Экологиялық факторлар

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1. Экологиялық факторлар туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2. Экологиялық фактордың организмге әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3. Негізгі абиотикалық факторлар және организмдердің соған
бейімделуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе
Бүгінгі күні экологиялық проблемалар өзінің қоғамдық мәні жағынан алдыңғы қатардағы мәселелердің біріне айналды, тіпті ядролық соғыс қауіпі де оның көлеңкесінде қалып қойды. Адамның шаруашылық іс-әрекетінің қауырт дамуы, айналадағы ортаға үдемелі, көбіне бүлдірушілік сипатта әсер етуде. Адамның табиғатқа әсері мыңдаған жылдар бойында қалыптасып табиғи жүйелерді өзгерту, сондай-ақ, топырақты, су көздерін, ауаны ластау арқылы жүзеге асуда. Бұл табиғат ахуалының күрт төмендеуіне әкеліп соқты, көп жағдайларда орны толмас зардаптар қалдырды. Экологиялық дағдарыс шын мәніндегі қауіпті төндіріп отыр: іс жүзінде тез өріс алып бара жатқан дағдарыстық жағдайларды кез келген аймақтардан көруге болады.
Р. Риклефтің «Егер біз табиғатпен қандай да бір үйлесімділікке қол жеткізгіміз келсе, онда көбіне көп ол ұсынған шарттарды қабылдауымызға тура келеді...» - деген сөзін ескерсек, бұл шарттар табиғаттың барлық процестер мен құбылыстар бағынатын заңдарға негізделген және адамзат қоғамының да олармен ерте ме, кеш пе санасуына тура келеді.
Қазіргі кездегі экологиялық дағдарыстар мен тоқыраулардың түпкі тамыры – адам баласының табиғаттың қарапайым даму, зат және энергия алмасу заңдарын, оның теориялық негіздерін білмеуі, яғни, экология ғылымының негіздерін оқымауынан. Табиғаттың үйлесімді жаратылған дүние екендігін және онда жүріп жатқан процестерге араласуға болмайтындығын жете түсінген жөн.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. А.К.Бродский. Жалпы экологияның қысқаша курсы. Алматы «Ғылым» 1998.
2. Г.С. Оспанова. Г.Т.Бозшатаева. Экология. Алматы «Экономика», 2002
3. Ә.Бейсенова. А.А.Самақова. Экология және табиғатты тиімді пайдалану.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
..........................................
1. Экологиялық ... ... ... ... ... Негізгі абиотикалық факторлар және организмдердің соған
бейімделуі................................................................
................................
Қорытынды...................................................................
....................................
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
..........
Кіріспе
Бүгінгі күні экологиялық ... ... ... ... ... ... ... біріне айналды, тіпті
ядролық соғыс ... де оның ... ... ... ... іс-әрекетінің ... ... ... ... ... ... сипатта әсер етуде. Адамның
табиғатқа ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, топырақты, су көздерін,
ауаны ластау арқылы ... ... Бұл ... ... ... әкеліп соқты, көп ... орны ... ... ... дағдарыс шын мәніндегі ... ... іс ... тез өріс алып бара ... жағдайларды кез келген ... ... ... ... ... біз табиғатпен қандай да бір үйлесімділікке
қол ... ... онда ... көп ол ... шарттарды
қабылдауымызға тура ... - ... ... ... бұл ... ... процестер мен құбылыстар бағынатын ... және ... ... да ... ерте ... пе санасуына тура келеді.
Қазіргі ... ... ... мен ... тамыры – адам баласының ... ... ... және ... ... ... оның ... ... ... экология ғылымының ... ... ... ... ... ... онда ... жатқан процестерге араласуға ... ... ... факторлар
Кез келген тірі ағза өзін ... ... ... ... ... ғана өмір сүре ... Олар – топырақ, ... ... ... (ірі ... ұсақ ... ... оң ... теріс әсерін тигізуі ... ... ... организмнің өзіне ғана ... ... ... ... тиіс. Мәселен, ... үшін ... ... ... орта – ... мол көл ... Ал, ... ... ... ... ол үшін ... өмір ... орта ... ... ... та организм үшін
табиғаттың ... ... ... мөлшерде қажет ... ... әсер ... Олардың біреуі өте ... ... ал ... ... ... емес ... мүмкін. Сонымен орта ...... ... ... дамуы мен таралуына тікелей ... ... ... қоршаған орта компоненттерінің жиынтығы. Ал,
организмге ... ... деп – тек сол ... ... ... ... ... элементтерін айтамыз.
Экологиялық факторлар ...... үшін ... немесе
теріс әсерін ... ... ... ... ... ... күйінде әсер етеді. Организмдер
болса ... ... әр ... ... ... ... суда тіршілік ... ... үшін тұз ... ... шешуші роль атқарса, ал тұщы су ... ... ... ... ... үшін ... ... аздығы қолайлы фактор болса, ал ... бұл ... ... ... ... Міне,
осы жағдайлар мен факторлар ... ... ... ... бойы ... ... ... жемісі деп
білеміз. Нәтижесінде ... мен ... ... географиялық белдемдері ... үш ... ... ... ... биотикалық
– антропикалық
Абиотикалық факторлар дегеніміз – организмдерге әсер ... ... ... Олар – ... ... ... ... және тұщы ... ... ... ... ... ... ылғал, жел, радиация, т.б.)
деп бөлінеді. Сол сияқты ... ... ... ... ... ... ... немесе қышқылдығы,
космостық сәулелер, т.б. ... ... үшін әр ... ... ... ... – тірі организмдердің бір-
біріне және ортаға ... ... ... әсер ... Бұл ... процестер жиынтығы. ... тірі ... ... ... ... паразиттік, жыртқыштық, селбесіп
тіршілік ету ... ... ... ... ... қарым-қатынастар өсімдік пен өсімдік, жануар мен ... ... мен ... арасында болуы мүмкін.
Антропогендік факторлар дегеніміз – қоршаған ... ... ... іс-әрекетінің тікелей немесе ... ... ... ... материалдық игілігі табиғат ... ... ... ... ірі ... ... кен ... автокөліктер, ауыл шаруашылығы
салалары дами ... Ал ... ... әр ... ... лас сулар, ... ... ... ... ... ортаға тарайды. ... ... ... ... ... ... ... тіршілікке кері
әсерін тигізе ... ... ... ... ластануы, су
көлдерінің тартылуы, өсімдіктер мен жануарлардың ... ... ... адам ... денсаулығының бұзылуы және
жалпы ... ... ... ... ... ... үдей ... Соңғы ... ... ... ... және ... ... ... біліне бастады. Осыған орай, адам ... ... ... ... ... ... бұзылмауына
жол бермеу жолдары ... ... ... ... ... ... ... организмге әсер етуі мен оған
организмнің ... ... ... ... ... ... бұрыннан қалыптасқан жиынтығы ғана ... ... ... оның ... ... кері ... Яғни, әрбір организмге әсер ... ... және ... шегі болады және бір ... ... ... Бұл ... ... химигі Ю. Либих (1948 ... Оны ... ... ... Бұл ... өмірде практикалық
маңызы зор. Өйткені, ... ең ... ... біле ... мол өнім ... немесе табиғат
ресурстарын тиімді ... жол ... ... ... ... факторлар ... ең ... ... қасиеті болады. Төзімділік
(толерантность) заңы ... ... ... ... ... ... деген талғамның шектелуі. Кез
келген организмнің ... шегі ... Егер ... ... ... организм тіршілігін жояды. Мәселен, қатты
пестицидтермен ... ... ... әкеп ... ... шегін білудің практикалық ... ... ... ... мен ... ... ... төзімділік заңының ... ... ... ... ... ... жиынтығына, оның шекті ... мен ... ... ... ... ... экологиялық орталарды
қалыпты тіршілігін жалғастыра ... ... ... ... ... дейді. Мәселен, Қазақстанға
жерсіндірілген ... ... ... ... ... жолдармен енген колорадо ... ақ ... ... т.б. ... арам шөптерді ... ... ... орта мен ... ... ... Оларды біз ... ... ... ... ... аймағы шектеулі болады.
Шектеулі ... ... ... ... ... ... Іле Алатауының шырмалы орманында ... ... тиін үшін ... ...... Сол ... ... мол ... тек ... ... ... ... организмдерге ... ... ... көп ... әсер етуімен бірге ... ... және ... белдемдері бойынша
таралуына да әсер ... ... ... әр ... ... ... мен өсімдіктердің
белгілі бір бірегей ... ... ... ... етеді.
Экологиялық факторлардың ... ... және ... етуі ... ... бір ... бейімделген тіршілік
формаларын қалыптастырады. Организмдерді ... ... ... ... ... бір ... Сондықтан біз ... ... ... ... тіршілік ортасын (мекенін) негізге аламыз.
Тіршілік ... ...... ... ... ерекшелігіне қарай морфологиялық жағынан бейімделуі.
Әсіресе, ... ... ... ... ... ... ... тіршілік ... ... (1945) ... ... ... жүзгіш формалар (нектон, планктон, бентос)
– жартылай суда ... ... ... ... ... ... формалар (жер бетіне шықпайтындар, жет ... ... ... ... ін қазбайтындар (жүгіргіштер, ... ... ... ... ... ... әуе формалары
Жоғарыдағы жүйеден біз ... ... ... ... ... ... ... Д.Н.Кашкаров
жануарларды ылғал сүйгіштер ... ал ... ... ... ... жыртқыш, көп қоректі, өлексе
қоректі, т.б. деп бөледі. Бұл жіктелулерге ... біз ... ... сан ... екенін көреміз. Ең ... ... ... ... ... ... организмдердің
морфологиялық ... да ... ... ... роль ... ... ... әлемін зерттей ... ... ... ... ... ... ішінде біз ботаник С.
Раункиер (1905-1907) жүйесін ... ... ...... ... ... ағаштарға асылып,
шырмалып өсетін ... ... ... ... – жер ... ... барлық ағаштар, бұталар
мен шөптесін ... ... ... - өркендері жер бетінен ... ... ... ... Қыста өркендері үсімейтін (жүзген, қоян
сүйек, ... ... т.б.) ... ... – жер ... ... қыста үсіп
қалатын, ал ... ... ... ... ... ...... терең қабатында
тамыр ... ... ... көп ... (сәбіз, шалхан,андыз, ашкөк т.б.)
6. Терофиттер – жер асты, жер үсті мүшелері ... ... ... ... бір ... өсімдіктер (астық
тұқымдастар, т.б.)
Негізгі ... ... және ... ... ету ортасында тірі ағзаға әсер ... ... ... ... олардың ағзаға әсер ... мен тірі ... ... ... ... ... бірқатар жалпы ... ... Тірі ... ... фактордың әсерінің ... ... ... ең ... оның әсер ету ... ... жетіспеуі немесе ... тыс көп ... ... ... әсер ... тіршілігі үшін анағұрлым қолайлы ... ... ... ... деп ... ... гүлденуі, көбеюі үшін оптималды ... ... ... ету ... ... ... да
бір ауытқу диапозонына ... ... ... деп атайды. 5- сурет.
Әр түдiң өкiлдерi оптимум ... және ... ... ... Мысалы, тундрадағы қарсақ ауа ... 800С (+300С- дан ... ... ... ... алса, ал жылы су
шаяндары судың температурасының 60С-дан ... +290С) ... ... ... Фактордың бір әсер ету шамасы бiр түр үшін оптималды,
екіншісі үшін ... ал ... үшiн ... ... тыс ... валенттiгi төмен түрлердi ... ... ... Stenos тар), ал ... жоғары ...... ... ... еуros — кең) деп ... ... пен
эврибионттылық ағзада өзінің ... ... ... ... ... ... типтерiн сиппаттайды. Мысалы, температураға қатысты эври
және стенотермді ағзалар; ... ... ... және ... ... – эври және ... ... бөліп
көрсетуге болады.
1840 жылы ... ... ... ... ... ... ... ең әлсіз ... ... ... ... ғана ... оның ... шектеуші фактор бола ... ал ... ... ауытқу
диапозоны толеранттылық ... ... ... аударғанда
tolerantia - шыдау, төзім) яғни ағзаның ... бір ... ... ... француз ... ... ... ... жүрген, қозғалған, өмір сүретін ... ... ... ... ең ... процес – фотосинтез тек жарықта ғана
жүзеге асырылады. ... ... ... ... мен ... ... ... су ... ... ... фотосинтез нәтижесінде ... ... ... әр түрлі әсер етеді: Қызыл сәулелер –
жылулық, көк және ...... ... ... ... ... ... алғанда жарық өсімдіктердің даму
жылдамдығына, фотосинтездің ... ... ... ... ылғалдылығы мен температурасының
өзгеруіне әсер ... ... және ... циклдері
қамтамасыз ... ... ... болып табылады.
Температура. Тірі ағзалардың жер бетінде таралуын ... бірі – ... ... тек абсолюттік
мөлшері ғана емес, ... оның ... ... ... ... ... ... болып табылады. өсімдіктер денесінің
өзіндік ... ... ... жылу ... ... және физиологиялық механизмдері ... ... ... бағытталған.
Қолайсыз температуралардың зиянды ... ... ... ... ... ... ... ... ...... ... ... аударғанда trans -
арқылы, spiro - ... алу, ... ... ұю ... жасушадағы тұздардың жиналуы, хлорофиллдің ... ... ... ... ... (1847 ж) ... ... немесе біртекті
жақын түрлердің ... дене ... ірі, ... ... салқын аудандарда ... Су тірі ... ... ... ... және ... тұрақты ... ... ... ... ... ... 96-98 ... шөптесін
өсімдіктердің ... 83-86 ... ... мен ... - ... былқылдақденелердің 80-92 пайызын, бунақденелердің - ... ... – 93 ... ... – 68-83 ... ... ... әр түрлі түрлерінің әр түрлі ... суға ... ... әр ... ... Ал ... топырақ типіне байланысты. Қоршаған ... ... жер ... таралуы мен санын шектейтін ... ... ... ... ... де ... ... бейімделу организмдердің ... ... ... ... физикалық және ... әр ... ... ... ... пайда болуына әкеліп соғады.
Абиотикалық ... ... ... бейімделуінің
негізгі жолы – бейімделу эволюциясы. Ал, ... ... ... ... ... шарттар, яғни ареалдың ... және ... ... ... Бұл ... ... ... факторға тәуелді болады. Бұл көрсеткіштер ... ... ... тәуелді болады. Құрлықта
тіршілік ... ... ... ... ауа ... ерекше
роль атқарады.
Табиғатта факторлардың қайсысы болмасын ... ... ... мәні түр ... ... ... ... тұрса, сол фактордың ауытқу ... ... ... ... А.К.Бродский. Жалпы экологияның қысқаша курсы. Алматы «Ғылым»
1998.
2. Г.С. ... ... ... Алматы «Экономика», 2002
3. Ә.Бейсенова. А.А.Самақова. Экология және ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағза және орта. Экологиялық факторлар және олардың тірі ағзаларға әсері1 бет
Жаңа технологиямен өсірілген күздік бидайдың морфо – анатомиялық құрылымына экологиялық факторлардың әсері39 бет
Жаңа технологиямен өсірілген күздік бидайдың морфо – анатомиялық құрылымына экологиялық факторлардың әсері туралы53 бет
Жаңа технологиямен өсірілген күздік бидайдың морфо – анатомиялық құрылымына экологиялық факторлардың әсері туралы ақпарат38 бет
Жылжымайтын мүлік құнына әсер ететін негізгі экологиялық факторлар және олардың экспертизасы18 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі. Биосфера ғаламдық экожүйе. Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс14 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі. Биосфера ғаламдық экожүйе.Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары.Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс16 бет
Организмдердің тіршілігі үшін негізгі экологиялық факторлардың экологиялық мәні7 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы аймақтарының экологиялық жағдайына баға беру, аймақтың экологиялық жағдайының тәуекел факторларын және оны басқаруды талдау61 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь