Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің жалпы мінездемесі, құқықтық негіздері, құрылу ерекшеліктері

Банктің мәнін ашпас бұрын, алдымен оның осы заманғы ұғымын қарастырып көрелік. Банк істерінен хабары жоқ адам оны тек ақшаны сақтаудың орны деп жаңсақ әрі үстірт ойлап қалуы мүмкін. Банк қызметтері әр түрлі. Сондықтан да адамдардың банк туралы түсініктері де әр қилы.
Кейбіреулері оны мекеме, енді біреулері оны ұйым, үшінші біреулер оны экономикалық басқарудың органы деп санаса, ал тағы біреулері оған делдалдық ұйым ретінде қарайды және т.б. Банктің мұндай анықтамаларын оқулықтар мен ғылыми әдебиеттерден, кезеңдік баспасөзден, тіпті заң, ереже, нұсқау секілді ресми құжаттардан да кездестіруге болады.
Негізінде, банктің мазмұнын түсіну үшін, алдымен оның халық шаруашылығының басқа бөлімшелерінен елеулі оқшаулану-шылығын көрсететін қандай қасиеттері бар деген сауалға жауап беру керек.
Жоғарыда келтірілген пікірлердің бәрін және банк жүйесінің атқаратын қызметтерін жан-жақты талдау негізінде, осы заманның белгілі экономисі, Ресей Академигі О.И.Лаврушин банк жөнінде былай деп жазыпты: «Банк ақшалай, несиелік және қолма-қол немесе қолма-қол ақшасыз, есеп айырысу операцияларының жиынтығын бір орталыққа шоғырландырған ақша шаруашы-лығының даму сатысы. Банк, басқа материалдық өндірістің өнімдерінен өзгеше өнім шығкаратын айрықша кәсіпорын. Ол тек тауар емес, ерекше тауар-ақша және есеп айрысудың құралдарын шығарады».
Қорытындылай келіп, О.И.Лаврушин: «Сонымен, банк-ақша, несие институты, барлық қолма-қол және қолма-қол ақшасыз нысанда жүзеге асырылатын төлем айналымының реттеушісі»-
дейді (1)
Сонымен 70 жыл бойы КСРО-ның банк жүйесінде, оның ішінде Қазақстанда қатаң түрде орталықтандыру мен шоғырландыру, әкімшілік әдістері кеңірек орын алды. Сол уақыттардан қалыптасып келген ақша-несие қатынастары жаңадан туындай бастаған нарықтық қатынастарға сәйкес келмеді. Сөйтіп, утопиялық, идеологиялық тұжырым негізінде монобанктік жүйе қалыптасып, мұнда мемлекеттік банк барлық несиелік жүйені өзіне бағындырып және бәсекелестік элементтерін өзіреттеп отырады.
1989 жылдан бастап елімізде алғашқы коммерциялық банктер,
1. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк мекемелері» Алматы, Юрист, 2003 жыл (негізгі заң актілері)

2. М.Н.Хамитов «Банк ісі» лекциялар курсы, Алматы, Экономика, 2003 жыл

3. С.Б.Мақш «Коммерциялық банктер операциялары» Алматы, Қазақ университеті, 2002 жыл

4. С.Б.Мақш «Коммерциялық банктер операциялары» Алматы, ИздатМаркет, 2004 жыл

5. М.С.Саниев «Ақша, несие, банктер» Алматы, Алматы экономика және статистика институты, 2001 жыл

6. Ғ.С.Сейітқасымов «Ақша, несие, банктер» Алматы, Экономика, 2005 жыл

7. «Банк ісі» оқылым, М., «Қаржы және Статистика», 1998 жыл

8. В.Крылова «Экономикалық теория», Алматы, Аркаим, 2003ж
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ТАҚЫРЫБЫ: Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің жалпы
мінездемесі, ... ... ... ерекшеліктері
ТЕКСЕРГЕН:
ОРЫНДАҒАН:
Банктің мәнін ашпас бұрын, алдымен оның осы заманғы ұғымын
қарастырып ... Банк ... ... жоқ адам оны тек ақшаны сақтаудың
орны деп жаңсақ әрі ... ... ... ... Банк ... әр ... да адамдардың банк туралы түсініктері де әр қилы.
Кейбіреулері оны мекеме, енді біреулері оны ... ... ... ... басқарудың органы деп санаса, ал тағы біреулері оған
делдалдық ұйым ретінде ... және т.б. ... ... ... мен ... әдебиеттерден, кезеңдік баспасөзден, тіпті заң,
ереже, нұсқау секілді ресми құжаттардан да ... ... ... ... ... ... ... оның халық
шаруашылығының басқа бөлімшелерінен ... ... ... ... бар ... ... ... беру керек.
Жоғарыда келтірілген пікірлердің бәрін және банк ... ... ... ... ... осы ... ... Ресей Академигі О.И.Лаврушин банк жөнінде былай деп ... ... ... және ... ... қолма-қол ақшасыз, есеп
айырысу операцияларының жиынтығын бір ... ... ақша ... даму сатысы. Банк, басқа материалдық өндірістің өнімдерінен өзгеше
өнім шығкаратын айрықша ... Ол тек ... ... ... ... есеп ... құралдарын шығарады».
Қорытындылай келіп, О.И.Лаврушин: «Сонымен, банк-ақша, ... ... ... және қолма-қол ақшасыз нысанда ... ... ... ... ... 70 жыл бойы ... банк жүйесінде, оның ішінде Қазақстанда
қатаң түрде орталықтандыру мен шоғырландыру, әкімшілік әдістері кеңірек
орын ... Сол ... ... ... ақша-несие қатынастары жаңадан
туындай бастаған нарықтық қатынастарға ... ... ... утопиялық,
идеологиялық тұжырым негізінде ... жүйе ... ... банк ... несиелік жүйені өзіне бағындырып және бәсекелестік
элементтерін өзіреттеп отырады.
1989 жылдан бастап елімізде ... ... ... және жеке ... ... жұмыс істеді.
(1) «Банк ісі», М. «Қаржы және Статистика», 1998 жыл, 15 және 17 ... жылы ... ... ... ... Интерин-вестбанк,
Крамдсбанк және т.б. болатын.
1990 жылы Қазақстан Республикасы өз егемендігін жариялағаннан бастап
нарықтық қатынастардың талаптарына сай ... ... банк ... ... жасады.
1990 жылы желтоқсан айында қабылданған «ҚазКРО-ға банктер және банктік
қызмет туралы» алғашқы Заң Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы жұмыс жасап отырған ... ... үш ... ... ... кезең. 1988-1991 жж. мемлекеттік салалық ... ... бір ... ... сол банктердің ... беру ... ... ... ... коммерциялық банктер
қатарын құру; КСРО Мемлекеттік банкіне ... ... ... ... байланысты бастапқы қадамдар жасау кезеңі.
ІІ кезең. 1992-1993 жж.-рнубль аймағында бола отырып, ҚР ... ... ... ... ... ... ... кірісу,
коммерциялық банктердің экстенсивті түрде қалыптасуы және дамуы, ... ... ... ... ... ... 1993 ... қараша айынан осы уақытқа дейінгі, яғни
айналысқа Ұлттық валютаның енгізілуіне ... ... ... ... аясының қызмет етуіне толық жауапкершілік алу, бюджет және банктермен
қарым-қатынас орнатудың классикалық ... ... ... ... ... нығайту кезеңін білдіреді.
1995 жылғы банктік реформалауға дейінгі жұмыс жасаған банктік ... ... де ... ... ... келесі реформаны қажет етті.
Бұл реформалар Ұлттық банктің 1996-1998 жылдарға арналған Қазақстан
Республикасының банк ... ... ... ... ... 1995 жылғы реформалау нәтижесінде қолданған
шаралары қаржылық және экономикалық тұрақтылыққа қол жеткізді.
Қазақстан Республикасындағы ... ... өз ... ... 30 ... қабылданған «ҚР Ұлттық банкі» және 1995 жылдың 31
тамызында қабылданған «Қазақстан ... ... және ... туралы» Қазақстан Республика заңдарын басшылыққа ... ... ... және ... банктер
болып бөлінеді. Ақшаны айналымға шығарып және оны қайтарып алуға дара
құқығы бар, ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Басқа банктердің барлығы, Қазақстан жағдайында, екінші деңгейлі
банктер болып есептеледі, негізінде ... бәрі де ... ... ... екінші дәрежелі банктер мамандандырылған және әмбебап
банктер болып бөлінеді.
Қазақстанда жұмыс істеп жүрген банктердің, Қазақстан Республикасының
Ұлттық банкісінен басқасының ... ... ... банктер болып
есептеледі. Олардың қызметтерінің заңды негізі, ... ... 1995 жылы 31 ... ... № 2443, ... күші бар
«Қазақстан Респуб-ликасындағы банктер және банк қызметтері ... ... ... бұл ... ашық және ... акцио-нерлік
қоғам болып қалыптасты.
Коммерциялық банктер банктік жүйенің екінші деңгейін ... ... ... ... ... ... және жеке ... кең
көлемде банктік операциялар мен қаржылық қызметтерді жүзеге асырады.
Аталмыш заңға ... ... ... ... ... ... ... табылады. Олардың бәрі, меншіктігіне қарамастан, ... ... ... ... ... мақсаты-пайда табу.
Екінші дәрежелі банктерге, заңды түрде, басқа Заңды және ... ... бос ... ... ... өз ... өз
қаражатына, қайтарымдық, мерзімділік және төлемдік жағдайларда орналастыру
және де ... ... мен есеп ... тағы ... да ... құқық берілген.
Сөйтіп, басқа елдердегідей, Қазақстанда да екінші дәрежелі банктер,
бір жағынан, шаруашылық ... ... жеке ... ... қаржыларын жұмылдырып, оларға пайда табуға мүмкіншілік жасайды, екінші
жағынан, жұмылдырылған қаржыны басқа ... ... ... тұлғаларға қосымша қаржыға қажеттігін жабуға береді. ... ... өз ... де ... ... ... берілген қаржы үшін
тиісті өсім алады. Объективтік процесс ... ... ... экономикалық негізі болып, қарызға беретін ... және ... әсер ... ақшалай қаржылардың қозғалысы
болып табылады.
Екінші дәрежелі банктер, Қазақстан Республикасының аумағында және
оның сыртында, өздерінің бөлімшелерін, еншілес ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының конституциясымен, басқа да
заңдармен және де олардың ... ... ... ... ... ... ... жөнінде шығаратын нормативтік, құқықтық
актілермен ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы банктің берген лицензиясы негізінде қызмет етеді.
Лицензияның өзіндік стандартты формасы бар және онда ... ... ... түрі ... ... берілетінлицензияның
дамыған шет елдерден айырмашылығы әмбебаптығы болып табылады.
Қазақстан республикасындағы банк ... ... ... ... ... мысалға, инвестициялық-ипотекалық
қызметтерді жүзеге асырады және т.б. ... ... ... ... да ... ... толық құқылы.
Банктік операцияларды жүзеге асыруға алатын лицезиядан басқа
Қазақстан Респуьликасы ... ... ... операцияларды жүзеге
асыруға бас лицензия алады. Бас валюталық лицензия оларға өз ... ... үшін ... ... ... қатарымен корреспонденттік
қатынастар орнатуға, сондай-ақ дамыған шет елдерде өз ... ... ... ... ... қатар, Қазақстандық ... ... ... операциялардыжүзеге асыру үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық
банкі лицензия береді.
1995 ... 31 ... ... ... Республикасындағы
банктер және банктік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының заңына сәйкес
Қазақстан ... ... ашу ... оның ... ... үш кезеңнен тұрады:
1. Банк ашуға Ұлттық банктен рұқсат алу;
2. Әділет Министрлігінде мемлекеттік тіркеуден ... Банк ... ... ... ... ... алу.
Аталған заңға сәйкес банкті заңды және жеке тұлға ашуға құқылы.
Бірінші кезеңде, банк ... ... ... банк ашу үшін ... ... ... және оған қоса ... құжаттарды тапсырады:
1. Рұқсат алу үшін беретін өтініш;
2. Құрылтайшылық шарт;
3. Банктің жарғысы;
4. Банк жарғысын қабылдау және банк органын сайлау ... ... ... ... ... ... ... екі есептік жылдағы бухгалтерлік балансы;
7. Құрылтайшылардың қаржылық жағдайлары туралы аудиторлық қорытынды;
8. Егер бір немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... ол ... тиісті мемлекеттік
немесе қадағалау органынан жазбаша келісімі;
9. Егер банк операцияларының жекеленген түрлерін жүзеге ... ұйым ... ... ... онда оның ... ... ... соңғы
есептік мерзімге жасалған бухгалтерлік балансы, ұйымның қаржылық ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар туралы
мәліметтер, оның ішінде банк ... мен бас ... ... кемінде-үш жыл, ал олардың орынбасарларының кемінде екі жыл,
банк ... ... ... мен бас бухгалтердің кемінде-бір
жылдық еңбек ... ... және ... ... ... ... толық ұйымдастырылу құрылымы;
12. Жаңадан құрылатын банктің ішкі аудит қызметі туралы ... ... ... ... несиелік комитеті туралы ережесі;
14. Жаңадан құрылатын банктің ... оның ... банк ... бағыттары мен ауқымы, қаржылық үш жылға арналған ... ... ... есебі, маркетинг жоспары, еңбек ресурстарын қалыптастыру
жоспары;
15. Тапсырылған ... ... ... ... туралы
құрылтайшылардың есебі;
16. Нотариалды түрде куәландырылған, құрылтайшылардың атынан өтініш беруге
құзіретінің барлығын растайтын құжаты;
17. Басқа банктің жарғылық ... ... ... мәліметтері.
Банк ашу үшін рұқсат алуға берілген ... үш ай әрі ... алты ... ... ... ... ... банк банк ашуға рұқсат алуға берілген өтініштердің есебін
жүргізеді.
Екінші кезеңде, жаңадан құрылатын банк ... банк ... ... ... бір ай ... ... министрлігінде мемлекеттік тіркеуге
алынады. Оған ... ... банк ... ... ... және ... банктің
келісімімен расталған құрылтайшылық құжаттарын тапсырады.
Үшінші кезең, банктік операцияларды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... алу үшін мемлекеттік ... ... ... бір ... ... ... ... тиіс:
18. Ұйымдастырушылық-техникалық шараларды орындау, оның ішінде Ұлттық
банктің нормативтік талаптарына сәйкес бөлімдерді және ... ... ... бар ... ... Жарияланған жарғылық капиталды төлеу.
Лицензия алуға берген өтінішпен бірге ... ... ... ... ... беруге тиіс. Өтінішті берген уақыттан
бастап, бір ай ішінде Ұлттық банк қарайды. Лицезияның ... ... онда ... ... ... ... ... көрсетіледі.
«Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметтері туралы»
Заңның 30 бабына сәйкес банк қызметтерінің қатарына ... ... ... және жеке тұлғалардың депозиттер қабылдау;
21. Банктерге және кейбір банктік операцияларды жүргізуге ... ... шот ... ... жүргізу;
22. Кассалық операциялар жүргізу: банкноттар мен монеттерді қабылдау, қайта
санау, айырбастау ауыстыру, сұрыптау, буу-түю және сақтау;
23. Ақша ауыстыру: Заңды және жеке ... ... ақша ... ... ... ... және жеке тұлғалардың қарыз
міндеттемелерін және вексельдерін есептеу;
25. Заңды және жеке ... оның ... ... ... ... ... ... есеп айырысу;
26. Клирингілік есеп айырысу операциялар: жинау, салыстыру, сұ-рыптау ,
төлемдерді ... ... ... ... алу және клирингіге
қатысушылардың таза жайғасымен анықтау;
27. Сенімгерлік операциялар: ... ... ... билік жасау;
28. Сейфтік операциялар: клиенттердің құнды қағаздар мен ... ... ... ... ... ... беру;
29. Банкноттар мен монеттердің, басқа да ... ... ... және ... ... елдердің валюталдарына ақша айырбастау бекеттерін ұйымдастыру.
Банктер аталған операцияларды Қазақстан Республикасының ... ... ... ... негізінде жүргізеді. Жоғарыда аталған
операциялардан басқа, екінші дәрежелі банктер, Қазақстан Республикасының
Ұлттық ... ... ... ... ... ... операцияларды
жүргізе алады:
31. депозиттік сертификаттар шығару;
32. кепілдеме операциялары: кепілгерлік беру, үшінші тұлғалардың атынан,
ақшалай нысанда орындалатын кепілдіктер мен ... ... ... ... ... Бұл ... жалдауға берген мүлкіне
меншіктік құқы, ... ... ... ... ... ... ... құнді қағазын шығару (акциядан басқа);
35. Факторингтік операциялар: тауарды сатып алушыдан, төлнбей қалу қаупін
өзіне қабылдап, ... ... ... ... ... ... тауарды сатып алушыдан ... ... ... ... аталған операциялар «Қазақстандағы банктер және банк қызметтері
туралы» деген түсінік ... ... ... ... ... ... ... «банкілік операциясы» деген дәстүрлі түсінікке сәйкес
келмейді.
Әдетте, банк ... ... ... ... ... ... несие операциясының нәтижесінде, несиегердің несиеге алған
сомасы оның есеп шотына түседі. Бұл ... ... ... ... ... ... да ... алушы, несиенің жәрдемімен өзінің
тауар жөнелтушісі мен жөнелтілген тауар үшін (болмаса орындалған жұмыс ... ... ... есеп ... ... бір субъектілерден
екінші субъектіге ауысады. Кассада қолма-қол ақшамен ... ... ... ... ... ... ... субъектінің кассасына
ауысады және керісінше, шаруашылықтың кассасынан банктің кассасына түседі.
Ақша аудару операциясында да ... ... ... ... ... ... ... т.б.
Мұндай ақшалай қаражаттың қозғалысы, мысалы, ... ... ... банктің аппаратының күшімен банкноттарды, монеттерді
кассаға жинағанда, ақшалай қаражаттың көлемі азаймайды да, көбеймейді ... де ... ... да оларға меншіктік өзгермейді. ... ... ... ... қызметтерінен өзгеше деп түсіну
керек және оларды бөлек қарау керек.
Жалпы коммерциялық банктерді мынандай белгілеріне ... ... ... ... Мемлекеттік;
• Акционерлік;
• Жеке;
• Аралас.
Операциялардың түрлеріне қарай:
• әмбебап, яғни ... ... ... ... және кең ... ... ... банктер;
• маманданған, яғни бір ғана салаға қызмет көрсететін банктер;
Аумақтық белгісіне қарай:
• халықаралық;
• ұлттық;
• аймақтық
Салалық белгісіне қарай:
... ... ... ... ауылшаруашылық банктері;
• құрылыс банктері;
• басқа да.
Филиалдар санына қарай:
• Филиалсыз;
• Көп ... ... ... ... банк ... көр-
сеткенде туатын банктер арасындағы, немесе банк пен оның ... ... ... екі ... ... негізінде
реттелінеді.
"Қазақстан Республикасындағы банктер және қызметтері туралы" Заңнің
41-бабына ... ... ... ... ... ... ... қорғау және де елдің ақша-несие жүйесінің
тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында ... банк ... ... ... реттейді:
37. Екінші дәрежелі банктерге пруденциялық (экономикалық) нормативтер басқа
да ... ... ... ... ... мен ... оның
ішінде резервтік талаптарды, күмәнді және үмітсіз қарыздарға қарсы
қоятын, мәжбүрлі шығындарды бекітуі;
38. ... ... ... үшін, міндетті түрде орындалуға тиісті
нормативтік, құқықтық ... ... ... дәрежелі банктердің жұмысын инспекциялау және оның нәтижесінде,
банктің ... ... ... ... ұсыныстар енгізу,
немесе ықпалын тигізетін шаралар қолдану, ең ... ... ... ... ... банктер, бастапқыда мәлімдеуші
акцияны шығарып сатуға құқысыз, яғни жабық акционерлік ... ... ... ... өтуі үшін, Ұлттық банкпен банктік
операцияларды ... ... ... қағазын алғаннан кейін бір жыл бойына
Ұлттық банк ... ... ... нормативтерді және басқада
жоғарыда көрсетілген міндеттерді орндаған жағдайда ғана сатуға болады.
Нарықтың ... ... ... дәрежелі банктердің барлық
операцияларын үш негізгі топқа бөлуге болады:
Пассивтік операциялар (қаржы жұмылдыру);
Активтік операциялар ... ... ... ... және ... да ... ... Бұл операциялардың басқы мақсаты, банктің
ресурстарын ... және оны ... ... операциялардың банктің өзінің, несиелік мекеме ретінде жұмыс
жасауы үшін төтенше маңызы бар. Пассивтік операциялардың қатарына ... «ҚР ... және банк ... ... ҚР Президентінің заң күші бар
жарлығы 31.08.1995 жыл, 12 бап
43. Заңды және жеке тұлғалардың есеп немесе ағым ... ... ... ... ... ... алу
45. Заңды және жеке тұлғалардың қаржыларын, мерзімді салымға жұмылдыру;
46. Құнды ... ... ... ... Орталық (Ұлттық) банктен орталықтандырылған несие алу т.б.
Банктің меншікті капиталы ... ... ... ... ... ... кіріс жарнасынан құралады. Олар ... ... ... ... арналған. Сондықтан оны, кейде
акционерлік капитал деп те атайды. Жаңадан ашылатын банктер үшін, ... ... 1997 жыл 5 ... №412 ... ... капталдың төменгі шегі 300,0 тмиллион теңге. Оның ... ... ... кем ... 50% ... ... Бұл ... орындамаған күнде,
ұлттық банк есепке отыруға өзінің тұжырымын бермейді.
Қазақстан Республикасының заңдарының бір ... мен ... ағын ... ... ... ... керек деген талап (аталмыш Заңның 16 ... 2 ... ... ... меншікті капиталы тек ақшалай емес, басқа да материалдық
және ... емес ... мен ... ... ... ... де
төленуі мүмкін. Мысалы, кезінде Ресейлік банктердің меншікті капиталының
70%-ке дейінгісі материалдық активтер болды. ... мұны ... ... ... болмайды. Өйткені, банктің меншікті капиталын, несие ... ... ... ... азаяды. Сондықтан Ресейдің Орталық
банкісінің 1994 жылы ... ... ... ... банктің
меншікті капиталының 10,0%-ке дейінгі бөлігі материалдық емес активпен
құрылуы мүмкін.
Банктің меншікті капиталының әрі қарай ... ... таза ... ... ... ... акция шығарып, оны орналастыруменіске
асырылады. Бангктің меншікті капиталын ... тағы бір ... оның ... ... ... пайдасы
Банктің ресурстарының құрамында меншікті капиталдың үлесі онша көп
емес-10-12%-тің шегінде, 88-90%-ті ... ... ... ... пассивтік операциясының қандай маңызы бар ... тағы ... ... резервтің ішінде елеулі орын алатындар депозиттік
ресурстар. Олар мерзімді және талап етілмелі ... ... ... бұл екі ... ... ... бар. Оның ... депозит белгіленген мерзімге салынады. Сол ... ... ... иесіне банктен ол депозитті алу өте ... Онда ол көп ... ... ... бұл қаржыны мерзімі өткенге дейін ешбір қауіпсіз
активтік операцияларға пайдалана алады.
Ал, талап етілмелі ... олай ... ... ... ... кез келген уақытта қаржысын ... ... ... талап ету
мүмкін. Сондықтан банк, қаржысын сұрап келген депозиттердің талабын орындау
үшін, талап етілмелі ... ... ... бос ... ... құру ... де ... ерекшеленеді. Егер мерзімді
депозит банкіге табыс табу үшін, арнаулы шарт жасалып ... ... ... депозит, банктегі есеп немесе ағымдағы және басқа да арнаулы
шоттарына бос ақша ... ... Бұл шот ... әдейі істейтін ісі
емес, шаруашылық жүргізуші субъектілердің бос ... ... ... ... ... ... ... операциялар. Бұл операциялардың көмегімен банктер ... ... ... табу үшін және де ... өтемпаздығын
қолдануды қамтамасыз ету үшін орна-ластырады.
Бұған жататындар:
48. Шаруашылық жүргізуші субъектілерге әр ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді несие беру;
49. Халыққа тұтынулық несие беру
50. Құнды қағаздар сатып алуға несие беру;
51. Лизингілік операцияларға несие беру;
52. Факторингілік ... ... ... ... банктерге несие беру
Көрсетілген активтік операциялардың ішіндегі ең бастысы қайтарымдық,
мерзімдік және ақылық негізінде несиелеу ... ... ... ... ... ... табатын табысы, барлық табыстың 80%-
інен асып кетеді. Соңғы жылдары несиенің дәстүрлі түрлерімен қатар көптеген
жаңа ... ... ... Олар ... үй ... ... ... несие,
сақтандыру қағазын кепілзатқа алып беретін несие, фермерлерге жер телімін
жақсартуға ... ... ... және ... ... ... беретін
несиелер. Сонымен қатар заңды тұлғаларға кәсіпкерлік ұйымдастыруға, басқа
фирмалардың активін сатып алуға кредит беретін ... ... ... ... ... ... болып бөлінеді:
54. Несиелеу операциясы
55. Есеп айырысу операциялары
56. Кассалық операциялары
57. Инвестициялық, қорлық операциялар
58. Кепілді операциялар
Несиелеу перациялары-қарызгерге қайтарымдылық, ... ... ... ... беру операциялары. Вексельді сатып алу немесе
вексельдерді кепілзатқа қабылдаумен байланысты ... ... ... ... ... ... ... операциялары-қаржыны клиенттің есеп шотына есептеу
немесе оны шоттан шығару, оның ішінде клиенттің ... ... ... ... ... қаржыны депозитке жұмылдырумен қатар несиелеу және есеп ... ... өте ... операциялары болып табылады.
Кассалық операциялар- қолма-қол ақша беру немесе оларды қабылдаумен
байланысты операциялар. ... ... бұл ... ... ... ... орналастыру және ... ... ... ... ... ... күрделі қаржы-сын құнды
қағаздарға салу және басқа құрамдармен бірігіп шаруашылық жүргізу ... ... ... ... Бұл ... ... ... банктер және банк қызметтері туралы» Заңның 8-бабына сәйкес,
Қазақстандағы банктерге ... табу ... ... шаруашылық-тардың негізгі
капиталына жарна салуға болмайды.
Кепілді ... ... ... ... ... ... ... бережағын өтеу операциялары.
Сонымен қатар, банктің активтік операциялары: қауіпкерлік дәрежесіне
қарай-қауіпті және қауіпті-бейтарап ... ... ... ... және екінші; пайдалық дәрежесіне қарай: пайда келтіруші және пайда
келтірмеуші операциялар болып та бөлінеді.
Активтік-Пассивтік ... ... ... ... ... комиссиялық операциялар;
60. Белгілі ақыға, ... ... ... ... Ішкі және ... есеп айырысумен байланысты есеп ... ... ... Бухгалтерлік және консультациялық қызметтер.
Осы операцияларды банктің көрсететін қызметтері деп атайды.
Коммерциялық банк қызметінің ... ... ... бар ... ... ... істеу. Коммерциялық банктер
өзінің ресурстары мен несие салымдарының арасын сандық ... етіп қана ... банк ... ... ... өзіндік ерекшелігіне сәйкестендіруге ұмытылу керек.
2. Банктердің өз қызмет нәтижесі үшін экономикалық тұрғыдан жауап беруін
ұйғаратын толық экономикалық ... ... ... ... ... байланысты нарықтық қатынастың
негізінде құрылады.
4. Коммерциялық банктің жұмысы тек ... ... ... банктердің функциялары:
1. Несиедегі делдалдық
2. Шаруашылықтарды қорлануға ынталандыру
2. Жекеленген дербес субъектілердің ... ... ... ... ... қағаздармен жүзеге асырылатын операцияларда делдал болу
Банктің басқару аппараттарының құрылымы, оның ... ... ... ... және дамытуды басқару мына бөлімдерді
қамтиды:
• Банктің коммерциялық қызметін ... және ... ... Клиенттің несиені өтеу қабілетін зерделеу және экономикалық талдау;
• Банктің коммерциялық қызметінің ... және ... ... ... және ... байланыс.
Депозиттік операцияларды басқару депозиттік операция бөлі-мінен
және қор бөлімінен тұрады
Несие ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді несиелермен несиелеу;
• Халықты несиелеу;
• Несиелеумен байланысты дәстүрлі емес банк операциялары.
Делдалдық және өзге ... ... мына ... ... Кепілдікті операциялар және сенімхаттар бойынша операциялар;
• Кассалық операциялар;
• Банктік қызмет көрсету;
• Құнды қағаздармен операциялар жүргізу.
Халықаралық банк ... ... ... ... ... ... бөлімінен, сондай-ақ халықаралық есеп айырысу
бөлімінен тұрады.
Есептік-операциялық басқару мына бөлімдерді қамтиды:
... ... ... Есеп ... ... ... мына бөлімдер кіреді:
• әкімшілік-шаруашылық;
• заңдық;
• кадр;
• ЭВМ-ді енгізу және пайдалану;
• Тексеру бөлімі.
Алайда, операцияларды және ... ... ... басқарудың орындалғанына қарамастан әрбір банк өзінің ... бар ... ... әрі өздеріне міндетті басқарудың нақты
блоктар жиынына ие болады. Бұлар:
1. Банк кеңесі
2. ... ... ... ... бойынша банк бөлімшесі
4. Коммерциялық қызмет мәселелері бойынша банктің бөлімшесі
Барлығын қорытындылау үшін, яғни банк дегеніміз-бұл ақшалай қаражатты
тарату және оларды өз ... ... ... төлету шартымен
орналастыру үшін құрылатын ұйым деп түсінуге болады.
Қазақстан Республикасының екінші дәрежелі банктерінің эконо-микалық
рөлі-ақшалай капитал ... ... ... ... оны ... жатқан экономика саласына беруді қам-тамасыз ету болып табылады
Қолданылған әдебиеттер:
1. «Қазақстан Республикасындағы ... және банк ... ... 2003 жыл (негізгі заң актілері)
2. М.Н.Хамитов «Банк ісі» лекциялар курсы, Алматы, Экономика, 2003 жыл
3. ... ... ... ... ... Қазақ
университеті, 2002 жыл
4. С.Б.Мақш «Коммерциялық банктер операциялары» Алматы, ... ... ... ... ... ... Алматы, Алматы экономика және
статистика институты, 2001 жыл
6. Ғ.С.Сейітқасымов «Ақша, несие, банктер» Алматы, Экономика, 2005 жыл
7. «Банк ісі» оқылым, М., «Қаржы және ... 1998 ... ... ... теория», Алматы, Аркаим, 2003ж
-----------------------
Банк жүйесі
Банк басқармасы
Несие комитеті
Ревизиялық ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің несиелік ресурстарын орналастыру тәжірибесін талдау ("АТФ" АҚ мысалында)47 бет
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет
Іскерлік дағды қалыптастыруға арналған тілдік құрылымдар6 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Акционерлік қоғам формасындағы ұйымның ресуртарын қолдануын бағалау87 бет
Ағылшын тілін оқыту технологиялары74 бет
Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану4 бет
Біріккен маркетингтік коммуникация жүйесі37 бет
Байланыс желілері және олардың классификациясы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь