Қазіргі қазақ журналистикасы

Кіріспе

Қазіргі қазақ журналистикасы.

Жас журналистерді дайындау мәселесі

Негізгі бөлім

Қазақ журналистикасының жай.күйі

Қорытынды

«Төртінші билік»
Кіріспе
«Журналистика — күнделікті өмірдің жаршысы». Сондықтан журналистика әр кезде өз биігінен көрінеді. Кеңес үкіметі тұсында цензураның мысы қатты болды. Ол кездегі қаламгерлер саясат, экономика жөнінде өткір мақалалар жаза алмады. Сондықтан қаламгерлер өнер мен мәдениет тақырыбын азық еткенді. Ал қазір жағдай мүлде басқаша. Қоғам алмасқанда журналистиканың баяғы деңгейінің артта қалғанына көзіміз жетіп отыр.
Қазіргі қазақ журналистикасының деңгейі қандай?-деген сұраққа жауап беретін болсақ- қазіргі қазақ журналистикасы еркіндіктің босағасында, оның өзінің деңгейі мен дәрежесі бар. Кез-келген тақырыпта, кез келген мәселеге қалам тарта алады. Ол баспасөздің, бақ құралдарының еркіндігі десек те болады. Бірақ дей тұрғанмен қазақ журналистикасының жолын дамыту бар да, және жас журналистерді дайындау проблемалары бар.

Жас журналистерді дайындау мәселесіне тоқталатын болсақ:
Қазақ журналистикасы соңғы 15 жыл ішінде коммунистік жүйеден демократиялық бағыттағы БАҚ саласын қалыптастыруға бет бұрып, едәуір нәтижелерге қол жеткізді. Демократиялық реформалардың тереңдей түскен, әлемнің жоғары дамыған 50 елінің қатарына қосылу міндеті алға қойылып отырған және ақпараттық кеңістікте бәсекеге қабілеттілікті арттыру қажеттілігі туындаған қазіргідей күрделі де жауапты кезеңде БАҚ-да жұмыс істейтін мамандарды даярлау ісіне әдістемелік тұрғыдан шұғыл бетбұрыстың жасалуы талап етіліп отыр.
Мәдениет және ақпарат министрлігінің соңғы мәліметіне қарағанда, бүгінде Қазақстаннның 26 университетінде журналист мамандарын даярлайтын факультет пен бөлімдер жұмыс істейді екен. Сондай-ақ, министрлікте ресми тіркелген БАҚ саны 7000-нан асып кеткен. Олардың әзірше 2500-і нақты жұмыс істейді. Ал, барлық БАҚ-тың 12 пайызы ғана үкіметтік көрінеді. Олай болса, алдағы уақытта жоғарыда аталған 26 оқу орнының бәрінде де, ондаған жылдар бойы қолданылып келген, ішінара әлі де өз күшін жоя қоймаған кеңестік жүйе
        
        Қазіргі қазақ журналистикасы
Кіріспе
Қазіргі қазақ журналистикасы.
Жас журналистерді дайындау мәселесі
Негізгі бөлім
Қазақ журналистикасының жай-күйі
Қорытынды
«Төртінші билік»
Кіріспе
«Журналистика — ... ... ... ... ... әр
кезде өз биігінен көрінеді. Кеңес үкіметі тұсында цензураның мысы ... Ол ... ... ... ... ... өткір мақалалар
жаза алмады. Сондықтан қаламгерлер өнер мен ... ... ... Ал ... жағдай мүлде басқаша. Қоғам алмасқанда журналистиканың
баяғы деңгейінің артта қалғанына көзіміз жетіп отыр.
Қазіргі қазақ ... ... ... ... ... ... ... қазақ журналистикасы еркіндіктің босағасында, оның ... мен ... бар. ... ... кез келген мәселеге қалам
тарта ... Ол ... бақ ... ... ... те ... дей ... қазақ журналистикасының жолын дамыту бар да, және жас
журналистерді дайындау ... ... ... ... мәселесіне тоқталатын болсақ:
Қазақ журналистикасы соңғы 15 жыл ішінде коммунистік жүйеден демократиялық
бағыттағы БАҚ саласын қалыптастыруға бет ... ... ... ... Демократиялық реформалардың тереңдей түскен, әлемнің жоғары
дамыған 50 ... ... ... ... алға ... ... және
ақпараттық кеңістікте бәсекеге қабілеттілікті арттыру қажеттілігі туындаған
қазіргідей күрделі де жауапты ... ... ... ... ... ... әдістемелік тұрғыдан шұғыл бетбұрыстың жасалуы талап етіліп
отыр.
Мәдениет және ақпарат министрлігінің ... ... ... ... 26 университетінде журналист мамандарын даярлайтын факультет
пен ... ... ... ... ... министрлікте ресми тіркелген
БАҚ саны 7000-нан асып кеткен. Олардың әзірше 2500-і нақты жұмыс ... ... ... 12 ... ғана ... көрінеді. Олай болса, алдағы
уақытта жоғарыда ... 26 оқу ... ... де, ... ... ... келген, ішінара әлі де өз күшін жоя қоймаған кеңестік ... ... ... бас ... әлемдік стандарт үлгілерін
қабылдағаннан басқа жол жоқ. ... ... ... ... ... БАҚ ... менеджерлерінің жоқтығынан еліміз баспасөзі
нарығында жарнаманың 49 ... ... ... ... ... ... ... отыруымыздың өзі медиа-бизнеске бейімделген
мамандардың жеткіліксіздігінде болса керек. Диплом алып жатқан мамандар көп
болғанымен, оның бәрі БАҚ ... ... да ... ... ... озық ... ... ұтылмайтынымыз
анық. Білім берудің батыстық үлгісінің озық болуының мәні мынада:
l журналистік білім беру ісінде тәжірибеге басымдық беретіндігінде;
l ... өз ... ... ... шығармашылық еркін ой мен іскерлік
қабілеттілігін дамытуларына қолайлы жағдай тудыратындығында.
Алайда, журналистік ... ... ... әлемдік стандарттарын жүзеге
асыруда елеулі қиындықтар бар. Ең алдымен жоо-ның материалдық базасының ... атап ... ... Әлемнің жоғары дамыған өркениетті
елдерінде “студенттің санынан компьютердің саны асып ... ... ... сай деп ... Біздің елде бұл көрсеткіш өте төмен. Студенттерді
айтпағанның өзінде, оқытушылар үшін кафедрада екі компьютер болса, соны да
қанағат ... ... Оның ... көптеген университет ректорлары
журналистика мамандығының өзіндік ... мен ... мән ... де. ... ... тәуелсіздік жылдарында
ашылған кафедраларда журналистика саласы бойынша білім ... ... ... ... ... ... деңгейінде ғана қарастырды. Тіпті,
жасырмай айтқанда, журналистика мен ... ... ... ... Олар қоғамда БАҚ-тың, журналистиканың рөлінің барған ... ... ... оның демократиялық зайырлы қоғамда “төртінші биліктің”
дәрежесіне ... ... ... жаһандану кезеңінде ақпараттық
майданда ашық “соғыстың” ... оның өзі ... ... етудің маңызды бір бөлігі екендігімен санаса бермейді. Сонымен
қатар, ... ... ... ... ... жеткіліксіз. Ал, кейбір мамандар жеткілікті оқу орындарының өзінде
журналистика кафедраларын өзге саланың адамдарына, көбінесе журналистиканың
теориясы мен ... ... ... ... қоюы ... ойды ... түседі.
Мұндай жағдайда не істеу керек? Әрине, студенттердің өз ... ... ... ... ... ... тырысудан өзге амал жоқ.
Оның ең бір тиімді түрі – ... ... мен ... ... ... шығарылған ғылыми-зерттеу еңбектерді білім беру ісіне кеңінен
тиімді пайдалану. ... ... ... ... ... мен
тарихының іргелі туындыларымен етене танысуларына, зерттеп, зерделеулеріне
аса ден қою қажет болады. Себебі, олар ... ... ... мен оқу ... ... ... талаптарымен байланыстырып
пайдалануға дағдыланбаса, ертеңгі күні БАҚ-қа ... соң ... ... ... ... қорытуға қабілетсіз болмақ. Шын ... ... ... ерте ... ... БАҚ саласында өз қабілеттіліктерін тез таныта алады.
Журналистиканың зерттеу материалдарының түп нұсқаларын жалпылама түрде ішкі
және сыртқы деген екі ... ... ... ... ... ... әлемдік үрдіспен салыстыру, өзіміздің қай тұста жүргенімізді
бажайлау, өзгелерден үйрену міндетті түрде қажет етіледі. Оның ... ... ... құтылған Қазақстан бүгінде сыртқы әлемге
өз болмысымен танылды, ашық ... ... ... ... ... ... да мүмкіндік ашып отыр. Қазіргі таңда әлемнің кез ... ... ... ... ... ... білім беру
әдістемелерімен танысуға мүмкіндік бар. Сондай-ақ, қазақ журналистикасы да
өзінің даму кезеңдерінде сан қилы зерттеу туындыларын ... ... көп ... журналист ғалымдар өздері зерттеген салалары бойынша
ғана оқулықтар мен оқу құралдарын ... ... ... жүр.
Журналистиканың теориясы, баспасөз ... ... ... теориясы мен тәжірибесі, медиабизнес, фотожурналистика,
БАҚ заңдары мен құқық негіздері ... ... ... ... ... ... ... мақалалардың өзі өте сирек кездеседі.
Оның өзіндік ... бар. ... оқу ... күнделікті араласып
жүрген ғалымдардың оқулық ... ... ... жоқ; ... ... авторларға көрсетілетін қолдау жоқ, атап айтқанда, жазған еңбегі
үшін қаламақы төленбейді, өндірістен қол үзіп ... ... ... ... ... мен оқу ... ... көп уақыт кезек күтіп, кешігіп жатады.
Сондай-ақ, ғылыми кеңестер тақырып бекіткен ... ең ... әрі ... тың ... жіті ... ... Бір кездері баспасөз тарихына
көбірек ден қойған болса, бүгінде ... ... ... ... ... аясы тар, ... ... тым ұсақталып кетті. Сондықтан, алдағы уақытта журналистика
мамандығы бойынша ... мен ... ... ... өзектілігіне жіті көңіл бөлінуі аса қажет.
Аталмыш жайлардың бәрі де болашақ ... ... әрі ... ... етуге елеулі кедергі келтіріп отыр. Бүгінде
журналистика теориясының тұжырымдамалары мен ... ... ... ... ... отырғанда ескі жүйе тұсында
жарық көрген оқулықтармен студенттерді ... ... ... ... жарық көрген, бір идеологияның тар шеңберінде тұншықтырылған,
әлемдік озық ойдан алшақ, ... ... ... ... мен
пленумдарының шешімдерінен ұзын сонар ... ... ... ... оқу ... мен ... қазіргі жастардың
талғамдарына сай келеді деуге еш негіз жоқ. ... ... оған ... ана ... ... ... ... көп лекторлары сол
оқулықтарды немесе Ресейдің әдебиеттерін қолдануға мәжбүр болып жүр.
Журналистика мамандығына арналған оқулықтардың ... ... ... ... ой өрістерін кеңейтуге, сөйлеу және ... ... ... ... ... ... алу жолындағы
алғырлыққа, батылдыққа баулитындай бағытта және ... ... ... беретін
пәндермен сабақтасарлықтай болуға тиіс. Оның сыртында журналистика
бөлімдеріне сөйлеу және ... ... ... этика, эстетика,
әлеуметтік психология, саясаттану, экономика, құқықтану секілді пәндердің
сапалы оқытылуына айырықша назар аударылуымен қатар, ... дәл ... ... ... ... деп ... ... журналист-саясаттанушы, журналист-бағдарламашы, т.с.с.
қос мамандық бойынша даярласа, тіпті тиімді болар еді.
Тәуелсіздік жылдарында жарық ... ... ... ... ... ... ақыл-кеңестерді, бүгінгі БАҚ ... ... мен ... мол ... ... тың ... ізін өте
аз көреміз. Сондықтан, жоо-дағы әріптестеріміз Ресей оқулықтарына ғана бір
жақты сүйеніп ... Осы ... АҚШ ... ... ... бейімделген, қысқа да нұсқа, күрделі ұғымдардың өзін ... ... ... ... қонымды әрі тартымды оқулықтарын
аударып, қолданысқа енгізудің аса пайдалы екендігін атап айту ләзім.
Журналистика саласы ... ... ... бен ... ... Оны ... шығарудан аулақпыз. Алайда, олардың
бастырған оқулықтарының таралымы аз болғандықтан, бір ғана оқу ... шыға ... өзге ... ... ... ... ... бойынша шығарылған оқулықтарға, кітаптарға, әдістемелік
еңбектерге рецензиялар жазылмайды, талдаулар жасалмайды, ... ... ... ... жай- ... жылы Қазақстанның Тәуелсіздік алған күндері еліміз үшін ... ... ... екпін, халықтың үлкен серпілісін ... өзі ... сәл ... ... секілді. Әуелі Кеңестік
одақтың тұсындағы 1986 жылы ... ... ... ... ... ...... жаңғырудың алғашқы көрінісі іспеттес.
Шындығында да Кеңестер одағы бойынша қазақ жастарын алаңға алып ... ... ... ... ... ... етіп ... болатын. Ол кезде бұрынғы
мемлекет күйрейді-ау деген ой ешкімде де жоқ. Дегенмен де, ... ... ... ... тану дәрежесінің кемелденген тұсы екендігін
көрсетті. Мұндағы басын ашып айтатын ... - ... шығу ... да ... ... Бірақ, Орталық биліктің қазақ елінің
мүддесімен санаспауы ұлт жастарының наразылығын көтерді. Ал, ... ... ... одақ бойынша орын алған қоғамдық толқулар осы қазақ
жерінен бастау алды десек қателеспейміз.
Өткен ... 80-ші ... соңы 90-шы ... басы ... ... ... ... болды. 1990 жылы Қазақстан Жоғарғы Кеңесі
егемендік туралы Декларация қабылдады.
Осы секілді қозғалыстардың барлығы жаңа бір ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының атқарған рөлі де зор деп
есептеймін. Бұрын бір ғана ... ... ... ... ... ... босаған» күйін сезінді. Ал, осы саладағы ... ... ... ... мүлдем жан тебірентерліктей. Қазақ
журналистикасы рухани бостандыққа қол жеткізді.
Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев бірден елді жаңа ... ... ... ... жылдың қазан айында жаңадан құрылып жатқан ТМД ... ... рет ... Қазақстанның бастамашылығымен ЮНЕСКО шеңберінде Тәуелсіз
басылымдардың халықаралық конференциясын біздің Үкімет пен ... ... Оған ... ... астам елінен 200-ге жуық тәуелсіз басылым
өкілдері, белгілі халықаралық журналистер келді. ... ... ... партияны ашық сынаумен бірге демократиялық
құндылықтарды насихаттау, әділ, еркін жазу ... ... сөз ... ... үшін де бұл бір жаңа ... еді. Бұрын әрбір аудандық
газетке дейінгі басылымдар ... ... ... ... ... ... Аудандық газет ашу үшін де сол ауданда
қанша халық тұрады, оның ұлттық ... ... ... ... ... ... оның шешімі шыққаннан кейін ғана жүзеге асатын еді.
Кеңес ыдырағаннан соң, жаңа ... оның ... ... сөзі жариялылыққа
бұрқақтай екпінмен өрістеді. Сөз бостандығы еркін көсілді. Сол алғашқы
кезеңнің өзі біздегі қазақ ... ... ... ... ... ... болды.
Әлемдегі барлық дамыған, демократиялық елдерде біз ойлағандай, бәрі жатық
емес. Демократиялық принциптерге сүйеніп ... ... бар ... ... ... бар. Ол ... неге ... Өйткені
мемлекеттің дербестігіне, ұлттық идеологияға зиянын тигізетін демократия,
сол ... ... ... ... керек емес.
Идеологияның өзі қауымдасып жасалатын жұмыс. Ұлттық идеологиямызды халықтың
санасына сыналайтын негізгі құрал – қазақ тілді ... мен ... ... ... озық ойлы ... ... халыққа
жеткізеді, идеяларын ортаға салады. Қазақ тілді бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... шығып жатыр деген ойлар да
бар. Шет ел ... ... ... ... ... назар
аударатын болсақ, салыстырмалы ... алып ... ... ... ... ... қандай деген сұрақ туындайды.
Республикадағы орыс тілді басылымдарды, телерадионы ... ... ... ... ... ... ... құралдарына қарағанда, өткірлеу
берілетін сияқты болып көрінеді. Оған қарап «қазақ журналистикасының
деңгейі төмен ... деп ... ... Осы уақытқа дейін «қазақ тілді
бұқаралық ақпарат құралдарында басшыларға сын, мін айтылмайды» деп ... ... ... тілді басылымдардағы сын мақалалар орыс тілді
басылымдардан басымырақ түсіп жатыр. Өйткені ... ... ... сын
материалдардың айырмашылығы бар. Ол қандай? Бізде, Шығыста ... ... ұғым бар. Оны ... ... ... ... алмайсың. Бұл –
тікелей төбеден қойып қалатын орыс ... ... ... ... одан әлдеқайда тиімді тәсіл. Қазақ журналистикасында да «тіліп, ... ... ... ... ... Бұл енді – қазақтың табиғатына жат,
соңғы шара. Ал енді журналистиканың ең бір биік, өрелі де ... жолы ... ... ... ... ... алды – қызыл тіл» деп аталарымыз
сөз өнерін алға қойған. Сөзді айқайламай-ақ айтып, ... ... және бұл ... ... билеріміз, шешен даналарымыз сөздерін
емеурінмен-ақ өткізіп, үлкен ... ... ... Одан ... Бейімбеттің «мақтамен бауыздаған» қаншама фельетондары ... ... ... ... ысырып қойып, бірден бас салып
«сен – ... деп ... ... ... одан әрі ... ... ... айтып салып қарап отырғанымыз дәрменсіздік, бейшаралық
болар еді. Қазақ ... ... ... тағы ... бар. Ол – ... ... ... Орыс тілінде
бұл – аз. Тек орыс тілінде ғана емес, жалпы шет ел ... ... – олар ... тілдің көркемдік сипатын аз пайдаланады. ... ... ... Бұл ... ... ұлт ... ол өзінің
әдемі ажарынан ажыраған, көркемдігінен айырылған. Сөйтіп, ағылшын тілі тек
қана «бар-кел, отыр-тұр» ... ... тура ... ... ... ғана ... «Қор болған қайран Шекспирдің тілі-ай» ... ... ... ... бұл тіл ... ... түскен
сайын, соғұрлым солғын тартып, ажарын жоғалтуда. Ал қазақ журналистикасында
қандай жанр ... ... беру ... ... ... көрініп тұрады
және астарлап айтылатын тұстары ... Бұл ... ... ... Көркемдік жағына келгенде, ... ... ... ... ... ... ... журналистері кейбір кездерде
көркемдікті қуалаймын деп, нақты ... ... ... ... Бұл енді – жекелеген тілшілерге тағылатын мін. Қалай болғанда да
«қазақ журналистикасы орыс тілді ақпарат құралдарынан ... ... ... сөзге келіспеуге болатын сияқты. Дәл қазіргі қазақ журналистикасы
барлық жағынан да сапалы, сауатты.
Тағы да ауыз ... айта ... ... ... сөз бостандығы,
демократия жайлы мәселелер қай уақытта болмасын негізгі бақыланатын
жұмыстың ... ... ... ... Ол – ... да, талқандайтын да қуатты
күш», - Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев бір сөзінде ... деп ... біз осы ... ... қазақ журналистикасы дұрыс пайдаланып жатыр
ма деген сұрақ туындайды. Жалпы сөз бостандығы туралы сөз ... ... ... бар ... сөз. «Сөз ... ... жатыр», деп пікір
айтудың өзі бостандықты көрсетеді.
Кезінде Наполеон: ...... ... әрі ... ... да өз ... ұстайды және халыққа да бағыт-бағдар көрсетеді.
Мың жау әскерінен гөрі, жат пиғылды төрт газеттен көбірек ... ... ... ... - ... ... қарап отырсаңыз бұл халықтың өзі революцияшыл
ел. Наполеонның айтқаны да ұмытылмай келген қанатты сөз. Ал қазақ ... бас ... бас ... тас ... Яғни қазақ БАҚ-құралдарында да
демократияның ұшқыны бар десек те ... ... ... ... басылымдарының сыни мақалалары да осы бостандықтың еншісінде екені
тағы бар.
Қорытынды «төртінші билік»
Қазақ журналистикасы ... 15 ... ... өсу ... ... ... жаңа ... жаңа толқын, еркін ойлайтын көзқарас келді. ... ... ... жоқ, одан азат қазақ журналистикасы өмір сүріп
жатыр
Жалпы осы журналистикаға белгілі бір ... ... пе? ... ... ... ... айту - ... үшін бірінші кезекте болуы
тиіс. Биліктің тармақтары бар - атқарушы, сот, заң ... ... ... сөз ...... биліктің барлығынан бөлек тұрған дүние. Оны
төртінші билік деудің қажеті де шамалы. Өйткені оған қажет ... ... ... ... дұрыс, мынаны бұрыс істеді», не болмаса, «соттан
әділдік күтіп отыр едік – сот сол әділдікке жетпеді», деп ... ... ... ... ... ... өзіндік көзқарасы бола отырып,
оның да біржақты болмауы шарт. Жалпы «Қырық кісі бір жақ, қыңыр кісі ... ... не ... ... ... шығуды да қолдай беруге болмайды.
Жаңа буынның талпынысы ... ... ... ... ... ... журналистика туралы айтсақ – біздің ұлттық журналистика -
қазақтың ұтқыр әрі талантты сөз, ... ... ... ... да бұл сала өсіп ...

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Испания журналистикасы» атты ғылыми-зерттеу жұмысына тезис11 бет
АҚШ журналистикасы13 бет
Шетел журналистикасы135 бет
Қазақ журналистикасындағы зерттеудің пайда болуы және қалыптасуы55 бет
Қырғызстандағы баспасөз журналистикасы22 бет
Қытайдағы қазақ теле журналистикасы39 бет
«Серке» газеті – қазақ қоғамындағы алғаш демократия жаршысы48 бет
Ақш-ң ақпараттық жүйелері20 бет
Дін және бақ: кеше және бүгін70 бет
Журналистика «Хабаршысының» ғылыми кадрларды даярлаудағы рөлі54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь