Ипотекалық несиелеу

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

Негізгі бөлім
1. Тұрғын.үй саласындағы несиелік қатынастардың пайда болуы, қалыптасуы және даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2 Ипотекалық несиелеудің экономикалық және құқықтық мазмұны мен табиғаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
3 Ипотекалық несилелеу жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
Кіріспе

Тұрғын-үй құрылысы – біздің
экономикамызды алға сүйреуші қуатты күш.

Елбасының 2005 жылдағы
Қазақстан халқына Жолдауынан

Азаматтарды тұрғын-үймен қамтамасыз ету мәселесі кез-келген дамыған және даму жолындағы мемлекеттердің ең маңызды міндеттерінің бірі деуге болады. Біздің елімізде де бұл мәселені қазіргі таңда аса өзекті болып отыр. Салынып жатқан құрылыстар жеткіліксіз, қолда бар тұрғын-үй қоры ескіріп, қайта қалпына келтіруді талап етеді.
Тұрғын-үй құрылысының жағдайы мен халықтың баспанамен қамтамасыз етілуі жағдайын анықтау үшін жасалған талдамалар, баспанаға мұқтаж халықтың аса көп екендігін көрсетіп отыр. Статистикалық мәлеметтерге жүгінер болсақ, қазір республикамызда орташа есеппен 1,3-1,4 миллион адам баспанаға зәру . Бүгінгі күні пайдалануға берілетін баспана көлемі қазіргі бар тұрғын-үй қорының жалпы көлемінен 0,5-0,7%-ы ғана құрайды және ол тұрғын—үй қорынан жыл сайын шығып қалатын үйлердің мөлшерінен де аса алмайды. Тұрғын-үй қорының тізілімі деректерінен белгілі болғандай, 2004 жылдың 1-қаңтарындағы жағдай бойынша ҚР тұрғын-үй қорының жалпы алаңы 243,0 млн. шаршы метрді, оның ішінде қалаларда – 144,8 млн. шаршы метр, ауылдық жерлерде – 98 млн. шаршы метрді құрайды екен. Көппәтерлі тұрғын-үйлердің үлесі – 151,8 млн. шаршы метр немесе 62,5%, жеке тұрғын-үйлердің үлесі – 91,2 млн. шаршы метр немесе 37,5%. ҚР тұрғын-үй қорының шамамен 97%-ы (235,3 млн. м2) жеке меншікте, шамамен 3%-ы (7,7 млн. м2) мемлекеттік меншікте .
Ал, қолда бар тұрғын-үй қорының біразы қанағаттанарлықсыз техникалық жағдайда, атап айтқанда:
1. тұрғын-үй қорының 10,3%-ы күрделі жөндеуден өткізілуі керек;
2. апаттық жағдайдағы 1,3% тұрғын-үй (жалпы тұрғын-үй қорының) бұзылуы керек.
Тек соңғы кехдерде ғана жеке меншік нысандағы тұрғын-үй құрылысы белсенді түрде дамып келе жатыр, кейінгі 4 жылда құрылыс көлемі 57,3%-ға артса, 39,3 млрд. Теңге осы салаға салынған. Сонымен бірге тұрғын-үй құрылысына тартылатын инвестиция көлемі де артып отыр. Тағы бір айта кетер жәйт осы проблемаларды шешудің бір жолы ретінде ипотекалық несиелеу жүйесін де айтуға болады.
Осыған байланысты, қазіргі таңда көптеген елдерде кеңінен қолданылып келе жатқан тұрғын-үй несиесінің екі негізгі үлгісін бөліп көрсетуге болады, олар: «жинақтаушы банк» үлгісі мен «ипотекалық компания» үлгісі. Жинақтаушы банкілер өз қорларын негізінен алғанда салымдар арқылы жинақтайды. Ипотекалық компаниялар салымдар тартпайды және бастапқы операцияларды өз меншігіндегі капиталдан және мерзімді заемдар есебінен қаржыландырады.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасындағы тұтыну несиелері экономикадағы жалпы несие көлемінен екі есеге асып түседі десек қателеспеспіз. Банктер елдегі тұрақтылық пен экономикадағы қарқындыдамудан кейін өз активтерін өтеу мерзімдері анағұрлым ұзағырақ ипотекалық несиелерді қоса алғанда, осы несие түріне орналастыру мүмкіндігіне ие болады. Мәселен, 01.01.2002 жылдағы жағдай бойынша берілген тұтыну несиелерінің (оның ішінде тұрғын-үй сатып алу мен үй салуға) үлесі 20823 млн. теңгені немесе 17,2 пайызды құраған. Ал, 2003 жылдың 11 айында несиелердің жалпы көлемі 41,2 пайызға, яғни 949,5 млрд. теңгеге өскен .
Әйтсе де, жүргізілген талдама нәтижесінде қазіргі кезде аса өзекті болып отырған тұтыну несиелері оған қатысушы екі тарапқа да айтарлықтай тиімді болып отырмағандығын байқауға болады. Оның екі жағына да тоқталыр өтсек. Екінші деңгейдегі банктер үшін белгілі бір тәуекелдерге және несие беру үшін қызмет көрстеуге кететін шығындардың қымбаттылығына орай аса тартымды сектор бола алмай отыр. Атап айтқанда, өндірістік және қаржылық қызметке салық салудың жеткіліксіз тиімді жүйесіне негізделген несиелік тәуекелдің институционалдық элементтерінің жоғары болуы, несиегерлердің құқықтарын қорғайтын заң базасының жұтаңдығы, қарыз алушылардың қаржылық есептерінің айқын болмауы және т.б. себеп болып отыр. Ал, қарыз алушылардың көзқарасы тұрғысынан келер болсақ, халықтың көпшілік бөлігі үшін тұтыну несиелері әлі де машақаты көп жұмыс болып тұрғандай. «Эксклюзив» журналы жүргізген әлеуметтік сауалнаманың нетижесінде алынған деректеріне жүгінер болсақ, сұралған респонденттердің 7,5%-ы ғана осы заманғы ипотекалық несиелеудің шарттарын қолдануға ыңғайлы деп тапқан, 43,5%-ы несие шартының тек ішінара ғана қолдануға жарайтындығын, 18,5%-ы ипотекалық несиелеудің қазіргі қолданылып отырған шарт-жағдайын олардың ахуалы мүлдем көтермейтіндігін айтқан. Бұл ретте респонденттердің 30,5%-ы осы заманғы ипотекалық несиелеу жүйесіне деген өз көзқарастарын ашып айтып беруге қиналған. Ипотекалық несиені тұрғын-үй сатып алуға қолдануға 29,5%-ы ниет білдірген, ал қалған көпшілік бөлігі ол үшін өзге құралдар мен қаражаттар қолдануды көздеген. Сөйтіп, Қазақстанда ипотекалық несиелеу жүйесінің қарқынды дамып келе жатқандығына қарамастан, көптеген пәтерлер (риэлтерлердің айтуы бойынша) тікелей сату-сатып алу арқылы жүзеге асатындығы байқалады.
Пайдаланылган әдебиеттер тiзiмi:

1. КР Конституциясы
2. КР Азамматтык кодексi 1994ж 27 желтоксан (жалпы болiм),1999 ж
1 шiлде (ерекше болiм).
3. КР Банктер жэне банк кызметi туралы 1995ж 31 тамыздагы №2444 Заны (Эзгертулер жэне толыктырулармен 2005ж 15 мамыр)
4. Егемен Казакстан газетi
5. «Предприниматель и право» журналы №15/2004 ж
6. «Банки Казахстана» журналы, №6 /2004 ж
7. А.Диденко.Ипотека.Правовая база сравнительного анализа, Предприниматель и право,№1-2/2000 год
        
        Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
.......................................3
Негізгі бөлім
1. Тұрғын-үй саласындағы несиелік ... ... ... және ... ... ... ... және құқықтық мазмұны мен
табиғаты....................................................................
........................................15
3 ... ... ...... алға ... қуатты күш.
Елбасының 2005 жылдағы
Қазақстан халқына Жолдауынан
Азаматтарды тұрғын-үймен қамтамасыз ету ... ... ... даму ... ... ең ... ... бірі деуге
болады. Біздің елімізде де бұл ... ... ... аса өзекті болып
отыр. Салынып жатқан құрылыстар жеткіліксіз, қолда бар ... ... ... ... ... ... етеді.
Тұрғын-үй құрылысының жағдайы мен халықтың баспанамен қамтамасыз етілуі
жағдайын анықтау үшін жасалған талдамалар, баспанаға мұқтаж ... ... ... көрсетіп отыр. Статистикалық мәлеметтерге жүгінер болсақ,
қазір республикамызда орташа ... 1,3-1,4 ... адам ... ... күні ... ... ... көлемі қазіргі бар
тұрғын-үй қорының жалпы көлемінен ... ғана ... және ол ... жыл ... ... ... ... мөлшерінен де аса алмайды. Тұрғын-
үй қорының тізілімі деректерінен белгілі болғандай, 2004 ... ... ... бойынша ҚР тұрғын-үй қорының жалпы алаңы 243,0 млн.
шаршы ... оның ... ... – 144,8 млн. ... ... ауылдық
жерлерде – 98 млн. шаршы метрді құрайды екен. Көппәтерлі тұрғын-үйлердің
үлесі – 151,8 млн. шаршы метр ... 62,5%, жеке ... ... ... млн. ... метр немесе 37,5%. ҚР тұрғын-үй қорының шамамен ... млн. м2) жеке ... ... 3%-ы (7,7 млн. м2) ... ... бар ... қорының біразы қанағаттанарлықсыз техникалық
жағдайда, атап ... ... ... 10,3%-ы ... ... ... керек;
2. апаттық жағдайдағы 1,3% тұрғын-үй (жалпы тұрғын-үй қорының) ... ... ... ғана жеке меншік нысандағы тұрғын-үй құрылысы
белсенді түрде ... келе ... ... 4 ... құрылыс көлемі 57,3%-ға
артса, 39,3 млрд. Теңге осы салаға салынған. Сонымен ... ... ... ... көлемі де артып отыр. Тағы бір айта кетер
жәйт осы проблемаларды шешудің бір жолы ретінде ипотекалық несиелеу ... ... ... ... қазіргі таңда көптеген елдерде кеңінен қолданылып
келе жатқан ... ... екі ... ... ... көрсетуге
болады, олар: «жинақтаушы банк» үлгісі мен ... ... ... ... өз қорларын негізінен алғанда салымдар арқылы
жинақтайды. Ипотекалық компаниялар ... ... және ... өз меншігіндегі капиталдан және мерзімді заемдар есебінен
қаржыландырады.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... көлемінен екі есеге асып ... ... ... ... ... пен ... ... өз активтерін өтеу мерзімдері анағұрлым ұзағырақ ... қоса ... осы ... ... ... ... ... Мәселен, 01.01.2002 жылдағы жағдай бойынша берілген тұтыну
несиелерінің ... ... ... ... алу мен үй ... ... ... теңгені немесе 17,2 пайызды құраған. Ал, 2003 жылдың 11 ... ... ... 41,2 ... яғни 949,5 ... теңгеге өскен[3].
Әйтсе де, жүргізілген талдама нәтижесінде қазіргі ... аса ... ... тұтыну несиелері оған қатысушы екі тарапқа да айтарлықтай
тиімді болып ... ... ... Оның екі ... да ... ... деңгейдегі банктер үшін белгілі бір тәуекелдерге және несие
беру үшін қызмет көрстеуге кететін шығындардың ... орай ... ... бола алмай отыр. Атап айтқанда, өндірістік және қаржылық
қызметке салық салудың жеткіліксіз ... ... ... несиелік
тәуекелдің институционалдық элементтерінің жоғары болуы, несиегерлердің
құқықтарын қорғайтын заң базасының ... ... ... ... ... ... және т.б. ... болып отыр. Ал, қарыз алушылардың
көзқарасы тұрғысынан келер болсақ, ... ... ... үшін тұтыну
несиелері әлі де машақаты көп жұмыс болып ... ... ... ... ... ... ... деректеріне жүгінер
болсақ, сұралған респонденттердің 7,5%-ы ғана осы ... ... ... қолдануға ыңғайлы деп тапқан, 43,5%-ы несие шартының
тек ішінара ғана қолдануға жарайтындығын, 18,5%-ы ... ... ... ... шарт-жағдайын олардың ахуалы ... ... Бұл ... ... 30,5%-ы осы заманғы
ипотекалық несиелеу жүйесіне деген өз ... ашып ... ... Ипотекалық несиені тұрғын-үй сатып алуға қолдануға 29,5%-ы ниет
білдірген, ал қалған көпшілік бөлігі ол үшін өзге ... мен ... ... ... ... ... ... жүйесінің
қарқынды дамып келе ... ... ... пәтерлер
(риэлтерлердің айтуы бойынша) тікелей сату-сатып алу арқылы ... ... ... саласындағы несиелік қатынастардың пайда болуы, қалыптасуы
және даму тарихы
Қазақстанда экономикалық қайта құру ... бері ... ... ... ... ... ... дамып, баяу
жүргізілді.
Тұрғын-үйді қаржыландырудың дәстүрлі кеңестік жүйесі кезінде
Қазақстандағы ... ... одақ ... ... бюджет
қаражаттарын орталықтан мемлекеттік ... ... ... ... және оны ... ... азаматтарға тегін берумен шектелетін.
Мұндай саясат Қазақстан өз егемендігін алып, нарықтық экономикаға аяқ
басқан соң іске аспай ... ... ... ... ... ... 1991 жылы ... туралы», «Меншік туралы»
заңдары қабылданғаннан кейін басталды деуге толық негіз бар. Сәл кейінірек
кепіл туралы, инвестициялық қызмет ... заң ... ... ... ... ... сонымен бірге ҚР Президентінің «Жылжымайтын
мүлік ипотекасы туралы», «Жылжымайтын ... және ... ... мемлекеттік тіркеу туралы» заң күші бар Жарлықтары, «Тұрғын-үй
қатынастары туралы» заң ... ... ... ... ... үшін заң ... ... алғашқы қадамдар
басталды.
Сонда да, халықтың көпшілік бөлігінде ... ... ... реформаның алғашқы жылдарындағы тұрғын-үй нарығы ... ... ... сұранысын қанағаттандыра алмады деуге болады және
ол кезде несиелік-қаржылық механизмнің қажетті ... да ... ... ... 1993 жылы тұрғын-үй қатынастарын реформалауда аса
маңызды қадам жасалды ... ... ... бар, ҚР ... ... ... ... тұрғын-үй саясаты мен оны жүзеге асыру ... ... ... Бұл бағдарламада мемлекеттің тұрғын-
үй саясаты саласындағы ... ... ... ... атап ... ... саласына қатысы бар құқықтық нормалар жүйесіне қажетті
өзгертулер мен толықтырулар енгізу;
2. ... ... мен ... ... ... реформалау;
3. монополиядан шығару;
4. тұрғын-үй құрылысын салуға қатысушыларға жеңілдіктер жүйесін құру
және осы процеске азаматтар мен ... ... ... тарту
мақсатында пайдалануға беру;
5. тұрғын-үй саласында жалға беру секторын кеңейту бойынша ... ... ... ... ... ... жетілдіру;
7. тұрғын-үй құрылысын салу үшін жер учаскелерін ... беру ... ... ... ... көп ... аудандарда әлеуметтік, инженерлік және көлік
инфрақұрылымдарын кешенді дамыту;
9. мемлекеттің тұрғын-үй саясатын жүзеге асыру үшін тиімді ... ... ... және жылжымайтын мүлік нарығының инфрақұрылымын тұтастай
дамыту.
Аталған Жарлықта жария етілген стратегиялық маңызды ... ... осы ... ... ... ... қарамастан, бұл
құжат мемлекет үшін тұрғын-үй проблемасының ... ... ... ... мемлекеттік қызметінің басым бағытына ... ол ... ... салудың қазіргі бар қаржыландыру жүйесін
реформалау қажеттілігіне алып келді, яғни ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінде құрылыс салуға және меншікке тұрғын-үй сатып алуға
қолайлы жағдай құруға негізделген және тұрақты табысы бар ... ... ... ... ... ... әрекет етеді. Осы
ипотекалық несиелеу жүйесінің өзі әлемдік тәжірибеде үш ... ... атап ... еуропалық үлгі;
o американдық үлгі;
o малазиялық үлгі.
Негізі ипотека ... рет ... ... ҮІ ғасырдың басында пайда
болды. Ол ... ... ... ... ... иелегінде қалатын, ал
несиегер кепілге салынатын затты әрі қарай сатуға және ... ... ... ... ету ... ие ... ... заманғы жүйеге сәйкес келетін ипотекалық несиелеу
жүйесі (жылжымайтын мүлік кепілі ... ... 200 ... ... деуге болады. АҚШ - әлемдегі ең ірі ипотекалық ... ... ... елімізде осы заманғы ипотекалық несиелеу жүйесі ҚР Президентінің
«Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» заң күші бар Жарлығының ... ... ... де, республикада ипотекалық несиелеу жүйесі дамуы үшін
негіз тек 2000 жылы ... ... атап ... ... сөйтіп
тұрғын-үй саласындағы ипотека даму жолына қарай оң бет бұра бастады.
21.08.2000 жылы ... ... ұзақ ... ... ... ... жүйесін дамыту тұжырымдамасын қабылдау осы саладағы
басты жетістіктердің бірі. Осы құжатта ... ... ... ... ... жүргізілген болатын және ипотекалық несиелеу
жүйесін дамытуға кедергі келтіретін негізгі проблемалар, ... ... ... ... әрі қарай дамуы үшін қажетті негізгі іс-шаралар
белгіленді.
Осылайша, Қазақстандағы ипотеканың алғашқы ... 2000 ... ... ҚР ... ... Республикасындағы тұрғын-үй құрылысын ұзақ
мерзімді қаржыландыру және ... ... ... ... ... ... ... бастады. Осы тұжырымдамаға сәйкес
ипотекалық несиелеудің туынды рыногы ... құру ... ... ... ... ... компания құрылған болатын.
Тұжырымдама ҚР-нда әлемдік тәжірибедегі қазіргі бар 3 үлгінің бірі іске
асырылуы ... ... ... ... ... үлгі ... несиелеуді жүзеге асыратын банктерді үлкен дәрежеде
қолдауды көздейді. Жеңілдікті салық салу, жеңілдікті несиелеу және ... ... ... ... ... ... институт ретінде
мемлекеттік емес ұйымдар болады. Олар мұндай жағдайда жоғары капиталданған
және сенімді болулары ... ... ... ... ... ... ... несиелеуді сақтандыру мен қайта қаржыландыруды
жүзеге асыратын кең көлемді ... ... ... ... ... осы ... ... облигациялар нарығын дамыту
қарастырылған, өйткені мемлекет олардың ипотекалық облигацияларды қайта
қаржыландыру үшін ... ... алу ... ... ... ... ... ассоцациялар ипотекалық ... ... ... ... ... ... ол ... өтелімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік
береді.
Қаржылық нарықтары дамыған елдерде америкалық үлгі ... ... ... де, ... капиталындағы қазақстандық нарықтың қазіргі даму
сатысында Малайзияның ипотекалық ... ... ... тиімді болып
отыр. Осы үлгіге сәйкес, Ұлттық Банктің, сондай-ақ ірі коммерциялық банктер
мен өзге қаржылық ... ... ... ипотекалық корпорация
құруынан тұрады, олар ... ... ... ... ... ... және ... кейін сатып алынған ипотекалардың пулымен
қамтамасыз етілген бағалы қағаздарды (басқаша айтар ... ... ... құқығын) шығарады. Осылайша, мұндай корпорация ипотекалық
несиелерді сатып алумен өз шығындарын ... ал ... өз ... ... жаңа ... ... беру үшін пайдалану
мүмкіндігіне ие болады, сол арқылы ... ... ... ... ... ... ... несиелеу жүйесі көп қырлы құбылыс болғандықтан
қаржылық, шаруашылық-құқықтық өмірде ... ... ие. ... ол – ... ... ... мен ... мүлікті иелену
жағдайын және ол бойынша қарыздарды айқындау тәртібін көздейтін қатынастар
жиынтығын ... ... бір ... ... иелері құқықтарының
сенімділігін нақты белгілеуге мүмкіндік беретін мұндай ... ... ... ... ... ...... өндірістік және өндірістік
емес мақсаттағы құрылыстарға ұзақ мерзімді ... ... ... Қазақстан Республикасындағы тұрғын-үй құрылысын ұзақ мерзімді
қаржыландыру және ипотекалық несиелеу жүйесін ... ... ... ... несиелеудің екі деңгейлі ... ... ... кіреді:
• баспанаға баға белгілеу;
• баспанаға ақшалай төлем;
• тұрғын-үйді талап ету ... ... ... деңгейдегі банктің ипотекалық несиені
беруі;
• тұрғын-үйді кепілге беру;
Екінші деңгейге мыналар кіреді:
• Қазақстандық ипотекалық компанияның ... ... ... ету ... ие болу;
• ипотекалық облигациялар шығару;
• облигациялар үшін ақша түсімдері.
Азаматтардың баспана сатып алуы үшін ұзақ ... ... ... ... ... ... қабілеттілік сұранысын арттыруға
және халықтың көпшілік бөлігінің ... ... ... ... тұрғын-үй нарығын белсенді қылуға;
• ипотека миеханизмі арқылы шынайы ... ... ... жылжымайтын мүлікті
тартуға;
• тұрғын-үй саласына халықтың ... ... ... да ... тыс ... ресурстарды тарту
үшін база құруға;
• құрылыс секторын дамытуды қамтамасыз етуге;
• елде ... ... ... ... ... ... береді.
Бүгінгі таңда екінші деңгейдегі банктер ипотекалық несиелеуге белсенді
қатысуда. Өткен жылы республикада тұрғын-үй несиесі ... ... ие ... ... орта буын ... осы ... ... отыр. Соған қарамастан әлемдік тәжірибемен салыстырғанда
республиканың көпшілік азаматтары үшін ... ... ... болып тұр.
Қазір қазақстандағы банктер ең төмен ... ... 10 ... ... ... ... орай ... шын мәніндегі мұқтаждарының оған
қолы жете бермейді.
Алайда, бір жағынан соңғы уақыттағы осы ... ... ... ... нәтижесінде, екінші деңгейдегі банктердің көпшілік бөлігі
несиелеу мөлшерлемесін түсіруге ... ... алып келе ... ... Банк ... пікірі бойынша «егер түрлі банктердің
несиелері бірыңғай ... ал ... ... ... ... ... онда ... рынок операторы – Қазақстан ипотекалық компаниясына –
ипотекалық несиелердің пулдарын қалыптастыру да оңайға түспек».
Қазақстан ипотекалық компаниясы ... ... ... мынадай
талаптарды белгіледі:
1) несиелер ұзақ мерзімді болуы керек, яғни үш ... ... ... қажет. Жекелеген жағдайларда ғана Компания үш ... ... ... ... ... иелене алады;
2) несиелер Қазақстан Республикасының ... ... ... ... керек, бұл ретте қарыз алушы жеке меншігіне алатын
немесе жөндеуден ... ... ... немесе өзге жылжымайтын
мүлікті банктік заем шарты бойынша міндеттемені қамтамасыз ету ... ... ... қажет;
3) несие бойынша кепіл түрінде қамтамасыз етілетін ипотекалық несиенің
мөлшері жылжымайтын мүліктің нарықтық ... 70 % ... ... (жер ... ... ... қарыз сомасы мен ол бойынша төлемдер аннуитеттік ... ай ... не ... ... төленуі керек;
5) кепілге берілетін жылжымайтын мүлік ... ... бұл ... ... ... шарт ... негізгі міндеттеме қалдығының
сомасынан кем болмауы қажет;
6) қарыз алушы (жеке тұлға) өз өмірі мен ... ... ... әрекет етуінің барлық мерзіміне сақтандыруы тиіс;
7) кепілдік мүліктің құнын бағалауды Қазақстан ... ... ... ... ... асыруға құқық беретін тиісті
лицензиясы бар тәуелсіз ... ... ... ... ... ... ... мүліктің орналасқан жері
бойынша РМК «Жылжымайтын мүлік бойынша орталықта» тіркелуі қажет.
Сөйтіп, ипотекалық несиелеудің мәні екі негізгі ... ... ... – ұзақ ... ... ... – халықтың баспанаға
деген сұранысы.
2. Ипотекалық несиелеудің экономикалық және құқықтық мазмұны мен табиғаты
Президент әр өз ... ... ... ... дамыту
қажеттілігін атап көрсететін ... үй ... ... несиелеу
дегеніміз не және баспана мәселесін шешудегі оның маңызы қандай?
Республикалық бюджеттен қаржыландыратын күрделі қаражат ... ... ... үй ... ... ... үшін бюджеттен
тыс қаражаттарды жұмылдыру шешуші мәнге ие болады. Ал мұндай қаражаттың
көзі ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдар өз қызметкерлерінебөлінетін қаражаттар;
- тұрғын үй лотереяларын өткізуден түсетін қаражат;
- мемлекеттік тұрғын үй заимы;
- тұрғын үй бөлшектері ... ... ... ... үй ... ... ... және басқа да құнды қағаздар;
- Отандық және шет елдік инвестициялар.
Халық қаражатынан ... ... ... қаражат көздері несиелеік
ресурстар қызметін атқарады, олар қарыз алушыларға ... үй салу ... өз ... ... ... бөлінеді. Жоғарыда аталған
несиелер азаматтардың мүлкін (жылжымайтын)кепілдііке қою арқылы беріледі.
Несиелеудің ... ... ... деп ... ... ипотекасы туралы» Перзиденттің Заң күші бар Жарлығы
Қазақстанда ипотека ісін ... ... ... ету ... ... ... ... өте жоғары, осыған орай оларды өтеу ... ... ... ... ... ... ... етудің
негізгі әдістерінің бірі кепілдік болып табылады. Елдегі экономиканы
дамытудың қазіргі кездегі ... ... үміт ... ... ... ... аса ... құралдарының бірі-ипотеканы өмірімізге қайта
ендіруге мүмкіндік береді.
Барлық мәдениеттендірілген әлем ертеден-ақ ... ... және одан бас ... ... Тек бізде ғана, нарық экономикасы
және жеке ... ... ... ... өмірімізге «ипотека»,
«ипотекалық несие», «ипотекалық рынок» және сол сияқты түсініктер енді.
Бүгінде біздің елде ... ... ... ... ... ... немесе жермен тікелей байланысты басқа да өзіне сай
жер көлемінен немесе сол ... ... ... құқығымен бірге,
объектілірдің кепілдігін білдіреді. Ипотканың экономикалық маңызы ...... ... басқа да қаражат ұйымдарынан қарыз алу мақсатында
жылжымайтын ... ... ... бір түрі. Кез келген азаматтың қазір
өз ... ... ... бар және де ... ... ... ... иеленуі мен қолдануға және жылжымайтын мүлік нарығына іске ... Ал ... қоса ... ... бұндай жағдайда оны өндіріп алу
ниетімен жылжымайтын мүлік рыногы көлемінде және перспективалы қылады.
Енді ипотеканың құқықтық ... ... ... оның ... ... ... салғанда меншіктің мүліктік ... ... ... Әлемдік тәжірибеде жылжымайтын мүлікті
қарызға алушының қарыз міндеттемелерін қамтамасыз етудің екі тәсілі ... ... ... ... ... заты ... ... объектіге
кепілзат берушінің заттық құқықтарын иеліктен шығарып, осы ... ... ... алу ... жалға береді.
Ал, біздің сөз ететініміз, оның ... түрі ... ... ... ... бәрімізге таныс болып қалған ... ... ... ... ... ... ... берушінің меншігінде
қалады. Несиегердің пайдасына кепілдік құқық қана иеліктен шығарылады.
Қазақстан Республикасы Азаматтық ... ... ... ... пәтерлер, жер учаскілеріне және басқа
қозғалмайтын мүлікке құқықтар (ипотека) кепілі қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... ... туралы Қазақстан
Республикасының Заңыныда өзгеше ережелер белгіленбеген реттерде ипотекаға
Азаматтық кодекстің кепіл ... ... ... ... -
делінген. Дегенмен, жалпы ережелер туралы ... сөз ... ... ... ... ... түрлеріне арналған 303-баптың бар екендігін
көреміз, проф. А. Диденконың көзқарасы ... ... ... елдерінің
азаматтық заңдарында мұндай ұғымның жоқ болуына орай, ол біздің еліміздің
заңдарында ипотека ұғымын жан-жақты ашып, түбегейлі ... енді ... ... ... Ипотека - кепілге салынған мүлік кепіл салушының немесе үшінші бір
жақтың ... және ... ... ... ... құрылыстар, үйлер, ғимараттар, көп ... ... ... ... ... ... айналымдағы тауарлар және
азаматтық айналымнан алынбаған басқа да мүлік ... мәні бола ... ... бөлген кезден бастап үшінші жақтың құқықтарының
объектісі болмайтын ... ғана олар ... мәні бола ... ... үйлер, ғимараттар, көп пәтерлі үйдегі ... ... мен ... ... ... осындай объектілерді
тіркеуді жүзеге асыратын органдарда тіркелуге тиіс.
Сөйтіп, Қазақстандағы ипотека ... ... оның ... да, ... да мүліктер бола алатындығын және ... ... ... жақтың пайдалануы мен иелігінде қалатындығын
көреміз. Сондықтан да бұл екі ұғымды ... ... үшін ҚР ... ... ... ... заң күші бар ... алатын орны
ерекше. Өйткені, адам өмірінде жылжымайтын мүліктің айрықша ... ... ... ... ... де ... ... ретінде
қарастырылғаны дұрыс деп ойлаймын. Ипотека шартының ... ... ... ... ... шарт – ... негізгі міндеттемені қамтамасыз етуде
ипотеканы белгілеу ... ... ... ... ... ... ... кепіл беруші мен кепіл ұстаушы, сондай-ақ егер кепіл беруші ... ... ... ... да қол қояды. Ипотека шарты мемлекеттік
тіркеуге жатады. Ипотека құқығы ипотека шарты тіркелген сәттен басталады.
Ипотека ... ... ... ... ... беруші мен кепіл ұстаушының, сондай-ақ, егер кепіл беруші
(заттай кепілгер) негізгі ... ... ... ... ... ... және ... жері (орналасқан
жері);
2) негізгі міндеттеменің мәні, оның мөлшері мен орындалу ... ... ... ... ... тізбесі мен мекен-жайы;
4) ипотеканың мәні болып табылатын ... ... сол ... ... ... ... ... құқықтың атауы (меншік
құқығы, шаруашылық жүргізу құқығы және басқалары);
5) тараптардың кез келегенінің өтініші бойынша ... ... қол ... тиіс және ... тыйым салынбаған
өзге де шарттар.
Сөйтіп, ипотека ... – бұл ... ... ... қол ... ... мен ... алушының келісімделген нақты бағдарламасы
екендігін атап айтуға болады. Сонда, ипотекалық несиелеу ... ... ... ... ... – ұзақ мерзімді несие, ал екіншісі –
халықтың тұрғын-үйге деген сұранысы.
Соған қарамастан, ипотекалық ... ... құру ... тұрғын-үймен
қамтамасыз етудегі әлеуметтік-экономикалық проблеманы шешу үшін ғана емес,
сондай-ақ республиканың экономикалық дағдарыстан шығуы үшін де маңызды.
Ақылға ... ... ... ... және ... ... қалта
көтеретіндей көлемде қалыптастырған жағдайда экономикаға ... ... да ... ... көбейері анық. Ипотека сонымен бірге қазақстандық
өнеркәсіпке де баға жетпес қызмет етер еді, бір ... ... ... тиімді.
Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеу жүйесін құру қажеттілігі
әлдеқашан пісіп-жетілген мәселе болатын. Дегенмен, 2000 ... ... ... күш болатындай құқықтық шешім қабылдана қоймады.
3. Ипотекалық несиелеу жүйесі
Қазіргі заман жағдайында ипотека көптеген елдерде азаматтардың ... ... ... ... ... ... келеді. Сонымен бірге,
халықаралық тәжірибе ... ... ... несиелеуді дамыту
тұтастай ұлттық экономиканы сауықтыруға ... ... ... ... «жаңа бағдары» үй иелеріне беруді (тұрғын-үй ... ... ... ... ... ипотекалық несие орта буын қазақстандық отбасының
баспана мәселесін шешіп бере ала ма ... ... ... ... іздеп
көрелік. Ол үшін ең алдымен, қандай отбасыны біз орта ... ... ... ... ... Мәселен, ол орташа айлық алатын,
яғни заң тұрғысында рәсімделген шамамен 60 000 теңгелік жалақыға ие ... ... ... ... ... жүйесіне қатысатын көптеген
қазақстандық банктердің нормативтері бойынша ай сайынғы ... ... ... шартпен қарыз берілуі мүмкін. Сонда орташа несилеу
мөлшерлемесін 12,5% деп ... және ... ... – 15 жыл ... ... ең ... ... 1 623 000 теңге көлемінде екендігі
көрінеді. Ал, қалған барлық соманы клиент алғашқы жарна ретінде салуы тиіс.
Сөйтіп, әдеттегі ... құны ... өсіп бара ... мына заманда
орташа отбасы үшін несиелеу жүйесінің әлі де қол жеткізбейтіндігін байқауға
болады.
Сосын «орта буын» ... ... ... ... ... ... көп ... тағы бір проблеманың бірі, ол – ... ... ... ... «Қазақстан ипотекалық компаниясы» АҚ-
тың жұмыс тәжірибесі көрсетіп отырғанындай ипотекалық несие ... ... ... ... өз ... ... ... алмайды. Сондықтан
осындай жағдайларда банктер қиын жағдайға қалып ... ... ... ... ... ... келе ... оның екінші бір жағы тағы да халық үшін қолайсыздық тудырып
отыр. Сұраныс пен ... ... ... пәтерлер құнының аспандап
кетуіне әкеліп соқты. Ал, құрылысшылар үшін өз ... ... ... әрі ... ... жақсы дәлел пайда болады. Олардың айтатыны жаңа ... ескі ... ... ... ... өз топшылаулары еді. Сонымен бірге,
Қазақстан ипотекалық компаниясы бағаның бұлай шарықтауы тек олардың ғана
«кінәсі» ... ... ... ... ... ... бойынша Жылжымайтын
мүлік орталығының мәлеметтеріне сүйенсек, тек оңтүстік астананың өзінде
тұрғын-үй объектілерін сатып алу ... ... ... ... жөнінде
жылына шамамен 28 000 мәміле жасалады екен, яғни айына орта ... ... ... сөз. ... ... ... ... бойынша
Алматы қаласында 2002 жылы айына орта есеппен 250-300 ипотекалық несие
беріліп келген, яғни барлық ... ... ... ... 10-13%.
Қалған 87-90%. Тұрғын-үйді сату-сатып алу мәмілелері ипотеканы қолданбай
жүзеге ... Ал, 2003 жылы ... ... қолдану арқылы тұрғын-
үйді сатып алу мәмілелерінің саны ... 600-700 ... ... яғни ... ... мәмілелердің жалпы санынан 25-30% -ға ұлғайған. Бір жағынан
оған қала халқының табиғи өсу ... де ... ... ... ... халық саны жыл сайын шамамен 20000 адамға өсіп отыратындығын
айтсақ та ... ... ... ... ... қарқынды дамуы Қазақстанда
жылжымайтын мүлік рыногын ... ... қоя ... ... ... айтқым келеді, өйткені ... ... оның ... ... ... ... ... айтқанда:
- біріншіден, бұл оның аса үлкен орын алып отырғандығы: бүгінгі таңда
сатылуға тағайындалған барлық жылжымайтын ... ... ... ... ... бағаланады;
- екіншіден, бұл рынокқа қатысушылардың кәсібилігі артып ... ... ... ... ... ... өз ... мен
бәсекелестік қабілеті бойынша көш басында жүргендер, яғни ... ... ... көп ... ... ... мүлік рыногында пәтерлер
де, тұрғын-үйге жатпайтын құрылыстар да, коттедждер мен кеңселер салуға
арналған жер ... де, ... ... объектілер де, бау-бақша
учаскелері де азаматтық ... ... ... тiзiмi:
1. КР Конституциясы
2. КР Азамматтык кодексi 1994ж 27 желтоксан (жалпы болiм),1999 ж
1 шiлде (ерекше болiм).
3. КР Банктер жэне банк ... ... 1995ж 31 ... №2444 ... жэне ... 2005ж 15 ... ... Казакстан газетi
5. «Предприниматель и право» журналы №15/2004 ж
6. «Банки Казахстана» журналы, №6 /2004 ж
7. ... база ... ... и ... ... «Егемен Қазақстан» газеті, наурыз айы
[2] «Пердприниматель и право» журналы, №15/2004 жыл, 13 б.
[3] «Банки ... ... ... жыл, 32 ... ... ... Азаматтық кодексі, А.2004. 90 б.
[5] А.Диденко. Ипотека. Правовая база сравнительного анализа.
Предприниматель и ... ... 6 б.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
Ипотекалық несиелеу жүйесі31 бет
Ипотекалық несиелеу жүйесі туралы77 бет
Ипотекалық несиелеу және оны ұйымдастыру-құқықтық негіздері62 бет
Ипотекалық несиелеу және оның ерекшеліктері71 бет
Ипотекалық несиелеу нарығы7 бет
Ипотекалық несиелеу – Қазақстан нарығындағы ұзақ мерзімді несие28 бет
Ипотекалық несиелеудIң теориялық негIздерI105 бет
Ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру30 бет
Ипотекалық несиелеудің теориялық негізі40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь