Цитоқаңқа немесе клетка қаңқа


1. Микротүтікшелер
2. Микрофиламенттер
3. Аралық филаменттер
Микротүтікшелер клетканың бүкіл цитоплазмасын тесіп өтеді. Әрбір микротүтікше диаметрі 20-30 нм іші қуыс цилиндр тәрізді. Олардың қабырғалары 6-8 нм. Микротүтікшелер қабырғасы спираль түрінде бірінің үстінде бірі бұралаңдаған 13 жіпше – протофиламенттерден құралған. Осындай әрбір жіпше тубулин ақуыздарының димерлерінен құралады. Әрбір димер a және b – тубулиннен түзілген. Тубулиндер синтезі түйіршікті эндоплазмалық тордың мембраналарында жүреді, ал спираль клетка орталығында жасалады.
Көптеген микротүтікшелер центриольдерге қатысты радиальді бағытта болады. Осыдан барып олар цитоплазмаға тарайды. Олардың бір бөлігі плазмалемманың астында орналасады да, сол жерде микрофиламенттердің шоқтарымен бірге терминальды тор құруға қатысады.
Микротүтікшелер өте мықты, олар цитоқаңқаның сүйеуші құрылымын құрайды. Микротүтікшелердің бір бөлігі жасушаға әсер етуші қысым және тарту күштеріне байланысты орналасады. Мысалы, бұл қасиетті сыртқы ортамен байланыстыратын эпителий ұлпаларынан байқауға болады.
Микротүтікшелер клеткаішілік зат тасымалдауға қатысады. Микротүтікшелердің қабырғасына өздерінің бір ұшымен қысқа тізбек түзетін ақуыз молекулалары жалғасады, олар белгілі бір жағдайларда өздерінің кеңістіктегі конфигурацияларын өзгерте алады. Бейтарап жағдайда тізбек қабырға бетіне параллель орналасады. Бұл жағдайларда тізбектің бос ұшы гликокаликстегі бөлшектермен қосылыс түзулері мүмкін.
Осындай бөлшектерді қосқаннан кейін ақуыз өз конфигурациясын өзгертіп, қабырғадан алшақтайды да өзімен бірге бөлшектерді ала кетеді, алшақтаған тізбек бөлшекті өзінің үстінде жатқан тізбекке, ол өзінен кейінге т.с.с. тасымалдайды.

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 2 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Цитоқаңқа немесе клетка қаңқасы үш компоненттен түзілген. Оларға
микротүтікшелер, микрофиламенттер және аралық филаменттер жатады.
Микротүтікшелер клетканың бүкіл цитоплазмасын тесіп өтеді. Әрбір
микротүтікше диаметрі 20-30 нм іші қуыс цилиндр тәрізді. Олардың
қабырғалары 6-8 нм. Микротүтікшелер  қабырғасы спираль түрінде бірінің
үстінде бірі бұралаңдаған 13 жіпше – протофиламенттерден құралған. Осындай
әрбір жіпше тубулин ақуыздарының димерлерінен құралады. Әрбір димер
         a және b – тубулиннен түзілген. Тубулиндер синтезі түйіршікті
эндоплазмалық тордың мембраналарында жүреді, ал спираль клетка орталығында
жасалады.
Көптеген микротүтікшелер центриольдерге қатысты радиальді бағытта
болады. Осыдан барып олар цитоплазмаға тарайды. Олардың бір бөлігі
плазмалемманың астында орналасады да, сол жерде микрофиламенттердің
шоқтарымен бірге терминальды тор құруға қатысады.
Микротүтікшелер өте мықты, олар цитоқаңқаның сүйеуші құрылымын
құрайды. Микротүтікшелердің бір бөлігі жасушаға әсер етуші қысым және тарту
күштеріне байланысты орналасады. Мысалы, бұл қасиетті сыртқы ортамен
байланыстыратын эпителий ұлпаларынан байқауға болады.
Микротүтікшелер клеткаішілік зат тасымалдауға қатысады.
Микротүтікшелердің қабырғасына өздерінің бір ұшымен қысқа тізбек түзетін
ақуыз молекулалары жалғасады, олар белгілі бір жағдайларда өздерінің
кеңістіктегі конфигурацияларын өзгерте алады. Бейтарап жағдайда тізбек
қабырға бетіне параллель орналасады. Бұл жағдайларда тізбектің бос ұшы
гликокаликстегі бөлшектермен қосылыс түзулері мүмкін.
Осындай бөлшектерді қосқаннан кейін ақуыз өз конфигурациясын
өзгертіп, қабырғадан алшақтайды да өзімен бірге бөлшектерді ала кетеді,
алшақтаған тізбек бөлшекті өзінің үстінде жатқан тізбекке, ол өзінен
кейінге т.с.с. тасымалдайды.
Микротүтікшелерде конфигурацияланатын сыртқы тізбектер бар
болғандықтан, олар клеткаішілік белсенді тасымалдаудың негізгі ағыстарын
түзеді.
Микротүтікшелердің қабырғаларының құрылымдары әр түрлі әсер
етулерден өзгерулері мүмкін. Бұл жағдайларда клеткаішілік тасымалдау
бүлінеді.
Аралық филаменттер жасушада жуандығы 8-10 нм ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Клетка ядросы
Клетка
Клетка теориясы
Клетка суспензиясыныңкультурасы
Цитология – клетка туралы ғылым
Клетка қабығының құрылысы
Арпаның суспензиялық клетка дақылының эмбриогенезі
Клетка туралы ілімінің тарихы
Клетка туралы ілім.
Клетка микроағзалардың структурасы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь