Каспий өңірінің экологиялық мәселелері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1.КАСПИЙ ӨҢІРІНІҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2.ЖАРЫЛЫСТАР НӘТИЖЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
КІРІСПЕ

Қоғам дамуда, онымен қатар шаруашылық та, өндіріс те дамуда. Қазіргі қоғамдағы адамның сұранысы өте жоғары. Осы сұраныстарды қанағаттандыру үшін ғылыми-техникалық прогресс те қарқынды сипатта, ал ҒТП-ң өнімдерін жүзеге асыру үшін жаңа өндірістер салынуда. Әрине, мұның бәрінің адамзат дамуында пайдасы зор екені сөзсіз, бірақ, артымызға қарайықшы. Біз өз ұрпағымызға, келешекке не қалдырамыз? Қарасақ, көретініміз тау-тау қалдықтар, ауаның көмірқышқыл газымен ластануы, теңіздерге мұнай және басқа да зиянды заттардың төгілуі, осы экологиялық мәселелердің нәтижесінде ондағы флора мен фаунаның зардап шегуі. Ал егер сол жердің флорасы мен фаунасы бүлінетін болса, онда көп кешікпей бұл жердің экосистемасының өзгеруіне әкеп соғады. Мәселен, дүниежүзілік мұхиттар қарапайым ғана өзендерді арқылы ластанады. Сонымен қатар мұнай өнімдері мұхитқа балласт суларын төккенде, кемелердің апаты кезінде, теңізде мұнай мен газ өндіргенде түседі. Мұнаймен ластанған теңіздер мен мұхиттардың биологиялық тепе-теңдігінің бұзылуына алып келеді. Мұнай судың бетін қабықшамен жауып, оттегінің өтуіне кедергі жасайды, суда оттегі мөлшері азаяды, соның нәтижесінде тірі организмдердің өміріне қауіп төнеді.
«Қайран елім – өз елім!..» демекші алысқа бармай-ақ, өз туған жерімнің экологиялық проблемасына тоқталғым келіп отыр. Өкінішке орай, біздің елімізде де экологиялық проблемалар жеткілікті. Ол дүниежүзіліс сипат алған Арал теңізінің апаты, сондай-ақ Семей полигонының орнындағы радиоактивтілік мәселесі, Каспий теңізінің зауыт қалдықтары мен мұнай өнімдері әсерінен ластануы, Байқоңыр ғарыш станциясының проблемалары, азон қабатының тесілуі, қалаларда ауа ластануы, айта берсек қағаз жетпес. Соның ішінде өзіміздің туған жеріміз киелі өлке Маңғыстаудың кейбір экологиялық проблемаларына шолу жасағымыз келеді.
Маңғыстаудың бұл тұрғыдан жағдайы нашар. Оған біз Каспий теңізінің ластануын, кезінде уран өндірілген кен орнының жағдайын, Қошқар-ата көлінің проблемасын, Үстірттегі жарылыстар нәтижелерін және т. б. жатқызамыз. Енді осы мәселелерге толығырақ тоқталып кетсек.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. «Экология и устойчивое развитие» газета, 10.2005;
2. «Егемен Қазақстан» газеті, 14 қаңтар 2004;
3. «Промышленность Казахстана» журнал, 08.2004;
4. Акбасова А.Ж.,Санкова Т.Ә., «Экология», Алматы, 2003;
5. «Экология пәні бойынша» СПОӘК, ҚазҰТУ, Алматы,2005.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
1.КАСПИЙ ... ... ... ... ... ... та, өндіріс те дамуда. Қазіргі
қоғамдағы адамның сұранысы өте жоғары. Осы ... ... ... ... те ... ... ал ... өнімдерін жүзеге
асыру үшін жаңа өндірістер салынуда. ... ... ... адамзат дамуында
пайдасы зор екені сөзсіз, бірақ, артымызға қарайықшы. Біз өз ұрпағымызға,
келешекке не ... ... ... ... ... ... газымен ластануы, теңіздерге ... және ... да ... ... осы ... ... нәтижесінде ондағы флора
мен фаунаның зардап шегуі. Ал егер сол жердің флорасы мен фаунасы ... онда көп ... бұл ... ... ... әкеп ... дүниежүзілік мұхиттар қарапайым ғана өзендерді арқылы ластанады.
Сонымен ... ... ... мұхитқа балласт суларын төккенде, кемелердің
апаты кезінде, теңізде мұнай мен газ ... ... ... теңіздер мен мұхиттардың биологиялық тепе-теңдігінің бұзылуына
алып келеді. ... ... ... ... ... ... ... кедергі
жасайды, суда оттегі мөлшері азаяды, соның нәтижесінде тірі организмдердің
өміріне қауіп төнеді.
«Қайран елім – өз ... ... ... ... өз туған жерімнің
экологиялық проблемасына тоқталғым келіп отыр. Өкінішке орай, біздің
елімізде де экологиялық ... ... Ол ... ... ... теңізінің апаты, сондай-ақ Семей полигонының орнындағы радиоактивтілік
мәселесі, Каспий теңізінің зауыт қалдықтары мен ... ... ... ... ғарыш станциясының проблемалары, азон қабатының тесілуі,
қалаларда ауа ... айта ... ... ... Соның ішінде өзіміздің
туған жеріміз киелі өлке Маңғыстаудың кейбір экологиялық проблемаларына
шолу жасағымыз ... бұл ... ... ... Оған біз Каспий теңізінің
ластануын, кезінде уран өндірілген кен орнының жағдайын, Қошқар-ата ... ... ... нәтижелерін және т. б. жатқызамыз. Енді
осы мәселелерге толығырақ тоқталып кетсек.
1 КАСПИЙ ӨҢІРІНІҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Каспий аймағының мұнай және газ ... ... ... ... негізгісі болып табылады. Бұл тек қана жеке ... ғана ... ... ... ... ... ... саналады, өйткені Каспий
теңізі құрлықпен шектелгендіктен табиғат байлықтарын дұрыс пайдаланбасақ,
бұл өңірдің сұлу ... ... әкеп ... мүмкін.
Балығымызға белгілі болып отырғандай, Каспий мұнай өндіргіш аймағы өз
құрамына Каспий теңізін, сонымен қатар оны қоршаған мұнай мен газ ... ... ... ... және Иран территорияларын жатқызады.
Соңғы мәліметтер бойынша Каспий ... қоры 5,1 ... т, ал газ қоры – ... м3. 1998 ... 2004 ... дейінгі өңірдің дүниежүзілікке сәйкес
мұнайдың қоры 2,6-дан 3,3%-ке дейін өсті. Осыған байланысты өңірдің ... ... газ ... ... ... ... 5%-ті ... жылдардың соңдарынан бастап Каспий өңірінің ... мен ... тез ... өсіп ... ... ... 1992 жылдан 2003 жылдар
аралығында шамамен екі есеге өсті: мұнай бір жылда ... 76,8 млн. ... одан да тез ... газ ... ... 1998 ... 2003 жылға
дейін үш еселенді: бір жылда 23,7-ден 77,1 млрд. м3 ... ... ... ... өңір ... ... шықты.
Қазіргі уақытта Каспий өңірінде үш ... ... ... ... ... (дәлелденген қордың өндіру көлемі бойынша ... ... ... және Түркия. Ал газды осы өндірушілерден басқа Ресей де
өндіреді. Солардың ішіндегі газ өндіруден ... ... ... болып
табылады.
Мұнай өндіруді арттырған сайын Каспий өңірінің табиғи ... ... ... бара ... ... ... ең басты проблемасы
бұл Каспий акваториясының және оның айналасындағы ... ... ... ... ... ... ... 10-12 скважиналары бар
3-4 платформаның жұмысы кезінде әр платформада ластану кем дегенде 1 ... Бұл ... ... ... ... ... ... жылына
Каспийдің солтүстік акваториясының төрттен бір бөлігі ластанады. Қазіргі
кездің ... ... ... ... өткенде мұнай дақтары көрінеді. Осы
ластанған аймақтың көзін тауып, жеке ... ... ... ... ... ... ... компанияларының объектілеріне 5-10 км
қашықтыққа шейін жақындау тиім ... ... кен ... ... болуымен байланысты.
Қазақстан ғалымдарының мәліметтері бойынша Каспий өңірінің ... ... ... ... ... келуде, өйткені мұнда Тенгиз,
Королдік, Қашаған және ... кен ... ... ... ... ... 1985 жылы ... болғандай, үлкен көлемді мұнай өнімінің
төгілуі нәтижесінде санаулы айлардан кейін теңіздің жойлуына әкеп ... ... ... оның ... ... ... ... Соның ішінде ең көп көзге түсетіні бұл ... ... ... ... табылады. Осыған байланысты тіпті ... ... ... ... ... ... ... болатын. Бұған
қарамастан бұл балықтардың түрі жылдан жылға азаюда. Егер 80-ші жылдардың
ортасында СССР кезінде Каспийде осы ... ... 25 мың т ... ... жылы ... ... жағалауындағы мемлекеттердің барлық өнімі 764 т
дейін азайды. Соның ішінде балықты браконьерлік жолмен аулауын қоспағандағы
өнімі алынған. 2003 жылы ... ... ... ... ... ... Бұл ... тек қана үздіксіз аулауға байланысты ғана ... ... ... ... ... кен орындарында әр түрлі
сейсмобарлау жұмысын жүргізуімен ... ... ... ... килька
балығының өзіне аулау кеміп келеді. Астрахань ... 1998 ... ... ... оны ... 5 есеге азайды. Кильканың жойылуы оның қорек ететін
планктондарының ... ... ... Ал егер ... балығы
жойылатын болса, онда бұл Каспийдің бүкіл экосистемасын өзгертеді. ... ең ... ... ... жататын балықтарының және каспий
итбалықтарының ... ... ... ... Негізінде каспий
итбалықтарының кемуі тек қана кильканың санына ... ... ... ... ... ... ... жылдары аралығында
итбалықтардың көп ... ... ... ... Жағажайға мұндай
лақтырулардың шыңы 2000 жылы болды. Сол кезде ... 30 ... ... Бұлардың өлімінің басты себебі мұнай мен түрлі пестицид заттардың
нәтижесінен болған ... ... ... ... ... ... өңірінде халықаралық табиғатты қорғау
ұйымының ... ... ... ... (КЭБ) ... ... ... – Каспийді құтқаруға бағытталған Каспий жағалау
мемлекеттерінің және халықаралық ұйымдардың күштерін жұмылдыру.
1921 және 1940 ... ... ... шарт ... ... ... ішкі су көзі, шетелдік кемелерге жабық және белгілі бір үшінші
елдердің оның өнімдерін өндіру үшін тиым салынған ... ... ... бұл екі ... тек қана ... ... жағалауының 11-шақырымдық
аймағын құрайды, ал акваторияның қалған бөлігі басқа елдердің қолдануына
ашық болды. ... ... ... бөлінуіне байланысты бұл
жасасқан шартта тек қана Иран мен ... ... ... ... және ол жай ғана ... қорғаудың бір әдісі еді. Қазіргі
уақытта осы Каспий өңірінің жағалау мемлекеттері екеу емес бес ... жаңа ... шарт ... дейін ескісі өз күшін жоймайды.
Қазірдің өзінде көріп ... осы ... ... ... бұл ... ... ... Оған мысал бола
алатын Каспийдің солтүстік территориясында ... мен ... ... ... ... Бұл өңір СССР ... ... тұқымдас балықтарының
қорғауға алынған аймағы болып табылады. Бір ... ... ... ... ... өз ... ... бөлік қылғысы келді.
Егер осы мемлекеттер қазір бұл ойды ... ... ... онда әр ... ... не істегісі келсе, соны істеп, соның нәтижесінде Каспийдің
экологиялық ... одан ... ... ... ... ... ... жаққа бет бұрды. 2002 жылдың күзінде Ресейдің
белсенділігімен Қазақстан, Ресей және Әзірбайжан мемлекет аралық келісім
жасады, яғни олар ... ... ... бөлуге келісті, алайда теңіз
акваториясы бәріне ортақ ... ... Егер Иран ... ... ... бөлу туралы талабын орындағанда, онда теңіз баяғыда тұйқталған
теңіз көзі болар еді. Тұйықталған ... көзі ... ... көлденең
ортасынан бөлінген ... ... ... ... ал ... ... шекарасының ар жағындағы бөлігі ортақ
болып табылады. Каспий акваториясын ортақ деп ... ... ... ... ... және сол ... кез-келген біреуі теңіз
ортасына зиян әкелетін әрекет ... ... ... ... бұл ... ... ... Каспий теңізі
ортасының табиғатын сақтап қалуға емес, ал ... мен газ ... ... ... ... ... ... аймақтың қоршаған ортасын қорғау туралы
халықаралық келісімдердің іске асуда ... ... ... ... ... Әзірбайжан, Қазақстан және Түркия мемлекеттері өз басынан
экономикалық кризисті ... ... ТНК ... ... ... қызығушылық білдірді. Басты экономикалық мәселелерін
шешу үшін олар ... ... ... ... ... ... ... Осы компаниялардың жұмыс жасаудағы заң бойынша қаралған
Каспий өңірінің қоршаған ортасын қорғау туралы ... ... ... ... ... ... басқа мұнай өндіргіш өңірлер,
мысалы, Солтүстік теңіз, Мексика шығанағы, Аляска ... ... ... ... іске аспауы, шетелдік инвесторлар істерін
толығымен өз еркінше қолдануға мүмкіндік беріп, одан бекер қызықтырды.
Енді біз ... ... ... екі ... ... мәселелерді
қарастырайық, бірақ соның біреуі мұнай ластануына тікелей болмағанымен,
әйтеуір жанама ... да ... Оның ... ... ... осыдан жарты ғасырдай қолданып келген ядролық жарылыстар болып
табылады. Мәліметтер бойынша 2003 жылдың ... ... ... ... 26,6 м-ге ... жетті. 2000 жылы 70-ші жылдармен салыстырғанда теңіз
деңгейі 205 м-ге көтерілді. Теңіздің бүкіл жағалауында өз ... ... ... алып бара ... ... ... деңгейі жыл сайын 40см-ге көтерілуде. Бұл
теңіздегі бұрғылау платформаларының апатына, сонымен қатар аз ... ... ... ... әкеп ... Бұл, ... ... Куриндік және ... ... ... ... ... ... тек қана ... Әзірбайжан секторында
мұндай скважина апаттарының 119 белгілі.
Каспийдің Қазақстанға қатысты солтүстік бөлігінде ... ... ... ... өндіру орындарының бұрғылау толқынының
тереңдеуі нәтижесінде (қазір оның тереңдігі 50 ... ... бату ... ... ... ... тұрақсыздықтың артуына байланысты ... ... Бұл, ең ... инженерлік құрылғылар мен терең
скважиналарға өз ... ... 2003 жылы ... дәл осы ... ... кен ... ... бұрғылау скважиналардың
орнынан аутқуынан үлкен апат болды.
Каспийдің экологиясына үлкен зардап әкелген бұл теңіздің солтүстік
бөлігінде ... ... ... ... ... ... Астрахань облысында 1980-1984 жылдар аралығында 15 жарылыс, ал
Қазақстанның Гурьев (қазір Атырау) облысында 22 ... ... ... жарылыстар Каспийдің солтүстігіндегі басқа өңірлерінде де жүргізілді.
Мысалы, Қазақстандағы Мангышлак түбегінде орналасқан Қалмақияда. Мүмкін осы
қуатты ... ... ... ... ... ... ... су асты артезиандық су тасқындарына әкелді.
Орынбор мұнайгазконденсат орнында да бірнеше ядролық жарылыстар
өткізілді. Олар бұл ... ... ... ... тексеріп, тіпті
анализ жүргізген де жоқ. Кен ... ... ... және ... жер асты ... құру мақсатында өткізілген ядролық
жарылыстар ішпласталық қысымының төмендеуіне, газ шығарушы ... алып ... ... ... жас ... кен орны газ ... ... тұр. Орынбор кен орнындағы газ өндіру 1971 ... 1979 ... ... кен ... ... ... жоғарылай
бастады, ал содан кейін жыл сайын жаңа ... ... ... бастады. 1979 жылы газ өңдеу ең жоғарғы деңгейге ... – 48,7 ... ХХ ... 90-шы жылдарына таман газ өндірісі 2 есе ... ... ... бұл кен орны ... ... ... ... құруға мәжбүр болды. Газ скважиналарын жыл сайын су алу
оларды пайдаланудан шығарғанына қарамастан тау ... ... ... жер асты ... ағыны болып табылады. Бұл ағындар табиғи
жолмен қалыптасқан ... ... ... жер асты ... ... су тасқыш жиегін ұстап тұрады және суармалы жер жылуымен
қамтамасыз ... біз ... ... ... ... ... ... Қорытындылайтын болсақ, егер де бұл аймаққа дұрыс назар
аудармасақ, болашақта Каспий теңізі жер бетінен мүлдем ... кету ... тұр. Оның ... ... үшін ... ... мен
компаниялардың өздері жай тазарту әрекеттері түкке де ... ... осы ... ... шешу үшін бір ... жұмылуымыз
қажет.
3 ЖАРЫЛЫСТАР НӘТИЖЕСІ
Советтік дәуірде радиодан Жаңа Жерде (Новая Земля) ... ... ... ... ... ... ... әрдайым
бұның халықтың игілігіне жасалып жатқанын қосып айтатын еді. Ал нақты ... ... ... ... ... ... ... әдетте
қозғалмайтын.
Маңғыстау облысында Үстірт платосында 1969 және 1970 жылдары үш
жерасты ядролық ... ... Ол ... бұл ... ... ... ... құру қажеттілігімен түсіндірілген. Халық тұрмайтын шөл далада
сол сулы жерлердің ... ... және ... ... климатында
оларда қайдан су пайда болатынын ешкім ашып ... ... ... 20 метр және диаметрі 300 метр ... ... ойыс ... ... жарылыстар орындарында мүмкін емесжоғары
радиоактивті фон ... ... ... отыз үш жыл бойы ... ... ... сонда да ешқандай зерттеулер ... жоқ. ... ... тек ... ... ... ... жөнінде ескерту
жазылған белгілер іліп қоюмен ғана шектелді. Бұл қоршаулар ... жоқ, ... ... аударғызды – шопандар дуалды қой үшін ашық
қора ретінде қолданды.
Міне, көптен күткен зерттеулер ... ғана ... ... мен оның ... ... учаскілерін Курчатов қаласының ұлттық
ядролық орталығының мамандары тексерді. Топырақ, су, сонымен қатар ... ... ... ... үшін алынды. Радиоактивті қауіпсіздік пен
экология институтының ақпаратты-аналитикалық бөлімінің ... ... ... ... ... зерттеліп жатқан үш аймақта
радионуклидтер анықталды. Радиоактивті бүлінудің ... ... ... ... 30 метр болатындай радиоактивті ластанудың кішігірім дағы
кезінде жер астына ядролық заряд енгізілген скважинаның дәлме-дәл үстінде
орналасқан. ... ... доза ... сағатына 60 микрорентгенге дейін
жетеді – ал бұл фонның қалыпты ... төрт есе ... ... ... мен ... бұл ... үш айдан астам уақыт болуы аса қауіпті.
6-Т скважинасына таяу орналасқан екінші ... ... ... ... 30 ... ... Бірақ скважинаның дәл басында
бұл шама сағатына 1,5 мың микрорентгенге дейін ... ... ... ... ... ... да, осы аймақтарда болатын
жергілікті тұрғындар ... ... ... орын ауыстыру
мүмкіндігінен көреді. Сважина үстіндегі ... жері ... ... ... ... ... ... таралуы мүмкін.
Мамандар айтуы бойынша, ... ... ... ... ... екінші ретті ластанудың анық қауіп-қатері бар,
сондықтан осы учаскелердің рекультивациясын, яғни ... ... ... алып, көміп тастап, ал 6-Т скважинасының бастауын ... ... ... ... ... өте негізделген. Облыстың радиологикалық бақылауы
жүргізілу кезінде Ақтау қаласы территориясы мен жақын ... ... ... ... көздерін мұнда адамдардың жеткізгені
анықталды, және де ең қатты радиоактивті ... ... кен ... ... құбырлар мен Маңғыстау химиялық кешенінің қалдықтарынан
ұрланған жабдықтар бөліктері шығарады. Металды ... ... ... да, бұрғылар құбырларын өз саяжайларында пайдаланылады.
Саяжайларда құрылған осы сияқты кейбір «бұйымдар» сағатына 1,5 ... ... ...... ... ауданындағы скважинадағыдай.
Бұл радиоактивті сәуле шығару көздерін ... ... ... ... ... ... ... ойламаған жағдайлар болады. Мысалы,
осындай оқиға ... ... ... сағатына 700 миллирентген
сәуленетін тоттанбайтын метал қағазы табылды. Оның ... ... және ... ... оны алып ... туралы ескертті. Бірақ
мамандар келгенде жаңағы радиоактивті металдан оның фоны ғана ... ... бар да, ал ... жоқ. ... ... ... иесі оны
үйдің жарына қадап, оның үстінен кілем іліп қойған. Радиоактивті болса да,
өз дүниесімен қоштасқысы келмеген ... ... ... жетістіктердің қауырт өсуі зияды
өнеркәсіп қалдықтарын көбейтіп, ... ... ... және ондағы
тіршілікке орасан зор зиян келтіре бастады. Өндірістік кәсіпорындардың улы
қалдықтарынан қоршаған сулы ортаны ... және ... ... пайдалану
қазіргі ғылым мен техниканың кезек күттірмес проблемасына айналып отыр.
Көбінесе өндірістік улы ... көп ... ... және ... ... ... ... сулар құрайды. Мұнай мен газ конденсатын
өндіру және өңдеу кезінде ... ... ... ... ... ... таза процестерді игеру және қалдықтарды азайту, ... ... ... ... ... ... мұнай және оның
өнімдерімен ластанбауын қадағалау және т.б. болып табылады. ... ... ... ... ... проблемасын шешуде, соның
ішінде өндірістік ағынды сулардың су қоймаларына тазартылып ... ... озық ... ... ... ... өнеркәсібінің
алдында тұрған міндеттері мыналар:
- Қалдықсыз және аз қалдықты жаңа технологиялық процестерді ... ... ... ... ... ... жаңа
конструкциясын және экономикалық жағынан өнімділігі жоғары
әдістерін ... ... ... ... ... ... мен ... қайтадан пайдаға
асыру;
- Суды тұтынуды бөлінуді қысқарту мақсатында технологиялық қондырғыны
жетілдіру:
Мұнай еліміздің экономикасындағы үлес ... ... баға ... ... энергия көзі, түрлі жанар, жағар май алу мен ... ... ... ... ... ... ... бірге суға
төгілген мұнайдың аз мөлшерінің өзі су өсімдіктерінде ... ... газ ... ... су жануарларының ағзасында ... ... ... ... ... зақымдайды. Біртіндеп
судағы тіршілікті жоя бастайды.
Сондықтан мұнай кенін зиян салмайтындай жинап, ел игілігіне ... ... ... ... ... ... ... «Экология и устойчивое развитие» газета, 10.2005;
2. «Егемен Қазақстан» газеті, 14 ... ... ... ... журнал, 08.2004;
4. Акбасова А.Ж.,Санкова Т.Ә., «Экология», Алматы, 2003;
5. «Экология пәні бойынша» СПОӘК, ҚазҰТУ, Алматы,2005.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану құқығы136 бет
Каспий теңізі. Казақстанның батыс өңірінде қалыптасқан экономикалық жөне экологиялық жағдай.4 бет
Каспий өңірінің флорасы мен фаунасы12 бет
Каспий өңірінің экологиялық ахуалы41 бет
Каспий өңірінің экологиялық проблемалары.Жаңа Өзен кен орының топырақтарының мұнаймен ластануы19 бет
«ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ-ның 2007 жылы қаңтар-қыркүйек айларында атқарған жұмысының қорытындысы34 бет
Бөкей Ордасы 4 бет
Доссор 100 жыл4 бет
Еліміздің экологиялық проблемалары11 бет
Маңғыстау өлкесінің экологиялық проблемалары15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь