Оқу құралы «Электртехника»


Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 Үш фазалы тарнсформаторды есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.1 Номинал жұмыс режимін есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Бос жүріс режимін есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.3 Қысқа түйықталу режимін есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.4 Жүктемелік сипаттамаларды есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
1.5 Алмастыру схемасы мен векторлық диаграмма ... ... ... ... ... 12
2 Тұрақты ток машиналарын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ...14
2.1 Параллель қоздырылатын қозғалтқышты есептеу ... ... ... .14
2.2 Тізбектеп қоздырылатын қозғалтқышты есептеу ... ... ... ..17
3 Асинхронды қозғалтқышты есептеу ... ... ... ... ... ... ... ...20
3.1 Қысқа тұйықталған роторы бар асинхронды қозғалтқышты есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
3.2 Фазалық роторы бар асинхронды қозғалтқышты есептеу...23
Бұл оқу құралының құрамында «Электртехникасы» пәнінің сабақтарында шығаруға және есептік графикалық жұмыстарды орындауға арналған есептер бар. Электртехникасы пәнінің сабақтары келесі мақсаттарды талап етеді:
-теорияны сабақта қолдану;
-есептерді шығарудың әдістері мен тәсілдерін оқыту;
-өзіндік жұмыс дағдыландыру.
Электртехникасы курсы бойынша сабақтар тәлімгерлердің өздігінен жұмыс істеуге бағыталған жаңа әдістемемен өткізіледі. Екі сағаттық сабақ ішінде тәлімгерлер өздігімен есеп шығару керек. Оқытушы әр тәлімгердің жұмысын қарап, оларға кеңес береді, барлық аудиторияға түсінік береді.
Есепті шығарғанда лекцияның теориялық материалы қолданылатындықтан, әр сабақта өзімен электротехника бойынша лекцияның конспектісі немесе оқытушы ұсынған оқу құралы болуы керек.
Кез келген есеп күрделі есептеуді қажет ететіндіктен әрбір студент сабақтарға микрокалькулятор әкеліп отыруы тиіс. Есептеудің нәтижесін үшінші санға дейін дәлдеп жазу керек. Есептеудің қателігі 2%- тен аспау керек.
Сабақта бір немесе бірнеше есептері бар жоспарлық тапсырма жасау керек, ал белгілі бір себептерге байлансты шығарылмаған есептер өздік жұмысы кезінде орындалуы қажет. Есептің жауабын әр сабақтың сонында оқытушы тексереді. Сабаққа шығарылатын есептердің нөмірі мен көлемін оқытушы белгілейді.
Әдебиет
Литература

1 Волынский Б. А. Электротехника. – М. : Энергоатомиздат, 1987. – 502 с.
2 Данилов И. А. Общая электротехника. – М. : «Высшая школа», 1977. – 412 с.
3 Касаткин А. С. Электротехника. М. : Энергоатомиздат, 1983. – 430 с.
4 Немцов М. В. Электротехника и электроника. – М. : МЭИ, 2003. – 584 с.
5 Паначевный Б. И. Курс электротехники. – Ростов- на- Дону: «Феникс», 2002. – 264 с.

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 53 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Кіріспе

Бұл оқу құралының құрамында Электртехникасы пәнінің сабақтарында
шығаруға және есептік графикалық жұмыстарды орындауға арналған есептер бар.
Электртехникасы пәнінің сабақтары келесі мақсаттарды талап етеді:
-теорияны сабақта қолдану;
-есептерді шығарудың әдістері мен тәсілдерін оқыту;
-өзіндік жұмыс дағдыландыру.
Электртехникасы курсы бойынша сабақтар тәлімгерлердің өздігінен жұмыс
істеуге бағыталған жаңа әдістемемен өткізіледі. Екі сағаттық сабақ ішінде
тәлімгерлер өздігімен есеп шығару керек. Оқытушы әр тәлімгердің жұмысын
қарап, оларға кеңес береді, барлық аудиторияға түсінік береді.
Есепті шығарғанда лекцияның теориялық материалы қолданылатындықтан, әр
сабақта өзімен электротехника бойынша лекцияның конспектісі немесе оқытушы
ұсынған оқу құралы болуы керек.
Кез келген есеп күрделі есептеуді қажет ететіндіктен әрбір студент
сабақтарға микрокалькулятор әкеліп отыруы тиіс. Есептеудің нәтижесін үшінші
санға дейін дәлдеп жазу керек. Есептеудің қателігі 2%- тен аспау керек.
Сабақта бір немесе бірнеше есептері бар жоспарлық тапсырма жасау
керек, ал белгілі бір себептерге байлансты шығарылмаған есептер өздік
жұмысы кезінде орындалуы қажет. Есептің жауабын әр сабақтың сонында оқытушы
тексереді. Сабаққа шығарылатын есептердің нөмірі мен көлемін оқытушы
белгілейді.

1 Үш фазалы трансформаторды есептеу

Есептің алдында трансформатордың техникалық паспортынан немесе
электртехникалық анықтама кітабынан трансформатордың көрсеткіштерімен
танысу қажет. Үш фазалы трансформатордың паспортында мынандай техникалық
мәліметтер келтіріледі:
- номинал (нақтылы) толық қуат , ;
- бірінші және екінші реттік желілік кернеулер , , кВ;
- қысқа тұйықталу қуат шығыны Рқ, кВт;
- бос жүріс қуат шығыны Р0, кВт;
- қысқа тұйықталу кернеуі uқ,%;
- бос жүріс тогы , %.
Сонымен қатар, есептеу үшін мынандай деректер белгілі болу қажет:
- жүктеменің қуат коэффициенті ;
- трансформатордың жыл бойы қоректендіргіш тораптан ағытылмай істеген
уақыты Т0, сағ, ;
- трансформатордың жыл бойы толық жүктемемен пайдалы жұмыс істеген
уақыты Т, сағ.
Осы техникалық мағлұматтарды қолданып трансформатордың басқа электрлік
көрсеткіштерін және пайдалану сипаттамаларын есептеуге болады.

1.1 Номинал жұмыс режимін есептеу
Трансформатордың номинал, яғни желілік, токтары:
- бірінші реттік тізбекте

- екінші реттік тізбекте

Фазалық токтар

Жұлдызша жалғанған орамадағы ток

Ұшбұрыштап жалғанған орамадағы ток

Фазалық кернеулер

Жұлдызша жалғанған орамадағы кернеу

Ұшбұрыштап жалғанған орамада

Желілік трансформация коэффициенті

Фазалық трансформация коэффициенті

Бірінші реттік ораманың орам санына келтірілген екінші реттік ораманың
фазалық кернеуі

фазалық тогы

Екінші реттік орамадан энергия тұтынушыларына берілетін активтік қуат
(трансформатордың шығысындағы қуат)

Активтік қуаттың жиынтық шығыны, кВт

Электр торабынан бірінші реттік орамаға берілетін активтік қуат
(трансформатордың кірісіндегі қуат), кВт

,

Біріншіреттік тізбектің қуат коэффициенті

Жүктелген трансформатордың номинал пайдалы әсер коэффициенті

(

Пайдалы әсер коэффициенттің максимумы

(

Бір жылда трансформатордан тұтынушыға берілетін электр энериясы,

Жыл аралығында орамалардың активтік кедергілерінде жоғалтылған электр
энергиясы,

Өзекшеде қайта магниттелуге және құйынды токтарға жұмсалған жылдық
электр энергиясы,

Электр энергиясының жиынтық шығыны

Электр торабынан трансформаторға бір жылда берілген электр энергиясы

Жүктелген трансформатордың жылдық пайдалы әсер коэффициенті

(

1.2 Бос жүріс режимін есептеу
Ампермен өлшенген бос жүріс тогы

Бос жүріс кернеуі

Бос жүріс режиміндегі қуат коэффициенті

Бос жүріс токтың активтік және реактивтік құрушылары

Бос жүріс тогы мен кернеуінің векторларының арасындағы ығысу бұрышы

Трансформатордың болат өзекшесіндегі магнит шығындарының бұрышы

Трансформатордың алмастыру схемасының магниттейтін тармағының толық,
активтік және реактивтік кедергілері

Бос жүріс режиміндегі реактивтік және толық қуаттар

Бірінші реттік ораманың кедергілеріндегі кернеулер түсуі

1.3 Қысқа тұйықталу режимін есептеу
Вольтпен өлшенген қысқа тұйықталу кернеуі

Қысқа тұйықталу тогы

Трансформатордың қысқа тұйықталу толық, активтік және реактивтік
кедергілері

Қысқа тұйықталу режиміндегі реактивтік және толық қуаттар

Бірінші реттік ораманың кедергілері

Бірінші реттік ораманың орам санына келтірілген екіншіреттік ораманың
кедергілері

Екінші реттік ораманың нағыз кедергілері

Қысқа тұйықталу режиміндегі қуат коэффициенті

Қысқа тұйықталу кернеудің активтік және реактивтік құрушылар

Қысқа тұйықталу тогы мен кернеуінің векторларының арасындағы ығсу
бұрышы

1.4 Жүктемелік сипаттамаларды есептеу
Процентпен өлшенген қысқа тұйықталу кернеудің активтік және реактивтік
құрушылары

(;
(.

Жүктелген трансформатордың екіншіреттік орамасындағы кернеудің
проценттік төмендеуі

(

Екіншіреттік ораманың қысқыштарындағы кернеуі

В

Жүктелген трансформатордың пайдалы әсер коэффициенті

(

Жүктеме коэффициенті-ны 0-ден 1-ге дейін өзгертіп кернеу мен
пайдалы әсер коэффициентінің мәндерін анықтайды. Есептің нәтижесін кестеге
келтіреді.
1.1 Кесте
( B (
0
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0

Кестедегі мағлұматтарды пайдаланып, трансформатордың сыртқы
сипаттамасын және ПӘК тәуелділігін графиктерге салады.

1.5 Алмастыру схемасы мен векторлық диаграмма
Біріншіреттік және келтірілген екіншіреттік орамалардың электр
қозғаушы күштері

Екінші реттік ораманың нағыз электр қозғаушы күші

Келтірілген трансформатордың алмастыру схемаларының баламалы
кедергілері бос жүріс режимінде

қысқа тұйықталу режимінде

жүктеме режимінде

Номинал жұмыс режимінде біріншіреттік ораманың кедергілеріндегі
активтік, реактивтік және толық кернеулердің түсулері

Келтірілген екіншіреттік ораманың кедергілеріндегі кернеулердің
түсулері

2 Тұрақты ток машиналарын есептеу

Тұрақты ток қозғалтқыштың техникалық паспортында мынандай номинал
(параметрлар) көрсеткіштер келтіріледі:
- қозғалтқыштың түрі;
- қозғалтқыштың білігіндегі қуат Рн, кВт;
- қозғалтқыштың номинал тогы Iн, А;
- пайдалы әсер коэффициенті (н, (;
- якорьдың айналу жылдамдығы nн, айнмин;
- якорь орамасының кедергісі Rя, Ом;
- қоздыру орамасының кедергісі, Ом;
- Rпос – тізбектеп қоздырылатын қозғалтқыштың;
- Rпар – параллель қоздырылатын қозғалтқыштың.
Қозғалтқыш қосылған тұрақты ток электр торабының номинал кернеуі 220
В.

2.1 Параллель қоздырылатын қозғалтқышты есептеу
Қоздыру орамасының номинал тогы

Якорь орамасының номинал тогы

Қозғалтқышты электр желісіне қосқанда якорьдің бастапқы жүргізіп
жіберу тогы

Жүргізіп жіберу тогының еселігі

Қозғалтқышты жүргізіп жіберетін реостат арқылы желіге қосқанда
жүргізіп жіберу тогы

Якорьдегі жүргізіп жіберу тогы

Жүргізіп жіберу тогын шектейтін реостаттың кедергісі

Якорь орамасының кедергісіндегі кернеудің түсуі

Номинал жұмыс режимінде якорь орамасында индукцияланған электр
қозғаушы күші

Бос жүріс режимінде қозғалтқыштың айналу жылдамдығы

Бос жүріс режимінен жұмыс режиміне ауысқанда қозғалтқыштың айналу
жылдамдығының төмендеуі

Қозғалтқыштың номинал бұрыштық жиілігі

Бос жүріс режимінің бұрыштық жиілігі

Табиғи жылдамдық сипаттаманың координаттары бос жүріс режимінің
нүктесі

номинал жұмыс режимінің нүктесі

Жасанды жылдамдық сипаттаманың координаттары бос жүріс режимінің
нүктесі

қозғалтқышты іске қосу нүктесі (жүргізіп жіберетін реостат арқылы)

Қозғалтқыштың білігіндегі номинал айналдырушы иінкүші

Жүргізіп жіберу айналдырушы иінкүші

Электрмагниттік қуат

Қозғалтқыштың электрмагниттік айналдырушы иінкүші

Бос жүріс айналдырушы иінкүші

Жұмыс істеп жатқанқозғалтқыштың якорь орамасының кедергісі

мұнда - якорь орамасының салқын күйіндегі температурасы
(қозғалтқыш тоқтап тұрғанда);
- якорь орамасының ыстық күйіндегі температурасы
(қозғалтқыш жұмыс жасап жатқанда).
Жұмыс істеп жатқан қозғалтқыштың қыздыратын орамасының кедергісі

2.2 Тізбектеп қоздырылатын қозғалтқышты есептеу
Номинал жұмыс режиміндегі якорь мен қыздыру орамаларының токтары

Қозғалтқышты желіге тікелей қосқанда якорьдің бастапқы жүргізіп жіберу
тогы

Жүргізіп жіберу тогының еселігі

Қозғалтқышты желіге жүргізіп жіберетін реостат арқылы қосқанда
якорьдің жүргізіп жіберу тогы

Жүргізіп жіберетін реостаттың кедергісі

Якорь орамасында индукцияланған электр қозғаушы күші

Қозғалтқыштың желіден қабылдайтын номинал қуаты

Қоздуру орамасының мыс сымындағы электрлік қуат шығындары

Якорь қысқыштарындағы электр қуаты

Якорь орамасының мыс сымындағы элетрлік қуат шығындары

Якорьдің электрмагниттік қуаты

Қосымша қуат шығындары

Механикалық және якорь өзекшесінің болатындағы магниттік қуат
шығындары

Номинал жүктелген қозғалтқыштың қуат шығындарының жиынтығы

3 Асинхронды қозғалтқышты есептеу

3.1 Қысқа тұйықталған роторы бар асинхронды қозғалтқышты есептеу
Асинхронды қозғалтқыштың техникалық паспортында мынандай номинал
параметрлар келтіріледі:
- қозғалтқыштың типі;
- статордың желілік кернеуі ;
- қозғалтқыштың білігіндегі қуат
- ротордың айналу жылдамдығы
- пайдалы әсер коэффициенті (;
- қуат коэффициенті
- жүргізіп жіберу тогының еселігі
- жүргізіп жіберу моментінің еселігі .
Қозғалтқыштың статорының фазалық орамалары жұлдызша схемасымен
қосылған болсын.
Статордың номинал желілік тогы

Статордың номинал фазалық тогы мен кернеуі (статордың жұлдызша
қосылуы)

Қозғалтқыштың жүргізіп жіберу тогы

Желілік кернеу 20%-ке төмендегендегі жүргізіп жіберу тогы

мұнда

Қозғалтқыштың номинал айналдырушы электрмагниттік моменті (иінкүші)

Жүргізіп жіберу және максимал электрмагниттік моменттері

Желілік кенеу 20%-ке төмендегендегі қозғалтқыштың моменттері

Жүктелген қозғалтқыштың желіден қабылдайтын номинал активті қуаты

Қозғалтқыштағы активті қуат шығындарының жиынтығы

Статордың магнит өрісінің айналу жылдамдығы

Қозғалтқыштың қысқа шартты белгісінде ақырғы цифр полюстердің санын
көрсетеді. Мысалы, АК 41-2 деген қозғалтқышта екі полюсі бар, немесе
полюстердің жұбы р=1. Желінің өндірістік жиілігі f=50 Гц.
Номинал жүктелген қозғалтқыштың сырғанауы

Кризистік сырғанауы

Қозғалтқыштың механикалық сипаттамасын есептеу және салу үшін
сырғанауды 0-ден 1-ге дейін ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Автокөлік психологиясы оқу құралы
Педагогика пәнінен оқу құралы
Қаржы менеджменті. Оқу құралы
Құқық негіздері Оқу құралы
Қаржы пәнінен оқу құралы
Социология ( оқу құралы )
Еңбек гигиенасы. Оқу құралы
Философия (Оқу құралы)
Ветеринариялық вирусология оқу құралы
Қаржылық менеджмент оқу құралы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь