Салжұқ мемлекеті


1. Салжұқ
2. Салжұқ әулеті
3. Салжұқ сұлтандығы
Салжұқ (туған-өлген жылы белгісіз) — түрік-оғыздардың қынық тайпасының басшысы, Салжұқ әулетінің негізін салушы. Салжұқ әкесі сияқты түркі-оғыздар билеушісіне (жағбу) қызмет атқарды. Кейін Салжұқ билеушімен келіспей, жақтастарымен біргеСырдарияның төменгі ағысындағы Жентке қоныс аударды. 10 ғасырдың аяқ шенінде ислам дінін қабылдады. Салжұқ ұрпақтары оғыз-салжұқтар қозғалысына басшылық етті. Бұл қозғалыс нәтижесінде Салжұқ сұлтандығы қалыптасты.
Салжұқ мемлекеті - түрік оғаздардың үрім бұтағынан таралып, Салжұқ есімді басшыларының есімімен аталған, сондай-ақ салжұқ мұсылман әулетінен құрылған мемлекет. ХІ ғасырдағы 30 жылдары Салжұқтар Ғазнауи мемлекетінен васалдық жағдайда Хорасаннан жер алды. Кейінен Ғазнаиулерге қарсы шығып, 1040 жылы Данденакан түбіндегі ұрысқа жеңіске жетті. Сұлтан лауызымын қабылдаған Тоғрұлбек (1038-1063 жылдары) тұсында Салжұқтар Хорезм, Иран, Әзербайжан, Курдистан, Иракты жаулап алып, 1055 жылы Бағдадқа басып кірді. Тұрұлбек мемлекетінің астанасы Рей қаласы ағасы Чағрыбек иеліктірінің орталығы Мерв болды. Алп- Арслан тусында (1063-1072жылдар) Арменияны жаулап алып (1064 жылы), Манцикерт түбінде Византия әскерлерін жеңді (1071 жылы). 1071 жылы және 1081 жылы аралығында Кіші Азия және басқада жерлерді жаулап алды.
1. Қазақ энциклопедиясы, 7 - том
2. Агаджанов С.Г., Сельджукиды и Туркмения в ХІ — ХІІ вв., Ашх., 1973;
его же, Госдуарство сельджукидов и Средняя Азия в ХІ — ХІІ вв., М., 1991;
3. Гусейнов Р.А., Огузы, кыпчаки и Азербайджан ХІ — ХІІ вв. Проблемы
этногенеза и этнической историй народов Средней Азий и Казахстана, М.,
1990.
4. “Қазақ Совет Энциклопедиясы”, ІІ том
5. История Ирана с древнейщих времен до конца ХҮІІІ в; Москва, 1958 год
6. Бортальд В.В Место прикаспийских областей в истории мусульманского
мира. Баку. 1925 год
7. Гусейнов Р.А. Селдьжуская военное организация. «Палестинской
сборник» 1967 год
8. Заходер Б.Н Хорасан и образование государства сельджуков. «Вопросы
истории», 1945 год

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Салжұқ (туған-өлген жылы белгісіз) -- түрік-оғыздардың қынық тайпасының басшысы, Салжұқ әулетінің негізін салушы. Салжұқ әкесі сияқты түркі-оғыздар билеушісіне (жағбу) қызмет атқарды. Кейін Салжұқ билеушімен келіспей, жақтастарымен біргеСырдарияның төменгі ағысындағы Жентке қоныс аударды. 10 ғасырдың аяқ шенінде ислам дінін қабылдады. Салжұқ ұрпақтары оғыз-салжұқтар қозғалысына басшылық етті. Бұл қозғалыс нәтижесінде Салжұқ сұлтандығы қалыптасты.
Салжұқ мемлекеті - түрік оғаздардың үрім бұтағынан таралып, Салжұқ есімді басшыларының есімімен аталған, сондай-ақ салжұқ мұсылман әулетінен құрылған мемлекет. ХІ ғасырдағы 30 жылдары Салжұқтар Ғазнауи мемлекетінен васалдық жағдайда Хорасаннан жер алды. Кейінен Ғазнаиулерге қарсы шығып, 1040 жылы Данденакан түбіндегі ұрысқа жеңіске жетті. Сұлтан лауызымын қабылдаған Тоғрұлбек (1038-1063 жылдары) тұсында Салжұқтар Хорезм, Иран, Әзербайжан, Курдистан, Иракты жаулап алып, 1055 жылы Бағдадқа басып кірді. Тұрұлбек мемлекетінің астанасы Рей қаласы ағасы Чағрыбек иеліктірінің орталығы Мерв болды. Алп- Арслан тусында (1063-1072жылдар) Арменияны жаулап алып (1064 жылы), Манцикерт түбінде Византия әскерлерін жеңді (1071 жылы). 1071 жылы және 1081 жылы аралығында Кіші Азия және басқада жерлерді жаулап алды.
Сұлтан Мәлік шаһтың (1072-1092 жылдары) тусында Грузия мен Орта Азиядағы Қарахан мемлекетін бағындырды. Салжұқ мемлекеті саяси жағынан мықтап күшейді. Сонымен Мәлік шаһ тусында Салжұқ мемлекетінің шекарасы Сырдариядан Нілге дейін, Каспийден Жерорта теңізіне дейін созылды. Мемлекет астанасы Исфаһан қаласы болды. Көшпелі оғыз және басқа да түркі тайпаларының әскери шонжарлары мен ақсүйектері байтақ территорияларын иемдеу құқығын алып, орталық өкімет билігінен тәуелсіз болуға ұмтылды. Сұлтандар ішкі саясатта күшті сұлтан өкіметінің билігіне мүдделі болған Иран ақсүйектеріне ие артты. Бұл топтың мүддесін көздеуші Низам әл-Мүлк болды.
Салжұқ әулеті
Салжұқ әулеті - (1038-1194 жылдары) оғыз тайпаларының ақсүйек тұқымынан шыққан әулет. Олардын әуелі бастағы ата мекеніСырдарияның орта саласы (Оңтүстік Қазақстан) болған. Одан кейін салжұқ тайпалары Сығанақ пен Қаратауда мекендеген. Олардың негізгі кәсібі мал шаруашылық болған.
Бірақ Салжұқ мемлекетіндегі бытыранқылық тоқтаған жоқ. Мәлік шаһ тұсындағы Салжұқ әулетінің үрім-бұтағы билеген Керман (1041-1187 жылдары), Рум (Кіші Азияда 1077-1307 жылдары), Сирия (1094-1117 жылдары) сұлтандықтары құрылды. Бірінші крест жорығынан кейін салжұқтар Палестинадан, кейін Сириядаң, Грузиядан, Азияның кейбір елдерінен айырылды. Мәлік шаһтың өлімінен кейін ішкі тартыстар исмаилшылдар қозғалысына байланысты. 1118 жылы Салжұқ мемлекетін Мәлік шаһтың балалары бірнеше иеліктерге бөліп алды. Олар төменгідей: Санжарға - астанасы Мерв қаласы болған шығыс облыстары, Махмұдқа - Батыс Иран мен Ирак, (Ирак салжұқ сұлтандығы 1118-1194жылдары) тиді. Санжар (1118-1154 жылдары) дербестікке ұмытылған ақсүйектермен күрес жүргізді. Бірақ 1141 жылы қарақытайлардаң жеңіліс тауып Орта Азиядағы биілігінен айырылды. 1153 жылы оғыздар Хорасанның Мерв, Нишапур, Тус тағы басқа қалаларын басып алды. 1157 жылы Санжар өлімінен кейін Хорасадығы ұлы Салжұқ өкіметі өмір сүруін тоқтатты. Хорасан, Керман және батыс Иран арасындағы отыз жылдық өзара тартыстан кейін хорезмшаһ үстемдік алды. Тек Коний сұлтандық сақталып қалды.
Салжұқтар - көшпелі түрік оғыз ордаларының бірі. Қолбасшысы салжұқ есімімен сондай-ақ олар құрған әулеттің аталуына байланысты аталды. құрамына қынық тайпасы басшылығымен әр түрлі оғыз тайпаларының бөлігі енді. Салжұқтар Женттіде мекендеп кейін (985 жылы шамалы) Нұрата тау маңында қоныс аударды. 1038 жылы Салжұқ Нишапур қаласынан кейін Хорасанды (1040 жылы) жаулап алды. Осы кезден бастап Салжұқтың саяси тарихы Салжұқ мемлекетті тарихмен тығыз байланысты болды. ХІ-ХІІІ ғасырларда басқа да оғыз ордаларымен және Иран, Әзербайжан, Кіші Азияның байрығы араласып, түркімен, әзербайжан, және түрік халықтарының қалыптасуына ықпал болды.
Салжұқ сұлтандығы -- 11 ғасырдың соңы мен 14 ғасырдың басында ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қарахан мемлекеті
Хорезмшах мемлекеті
Оғыздыр мемлекеті
Түрікменстан мемлекеті
Ежелгі Оғыз мемлекеті
Қарахан мемлекеті туралы
Қарахан мемлекеті - ертедегі мемлекет
Найман мемлекеті
Қимақ мемлекеті
Қаңлы мемлекеті
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь