспеушілігінен бақылау-инспекциялық жұмыстарын ... жиі ... Көп ... ... кадрлары
жетіспейді. Оларды материалдық-техникалық жабдықтау да ешқандай сын
көтермейді. Аталған ... ... ... инспекаиясынын
жұмысында жетіспеушіліктер көп. Әсіресе, балық инспекторларының заң
бұзушылармен ... ... ... ... ... үдеп ... казіргі заңдарда балық инспекторларының құқығы шектеулі. Бұрынғыдай
балық инспекторлары заң бұзылған жерде заң ... ... ... ... ... ... бұзушылардың істерін балық қорғау
инспекторлары тергеу сот органдарына ... Олар ... ... ... біраз уақыт өтеді. Заңды бұзушыларға қандай жаза колданғанын
қандай шаралар алынғаның балық қорғау бақылау инспекциялары ... ... ... ... ... ... өте ... материалдық
көтермелеу, ынталандыру шаралары жеткіліксіз. ... ... еске ала ... ... ... ... іске ... қажет.
Табиғатты қорғау заңдарыньң орындалу барысында жақсарту мақсатында ... ... ... ... ... ... бірлесіп аткарар
түрлі жоспарлар ойластырылуда. Дейтұрғанымен табиғатты ... емес ... ... тарапынан да заңды бұзушылармен ... ... ... ... біздің мақсатымыз ортақ.
Өткен жылдар тәрбиесінен түйген ой, конкурс (тендер) өткізу барысында
мүмкіншілігі бар лайықты ... ... ... Яғни, конкус өткізуде
салғылттыққа жол бермей, шарттардың орындалуын ... ... ... мән ... ... ... талап қою да оң нәтиже береді
деген сенімдеміз.
Су қоймаларындағы балық ... ... әсер ... ... ... ... ... көлеміне қатаң бақылау жасау және ... ... ... ... ... ... ... жоғары мамандарды жұмысқа
тарту. Кәсіптік шеберлікті жетілдіру де өз жетістігін берері сөзсіз. Ендігі
мақсат-қолда бар ... су ... ... ... судың
гидрохимиялық сапасына жіт!і көңіл бөлу. Басқарманың ... ... ... ... ... ... нығайту да басты
назарда болмақ. Сөйтіп. көпшілікпен бірлесе ... ... ... ... өзен-көлде балық қоры кебейе береді деген сенімдіміз.
Бүгінгі таңда халық шаруашылығын қайта құру және ... ... ... ... ... ... ... қолда бар
мүмкіндікті орынды пайдалану арқылы облыста балық ... одан әрі ... ... болады. Облысымызда тағамдық сапасы жоғары балық енішін
молайтудың болашарғы зор тиімді көзі ішкі су ... мен су ... ... Олар - теңіз, көлдер және өзен. Сол ... ... ... үшін балықты жерсіндіру жұмыстарын қатар, жан-жақты жүргізген де
орынды. Ішкі суларда балық ... тағы бір ... ... ... тез ... ... Ішкі ... балық өсіру - мелиорация
жұмыстарын ... ... ... ... шаруашылығы мақсатына игере білу
сияқты шаралар шешуші роль атқаруға тиіс. Мысалы. тоғанда 3-5 кг ... ... екі ... 250-400 ... ... ... алынады. Бұл
табиғи жардайда алынатын елімнен жүздеген есе, ал каз-үйректен алынатын
өнімнен 125-200 есе, ... бір ... ... ... 25-40 ... ... бір балықтан алынатын өнім құрлықта өсірілетін жануарлардан
алынатын өнімнен әлдеқайда мол. өйткені, ... ... ... ... ... ... ... әсерлерге тәуелді болмайды,
сондықтан да өшмді біркелкі тұрақты беріп ... ... ішкі су ... бір ... мұнда балық қорын реттеп, алынатын ... ... ... бар. ... суды кәсіптік маңызы жоқ балықтардан
арылтып, бағалы ... ... ... ... ... ... ... жырткыш балықтарды су қоймаларынан тез жою үшін аулау
шараларын қолдануы керек. өйткені, шортан ... бір ... ет қосу ... кг ... ... көлдерді балық шаруашылығы мақсатында пайдаланудың екі ... ... көп ... бөлмей көлдердің қазіргі балық байлығын тиімді
пайдалану, олардың ... ... ... жасау.
Екіншіден, іріктеп алынған шағын көлдердің негізінде ... ... ... Бүгінгі танда облыс көлемінде 35 мың
гектарға жуық көл. су ... бар. Бұл аз ... ... ... ... жайылма көлдер мен көл табандары көптеп саналады.
Мысалы, бір ғана Арал ауданында Ақжар Хан, ... ... ... ... ... ... ... Мырзас, Суықкөл, Жарықкөл, Көк
және Шөмішкөл көлдері бар. Оларды игеру балық шаруашылығын дамытуда ... ... ... Арал ... ... жоғарыда сөз болғандай шағын жайылма
көлдерден басқа кезінде ... ... ... атақты үлкен су айдынды
көлдерімізден осы ... ... ... ... ... ... ... -
20000 гектар, Кара көл, Райым - 650 гектар және Ақшатау жүйесі - ... ... ... ... балықтар бұрынғыдай бір орталықта
қабылданбай, әлгі жеке серіктестіктер болса, сол көл басынан жеке ... ... нақ ... ... ... ... өйткені, ауланған
балықты дұрыс қабылдап оны өндеу жағы ... ... ... ... ... Яғни, бір сөзбен айтқанда облыс көлемінде балық шаруашылығын
дамытуға ... ... ... ... ... ... келеді. Ал
браконьерлер болса ... ... ... коймадағы өніп-өсіп жатқан аса
бағалы балықтарды аулап, оны кез-келген ... ... ... ... ... ... апарып сатып жатқандығын әрдайым кездестіремаз.
Арал теңізінің қайтуына байланысты, 1979-1982 жылдар аралығында ащы суда
өсетін ... ... ... ... (жерсіндіру) жұмыстары
жүргізілген, бұл қазір де өз жемісін беріп ... ... ... Азов ... ... ... ... 6-8 мың дана басқа жуығы ғана ... ... ... ... ... ... ... камбала балығынын қоры
бар көрінеді. Өйткені жылғы жүргізілген ғылыми зерттеу ... ... ... ... қоры ... ... 1300-1350
тоннадай балық аулауға мүмкіндік береді. Сол сияқты казіргі басталған
Көкарал плотинасы асы ... ... ол іске ... ... Кіші ... тек қана ... балығы емес,одан басқа да Арал балықтарының
өзінен езі өсіп-өнуіне және көбеюіне қолайлы ... ... ... Кіші ... ... ... камбала балығымен бірге арасында аз да
болса, сол жергілікті балық түрінің ... ... длел бола ... ... ... ... ақсап келе жатқан жұмысының бір түрі - су қоймаларын,
яғни ондағы табиғи өсіп-жатқан ... ... ... өйткені
бұрынғыдай Арал-Сырдария бассейнінде балық қорғау инспекциясы жоқ..Бүкіл
Арал ауданы теңірегін облыстық ... ... ... тыс ... ғана ... ... Кіші Арал теңізін және Сыр бойындағы
балық шаруашылығында ... бар ... сөз ... ... ... ... ... мумкіншіліктері жоқ десе болады. Әзірге Арал ауданы
келемінде Кіші Аралды ... 100-150 мьң ... су ... ... ... сонда әлгі қара жаяу екі ... ... ... ... ... ... келе жатқаны түсінікті болар.
Республикадағы балық шаруашылығы саласынын бүкіл (аулау, ... ... ... ... ... ... жұмысы ауыл шаруашылығы
министрлігіне бағындырылды. Мен өз басым осы аталған ... ... 40 жыл бойы ... ... ... ... ... Кезінде
сол Арал каласында балык шаруашылыгы саласына байланысты үш мекеме жұмыс
атқарғанды: Арал балық аулау комбинаты ... Арал ... ... ... мен ... өсіру бас басқармасы (Аралрыбвод) және Қазақ
Балық ... ... ... Арал ... ... ... осы ... үш мекемеде жұмыс істедім. Үш мекеменің жұмыс саласы үш
жаққа бағынышты ... Оның ... өз ... ... ... ... ... сонау одаққа бағынышты болды. Мұнысы дұрыс та ... ... ... ... ... (Аралрыбпромга) балық аулау
лимитнің ... сол Арал ... ... ... Ал "Аралрыбвод"
болса, балық аулау комбинатына әлгі квотадан артық ... ... ... ... ... ... жас шабақтарды аулатпайтын. Осылайша
жүйелі жұмыс жүргізілген келген бұл саланың бар ... ... ... ... өз жұмысы басынан асып жатқанда үстеме етіп қосып
беру тиімсіз деп санаймын өйткені, ... ... ... шаруашылығы
саласынын жұмысы ақсап, кенжелеп келе жатқаны жасырын емес. Сондьқтан да ең
болмаса республика кенжелеп келе ... ... ... ... ... ... ... тіпті, мұның басқа қалған саласындағы жұмыстарды
да қайтадан бұрынғыша қоршаған ортаны қорғау ... ... ... Сол сияқты Арал-Сырдария бассейнде тікелей балық қорғаумен
айналысатын инспекция құру ... ... іс ... ... ... ... ... алған кәсіпкерлер болса, олар сол көлдегі балықты ғана
аулауды біліп, оған жүргізілетін тиісті ... ... ... ... Міне осы жағы айрықша назарда болтаны дұрыс.
Облыстық масштабтары келдерді зерттеуге республикалық бюджеттен осы кезге
дейін ... ... ... ... ... бұл жағы да ... ... ... ... ... тағы бір шешілмеген мәселе -
балықтын сол шағын көлдердің қайсысынан ауланғаны жөінде осы ... ... ... ... жоқтығы. Әдетте бір көлден ауланған балық басқа
бір көлден есебіне ... ... Міне ... да шағын көлдердің балық
өнімдігі жөнінен біздің түсіміміз ақиқатқа сәйкес келе ... ... ... ... аулау жөіндегі статистиканы жеплдіре беру керек.
Облыс ... ... ... мен ... ... ... қамтамасыз
етуде Арал ауданындағы "Тастақ" балық шабағын өсіру зауыты мен "Қосжар"
балық өсіру питомнитігінің алар орны ... ... ... ... ... дейін жылына орташа 3.5-5 млн. дана бас бір ... ... мен ... ... ... ... көліне жіберіп келеді. Үстіміздегі
жылдан бастап бұл зауыт пен питомниктің жылдық қуатын арттырып, 12 ... бас бір ... ... мен тұқы ... ... ... ... жасанды тоғандарға, табиғи су қоймаларына балық тұкымын жіберудің
меніңше екі түрлі жолы бар. ... ... ... ... шыққан личинкаларды алып өсіріп жібереді. ЕК1НШ1С1 - қарапайым
жеңіл жол, балық уылдырық шашатын ... ... ... ... ... ... жеткенде бір аналық сазан мен тұқыға екі аталық есебінен 4-5 жасқа
толған балықтар тобын ... ... ... ... бұл балықтардың барлығы жедел түрде басқа тоғанға ауыстырылады. Ауа-
райы жақсы жағдайларда уылдырық төрт-бес күн ... ... ... ... жылы әрі суық ... ... 12-14 ... кейін оны селдір матадан
жасалған ... ... ... ... ... ... ... тоганға жіберед,
сондай-ақ балық өсіретін тоғандарда майда ... ... ... ... әлгі ... ... ... тоғанына қояды. Шашылған урықтар
субстратқа жабысады да, сол арқылы балық тұкымы өсе ... ... ... төірегінде де ойлар өрбіді. Соның барлығының түйіні -
балыққа да бап ... бұл іске ... ... бөлу ... ... ... білдірген сияқтымын. Өйткені балық уылдырығы өте ... ... оған ... ... ... адамдардың аялы алақаны
кажет.
Негізінен су қоймаларында балықтын бағалы,пайдалы ... ... ... ... ... тұқы, ақамұр және дөң мандай, т.б. Тәжірибие
бойынша бұл аталған балық ... ... су ... ... ... өніп-өсіп келетіні белгілі. Соңғы он жыл ... ... ... су ... ... ... жұмыстар атымен
жургізілген жоқ. Балық аулау ... ... ... ... дайындалып,
пайдаланылмайды. Сондай-ақ, облыста балық шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... емес. Осыньң салдарынан облыста
балық аулау керсеткіші жылдан-жылға төмендеп барады.
Қорыта айтқанда. облыста балық шаруашылығынын даму ... ... ... ... және ... ... іске ... керек ететін шара.
Ол үшін шағын көлдер мен жасанды тоғандарды көптеп игеріп, ... ... ... сондай-ақ бағалы балықты жерсіндіу арқылы балық қорын ... ... ... сөз ... іс-шаралар толықтай іске асқан кезде
облыста ... ... қоры ... ... ... қатар уақытсыз
уақытта, яғни рұқсат берілмеген кезде балықты аулауды заң жүзінде қорғалуды
бақылауға алынып ... ... ... ... ... ерекшеленсе,
сонда ғана келешекте балық қоры қорғалады деп ойлаймын.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Дүние ... ... ... ... №7 ... ... ҚР-ның экологиялық құқығы.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Жануарларды қорғаудағы «Қызыл кітаптың» маңызы13 бет
"балықтардың ас қорыту жүйесі"3 бет
"Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы."16 бет
1917-1920 жылдар аралығындағы Астрахан қазақтары158 бет
80 жерге балық цехы23 бет
XVII-ші ғасырдың соңы – XVIII ғасырдың ортасына дейінгі қазақ-қалмақ қатынастары79 бет
«Балықтар арқылы адамға жұғатын аурулар»40 бет
«Жануарлар әлемін пайдалану мен қорғаудың құқықтық режимі»25 бет
«омыртқалылардың эндокриндік және жүйке жүйесінің эволюциясы» тақырыбы бойынша тесттік бақылау3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь