Кешенді кәсіпкерлік лицензия шартының құқықтық сипаттамасы


Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Тегін: Антиплагиат
Көлемі: 58 бет
Таңдаулыға:
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ . . . 4
1 КЕШЕНДІ КӘСІПКЕРЛІК ЛИЦЕНЗИЯ ШАРТЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ СИПАТТАМАСЫ . . . 7
1. 1 Кешенді кәсіпкерлік лицензия шартының түсінігі, элементтері және ерекшеліктері . . . 7
1. 2 Кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты тараптарының құқықтары мен міндеттері . . . 16
2 КЕШЕНДІ КӘСІПКЕРЛІК ЛИЦЕНЗИЯ ШАРТЫН ЖАСАУ, ӨЗГЕРТУ ЖӘНЕ БҰЗУ . . . 37
2. 1 Кешенді кәсіпкерлік лицензия шартын жасау және орындау тәртібі . . . 37
2. 2 Кешенді кәсіпкерлік лицензия шартын өзгерту және бұзу тәртібінің ерекшеліктері . . . 45
3 КЕШЕНДІ КӘСІПКЕРЛІК ЛИЦЕНЗИЯ ШАРТЫ БОЙЫНША АЗАМАТТЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖАУАПКЕРШІЛІК . . . 50
ҚОРЫТЫНДЫ . . . 56
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ҚАЙНАР КӨЗДЕР ТІЗІМІ . . . 59
КІРІСПЕ
Қазіргі заманғы Қазақстан жағдайында франчайзингтік қатынастардың шынайы жай-күйі туралы айту оңай емес. Оның себептері алуан түрлі.
Қазақстанда өндірістік сектор аса қиындықпен дамуда. Соның салдарынан франчайзинг сірә, ең алдымен қызмет көрсету аясында белсенді қолданысқа ие болады. Өндірістің ұлғаюы және франчайзингті тиісінше қайта бөлу потенциалды түрде жоққа шығарылмайды. Басымды бағыттардың бірі ретінде ауылшаруашылық өндірісі бола алады, лицензиялық келісімдерді басқа да салалар үшін қолдану жоққа шығарылмайды.
Интеллектуалды меншікті импорттардың кәдімгі шектеулері болып республиканың өзіндегі интеллектуалдық нәтижелердің көлемі мен деңгейі табылуы мүмкін.
Әрине, батыс фирмаларының дамыған технологияларына қарсы тұру өте қиын. Сондықтан біздің экономика үшін интеллектуалды меншіктің ішкі нарығын қорғауға бағытталған белгілі бір пайдалану тиімсіз болатын бағыттар бойынша дайын интеллектуалдық нәтижелерді шеттен алу мүмкіндігін белсенді түрде пайдалану керек.
Экономиканың әрбір секторында әртүрлі технологиялардың бизнес жүргізу әдістерінің және т. б. қатар болуы мен бәсекелестігі орынды болары сөзсіз. Экономиканың белгілі бір стратегиялық салаларын қоспағанда, лицензиялық қатынастарға тікелей мемлекеттік араласуға жол берілмейтіндігін ескеру қажет. Яғни, франчайзингті реттеудің жанама әдістері туралы сөз болып отыр. Ал, жеке бизнес осы дамыған шарттық институттарға берілетін мүмкіндіктерді белсенді түрде пайдалана алады. Жарқын болашақта франчайзинг Қазақстан Республикасы кәсіпкерлерінің қатынастарында да кеңінен қолданылатын болады деген ойдамыз. Бұған заңнамалық шешім де әсер етуде. Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 24 маусыма қабылданған «Кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг) туралы» Заңында франчайзингтік қатынастарды мемлекеттік қолдауға қатысты жеке 2-тарау бар. Онда франчайзингтік қатынастарды мемлекеттік қолдаудың қағидалары мен шаралары анықталған.
Кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты рента, лизинг, мүлікті сенімгерлікпен басқару шарттарымен қатар жаңа шарттық институттарға жатады. Мүлікті сенімгерлікпен басқару шартына қарағанда, бұл ТМД елдері ғалымдарымен басқа да мамандармен жасап шығарылған құрылым емес, ал құқықтың англо-саксондық және континентальдық жүйелерінде тұрақты түрде қалыптасуға ие болған шарттық қатынастардың апробацияланған түрі. Сонымен бірге оның үш ғасырлық тарихы бар және ол өзінің өміршеңдігін толық дәлелдеді.
Франчайзинг шарты әртүрлі салаларда қолданылады. Патенттердің тауар белгілері мен интеллектуалдық меншіктің басқа да нысандарының иелері оларды басқа тұлғаларға лицензия бере отырып шетелдерде жиі пайдаланады. Яғни франчайзинг кең таралған халықаралық жеке құқықтық институттардың бірі болып табылады.
Біздің заңнамада «кешенді кәсіпкерлік лицензия» термині қолданылған, ол құқықтық қатынастардың осы тобын ажырату үшін заң шығарушылармен шартты түрде пайдаланылған. Бірақ әлемнің көптеген елдерінде франчайзинг термині пайдаланылатын болғандықтан, қазақстандық заң шығарушылар бұл терминді аталған бап атауындағы жақшаның ішінде атап өтіп, Қазақстан Республикасында кешенді кәсіпкерлік лицензия деп франчайзинг аталатындығын көрсетті. Осылайша әлемдік заңнамамен белгілі бір үндестік жасалады.
Сонымен бұл жүйенің әрекеті ғасырдың соңына дейін басылса да, көптеген адамдар осы жүйе арқылы байыды, ал алдыңғы кәсіпкерлер өтімді нарықтың кенет кеңеюі арқылы бәсекеге қабілеттілікті дамытудың тағы да бір жолын тапты.
Қазіргі кезде франчайзинг әр түрлі бизнестің түрлерінде пайдаланылады. Әсіресе ол келесі өнеркәсіп және қызмет көрсету саласында қарқынды түрде дамып жатыр:
- автомобильдік өнеркәсіп және автосервистің қызметкері;
- бизнесті ұйымдастыру және жүргізу бойынша көмек;
- құрылыс, үйлерді жөндеуге байланыстьы қызметтер;
- ағартуға байланысты қызмет көрсету;
- демалыс пен ойын-сауық;
- жедел қызмет көрсететін мейрамханалар, кофеханалар, дәмханалар және т. б.
- азық-түлік шатырлар, медициналық және косметикалық қызметтер;
- үй шаруашылығы саласындағы қызметтер;
- бөлшекті сауда және басқа да көптеген қызметтердің түрлері.
Сонымен франчайзингтің түсінігі әр түрлі және тіпті вариациялы айтылады. Оның былай айтылуы әр бөлек алынған мемлекеттің немесе белгілі халықаралық ұйымның экономикалық және құқықтық жүйелерінің ерекшелігімен байланысты.
Франчайзинг бойынша бір компания тәуелсіз адамға немесе компанияға компаниясының өнімін және қызметін сатуға құқық береді, ал ол осы өнімді немесе қызметтерді франчайзердің алдын ала бизнес жүргізу бойынша белгілейтін заңдарына және ережелеріне сәйкес сатуға міндеттенеді.
Осы ережелердің барлығын іске асырудың орнына франчайзи компанияның атын, абыройын, өнімі мен қызметін, маркетингтік технологияларын, сараптамасын және қолдау механизмдерін пайдалануға рұқсат алады. Осындай құқықтарды алу үшін франчайзи франчайзерге басттапқы жарнасын жасайды, ал содан кейін ай сайынғы жарнасын төлеп тұрады.
Франчайзинг жалға беру тәрізді. Өйткені франчайзи ешқашанда тауар таңбасының толық иесі болып табылмайды.
Зерттеудің мақсаты. Бұл дипломдық жобада азаматтық-құқықтық шарттардың бірі болып табылатын франчайзинг шартының ұғымы, франчайзинг шартын жасасудың өзекті мәселелері, шарт бойынша жауаптылық қарастырылады. Франчайзинг шартына түсінік беру, пәнін ашып көрсету және франчайзинг қатынастарының ерекшеліктерін айқындап шығару, оны қолдану процессінде туындайтын негізгі жағдайларды белгілеу осы дипломдық жобаның мақсаты болып табылады.
Алдымызға қойылған мақсатқа сүйене отырып мынандай міндеттерді қоямыз:
• Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасындағы франчайзинг қатынастырының құқықтық реттелуін қарастыру;
• Франчайзинг шартына түсініктеме бере отырып, тараптардың құқықтары мен міндеттерін ашып көрсету;
• Франчайзинг шартын жасау кезінде ескеру қажет болып табылатын ережелерді қарастыру;
- Франчайзинг шартының ерекшеліктерінің мазмұнын ашып қарастыру;
- Франчайзинг шарты бойынша туындайтын жауапкершілікті талдау.
Дипломдық жұмысты жазу барысында шетелдік және отандық ғалымдардың еңбегін пайдалана отырып, солардың ішінен, әсіресе, Сулейменов М. К., Басин Ю. Г., Сергеев А. П., Толстой Ю. К., Суханов Е. А., Жайлин Ғ. А., Хамзин Ұ. М., Брагинский М. И., Витрянский В. В. еңбектеріне сүйендім.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, негізгі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 КЕШЕНДІ КӘСІПКЕРЛІК ЛИЦЕНЗИЯ ШАРТЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1. 1 Кешенді кәсіпкерлік лицензия шартының түсінігі, элементтері және ерекшеліктері
Кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты рента, лизинг, мүлікті сенімгерлікпен басқару шарттарымен қатар жаңа шарттық институттарға жатады. Мүлікті сенімгерлікпен басқару шартына қарағанда, бұл ТМД елдері ғалымдарымен басқа да мамандармен жасап шығарылған құрылым емес, ал құқықтың англо-саксондық және континентальдық жүйелерінде тұрақты түрде қалыптасуға ие болған шарттық қатынастардың апробацияланған түрі. Сонымен бірге оның үш ғасырлық тарихы бар және ол өзінің өміршеңдігін толық дәлелдеді.
Франшиздік келісім деп - лицензиар белгілі бір іскерлік операцияларды (бизнесті) лицензиарға тиесілі атаумен жүргізуге және оның кәсіпкерлік қызметінің әдісін пайдалануға лицензия беретін шартты түсінеміз. Әдетте, франшиздік келісім лицензиарға рұқсат етілген іскерлік белсенділікке лицензияның әрекет ету мерзімі ішінде қатал бақылау жасау мүмкіндігін береді.
Бүгінгі күні франчайзинг біршама жаңа құбылыс болып табылса да, оның түбірі орта ғасырлармен байланысып жатыр. Орта ғасырдағы Англияда король шонжарларға әртүрлі құқықтар беріп отыратын. Мысалы билік талап ететін қызметтердің орнына белгілі бір аумақта салық жинауға мүмкіндік бар. Сондай-ақ азаматтарға базарларда тауарларды сатуға және жәрмеңкелерге қатысуға рұқсат (франшиза) берілетін. Сөйтіп өкімет баяғы заманда өзінің өкілдігінің бөлігін капиталдың немесе талап ететін қызметтердің орнына беріп отыратын.
Егер сауда тәжірибесін алатын болсақ, XVII ғасырда Лондонда бүгінгі күнгі франчайзинг жүйелеріне жекеше ұқсас саудалық гильдия жүйелері құрылған. XIX ғасырдың басында сол Ұлыбританияда «байланысқан үйлер» жүйесі енгізіліп, өкімет арнайы лицензиясы бойынша тұрақты аула иелеріне ғана спирт сусындарын сатуға құқық беріп тұратын. Бірақ сол кезде, көп иеленушілеріде тұрақты аулаларын ретке келтіруге және лицензияны төлеуге жеткілікті қаржысы болған жоқ.
Франчайзингтің нақ коммерциялық жүйелерін дамыту бойынша үлкен түрткі, басқа континентте - АҚШ-та франчайзинг Азаматтық соғыстан кейін «Зингер» тігін машинасын шығаратын американдық компаниясымен пайда болды. Үй шаруасындағы әйелдер жаңа механикалық жабдықты ықылассыз алатын, ал АҚШ-тың үлкен аумағында өзіндік сатушылар жүйесін жасау үшін күрделі шығын қажет болатын. Сол кезде компанияның иесі тігін машиналарын сатуға және сол тауар бойынша қызмет көрсету құқығын белгілеу арқылы сол аумақта тәуелсіз сатушыларға сата бастады. Сөйтіп соңғылар машина үшін 60 доллардан төлеп, 125 долларға сататын.
Біздің заңнамада «кешенді кәсіпкерлік лицензия» термині қолданылған, ол құқықтық қатынастардың осы тобын ажырату үшін заң шығарушылармен шартты түрде пайдаланылған. Бірақ әлемнің көптеген елдерінде франчайзинг термині пайдаланылатын болғандықтан, қазақстандық заң шығарушылар бұл терминді аталған бап атауындағы жақшаның ішінде атап өтіп, Қазақстан Республикасында кешенді кәсіпкерлік лицензия деп франчайзинг аталатындығын көрсетті. Осылайша әлемдік заңнамамен белгілі бір үндестік жасалады. Сонымен бірге баптардың мәтінінде біздің заңнамаға белгілі терминология пайдаланылады. Осындай жолмен заң шығарушылар отандық құқықтық терминологияның дәстүрлерін сақтап қалды. Ресей Федерациясының заңнамасында бұл тенденция РФ АК-де айқын көрініс тапқан бола отырып, Азаматтық кодекстің 966-бабының мағынасы бойынша лицензиялық шарттың бір түрі, дәл сондай құқықтық институт коммерциялық концессия шарты деген атауға ие.
Құқықтық классификация тұрғысынан алып қарағанда қазақстандық заңнамада франчайзинг шарты мен кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты, синонимдер болып табылады.
Кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг) шарты Азаматтық кодексте, дәл сол атаумен, 45-тарау 896-909-баптардың нормаларымен реттелген.
Кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты бойынша бір тарап (кешенді лицензиар) екінші тарапқа (кешенді лицензиатқа) сыйақыға айрықша құқықтар кешенін (лицензиялық кешен), соның ішінде лицензиардың фирмалық атауын және қорғалатын коммерциялық ақпаратты пайдалану құқығын, сондай-ақ лицензиаттың кәсіпкерлік қызметінде пайдалану үшін шартта көзделген айрықша құқықтардың басқа да объектілерін (тауар белгісін, қызмет көрсету белгісін, патент және т. б. ) беруге міндеттенеді [1] .
Кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты белгілі бір көлемде лицензиялық кешенді лицензиардың іскерлік беделі мен коммерциялық тәжірибесін (атап айтқанда, пайдаланудың мейлінше аз және (немесе) мейлінше кең көлемін белгілей отырып) белгілі бір қызмет аясына қолданатын аумақты көрсетіп немесе көрсетпей пайдалануды көздейді.
Франчайзингтің лицензиялық келісімдердің басқа түрлерінен ерекшелігі кешенді кәсіпкерлік лицензия арқылы айрықша лицензияны беру қамтамасыз етілетіндігінде. Оның тағы бір ерекшелігі ол интеллектуалдық меншіктің жеке объектісіне деген құқықтарды беру жөнінде бекітілмейді, ол лицензиялық кешенге деген құқықтарды беруді білдіреді. Франчайзинг шарты қызмет көрсету элементтерімен күрделенуі мүмкін. Ол айқын кәсіпкерлік сипатқа ие.
Бұл шарттың мақсаты болып халық тұтынатын тауарларды (тауарлардың өзін, қызмет көрсетулерді, жұмыстарды) өндірудің бәсекеге қабілетті, жоғары технологиялық тәсілдерін, тауарларды (өндірістік) өндірудің құралдарын тарату табылады.
Осыған сүйене отырып кешенді кәсіпкерлік лицензияның (франчайзингтің) түрлерін ажыратуға болады. Оларға мыналар жатады: 1) кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг) жұмыс орны, соған сәйкес лицензиар дайын жұмыс орнын құрады және оны лицензиялық кешенмен бірге лицензиатқа жеке кәсіпкерге береді; 2) кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг) кәсіпорын, бұл кезде лицензиар кәсіпорын құрады және оны лицензиялық кешенмен бірге лицензиатқа береді; 3) конверсиалық кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг), бұл жағдайда тараптар құрылымдық бөлімшелерді жеке кәсіпорындарға қайта құру негізінде шарт бекітеді; 4) көбейтілген кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг), соның негізінде лицензиат бірнеше кәсіпорындар құрады; 5) өндірістік кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг) бұл жағдайда кешенді лицензиар кешенді лицензиатқа кешенді лицензиармен немесе оның келісімімен жеткізілетін шикізатты, материалдарды, технологияларды және жабдықтарды пайдаланумен өз тауар белгісі не дараландырудың өзге де құралымен тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсетулерді) өндіруге немесе оларды өндіріп сатуға деген құқықты береді; 6) тауарлы кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг), бұл орайда кешенді лицензиар кешенді лицензиатқа кешенді лицензиармен берілетін не оның келісімімен белгіленетін маркетинг технологиясын пайдаланумен өз тауар белгісі бойынша немесе дараландырудың өзге де тауарларды (жұмыстарды қызмет көрсетулерді) сату құқығын береді. Заңнамамен кешенді кәсіпкерлік лицензияның (франчайзинттің) өзге де түрлері көзделуі мүмкін.
Құрылымы бойынша кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты консенсуалды, екі жақты және ақылы шарт болып табылады.
Франчайзинг шарттары бойынша төлем жүргізудің нысандары, тәсілдері мен мерзімдері кешенді кәсіпкерлік лицензия шарттары тараптарының келісімдерімен анықталады. Сыйақы төлеудің қалыптасқан тәжірибесі бар. Олар лицензиатпен лицензиарға белгіленген бір жолға немесе кезеңдік төлемдер нысанында, түскен сомадан бөлу нысанында. қайта сату үшін лицензиармен берілетін тауарлардың көтерме бағасын өсіру жолымен және шартпен көзделген басқа да нысанда төленуі мүмкін [2] .
Әлемдік тәжірибеде шарт бекіткеннен кейін бірден бекіткен соманы бас кезінде енгізу, ал содан кейін мерзімді төлеу кең таралған болып табылады.
Франчайзинг шарты кәсіпкерлік болғандықтан жазбаша нысанда жасалуға тиіс. Осы тұста интеллектуалдық меншік обьектілеріне құқықтарды беру сол объектілердің өзін және берілетін құқықтардың шарттағы көлемін нақтыламайынша мүмкін емес екенін атап өткен жөн. Сондықтан осы шарттың елеулі талаптары ретінде мерзім және берілген лицензияның әрекеті таралатын аумақ танылатын болады. Кешенді кәсіпкерлік лицензия шартының елеулі талабы болып баға, яғни, лицензиатпен лицензиялауға төленуге тиіс сыйақы табылады. Бұл сол бір немесе өзге жағдайларда рынокта төленуге тиесілі сыйақының кәдімгі (орташаландырылған) ставкаларына сүйене отырып, оның (оның жекелеген бөліктерінің) құндылығын анықтауға келмейтін шарт пәнінің ерекшеліктерімен байланысты. Осы айтылғанның негізділігі франчайзинг шартының пәнін қарастырумен расталатын болады.
Тараптардың келісімі бойынша елеулілік маңыздылығы шарттың өзге де талаптарға берілуі мүмкін.
Лицензиялық кешеннің кейбір бөліктеріне құқықтарды беру (атап айтқанда өнертапқыштыққа пайдалы модельдерге және т. б. деген құқық) олармен (оларға деген құқықтармен) мәміле бекітудің заңнамамен көзделген арнайы тәртібін талап ететін болады. Бірақ, басым жағдайларда, кешенді кәсіпкерлік лицензия шартындағы тараптар тауарлардың жұмыстарды және қызмет көрсетулерді дараландыратын құқықтарды берумен шектелетіндігін ескерген жөн [3, 288б] .
Кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты мерзімді шарт және мерзімсіз шарт (оның әрекет ету мерзімін көрсетусіз) ретінде де бекітіле алады.
Шарттың тараптары мен өзге де қатысушылары. Кешенді кәсіпкерлік лицензия шартының тараптары болып кешенді лицензиар және кешенді лицензиат табылады. Шарттың екі тарабы да кәсіпкерлер болып табылады.
Кешенді лицензиар - бұл лицензиялық кешенге деген айрықша құқықтар кешенін беретін субъект. Бұл құқықтардың көлемі оларды шарт бойынша одан әрі беру үшін жеткілікті болуға тиіс. Әдетте, лицензиялар ретінде интеллектуалдық меншік объектілеріне (лицензиялық кешенге) құқықтардың бастапқы иесі болады.
Кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты бойынша құқықтарды беру рәсімі жағынан кәсікерлік қызмет болады және субъект оны жүзеге асыра отырып өзін кәсіпкер ретінде көрсететіндігін атап өту маңызды. Осыдан франчайзинг шартының басқа шарттардан соның ішінде, мүлікті сенімгерлікпен басқару шартынан ерекшелігі көрініс табады. Соңғы шарт, кейбір жағдайларда өзі арқылы кәсіпкердің мүлкін беруді қамтамасыз ете отырып, сонымен бірге оның кәсіпкерлік қызметке қатысуының аяқталғандығын (мүмкін уақытша) білдіреді.
Кешенді лицензиат болып өзіне айрықша құқықтарды беру туралы шарты бекіткен, кәсіпкерлік қызметтің кез келген субъектісі табылады. Алынған лицензиялық кешеннің көмегімен тұрақты кәсіпкерлік қызметі жүзеге асыру туралы сөз болып отырғандықтан, лицензиаттар ретінде коммерциялық заңды тұлғалар немесе жеке кәсіпкерлер шығуға тиіс. Осы құқықтық қатынастарға коммерциялық емес занды тұлғалардың мемлекеттің, әкімшілік-аумақтық бөліністердің қатысуына жол берілмейді.
Кешендi кәсiпкерлiк лицензия шарты белгiлi бір көлемде лицензиялық кешендi, лицензиардың iскерлiк беделi мен коммерциялық тәжiрибесiн (атап айтқанда, пайдаланудың мейлiнше аз және (немесе) мейлiнше кең көлемiн белгiлей отырып), белгiлi бiр қызмет аясына (лицензиардан алынған немесе пайдаланушы өндiрген тауарларды сату, өзге де коммерциялық қызметтердi жүзеге асыру, жұмыстар орындау, қызметтер көрсету) қолданатын аумақты көрсетiп немесе көрсетпей пайдалануды көздейдi.
Кешендi кәсiпкерлiк лицензия шартын кәсiпкерлiк қызметтiң жекелеген салаларында қолдану жөнiндегi шектеу заң актiлерiмен белгiленедi [4, 282б] .
Кешенді кәсіпкерлік лицензия шартының пәні болып лицензияларға тиесілі айрықша құқықтар табылады. Интеллектуалдық меншік объектілерінің үлгілік тізімі ҚРАК-нің 961-бабында келтірілген. Жоғарыда атап өткеніміздей, лицензиялық кешеннің негізгі құрамдас бөлігі болып азаматтық айналым қатысушыларын және олардың тауарларын жұмыстары мен қызмет көрсетулерін дараландыру құралдары табылады. Оларға аталған баптың 3-тармағына сәйкес фирмалық атаулар, тауарлық белгілер (қызмет көрсету белгілері) жатады. Объективті себептерге байланысты лицензиялық кешеннің құрамында тауарлар шығарылатын жерлердің атауларын (шығатын жерлерін көрсету) беру бірқатар жағдайларда орынсыз болады. Егер занды актілермен тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсетулерді) дараландырудың басқа да құралдары көзделетін болса, онда олар да лицензиялық кешендердің құрамына енгізілетін болады.
Заңнамада кешен деген ұғым қолданылғанымен, оның франчайзинг қатынастарына қатысты түсінігі басқаша болып табылатындығын атап өткен жөн. Құқықтар кешенінің бөлінбейтіндігі туралы талап жоқ. Тараптар лицензиялық құқықтардың өздерінің көңілдерінен шығатын «пакеттерін» өз беттерінше құрастыра алады. Оның барлығы тараптардың (ең алдымен кешенді лицензиаттың) іс жүзіндегі қажеттіліктеріне, кешенді лицензиаттың төлем қабілеттілігіне байланысты. Кәсіпорындарды иеліктен айыру мен байланысты мәмілелерге қарағанда франчайзинг кезінде материалдық ресурстарды беру орын алмайды, материалдық емес мүліктік ресурстарды беру орын алады, бұған қонверциялық кешенді кәсіпкерлік лицензияны беру жағдайы жатпайды. Бұл лицензиялық кешендерді беру актісін іс жүзінде шектеусіз «тираждауға» мүмкіндік береді. Шектеулер тек бастапқы кезде бекітілген франшизм келісімдерінің талаптарымен және нарықтағы осы тауар түріне деген сұраныспен белгіленетін болады.
Осы айтылғанға сүйене отырып, біз кешенді кәсіпкерлік лицензия шартынын пәні болып айрықша текті тауар (денесіз заттар немесе басқаша айтқанда мүліктік құқықтар) табылады деп айта аламыз. Осы мүліктік құқықтардың басқаларынан ерекшелігі олар оның иесіне кейіннен кімнен болсада қандай да бір ақшаны немесе заттарды беруді талап етуге мүмкіндік бермейді. Олар өз алдына жеке бір құндылық болып табылады.
Азаматтық айналым қатысушыларын, тауарларды жұмыстарды және қызмет көрсетулерді дараландыру құралдарынан басқа лицензиалық кешен құрамына шығармашылық интеллектуалдық қызмет нәтижелеріне деген құқықтар кіруі мүмкін. Лицензиялық кешеннің мұндай құрамдас бөліктері әдетте франчайзингті өндірістік аялар үшін пайдалану кезінде қажетті болып табылады. Өндіріс салаларына қарай интеллектуалдық шығармашылық қызмет нәтижелеріне деген берілетін құқықтар түрленетін болады. Мысалы, ауыл шаруашылық өндіріс аясындағы франчайзинг селекциялық жетістіктерге деген құқықтарды компьютерлерді өндіру жөніндегі технологияларды интегралды микросхемалардың топологияларына деген құқықтарды және т. б. беруге себепші болады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz