Қазақстан Республикасының комерция банктері, олардың қызметтері мен операциялары

Жоспары:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I. Коммерциялық банктің ұйымдастыру құрылымы.
1.1 Коммерциялық банктердің жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Коммерциялық банктердің қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.3 Ғалымдар мен тәжірибешілердің Коммерциялық банктер туралы
пікірлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9

II. Коммерциялық банктердің операциялары.
2.1 Коммерциялық банктердің операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2.2 Банктердің пассивтік операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.3 Банктердің активтік операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20

III. Экономиканы және халықты несиелендірудің операциялары
3.1 Экономиканы және халықты несиелендіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
3.2 Қолма.қолсыз есеп айырысуды ұйымдастыру және жүргізу ... ... ... .26
3.3 Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметі ... ... ... ... ... ... ...29

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Кіріспе
Несиелік жүйенің төменгі буыны халық шаруашылығына тікелей қызмет көрсететін және коммециялық негізінде кең көлемді қаржылық қызмет жасайтын дербес банктік мекемелер торабынан тұрады. Бұлар коммерциялық, кооперативтік және жеке банктер, банктік заңдылықтарда коммерциялық банктер деген жалпы атпен біріктірілген.
«Коммерциялық банк» термині банк ісінің ертеректегі даму кезеңінде, банктердің сауда, тауар айырбасы операциялары мен төлемдеріне қызмет көрсетуі барысында пайда болды. Негізгі клиенттері саудагерлер болған, міне осыдан «коммерциялық банк» деген атуға пайда болды. Бірақ өнеркәсіптің және басқа салалардың дамуымен банктер экономиканың өзге де сфераларына қызмет көрсете бастағандықтан да банктің «коммерциялық» деген атауы бастапқы мағынасын біртіндеп жоғалтты. Ол банктің «іскер» деген сипатын білдіреді, оның шаруашылық агенттердің барлық жұмыс түрлеріне қызмет көрсетуі олардың қызметтерінің саласына байланыссыз болады. Коммерциялық банктер – нарық экономикасында қаржылық операциялар мен қызмет көрсететін несиелік мекемелердің тобын білдіреді.
Коммерциялық банктер өз клиенттерінің ақшаларын сақтауға қолайлы әр түрлі депозиттерді ұсынады, бұл бір жағынан ақшаның сақталуын қамтамасыз етсе, екінші жағынан өтімділікке деген клиенттің қажеттілігін қанағаттандырады. Көптеген клиенттер үшін облигацияға немесе акцияға жұмсалғанға қарағанда, мұндай ақшаны сақтау формасы тиімді болып табылады.
Қазіргі коммерциялық банктер туралы сөз қозғағанда, несиелік жүйенің басқа да буындары сияқты олардың үнемі дамып отырғандығын айта кету керек. Яғни операциялар формасы, бәсеке әдістері, бақылау және бақылау жүйелері өзгеруде. Коммерциялық банктердің мынадай бастапқы қызметтері бар: депозиттер қабылдау, ақшалай төлемдерді және есеп айырысуларды жүзеге асыру, несие беру.
Коммерциялық банктердің басқа қаржы институттарынан айырмашылығы және ерекше бір қабілеті ол ақшаны жасауы мен жоюында болып табылады. Бұл жерде ерекше бір қабілеті ол ақшаны жасауы мен жоюында болып табылады. Бұл жерде ақша деп, тек қолма-қол ақшалар ғана емес, сондай-ақ талап етуге дейінгі салымдар түсіндіріледі.
Коммерциялық банктер мұндай сұрақтар шешуде маңызды роль атқарады. Өздерінің депозиттік және несиелік операцияларының көмегімен олар уақытша бос ақша қаражаттарын жинақтайды және несие түрінде оларды бере отырып, халық шаруашылығының қажеттілігін қанағаттандырады, яғни жаңа төлем құралдарын жасайды.
Қолданылған әдебиеттер:

1. Сейтқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер», Алматы, 2001
2. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие», Алматы, 2004
3. Баймұратов О. «Қазақстан қаржы нарығы», Алматы, 2007
4. Ілияс А.Ә. «Төлем жүйесі: теория және практикасы», Алматы, 2007
5. Айқын газеті 26.09.2006 [1]
6. С. С. Сахариев, А. С. Сахариева. «Әлем экономикасы», Астана, 2005
7. Көшенова Б.А. «Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары», Алматы,2000
8. Хамитов Н.Н. «Банк ісі», Алматы, 2006
9. Абленов Д.О. «Қаржылық бақылау және басқарушылық аудит теориясы, әдіснамасы, тәжірибесі», Алматы, 2007
10. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. «Макроэкономика», Алматы, 2003
11. Шеденов Ө.Қ., Сағындықов Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ч.С., Комягин Б.И. «Жалпы экономикалық теория», Ақтөбе, 2004
12. Әубәкіров Я.,Есқалиев М., «Экономика теория негіздері», Алматы, 2004
13. Мәуленова А.«Экономикалық теория»,Алматы, 2004
14. Шөлейбай Б. «Банк ісіндегі тәуекел-менеджмент», Алматы, 2005
15. Сахариев Б. «кономикалық теория негіздері», Алматы, 2004
16. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. «Қаржы», Алматы, 2005
17. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.С. «Қаржы есебі», Алматы, 1998
18. Алдаберген Ә. «Банк жүйесінің тұрақтылығы – экономикалық дамудың кепілі» Егемен Қазақстан, 2004 ж 11- қараша.
19. Джемпеисова Г. И., Даулетханова Ж. Д. «Банк ісі», Өскемен, 2006
20. Мыржақыпова С.Т., Нұрғалиева А.М., Қ.Е.Сақыпова. «Банктік қадағалау және аудит», Алматы, 2001
        
        Қазақстан Республикасының комерция банктері, олардың қызметтері мен
операциялары
Жоспары:
Кіріспе.....................................................................
.....................................3
I. Коммерциялық банктің ұйымдастыру құрылымы.
1.1 ... ... ... ... ... мен ... ... ... туралы
пікірлері.................................................................
...................................9
II. Коммерциялық банктердің операциялары.
2.1 ... ... ... ... ... ... Экономиканы және халықты несиелендірудің операциялары
3.1 ... және ... ... есеп ... ... және ... ... ... ... ... ... буыны халық ... ... ... және ... ... кең ... қаржылық қызмет жасайтын
дербес банктік мекемелер торабынан тұрады. ... ... және жеке ... ... ... ... банктер
деген жалпы атпен біріктірілген.
«Коммерциялық банк» термині банк ... ... даму ... сауда, тауар айырбасы операциялары мен төлемдеріне ... ... ... ... ... клиенттері саудагерлер болған, міне
осыдан «коммерциялық банк» деген атуға пайда болды. Бірақ ... ... ... ... ... ... өзге де ... қызмет
көрсете бастағандықтан да банктің «коммерциялық» деген атауы бастапқы
мағынасын біртіндеп жоғалтты. Ол банктің ... ... ... ... ... ... барлық жұмыс түрлеріне қызмет көрсетуі олардың
қызметтерінің саласына байланыссыз болады. ... ...... ... операциялар мен ... ... ... ... ... ... өз ... ақшаларын сақтауға қолайлы әр түрлі
депозиттерді ұсынады, бұл бір ... ... ... қамтамасыз етсе,
екінші жағынан өтімділікке деген клиенттің қажеттілігін қанағаттандырады.
Көптеген клиенттер үшін облигацияға немесе акцияға ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Қазіргі коммерциялық банктер туралы сөз қозғағанда, несиелік жүйенің басқа
да буындары сияқты олардың үнемі дамып отырғандығын айта кету ... ... ... бәсеке әдістері, бақылау және бақылау жүйелері
өзгеруде. Коммерциялық банктердің ... ... ... ... қабылдау, ақшалай төлемдерді және есеп айырысуларды жүзеге
асыру, несие беру.
Коммерциялық банктердің ... ... ... ... және
ерекше бір қабілеті ол ақшаны жасауы мен жоюында болып табылады. Бұл жерде
ерекше бір ... ол ... ... мен ... болып табылады. Бұл жерде
ақша деп, тек қолма-қол ақшалар ғана ... ... ... ... ... түсіндіріледі.
Коммерциялық банктер мұндай сұрақтар шешуде ... роль ... ... және ... операцияларының көмегімен олар уақытша
бос ақша ... ... және ... түрінде оларды бере отырып,
халық шаруашылығының қажеттілігін ... яғни жаңа ... ... ... . Коммерциялық банктің ұйымдастыру құрылымы
1.1 Коммерциялық банктердің жіктелуі
Қазіргі ... ... – бұл ... кәсіпорындарға, ұйымдарға,
сондай-ақ халыққа қызмет ететін банктерді білдіреді. Коммерциялық банктер
деп бұл жерде ... ... ... ... ... ... отыр.
Коммерциялық банктер мынадай белгілеріне байланысты жіктеледі:
1. Жарғылық капиталдың қалыптасуына ... ... ... жеке;
- пай қосу арқылы (жауапкершілігі шектеулі серіктестік);
- аралас (шетел капиталының қатысуымен).
2. Операцияларының түрлеріне қарай:
- ... яғни ... ... ... ... және кең
көлемді банктік қызмет көрсететін банктер;
- маманданған, яғни бір ғана ... ... ... ... Аумақтық белгісіне қарай:
- халықаралық;
- мемлкетаралық;
- ұлттық;
- аймақтық;
4. Салалық белгісіне қарай:
- ... ... ... ... ауыл ... банктері;
- құрылыс банктері;
- басқа.;
5.Филиалдар санына қарай:
- филиалсыз;
- көп филиалды.
Акционерлік банктердің жарғылық ... ... ... ... түсімдерден құралады. Акциялар екі түрге бөлінеді: жай және
артықшылығы бар.
Жай акция-оның ... сол ... ... ... ... оның
пайдасына қарай дивидент алып отыруға құқық береді. Ал артықшылығы бар
акция-оның ... ... ... қатысуына құқық бермегенмен, уақытылы,
яғни қоғамның пайдасына ... ... ... ... ... ... жағдайларда жай акция иесінен бұрын қоғамға қосқан
өз үлесін ... ... ... де банк ... ... ... ... құрылған болса, онда
оның жарғылық қорының әр құрылтайшыға ... ... ... ... және бұл ... ... немесе құрылтайшылары өздеріне
тиісті үлес шегінде ғана оның міндеттемелеріне жауап береді.
1.2 Коммерциялық банктердің қызметі
Коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... оның ... бөлімшелері мен әр түрлі қызметтерінің құрылымына
бөлінеді.
Банктің қйымдастырылу құрылымы және ... ... ... ... ... ... жалпылама түрде анықталады.
Сондықтан да банктің бір-екі бөлімшесі болатын болса, онда ... ... ... ... Кез ... ... да ... жүйені тиімді
жедел басқарудың болғаны міндетті, өйткені шешім ... ... ... ... мен ... ... ақпараттық үзіліс болмауға тиіс.
Банктің ұйымдастьрылу құрылымы басты екі ... ...... ... және оның ... бөлімшелері мен қызметтерінің
құрылымы.
Басқару органын ... ...... негізгі қызметін іске асыру
мақсатында, банктің коммерциялық қызметіне ... ... және ... ... ... ... банктің басқару құрылымына оның жарғылық қорының қалай құрылуы
немесе оның торабының даму дәрежесі тікелей ықпал етеді.
Басқарманың негізгі қызметтері:
1. Банктің стратегиялық ... ... және оның ... ... ... ... мақсаты мен міндеттері және оған жетудегі нақты іс-
әрекеттер бағдарламасы, түрде ... ... ... Ол мынадай жағдайларды қамтиды:
- банк ресурстары бірінші кезекте қызмет ... ... ... ... ... дамуға мүмкіндік беретін операцияларды;
- банктің филиалдары мен өкілеттігін ашу туралы сұрақтар;
- маркетинг әдістері және жаңа ... ... мен ... ... ... ... ... озық әдістері;
- нарықта банктің бәсекелестік қстанымын нығайту шаралары;
- пайыз мөлшерлемелерін және банк қызметіне қойылатын тарифтерді ... ... ... ... мен ... олардың біліктілігін және
тағы басқа арттыру бағдарламасы.
Ұсақ банктерде саясаттың ... ... ... ... ... банктер үшін саясаттың принципін құру, филиалы бар ірі банктерге
қарағанда оңай ... ... ... ... ... үшін жергілікті
жағдайларды ескеру ерекшеліктері орын алады.
2. Жетекші ... адам ... Осы ... ... және ... кәсіпорын болғандықтан да, оны білгір, білікті мамандар мен
жауапкершілігі бар адамдар басқаруы тиіс.
3. Комитет құру. Ірі банктерде ... ... үшін ... ... ... есеп-қарыздық, ревизиялық.
4. Қарыздық және инвестициялық операцияларға бақылау жасау. Басқарма заңды
түрде несие мен бағалы қағаздар портфелінің құрылымына банк саясатының
бекіткен мақсаттарына ... ... ... Банк ... мерзімді тексеру. Басқарма ... ... ... ... ... ... Өз мәжілістерінде
басқарма, бөлім жетекшілерінің есептерін тыңдайды және банк ... ... ... ... ... банктер туралы
заңға бағынбағандары үшін жауапты.
Сонымен, кеңес коммерциялық банктегі акционерлер жиналысының ... ... ... ... ең ... ... ... болып
табылады.
Кеңес тәжірибелік операцияларға жетекшілік жасау және жүзеге асыру үшін
банкті басқаратын құрылым құрады. Операцияларды басқару ... ... және ... ... ... ... ... органы пайда алу мақсатында коммерциялық банктіңқызметіне тиімді
жетекшілік етуді қамтамасыз етеді. Бпнктің құрылтайшылары ... ... ... банктерді басқару құрылымы 1 суретте берілген.
|Несиелік |
|комитет ... ... ... ... ... |
|Бақылау кеңесі |
|Басқарма ... ... ... ... |
|Департаменттер, |
|бөлімдер |
|Басқару ... ... ... ... ... құрылымы.
Акционерлік коммерциялық банктің ең жоғарғы органы акционерлердің жалпы
жиналысы ... ... ... ... ... ... ... отырады. Бұл
жиналыста мынадай міндеттер шешіледі:
- банктің жарғысына өзгерістер енгізу;
- банктің жарғылық капиталын өзгерту;
- банктің ... ... ... ... ... бекіту;
- банктің табысын бөлу;
- банктің құрылымдық немесе еншілес бөлімшелерін құру және ... ... ... банктің қадағалау кеңесі болып табылады. Банктің
бақылау ... банк ... ... ... ... ... ... атқарады:
- нормативтік актілерді бекітеді;
- Басқарма немесе Басқарма төрағасының шешімі бойынша ... ... ... ...... ... ... орган, яғни ол банктің
иелерінен, оның акционерлерінен құралады және олардың мүдделерін қорғайды.
Басқарманың міндеттеріне мыналар жатады:
- ... ... ... анықтау;
- банктің саясаттарын анықтау;
- жетекшілік қызметке кадрлар таңдау;
- комитеттерді құру;
- ссудалық жіне ... ... ... ... төрағасы банктің бірінші жетекшісі болып табылады және ол банк
қызметіне жетекшілікті ... ... ... ... міндеттер жүктеледі:
- банктің қызметіне қатысты барлық мәселелер бойынша ... ... ... ... барлық мемлекеттік және басқа да ... ... ... ... ... ... банк қызметіне қатысты барлық мәселелер
бойынша өкілеттілікті жүзеге асыру;
- банктің мүлкіне жіне қаражаттарына ие болу;
- ... ... ... саны мен ... бекіту;
- еңбек келісімшарты бойынша банктің лауазымды тұлғаларымен келісімдер
жасасу.
Ревизиялық комиссия банк қызметіне ... ... ... ... ... орган болып табылады.
Несиелік комитет – бұл несиенің берілуіне байланысты қорытынды жасаушы
орган.
Несиелік комитет мынадай ... ... ... алуға берген клиенттің өтінішін және несиелік қызметкердің
- несие беру ... ... ... ... беру ... одан бас тарту туралы шешім шығарады.
- несиелік тәуекелдерге байланысты ... ... ... ... ... мен ... анықтап, пайыз мөлшерлемесін бекітеді.
- несиені қайтаруды қамтамасыз ету тәсілдеріне талаптар белгілейді.
- несиелеу шартын бекітеді (несиелік лимит, несиелік ... ... ... ... ... тәртібін бекітеді;
- банктің несиелік стратегиясын жасайды;
- несиелеу ... ... ... ... ... комитеттің мәжілісінің хаттамаларына қол ... ... ... ... жүргізеді.
Қызмет бөліміне: кадр бөлімі, заң бөлімі, күзет ... ... ... ... ... ... құрамына барлық департаменттер мен бөлімдер
жатады. Мысал ретінде, «Темірбанк» АҚ-ның ұйымдастырылу құрылымы берілген.
|Басқарма ... ... | ... төрағасының | |Басқарма ... | ... | ... |
|орынбасары | | | ... ... | ... | ... | ... ... | |директор | ... | ... ... және орта | ... | ... ... | |Қаржы |
|бизнесті | ... | ... | ... ... | ... алу | | | ... ... | ... | | | | ... | |Несиелік ... | ... ... | |есепке алу |
| | ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... | |операциялар |
|басқармасы | ... ... ... ... ... ... ... | |Корршот және |
|банкинг | |төлемдер бөлімі|
|басқармасы | | ... ... ... ... ... ... шот-
кастодиандық ... ... ... ... ... ... ... бөлімі
ішкі аудит
Банктік жүйе ... және ... есеп беру ... ... ішкі ... бөлімі
Ақпараттық Ішкі ... ... ... ... ... ... Бас ... жүргізу
ция бөлімі ... ... ... ... мен ... ... банктер туралы
пікірлері
Ілияс Исаұлы, [1] экономист – ғылым: ... ... ... ... басқа банктермен бәсекеге түсуі. Еліміздегі банк
секторының даму проблемалары туралы. Оның ... ... бар. ... талқылау келешектегі еліміздің Дүниежүзілік сауда ұйымына
(ДСҰ) кіру ... және ... ... озық елу ... қатарына ену
туралы мәселеден туындайды. Бұл – ... ... ... ... ... ... қаржы секторынан даму қарқыны жағынан көш артта
қалуында болып отыр. Бізде екі сектор бар, бірі – ... ... ... ... ... – қаржы секторы. Қаржы секторы дегеніміз ... ... қор ... ... ... ... валюта нарығы, тағы
да басқа инфрақұрылымдар мен қаржы институттарынан тұрады. Банк секторының
даму проблемасын туғызып отырған тағы бір ... ...... яғни ... ... салалық дамуындағы орын алып ... ... ... техникамен, озық ... ... ... ... ... немесе халық тұтынатын дайын
өнім шығару салалары көптеген мемлекеттерде жақсы дамыған. Мұндай өнеркәсіп
салалары ... ... жол ... ... ығыстырады. Бірақ
тауарлардың сапасы жоғары болуы ... ... ... ... ... ... дамыған. Бұрынғы ТМД ... ... ... ... Америка, Еуропа мемлекеттерінің экономикасы, ондағы қаржы
секторы әлдеқайда алда. Негізі, кез келген қоғамда, кез ... ... ... ... ...... сектор ілгерілеп дамып отыруы
керек. Ал қаржы секторының даму деңгейі соның байқалу көрінісі болуы шарт.
Келтіріп ... ... ... ... ... үшін ... да ... қолға алынды. Ол экономикалық заңдылықты ... үшін ... ... ... инновациялық даму бағдарламасы, Елбасының 2030 жылға
дейінгі Қазақстанның даму ... ... ... ... ... Жолдауы бар. Осының барлығы еңбек өнімділігін ... ... ... механизмдері жазылған. Бірақ сол ... ... ... ... үшін ... ... ... өндіріс өте баяу,
өте сараң дамиды деп жатады. Бұны қаржы секторымен салыстыруға келмейді.
Бір ... ... ... ... өнім беретін зауытты салып, сол зауыттың
бүкіл қуатын іске қосу үшін кем ... 10-15 жыл ... ... ... көтеру үшін не бары 3-4 жыл жеткілікті болуы мүмкін. Банк секторы
дамуының бүгінгі ... ... ...... ... озық ... ... дайын өнім шығаратын, қайта
өңдеу салаларын дамытудан гөрі шикізат өндіріп, соны ... ... Яғни ... ... және ... ... ... таңда экономика дамуындағы әл ... ... ... негізгі бағыты. Оған дәлел – бізде жалпы ішкі өнімнің көп
бөлігі, кейбір мамандар есебіне қарағанда, мұнайды сатудан ... ... ... ... ... Қазақстанға келіп жатқан валюталық
түсімдер шамадан тыс көбеюде. Төртінші проблема – бұл банк ... ... ... ... проблемалары. Ол – біріншіден коммерциялық,
банктердің меншікті капиталының әлі де ... ... ... банктердің капитализациялау дәрежесінің төмендігінен. Себебі
қазақстандық коммерциялық ... ... ... көп ... пен ... ... батыстың басты банктерімен
салыстыруға болмайды. Өйткені бұлардың ... өте аз. ... ... «Казкоммерцбанктің» өзінің меншікті капиталы 553,5 миллион ... ... ... ... ... ... ... 687
миллион долларды құрайды екен. Үшіншісі – Халық банкі, оның ... ... ... ... қоя ... Ең ... үш ... өзі
Ресейдің бір банкіне жетпейді. Ресейлік бір ғана Жинақ банкінің ... ... ... ... Ал енді, жаңағы үш банкті қоса ... ... ...... ... ... ... Центркредит
банкілерінің меншікті капиталдарын қоса алғанда 3 ... ... ... ... ... мемлекеттермен салыстырғанда, біздегі банктердің
капиталы әлі аз. ТМД кеңістігінен ... ... ... ... ... ... баға ... осындай көрсеткіштерге куә
боламыз. Әрине, Ресейдегі барлық коммерциялық банктердің меншікті капиталы
ондағы ... ... ... қарайлас деп айтуға болмайды. Қазақстанда
35 банк болса, Ресейде 1200-ден астам банк бар ... ... ... ... ... ... жағынан өте күрделі, керемет деп айта
алмаймын. Ал кейбір сапалық және ... ... ... ... Бұл ... қою әлі ... ... қазақстандық
коммерциялық банк секторына үлкен шетелдік инвестициялар келіп, капиталын
көбейтіп, банк капиталының шоғырлана ... ... ... ... ықтимал.
Сонымен қатар банк капиталын көрші мемлекеттерге экспорттау да етек алуы
заңдылық. ... банк ... ... ... ... да,
экономикалық қуаттылығы жағынан да ... ... ... әлі де көп ... келеді. Ал енді біздегі 35 ... ... ... ... ... ... дәрежесін көтеру күн
тәртібіндегі үлкен мәселе.
Банктердің ... ... ... ... ... соғұрлым
олардың қаржылық тұрақтылығы орнықты болады. Және бұл дәлелдеуге жатпайтын
аксиома. Капиталы көп ... ... ... ... Бұл ... ... банк ... қатысты жалпы проблема. Ол тек
«Казкоммерцбанк», «ТұранӘлембанкі», Қазақстан Халық ... ... ... ... олардан артта келе жатқан банктерге де қатысты проблема.
Ал енді ең үлкен банктеріміздің әлемдік ... орны ... ... ... сауалға келер болсақ, олар дамыған мемлекеттердің ... ... ... ... алады. Сондықтан банк секторының проблемасын
екі деңгейде ... ... ... – жалпыұлттық экономика
деңгейіндегі банк секторының өз ... 35 ... ... ... банк секторы мен әрбір коммерциялық банктің ... ... ... ... ... тік тұрған банктерге қатысты қабілеті
қандай, бұл екінші проблема. Және проблеманың үлкені де осы. Бұл ... ... ... тыс ... ... ... ... бәсекелесу жөнінде, Қазақстандық ... ... ... ... Америка, Қытай, болмаса Ресейдің бір ... ... ... ... ... ... ... банктерімен
салыстырғанда, «Казкоммерцбанк», «ТұранӘлем», Қазақстан Халық банктерінде
капитализациялау дәрежесі әлдеқайда төмен ... ... ... ... 1200 ... ... қосқанның өзінде 8,8 миллиард ... ... ... емес қой. ... мен Ресейдің маңдай алды банктерін
салыстыруға келмей тұр. 687 ... (2006 ... ... ... ... мен 8,8 миллиардтың (2006 ... ... ... ... ... ... айырмашылығы бірнеше
есе. Осыған қатысты банк секторының және әрбір банктің ... ... ... ... ... ... ... мәселелері де бар.
Банк секторындағы әрбір коммерциялық банктің өзара бәсекелестік жағдайда
даму деңгейімен және даму ... ... ... нарығына шығу және
дамыған елдердің ... ... ... ... ... ... ... Бұл мәселе тағы да банктің меншікті
капиталын одан әрі көбейту ... ... ... ... ... және шетелдік сарапшылар әр түрлі ғылыми пікірлер айтуда. Біздегі
коммерциялық банктер ресурстық ... ... ... ... ... ... ... алған қаражаттар есебінен құрауда. Ресурс
көздерін, яғни ... ... ... ... шет ... ... көбірек
көшкен. Өзге елден төмен пайызға алады, өзіміздің ішкі ... ... ... ... ... ... ... тарту арқылы бәрібір
меншікті капиталды көбейту қолдан келмейді .
Міне, мәселе сонда. Сырттан алған қаржы есебінен ... ... ... ... Ал ... болған жағдайда экономикалық қауіпсіздік пен меншік
құқығына қатысты күрделі мәселе туындайды.
Банктің меншікті капиталын көбейту заң ... ... ... ... ... де ... ... жете бермейді.
Көтергісі келеді, оған мүмкіндік жоқ. Өйткені ... тағы да ... ... тіреледі. Коммерциялық банктердің барлығы бірдей ... ... ... етіп ... жоқ қой. ... ... ... кезде сырттан қаражат тартудың нәтижесінде, екіншіден,
қазақстандық коммерциялық ... ... ... дәрежесін көтеруде қаржылық жағдайының ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Себебі
активтер портфелінің өсу қарқыны мен меншікті капиталының өсу қарқыны бір-
біріне сай емес, яғни ... ... ... қолайлы пропорцияда емес.
Әрине, бұған қазақстандық коммерциялық банктердің шет елден көптеп қаражат
тартуымен қатар біздің экономикамыздың ... ... оны ... да ... ... ... ... Өйткені көмірсутекті шикізатты
сыртқа көптеп шығару және әлемдік нарықта мұнай өнімдеріне ... ... ... өтімділігінің шамадан тыс жоғары болуына және ақша
массасының күрт ... әкеп ... ... Міне, осыған байланысты Ұлттық
банк пен Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен бақылау агенттігінің
дәл қазіргі ... ... ... ... ... ... ... үлкен ... ... ... банктердің
капитализациялау дәрежесін жоғарылата түсу ... ... ... ... ... ... мүдделі болу
керек. Бірақ мұндай ... тағы да ... ... қаржылық
жағдайы шектеулі. Сондықтан Қазақстанның банк ... ... ... ... ... ... ресурстық потенциалын қайта
қарау мәселесі туындауы әбден мүмкін. Жоғарыда аталып өткен ... ... ... ... ... экспортқа байланыссыз қарқынды дамыса,
банктің ... ... ... ... ... толық жетіп жатса, банктің ресурстық потенциалы ... ... ... ішкі ... ... ... нығайып жатса, Қазақстанның
банк секторының дамуында проблема туғызбас еді. Меншікті капиталды көбейту
үшін міндетті түрде ... ... ...... ... жеке ... сол ... капиталы көбейсін деп,
қайтадан әлгі коммерциялық ... ... ... ... үшін шешім
қабылдауы керек. Меншікті капиталды ... ... ... бар.
Біріншісі – акционерлер жаңадан құнды ... ... ... ... ... банк акционерлерінің қатары көбейеді. Ал бұны бақылаушы ... деп ... ... банкке деген ықпалын сақтағысы келеді, бір
жағынан билігінен, бір жағынан акциясынан айырылғысы келмейді. Себебі ... ... ... ... ... ... түрде толық құқық береді.Бұл
процесс барлық ... де ... ... ... ... қатарлы он
коммерциялық банкке де қатысты айтылып отыр. ... ... ... ... ... ... онда да ... ... ... ... ... Осыған байланысты кейбір
бақылаушы акционерлердің мүдделері банктің ... ... ... ... ... мүмкін. Мысалы үшін, капиталыңды белгілі деңгейге көтеріп-
көтеріп келдің де, табысыңның ... банк ... ... ... ... ... ... дивиденд алып отырсың. Өндірістік сала енжар
дамығанмен, банк байып жатыр. Жиналған ... шет ... ... ... ... ... ... жатқызбауға тырысасың. Ұлттық банк
«базалық капиталды көбейтіңдер, қосымша эмиссия жасаңдар» ... Ал ... ... ... ... ... ... қуана-қуана сатып алуға
мүдделілік танытады. Акционерлер ... ... ... ... қосымша шығару бақылау функциясының төмендеуіне әкеп соғады.
Осындай тенденция байқалады. Шетелдік акционерлердің ... ... ... ... ... Қазақстандық сарапшылардың пікірінше,
біздің коммерциялық банктерге шетелдік инвесторлар көз ... Егер ... ... ... ... ең алдыңғы қатарлы елдің қатарынан сап
түзеуге талпынсақ, бұл, әрине, заңдылық. Бірақ ... ... ... ... сын. ... ... сүйенсек, Шығыс
Еуропа елдерінің банк секторында шет ел капиталының ... 60 ... ... ... ... ... Бұл – ойлантарлық мәселе.
– Жоғарыда аталып өткен Қазақстан банк секторының ... ... ... ... коммерциялық банктердің қаржылық жағдайына және
жалпы Қазақстанның макроэкономикалық көрсеткіштерінің сипаттамасына ... өте ... Оны ақша ... ... ... өсуінен көруге
болады. Ақша массасының өсуі бағаның өсуіне әкеледі, ал бағаның өсуі ақшаны
құнсыздандырады, яғни ... әкеп ... ... ... ... ... бар. Біріншісі – отандық өндірушілердің халықтың ... ... ... ... ... – банк ... ... тыс ұсынуымен түсіндіріледі. Өйткені шет ... ... және ... түсімдердің көбеюінің нәтижесінде коммерциялық
банктердің ... ... ... М0 ... ... ... өте жоғары қарқынмен өсті. Ақша ... ... ... ... ... оның ... көлемінің өсу қарқынымен
салыстырғанда, ілгерілеп кетуіне әкеп ... Егер ... ... ІЖӨ-
нің номиналдық көлемі 31,4 пайызға өссе, ал оның нақты көлемі 9,3 ... ... ... ... ... банктердің операциялары
Қазіргі кезде негізгі дәстүрлі қызметтерге бұрынғыша салымдар тарту мен
қарыздар беру жатады. Банктер өз пайдаларының көп ... осы ... ... ... ... ... осы екі қызмет төңірегінде банктік
өнімдердің көптеген нысандары жасалынып шығуы мүмкін.
Қазіргі кезде негізгі дәстүрлі қызметтерге бұрынғыша ... ... ... беру ... Банктер өз пайдаларының көп бөлігін осы ... ... ... көп ... осы ... бойынша пайыздық
айырмадан алады. Бірақ осы екі қызмет төңірегінде банктік өнімдердің
көптеген ... ... ... ... ... желісі ақша нарығының қалыптасуына ықпал етеді, ал
заңды және жеке тұлғалардың мемлекете уақытша бос ақша ... ... оны ... мен ... ... ... ... пайдалану ақша нарығаның экономикалық негізі болып
табылады.
Коммерциялық ... ... өз ... ... ... ... байланысты несиелік есеп ... және ... ... ... ... ... арнайы лицензиялары бар болса, банктер басқа да банктік
қызметтерді ... ... ... ... ... ... ... жүргізу; халықтың ақшалай салымдарын ... ... ... ... ... ... ... отырып, олармен атқарылатын негізгі қызметтерді
былай құруға болады:
- уақытша бос ақшалай құражаттарды жинақтау ... ... ... және халықты несиелендіру (активтік операциялар);
- қолма-қолсыз есеп айырысуларды ұйымдастыру және жүргізу;
- ... ... ... ... да ... ... көрсету.
2.2. Банктің пассивтік операциялары
Пассивтік операциялар негізіндебанктің ресурстары жинақталады. Сондықтан
да пассивтік операцияладың коммерциялық банктер қызметіндегі рөлі ... ... ... ... ... құрылатындықтан, оған
анықтама берген дұрыс. Қаржы және ... ... ... операциялар
– бұл несиелік және активтік операцияларды жүзеге асыруға арналған ... ... құру ... - ... соңғы оқулықтарға сүйенсек, пассивтік шоттағы немесе активті-пассивтік
шоттағы ... ... яғни ... пен ... арту ... операциларды сипаттайды.
Бұл анықтамалар бірін-бірі толықтырады десе ... ... ... операцияның толық түсінігін бере ... ... ... ... ... ... ресурстарды сатып
алады.
Пассивтік операциялардың мынадай формалары болады:
- коммерциялық банктердің бағалы қағаздарды алғашқы эмиссиялауы;
- банк ... ... ... ... ... және құру;
- басқа да заңды тұлғалардан несиелер алу;
- депозиттік операциялар.
Пассивтік операцияларайналыстағы ақшалай қаражаттарды ... ... ... ... ... операциялардың екі формасы негізінде
банктік ресурстардың бірінші тобы, яғни ... ... ... екі ... ... ... ірі топ – заемдық ... ... ... ... ... екі топқа бөлінеді:
- банктің меншікті қаражаттары;
- банктің тартылған ... ... ... ... ... ... мен оған сай
келетін баптар кіреді. Коммерциялық банктердің меншікті ... ... ... ... ... ... ... және ұйымдарға
қарағанда өзіндік ерекшкліктерге ие. Банктің меншікті капиталы арқылы, ... ... ... ... 10%-ы өтіледі. Шын мәнісінде,
меншікті және ... ... ... ... ең ... ... болады.
Банктің меншікті қаражаттарының банктің үнемі тұрақтылығын ... ... бар. ... бастапқы құрылуы барысында, осы меншікті құражаттары
алғашқы шығындарды, яғни жерге, ғимаратқа, жабдықтауға, жалақыға жұмсалатын
шығындарды жабады. ... ... ... ... ... ... емес. Осы меншікті қаражаттар есебінен меншікті қаражаты – бұл ... ... ... ... көзі болып табылады.
Банктің меншікті қаражаттары-банктің экономикалық дербестігін және қызмет
ету тұрақтылығын қамтамасыз ететін әр түрлі ... мен ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталы;
- банктің резервтік капиталы;
- қосымша капиталы және пайда ... ... ... ... ... ... бөлінбеген пайдасы.
Банктің жарғылық капиталы – банктің заңды тұлға третінде міндетті түрде
құрылуын және өмір ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ұлттық банктердің пруденциалық
нормативтерімен реттеліп отырады. Банктің ... ... ... қосқан жарналары немесе пайлары сомасынан тұрады.
Бағалы қағаз шығару есебінен құрылған ... ... ... ... ... деп атайды. Акционерлік капитал көлемі акцияны
ұстаушылар – ... ... ... ... ... деңгейлі банктер мынадай екі ұйымдық формаларда құрыла
алады:
- пай қосу ... яғни ... ... ... формасында;
- акционерлік банк;
- шетел капиталының қатысуымен.
Банктің меншікті қаражатының түріне резервтік қор жатады.
Резервтік қор – банк ... ... ... ... ... орнын жабу
мақсатында құрылған ақшалай қаражаты.
Резервтік қор банктің тұрақты қызмет етуін қамтамасыз етеді.
Резевтік қордың ... ... ... ... ... ... ... капиталға толығымен аударылады. Резервтік қордың құрылуының
негізгі көзіне банк пайдасы жатады. Кейде ... ... ... ... қор ... ... ... бар акциялары бойынша
дивидендтер ... ... ... ... ... байланысты аударылған
аударымдар есебінен және белгілі мақсатқа бағытталатын ... ... ... ... ... негізгі қорларды қайта бағалау қоры негізінде,
валюталық қаражаттарды ... ... қоры ... ... мен ... ... ... нәтижесінде құрылады. Валюталық қаражаттарды
қайта бағалау қоры шетел валютасында жарғылық капиталды ... ... ... ... ... операциялар бойынша тәуекелді төмендету
мақсатында құрылатын арнайы резервтер жатады. ... ... ... ... және ... қағаздардың құнсыздануына байланысты құрылған
резервиер жатады.
Бөлінбеген пайда – ... ... ... ... ... ... ... аударғаннан қалған пайданың бөлігі.
Банктің тартылған қаражаттары активтік операциялар, оның ішінде, ... 90%-ға ... ... ... ... ... рөлі ... жоғары тұрады. Заңды және жеке тұлғалардың уақытша бос
қаражаттарын тарта отырып, коммерциялық ... ... ... ... ... деген сұранысымен қатар халықтың тұтыну
қажетін қанағаттандырады.
Банктердің ресурстарының жалпы сомасында тартылған қаражаттар ... ... ... құрайды.
Нарықтық қатынастардың дамуына байланысты, сондай-ақ ескі банктік жүйе үшін
дәстүрлі емес, ... бос ... ... ... ... болуы,
тартылған қаражаттар құрылымын толығымен өзгертті десе де ... ... ... ... тартылатын қаражаттарды жинақтау
тәсілдеріне байланысты үлкен екі топқа бөледі:
I топ – депозиттер;
II топ – ... емес ... ... ... ішінде ең көп бөлігіндепозиттер құрайды. Депозиттер
банк үшін ... - бір ... ... көзі ... табылады.
Депозит – бұл клиенттердің банктегі бір шотқа салған және өздері ... ... емес ... ... – бұл банктің қарыз түрінде немесе
меншікті қаражаттарын сату ... ... ... емес ... ... ... мен депозиттер өзара ажыратылады.
Біріншіден, олар персоналдық емес, яғни ... ... ... ... ... ... ... тарту инициативасы банктің
өзінен туындайды.
Депозиттік емес тартылған ресурстармен көбіне ірі ... ... ... ... емес ... ірі ... ... да, оларды көтерме сауда операциялар ... ... ... ... ... ... және депозиттік емес
ресурстардың шоттарының әр түрлері ... Бұл ... ... ... банк ... ... ... сұранысын
қанағаттандыруға және олардың қаражаттары мен уақытша бос ... ... ... ... ... ... ... қарай депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
- талап етуіне ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар.
Талап етуіне дейінгі депозиттер – бұл салым иелерінің бастапқы талап етуіне
байланысты әр түрлі ... ... ... ... ... әр ... ... банктік тәжірибеде талап етуіне дейінгі депозиттерге мыналар
жатады:
- мемлекеттік, акционерлік кәсіпорындардың, ... әр ... ... ... ... ... сақталатын қаражаттар;
- әр түрлі мақсатқа тағайындалған қорлардың қаражаттары;
- есеп айырысудағы қаражаттар;
- жергілікті ... ... және ... ... ... ... ... корреспонденттік шоттарындағы қаражат қалдықтары.
Талап етуге дейінгі депозиттік шоттардың ... ... ... ... ... ... ... Талап етуге дейінгі депозиттік
шоттарға қаражаттар, шаруашылық және басқа да ... -дың ... ... ... және ... кемшілігі – бұл шот бойынша пайыз ... ... ... төменгі
мөлшерде төленеді. Міне, осыдан келіп талап етуге дейінгі ... ... ... ... ақша салу және оны алу кез келген уақытта ешқандай да шектеусіз жүзеге
асырылады;
- шот иесі ... осы ... ... үшін ... ... ... ақы алып ... банктер талап етуге дейінгі шоттарда ақшалай қаражаттарды сақтағаны
үшін өте төменгі ... ... ... ... төлемеуі де мүмкін;
- талап етуге дейінгі депозиттер бойынша коммерциялық банк Орталық банкте
сақталатын міндетті резервтерге ... ... ... ... ... депозиті – белгілі мерзімі бар және тұрақты пайыз
төленетін, сол сияқты ... ала ... шек ... ... иесі ... ... бұрын алған жағдайда банк айып-пұл ретінде
оған тқленетін пайызды төлемей қалуға толық құқылы.
Мерзімді салымдар мен мерзімді ... ... ... есеп ... үшін пайдаланылмайды, әрі мұндай шоттарға ешқандай да есеп
айырысу құжаттары толтырылмайды;
- шоттағы қаражат баяу айналады;
- ... ... ... ... ... ең ... деңгейі Орталық банк тарапынан реттеліп
отырады;
- ақшаны алуы туралы салым иесінің алдын ала хабардар етуі талап етіледі;
- бұл ... ... ... ең ... ... ... ... таралған салымның түрі – жинақ ... ... ... жоқ, ... ... ... талап етпейді, салымның
жоғары шегі шектелген, ақшаны салу және алу ... ... ... ... салымдарының тұрақты мерзімі болмайды. Бұл салымдардың түрі бойынша,
мерзімді депозиттерге қарағанда ... ... ... ... Жинақ
салымдары жинақ кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының мынадай ерекшеліктері болады:
- ақшалай қаражаттар сақтауда тұрақты мерзімі болмайды;
- ... ... ... ала алу барысында ешқандай да ескерту талап
етілмейді;
- ақшаны шотқа саларда немесе шоттан ... ... ... ақшалай
қаражаттар қозғалысы көрсетілетін жинақ кітапшасының болуы талап
етіледі.
Отандық ... ... жеке ... ... жинақ салымдары салым
операцияларының мерзіміне және мазмұнына қарай мынадай түрлерге бөлінеді:
- мерзімді жинақ салымдары;
- ... ... ... ... ... ... ұтыс ... ақшалай-заттай ұтыс салымдары;
- мақсатты және ағындық салымдар;
- алдын ала алуын хабарлайтын салымдар;
- ... ... ... ... тұрақты мерзімі белгіленетін және сол мерзім
өткенше алуға мүмкінемес салымдар жатады. Мерзімді жинақ ... ... ... ... жоғары мөлшерде пайыз төленеді.
Мерзімді депозиттер және жинақ салымдары ... ... ... ... ... жарна қосатын салымдар – бұл шоттағы қаражатқа алдын ала келісілген
уәде бойынша үздіксіз ақшалай соманы ... ... ... ... Бұл ... жинақталынатын сома белгілі бір күнде толық төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар, негізінен, жалақы, ... ... ... үшін ... және пайдаланылатын өаражаттарды білдіреді. Мұндай
салымдар бойынша өте ... ... ... депозиттер мен жинақ салымдарының бір түріне депозиттік және жинақ
сертификаттарын жатқызуға болады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары – бұл ... ... ... мерзім
өткен соң, тиісті қаражатты және оған есептелетін пайызды алуға ... және оның ... ... ... барлығын куәландыратын
эмитент банктің жазбаша куәлігі.
Депозиттік және жинақ ... ... ... екі ... ... ... сертификаттар;
2. Мәлімдеуші сертификаттар.
Атаулы депозиттік және жинақ сертификаттары бұл салым иелерінің атына
толтырылып беріледі. Ал ... ... ... ... ... яғни оны кім ... сол ... иесі болып саналады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары сатылған тауарлар және көрсетілген
қызметтер үшін ... ... ... ... ... есеп айырысу қызметін
атқара алады. Депозиттік сертификаттар көбіне ірі сомада шығарылатындықтан
да, оларды заңды тұлғаларға сатып алады.
Әлемдік ... ... ... ... екі түрі бар:
1. Аударылатын;
2. Аударылмайтын.
Аударылмайтын депозиттік сертификаттар ссалым иелерінің қолдарында болып,
уақыты жеткен соң банкке ұсынылады.
Аударылатын депозиттік сертификаттар ... бір ... ... ... ... ... ... несие – бұл коммерциялық банктердің ... ... ... ... бұл ... ресурстармен салыстырғанда өте қымбат
ресурс болып табылады. Банкаралық несиенің бір түріне ... ... ... ... ... ... қолдап отыру мақсатында
беріліп отырған мынадай несиелерін жатқызуға болады: овернайт бір түндік
және ... ...... ... ... корреспонденттік шотында дебеттік
қалдықтың пайда болуына байланысты бір түнге берілетін несие.
Мысалға, оны бүгін кешке алған ... ... ... ... ... Кей ... бұл ... алу жұмыс аптасының соңғы күні немесе жұма
күнге түссе, онда несие ... ... ... күні қайтарылуы тиіс.
Күндізгі заем – банктік жұмыс күні ішінде банктердің Ұлттық банкте ашқан
корреспондентік ... ... ... ... ... жетіспеуіне
байланысты ақшалай аударымдар мен төлемдер жасау мақсатында ... ... ... ... қысқа мерзімді. Ұлттық банк екінші
деңгейіндегі ... ... күні орта және ұзақ ... ... ... ... ... активтік операцияларын
қаржыландырудың басты көзі ретінде пайдаланылатын тартылған ... ... ... ... операцияларды ұлғайту талап
етіледі. Депозиттік операцияларды ... ... ... ... ... ... отырып, мынадай талаптарды ескеруі тиіс:
- депозиттік ресурстардың қаржыландыратын активтік операциялардың
мерзімдері мен сомасына ... ... ... ... банк ... ... немесе болашақта пайда
алу үшін жұмыс жасауға тиіс;
- депозиттік ... ... ... мерзімді депозиттер мен
мерзімді салымдардың көбірек тартылуына көңіл бөлу;
- салым несиелерінің санын өсіру ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер жасауға тиіс.
2.3. Банктердің активтік операциялары
Активтік операциялар – бұл банктердің табыс алу және ... ... ету ... ... бар ... орналастыру
жүзегеасыратын операцияларды білдіреді.
Бұл екі ... ... ... ... ... ... ... пайдаланудағы ерекшелігін сипаттайды.
Активтік банктік операциялар өзінің формасына және тағайындалуына қарай әр
түрлі болып келеді. Банктердің активтік ... ең көп ... ... ... ... ... инвестициялық операциялар;
- депозиттік операциялар;
- қаржылық операциялар;
- басқа да операциялар.
Банк активтік операцияларының маңызды бөлігін банктік несиелік ... ... ... құрылады. Банктік ссудалар біршама табысты және
жоғары тәуекелді болып табылады. Бұл активтер ... ... ... пайда
көзі ретінде қызмет етеді.
Ссудалық операциялар банктің ресурстық базасын ... ... ... негізгі бөлігін құрайды. Макроэкономикалық деңгейдегі
бұл операцияның мәнін, оның ... ... ... ... ... ... ... айналысты және тұтыну процесінде жұмыс жасайтын
етуімен сипатталады. Коммерциялық банктер өздерінің клиенттеріне әр ... ... ... беретін ссудаларды береді.
Банктің инвестициялық операциялары – несиелік операциялардан кейін банкке
табыс әкелетін операциялар. Банктің инвестициялық ... ... ... ... ... екі ... ... бірішісі –
банкке табыс әкелу, екіншісі - өтімді активтер қатарын толықтыру.
Банктің инвестициялық ... ... ... ... екі ... ... ... қағаздары;
2) корпоративтік бағалы.
ҚР-дағы мемлекеттің бағалы қағаздар түрлері 1-кестеде берілген.
|Түрі ... ... ... |Айналыс |Номинал |
| | ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... банктің |Айналыстағы ақша|Аукцион, сату |7 күннен |100 теңге |
|қысқа ... ... ... | |90 ... | ... | | ... | ... ... |Еркін өзгермелі |Ноталар |35 күн |100 АҚШ ... ... ... ... ... | ... ... |өтеуге ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... валюталық |Жинақ зейнетақы |Мемлекеттік |5 жыл |100 АҚШ ... ... ... | ... ... |активтерін ... | | ... ... ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | ... ... ... банкке |Қайта рәсімдеу|10 жыл |1000 теңге|
|қазынашылық |Үкіметтің | | | ... ... | | | ... | | | | ... ... ... |Аукцион |3,6,9,12 |100 АҚШ |
|мерзімді ... | |ай ... ... |ағымдағы | | | ... ... | | | ... |қаржыландыру | | | ... | | | | ... ... ... |3 ай және |1000 ... ... | ... | ... ... | ... | ... ... | | | ... ... | | | ... орта ... ... |2 және 3 |100 ... ... ... | |жыл | ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... ... ... |3,6,9 ... ... |
|мерзімді |бюджеттің | |12 ай | ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ішкі ... ... ... күн |1000 ... ... |бюджеттің | | | ... ... ... | | | ... |тапшылығын | | | |
| ... | | | ... ... ... ... қарай үш түрге бөлінеді:
- Дисконттық, мұндай бағалы ... ... ... ... ... ... құны бойынша өтіледі.
- Купондық, яғни номиналдық құнына пайызбен ... ... ... ... Купон мерзіміне қарай жылына 2-4 ретке дейін ... ... яғни ... және дисконт түрінде қатар табыс әкелетін бағалы
қағаз. Бұл жағдайда инвестор ... ... екі ... ... ... купон мөлшерлемесі түріндегітабыстардан құралады.
Бүгінгі таңда ҚР-дағы екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... ... мемлекеттің бағалы
қағаздарға жұмсалып отырғаны ... ... ... ... ... ... ... біріншіден, өтімді, яғни банк ондағы қаражатты
тез арада қолма-қол ақшаға айналдыра алады, ... ... ... ... ... ... төмен немесе жоқ десе де болады.
Сонымен қатар активтерінің бір бөлігін өтімді корпоративтік ... да ... ... ... ... мыналар
жатады:
• акциялар
• облигациялар
• депозиттік және жинақ сертификаттары
• ипотекалық куәліктер
... ... – бұл ... ... ... ... үлес қосқандығын
куәландыратын және басқару ісіне қатысуға құқық беретін, ... ... ... ... ... ... формасына қарай да ажыратылады: құжатты (сертификатпен)
түрде және құжатсыз «шоттағы бухгалтерлік ... ... – оның ... ... ... ... ... және
эмитенттің осы ұаражат сомасы мен ... ... беру ... ... ... қағаз.
Қазақстанда айналыста жүрген облигациялар табыстылығына қарай екі ... ... ... ... ... мөлшерлемесі формасында, яғни
алты айда немесе жылына бір рет табыс әкелетін түрі
2. дисконттық облигация-инвестор банктің облигацияны ... ... ... ... ... алып, оны өзінің құнымен сату арасындағы
айырма түрінде банкке табыс әкелетін түрі.
Банктің активтік депозиттік операциялары ... ... ... ... қатынас орнату негізінде дамиды. Банктің
қаржылық операциялары несиелік операциялар ... яғни ... ... активтік операцияларды сипаттайды: лизинг, факторинг ... ... ... – бұл ... ... қзіне тиесілі құрал – ... ЭЕМ, ... ... ... ... ... арналған құрылғыларды лизинг алушыға ... ... ... ... ... ... ... қарастыратын жалға беру
шартын білдіреді.
Барлық лизингтік операциялар екі ... ... ... және ... Шұғыл лизинг – бұл мүліктің ... ету ... ... ... ... ... және ... құның толық өтемеуін
сипаттайды.
2) Қаржылық ... – бұл ... ... ... ... ... ... өзінің толық амортизациялық құнын төлеп шығуымен немесе
өзін-өзі өтуімен байланысты сипатталады.
Коммерциялық банктердің ең көп ... ... ... бір түрі ... ... ... ... сатылған тауары үшін уақытын
кешіктіріп ... ... ... ... және ашық шот ... коммерциялық несиенің болуын сипаттайды. Факторигтің мақсаты –
кез келген несиелік ... ... ... ... табылатын
тәуекелді қалпына келтіруін шешуге бағытталады.
Факторинг операциясы – ... ... ... мен көрсеткен
қызметтері үшін төленбеген төлем құжаттарын банкке сатумен байланысты
комиссиондық-делдалдық операция.
Факторинг операциясына үш ... ... ... ... - ... ... шот-фактураны сатып
алатын арнайы мекеме.
2. Клиент – факторинг компаниясымен келісімшарт ... ... ... ... ...... сатып алушы фирма.
Форфейтинг операциясы – форфейтордың, яғни ... ... ... ... ... ... тиісті импортердің берген төлем
құжатын сатып алуы.
Форфейтинг мәмілесінде үш қатысушы болады:
1) ... яғни ... орта ... ... беруші;
2) Импортер, яғни тауарды несиеге алушы;
3) Форфейтор, яғни мәмілені қаржыландырушы банк немесе арнайы ұйым.
III. Экономиканы және халықты несиелендірудің ... ... және ... ... ... бірінші дәстүрлі-базалық қызметі – экономиканы және
халықты несиелендіру. Бұл қызмет банктік ... ... ... және ... актив операцияларына жатады. Соның арқасында
банктер несиелік институттарға қатысты ... ... – бұл ... ... мен ... ... ... екіншісіне төлемділік, ... және ... ... ақша ... ... ұсынуы бойынша қатынастар.
Банктің несиелік операциялар активті және пассивті болады. Активті несиелік
операциялар банктер мен ... ... ... ... ал ... банк қарыз алушы ролінде, ал клиенттер – несие беруші ролінде
болғанда пайда болады. ... ... ... екі ... қарыздық және депозиттер. Біз алдыңғы бөлімде қарастырған бірінші
қызмет – бұл ... ... ... ... яғни ... екі ... белгілі: ақшалай және тауарлай. Сәйкесінше
несиелендірудің екі түрі бар: ... ... ... ... бар: ... ... ... несиелік қатынастары
банкпен қатынастар секілді пайда болатын тікелей банктік несиелендіру және
несиелік қатынастар ... ... ... ... пайда
болып, соңынан банкпен қатынастарға трансформацияланатын ... ... ... ... қарыз несие берушілермен
тікелей қарыз алушыға ұсынылады. Несие беруші ... ал ... ... ... субъектісі болып табылады. Банкаралық несиеде несие ... ... ... ... да ... ... ... яғни бір банк басқа банкіге
несие береді.
Коммерциялық несиелендіруде несие ... де және ... ... да ... ... яғни бір ... тауар нысанында несие береді, бұл
мәміле ... ... яғни ... ... ... ... ... несие алуын растайтын құжат – вексельді береді. Одан әрі несие
беруші осы вексельдің ... ... ақша бер деп ... ... ... несие банкілік несиеге түсіндіріледі.
Коммерциялық банктің несиелік операцияларын әр түрлі белгілері бойынша
жіктеуге болады: мерзімдері бойынша – ... ... орта ... ... ... қамтамасыз ету түрлері бойынша – қамтамасыз етілмеген және
қамтамасыз етілген; банктің роліне байланысты – ... және ... ... ... ... ...... капиталды
арттыруға, айналым капиталын қаржыландыруға, ... ... ... ... ... ... ... да жіктеле алады: ... ... ... ... ... ... ... бойынша, ашу
шарттары бойынша және басқалар. Мысалы, қарыз алушылардың түрлері бойынша
қарыздар былай ... ... ... ... ... жеке тұлғаларға, бағалы қағаздарға, ауыл шаруашылық, ... және ... ... ... ... оны өндірістік және тұтынушылық қолма-қол
және қолма-қолсыз деп бөлуге болады. Несиенің мұндай жіктелуінің ... ... ... атап көрсету қажет. Шет ... ... ... және ... ... бірыңғай жіктелуі жоқ.
Банктердің несиелік операциялары, банктердің және клиенттің ... ... ... ... ... ... жасалған несиелік
келісім-шарттің негізінде жүзеге асырылады. Несиелік ... ... ... ... ... саясаттың әрбір нақты
сәтіне байланысты. Ол несиелік тәртіппен ... ... ... ... және несиелеудің басқа қағидаларын сақтауды, ал банктер –
несиелердің ... ... ... ... төлеу мен өтеу шарттарын
қамтамасыз етуі тиіс. Несиелік саясаттың құрамдас бөлігі болып ... ... Банк ... ... ... ... ережелер негізінде
іріленген объект құрамын және несиелердің жекеленген объектілерін, несиенің
берілу және өтелу тәртібін, ... ... жіне ... ... ... бойынша шараларды, пайда алуға жетуге әрекет ететін басқа
шаралар және де несиелік ... ... ... ... мен ... өз ... ... құқылы. Келісім-шарттың
қаншалықты сауатты және негізді құрылуы көбіне банктің клиентке әсеріне
байланысты.
Несиелік ... ... ... коммерциялық банктер
несиенің пайдалануын бақылауға, ... және ... ... ... ... бұзушы қарыз алушыларға экономикалық
әсер етуші шараларды қолдануға ... ... ... ... мен ... ... мәнге ие екені сөзсіз. Бұл
принциптерсіз несие өзінің мәні мен ... ... Таяу ... ... қарыздары қорытындысында мемлекеттің кәсіпорын мен ... ... және ... ... ... ... ... Кейбір
жағдайларда және күні бүгінде осы жайт қайталануда. Бірақ республикада
жүзеге асырылып ... банк ... ең ... ... категория
ретінде несие берудің негізгі қағидалары мен позициясын қалпына келтіруге
бағытталған. Қазір қарыздардың ... ... ... көрініс табуда.
Сондай-ақ әрбір берілген қарыз нақты материалдық қамтамасыз етілуі тиіс деп
болжамдалады.
Қарыз алушының белгіленген мерзімде несиені ... ... ... ... ... клиенттің өтімділігіне, оның өзінің міндеттемелері
бойынша есеп айырысу мүмкіндігіне көп көңіл бөлінеді.
Несиелік қамтамасыз етудің, материалдық формаларына: жер, құнды ... ... ... ... ... Қолма-қолсыз есеп айырысуды ұйымдастыру және жүргізу
Коммерциялық банктердің екінші қызметі – қолма-қолсыз есеп ... және ... Ол ... клиенттерге көрсеткен қызметтеріне
немесе банктің комиссиондық операцияларына ... ... ... ең ... ... шоттарда шаруашылықтың, мемлекет пен
халықтың бос ақшалай қаражаттарын шоғырландыру және ... ... ... әр ... ... ... есеп айырысу, ағымдық, дербес,
депозиттік, контокорренттік және тағы ... есеп ... – бұл есеп ... ... мен ... ... принциптерінің, оларға қойылған талаптардың жиынтығы. Есеп
айырысудың принципі анағұрлым тұрақты, ... ... ... ... қойылатын талаптар экономиканы басқару әдістерінің ... ... ... ... ... Ал есеп ... ... мен әдістері
осы талптарға сай болып, олардың ... ... ... ... ... ... ... мен шаруашылық органдарды несиелеу
процесінде қолма-қолсыз ақша айналымы төлем құралдарын эмиссиялайды, ал
олар өз ... өз ... сол ... ... ... ... ... қолма-қолсыз есеп айырысу оның ресурстарын ... ... ... бос ақша қаражаттарды экономиканы және халықты
несиелендіру қажеттіліктеріне ... ... ... есеп ... ... ... ... бақылауына және
банктердің өндіріс процесіне, ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Банк шаруашылық органдардың төлем тәртібін,ол
төлемдерді уақытында төлеуі мұқият ... және ... ... ... тәртібін бұзғаны, оны уақытында төлемегені үшін банк
экономикалық санкциялар қолданады. Қажет ... ... ... ... несие ретінде қаржылық көмек алып, пайда болған талаптар бойынша
төлемсіздік мөлшерін азайта алады.
Қатысушыларға байланысты есеп ... ... екі ... ... есеп ... ... және банкаралық есеп айырысудың
формалары мен ... ... ... ... есеп айырысуларын
айтуға болады: аударымдылық, инкассалық, аккредитивтк және ... ... ... ... төлем құралдары қолданылады: төлем тапсырмалары,
чектер, ... ... ... ... ... есеп ... ... ұйымдастырылуы біртұтас негізгі
қағидалар және келесідей операциялар ... ... ... бір
шоттан екінші шотқа дебеттік аударымдар, бір шоттан екінші шотқа кредиттік
аударымдар. Чектер бір реттік ... ... ... ... ... ... негізгі принципі – бұл дербес екі ... ... ... ... коммерциялық банктер арасында тікелей есеп айырысуды;
- Ұлттық банктің ЕКО-да ашылған корреспонденттік шоттар ... ... есеп ... банк ... ... ... арасындағы есеп айырысу
формасын өздері анықтауға ... ал ... есеп ... ... мен ... ... бір есеп ... операциясын жүзеге
асыруды таңдауға мүмкіндік береді. Қазіргі кезде елімізде есеп айырысу
жүйесін қайта ұйымдастыру ... екі ... ... ... жеке және заңды тұлғалармен есеп айырысу формаларының ... ... және жаңа ... ... ... есеп айырысу жүйесін қайта ұйымдастыру.
Есеп айырысу формаларын жетілдіру туралы айтқанда, чекпен есеп айырысудың
клирингтік ... ... ... ... ... ... ол есеп
айырысудың анағұрлым ыңғайлы формасы. Банкаралық есеп айырысу жүйесін ... – бұл ... ... ... қатынастарының дамуы
және корреспонденттік шоттар арқылы ... есеп ... ... ... ... операциялары – банк қызметінің өзгермейтін немесе баяу
өзгеретін саласы және бір немесе ... ... ... ... ... жүргізуі жеткіліксіз, себебі барлығы осы шаруашылық іс-
әрекетінің маңызды элементін реттейтін ... ... ... Жеке ... тек бар есеп ... ... ... алады, ол
клиенттерге сапаның жаңа деңгейін қсыну арқылы жүзеге асады.
Халықаралық тәжірибеде қолданылатын есеп айырысу ... ... ... ... ... чек және ... арқылы инкассалық операциялар;
- аккредитивтер арқылы есеп айырысу;
- аударым операциялары.
Инкассалық операциялар. Оларды жүргізе отырып, банк клиенттің шотына онымен
тапсырылған есеп ... ... ... ... ... ... Егер ... алушы мен сатушыға бір банкте қызмет ... ... ... ... тек бір ... ақшалай қаражаттарды шегеріп екінші
шотқа кірістіру арқылы жүзеге асады. Егер ... әр ... ... қызмет
көрсететін болса, онда инкассалық операция алушының шотына ақшаны ... алу ... ... ... есеп айырысудың бұл мәселесі есеп
айырысу палаталарының жіне клиенттік палаталардың құрылуымен шешіледі.
Аккредитивтер ... есеп ... ... ... ... ... болып, банк
кепілдемесін алғысы келгенде қолданылады. ... ... және ... ... ... ... клиенттің тапсырмасы бойынша қаражаттарды банктің ... ... ... ... банк ... аудару. Бұл
операцияның мәні банкіге телеграф немесе пошта ... ... ... ... және кімге төлеу туралы хабарлауды сипаттайды. Соңғы ... ... ... әр ... ... ... кеңінен қолданылып
келеді, яғни пластикалық карточкалар мен автоматтандырылған төлем сомалары.
3.3 ... ... ... ... ... – бұл ... ... мемлекет ішінде және
шетелде, оны қайта құру және кеңейту, сол сияқты пайда алу ... ... ... бөлу. Тікелей инвестиция – бұл қаражаттарды тікелей
өндіріске, құрал-жабдықтарды ... алу және ... ... ... ... жұмсалады. Портфельдік инвестициялар бағалы
қағаздарды сатып алу арқылы және ұзақ мерзімдік банк несиелерін беру ... ... ... ... ... инвестициялар инвестициялық
заңдармен реттеледі, ол заңдарға жеке шаруашылық бөлімшелердің, банктердің
инвестициялық іс-әрекеті ... ... ... және ... қорғалады. Қазақстанда, заңға сәйкес, инвестиция деп, кәсіпкерлі
іс-әрекет және басқада пайда ... ... ... салынатын
ақша қаражаттары мен бағалы қағаздарды айтады. Инвестициялық қызметтің
қатысушылары – жеке және заңды ... ... сол ... ... бола ... ... ... әңгіме коммерциялық банктердің
инвестициялық қызметіне қатысты. Әдетте банктердің ... деп, ... ... ... бастамашылығымен табыс алу мақсатында,
белгілі бір мерзіміне ақшалай қаражаттар салу. Тар ... ... ... деп, ... ... ұзақ мерзім ішінде
қызмет ететін бағалы қағаздарға ақша қаражаттарын салу.
Коммерциялық банктердің инвестициялық ... ...... ... ету, ... табысты және өтімділікті
қамтамасыз ету.
Бағалы қағаздар – бұл арнайы түрде ... ... ... оларда
көрсетілген құқты жүзеге асыру үшін сол ... ... ... ... Олар
қорлық және коммерциялық болады. Қорлық бағалы қағаздар, әдетте эмиссияның
массалық сипатымен ерекшеленеді, олар өте көп мөлшерде ... ... ... ... қорда белгілі бір үлеске ие екенін
растайды. Олар ... және ... ... бөлінеді. Негізгі қорлық бағалы
қағаздар негізгі мүліктік құқық немесе ... ... ал ... ... ... ... мен ... білдіреді. Соңғыларына пайыз
немесе дивидент түрінде табыс алу құқын беретін купондар-белгілі бір бағалы
қағаздардың сатылу құқын беретін купондар ... Олар ... ... ... Талондар купондарды алу құқын береді.
Олар өздерінің айналысқа қатысуының ерекшеліктерімен нарықтық және нарықтық
емес болып бөлінеді. Бірінші нарықта ... ... яғни ... ... емес айналым шеңберінде еркін сатып алынып, еркін сатылады ... ... ... ... ... керісінше, екінші
ретті айналымы болмайды, бірақ мерзімі бітпей эмитентке қайтарылуы мүмкін.
Бағалы қағаздар ... ... ... ... мәлімдеуші,
ордерлік және атаулы болып бөлінеді. ... ... ...... ... ... ... салымдық анықтамалары, қоймалық
анықтамалар және т.б. Оларды сату және растау үшін тек ... ... ... ... ... сол ... ... сол сияқты аударып жазу белгілерінің сәйкестігімен растайды. Атаулы
бағалы қағазда ұстаушының аты ... ... ... ... ... және ... емес субъектілермен эмиссияланады. Мемлекеттік
бағалы қағаздарға қазыналық ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді міндеттемелер
депозиттік сертификаттар жатады.
Бағалы қағаздармен операциялар жүргізуде коммерциялық ... ... ... ...... ... ... мен кішілерінде – инвестициялық ... қор ... ... ... ... банк ... ... клиент тапсырмасы
бойынша жүргізеді, сол сияқты кәсіпорындардың, ұйымдардың, ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздармен операциялары қорлық, коммерциялық,
эмиссиондық, саудалық, сенімділік, кепілдік, ... ... ... ... ... – акцияларды сату немесе қарыз беру – ... ... ... ... негізін құрайтын биржа – бағалы
қағаздар айналымын ұйымдастыратын ерекше экономикалық институт. Биржа –
бұл екінші реттегі ... ... ... ... ... нәтижесінде
халық шаруашылығы ауқымында қаржылық ... ... ... ... ... өсуі ... асады және бағалы қағазды қосымша
шығару үшін жағдай ... Бар ... ... ... ... қағазды қосымша эмиссиялауы алғашқы ... ... ... – бұл ... ... ... дамыған бөлігі,
оған ақша және капитал нарықтары кіреді. Республикамыздың қаржы нарығы,
бағалы ... ... ... ... ... ... байланысты қиындық
көріп жатыр. Нарықта айналыста жүрген бағалы қағаздардың ... сол ... ... қағаздарға деген қызығушылықта төмендеп тұр.
Жалпы айтқанда Республикамызда ... ... ... ... ... үкіметі тұсында Қазақстанның өзінің банктік жүйесі болған жоқ, себебі
оның аумағында КСРО ... ... ... мен бөлімдері жұмыс
жасады. 70 жыл бойы ... ... ... ... және шоғырландыру, әкімшілдік, ұсақ регламенттік әдістері
орын алып, бір ... ... жүйе ... ... ... ... ... делдал болып табылады. Өздерінің қызметтерінде жаңа
талаптар мен міндеттемелерді ... ... ... ... ... жаңа ... ... ал қарыздар беру арқылы қарыз
алушыларға деген жаңа ... ... ... ... банктер
қоғамның барлық капиталын иеленетін ... ... ... экономикадағы ролі мемлекеттік меншікті реформалаудағы, инфляцияны
төмендетудегі және т.б. ... ... ... ... ... ... реформаны жүргізудің қажеттігі мыналармен түсіндіріледі:
қаржы ресурстарының дұрыс ... ... ... ... ... ... ... есебінен көбеюі; шаруашылық органдардың
арасындағы төлемдер мен есеп ... ... ... ... ... ... банктер мен Ұлттық банк арасындағы қарым-
қатынас банктік заңдылықтар мен нормативтік актілерге байланыты құрылады.
Банктер ... және ... мен ... ... ... ... ... қалыптасады. Банктерге жасалатын бақылау мен қадағалау:
мемлекеттік, халықаралық, ... және ... ... келеді.
Коммерциялық банктер пайда табу үшін ... ... ... ... ... ... ... операциялар бірнеше
қызметтерді атқара алады. Олар өтімділігі жоғары ... ... ... бола ... Бұл операциялардың басқаша тағайындалуы –
алыпсатарлық табыс алу. ... ... ... бағалық конъюнктурасы
алыпсатарлық операциялар үшін қолайлы болып келеді. Банктер ... ақы үшін ... ... ... ... есебін жүргізеді және
бағалы қағаздармен басқа да депозиттік қызметтерді көрсетеді. Коммерциялық
банктер өз клиенттеріне 200 – ге жуық әр ... ... мен ... көрсетуге
әзір. Мұндай кең көлемді операциялар коммерциялық банктерге өз клиенттерін
сақтай отырып, қолайсыз жағдайда ... ... ... жасауға септігін
тигізеді. Қазіргі коммерциялық ... ... сөз ... ... ... да буындары сияқты олардың үнемі дамып отырғандығын айта
кету керек. Яғни ... ... ... ... ... және ... ... Коммерциялық банктердің мынадай бастапқы қызметтері бар:
депозиттер қабылдау, ақшалай төлемдерді және есеп айырысуларды ... ... ... әдебиеттер:
1. Сейтқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер», Алматы, 2001
2. Мақыш С.Б. ... ... және ... ... ... Баймұратов О. «Қазақстан қаржы нарығы», Алматы, 2007
4. Ілияс А.Ә. «Төлем жүйесі: теория және практикасы», Алматы, 2007
5. ... ... ... ... С. С. Сахариев, А. С. Сахариева. «Әлем экономикасы», Астана, 2005
7. Көшенова Б.А. «Ақша, несие, ... ... ... ... Хамитов Н.Н. «Банк ісі», Алматы, 2006
9. Абленов Д.О. «Қаржылық бақылау және ... ... ... ... ... 2007
10. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. «Макроэкономика», Алматы, ... ... Ө.Қ., ... Е.Н., ... Б.А., ... Ч.С., ... ... экономикалық теория», Ақтөбе, 2004
12. Әубәкіров Я.,Есқалиев М., «Экономика теория негіздері», Алматы, 2004
13. Мәуленова А.«Экономикалық теория»,Алматы, 2004
14. Шөлейбай Б. ... ... ... ... ... Сахариев Б. «кономикалық теория негіздері», Алматы, 2004
16. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. «Қаржы», ... ... ... Т.А., ... А.С. ... ... Алматы, 1998
18. Алдаберген Ә. «Банк жүйесінің тұрақтылығы – ... ... ... 2004 ж  11- қараша.
19. Джемпеисова Г. И., Даулетханова Ж. Д. «Банк ісі», Өскемен, 2006
20. Мыржақыпова С.Т., Нұрғалиева А.М., ... ... ... ... ... 2001

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР ислам банктерінің операциялары мен қызмет ету принцптері30 бет
Комерциалық банктың валюталық операция жүргізудің ақпараттық жүйесін тұрғызу15 бет
Комерциялық банктердегі депозиттік операциялардың қалыптасуы4 бет
Norton Сommander сипаттамасы8 бет
WINDOWS’98 операциялық жүйесI18 бет
Ақпаратты кодтау. Ақпараттың өлшем бірліетері. Санау жүйелері10 бет
Программалық құралдар4 бет
Активтерді басқарудың шетелдік тәжірибесі3 бет
Ақш- тың банк жүйесі4 бет
Дамыған елдердің банк жүйесі24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь