XVII ғасырдағы Ирандағы Сефевид мемлекеті


Кіріспе
I. Тарау XYII ғасырдың басында Иран.
1.1 Сефевидтер мемлекетінің құрылуы.
1.2 Мемлекеттік құрылыс.
1.3 Нәдір шах тұсындағы Иран.
II. Тарау XIX ғасыр басындағы Иран.
2.1 XIX ғасырдың басындағы Иранның халықаралық жағдайы.
2.2 1848 .1852 жылдардағы бабшылдар көтерілісі.
2.3 Иран мәдениеті.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
XVII ғасырдағы Ирандағы Сефевид мемлекеті. XVII ғасырда Иран Сефевидтер өулеті билеген феодалдык аграрлык ел болды. Бұл уақытта Сефевид мемлекетінің құрамына Иран жерінен баска, XVI—XVII ғасырларда жаулап алынған Закавказье, Кавказдың бір бөліғі, Мерв қаласына дейінгі Орта Азияның бір бөлігі, Ауғанстанның Герат, Фаррах және Қандағарды қоскандағы батыс жағы және бүкіл Белуджистан түгел кірді. Иранның негізгі көсібі мал шаруашылығы, егіншілік пен қолөнер болды.
Сефевидтер Әзірбайжаннан шыққандар еді. Оларға біршама уақыт батыстан шығысқа қарай Месопотамиядан Үнді өзеніне дейін дерлік, солтүстіктен оңтүстікке Қара-құм шөлі және Закавказьеден Парсы шығанағы мен Арабия теңізіне дейінгі орасан зор аумақты біріктірудің сәті түсті. Сефевидтердің әр тілді державасы көптеген тайпалар мен халықтарды біріктірді. Иран аумағының үштен бірін көшпелі тайпалар алып жатты.
Егіншілікте негізінен бидай, арпа, күріш, техникалык, дақылдардан макта, темекі, зығыр және т.б. өсірілді.
Жеміс-жидек, жүзім шаруашылығы жақсы дамыды. Жібек өндіру кең етек алды. Иранда жер көбінесе қолдан суарылатын.
Мал шаруашылығында қой мен ешкі өсірілді. Онымен көшпелі және жартылай көшпелі курд, лур, белудж, түрікмен, кашкай және т.б. тайпалар айналысты.
Иранда колөнер өте жақсы дамыған еді. Әсіресе кілем тоқу мен мата жасау өндірісі өркендеді. Парсы кілемі мен иран жібегі дүние жүзіне даңқы шыққан бүйымдар болатын. Сондай-ақ Иранда фарфор, фаянс, қыштан жасалған бүйымдар, зергерлік өнер де қанат жайды. Ішкі жөне сыртқы сауда байланыстары өркендеді.
XVII ғасырда Иранда феодалдьщ қатынастар дамып, жерге, суға феодалдық меншік орнады. Мемлекеттік меншіктегі жер дивани деп аталатын. Оған елдегі жердің басым мөлшері кірді. Отбасының меншігіндегі жер хассэ деп аталды. Сондай-ак. ірі феодалдардың колында уақыт-ша қызметі үшін берілген жерлер джагир делінді.
1.Қазақ совет энциклопедиясы – Т.4 – Алматы Қазақ совет энциклопедиясының бас редакциясы, 1974.
2.Орта ғасырдағы шығыс елдерінің тарихы – Алматы 2000, С.Ә.Тортаева.
3.Всемирная история Т.4 – Москва Издательство социально – эконамической литературы, 1960.
4.Навая история стран зарубежной Азии и Африки – Ленинград Издательство Ленинградского университета,1971.
5.Дүние жүзі тарихы – Алматы 2004,Н.Алдабек,Р,Бекіш,К.Қожахметұлы.
6.История стран Азии и Африки в новое времия – Москва Издательство Московского университета,1971.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі:  Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге
Таңдаулыға:   




Кіріспе
I. Тарау XYII ғасырдың басында Иран.
1.1 Сефевидтер мемлекетінің құрылуы.
1.2 Мемлекеттік құрылыс.
1.3 Нәдір шах тұсындағы Иран.
II. Тарау XIX ғасыр басындағы Иран.
2.1 XIX ғасырдың басындағы Иранның халықаралық жағдайы.
2.2 1848 -1852 жылдардағы бабшылдар көтерілісі.
2.3 Иран мәдениеті.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.

Кіріспе.
XVII ғасырдағы Ирандағы Сефевид мемлекеті. XVII ғасырда Иран Сефевидтер өулеті билеген феодалдык аграрлык ел болды. Бұл уақытта Сефевид мемлекетінің құрамына Иран жерінен баска, XVI -- XVII ғасырларда жаулап алынған Закавказье, Кавказдың бір бөліғі, Мерв қаласына дейінгі Орта Азияның бір бөлігі, Ауғанстанның Герат, Фаррах және Қандағарды қоскандағы батыс жағы және бүкіл Белуджистан түгел кірді. Иранның негізгі көсібі мал шаруашылығы, егіншілік пен қолөнер болды.
Сефевидтер Әзірбайжаннан шыққандар еді. Оларға біршама уақыт батыстан шығысқа қарай Месопотамиядан Үнді өзеніне дейін дерлік, солтүстіктен оңтүстікке Қара-құм шөлі және Закавказьеден Парсы шығанағы мен Арабия теңізіне дейінгі орасан зор аумақты біріктірудің сәті түсті. Сефевидтердің әр тілді державасы көптеген тайпалар мен халықтарды біріктірді. Иран аумағының үштен бірін көшпелі тайпалар алып жатты.
Егіншілікте негізінен бидай, арпа, күріш, техникалык, дақылдардан макта, темекі, зығыр және т.б. өсірілді.
Жеміс-жидек, жүзім шаруашылығы жақсы дамыды. Жібек өндіру кең етек алды. Иранда жер көбінесе қолдан суарылатын.
Мал шаруашылығында қой мен ешкі өсірілді. Онымен көшпелі және жартылай көшпелі курд, лур, белудж, түрікмен, кашкай және т.б. тайпалар айналысты.
Иранда колөнер өте жақсы дамыған еді. Әсіресе кілем тоқу мен мата жасау өндірісі өркендеді. Парсы кілемі мен иран жібегі дүние жүзіне даңқы шыққан бүйымдар болатын. Сондай-ақ Иранда фарфор, фаянс, қыштан жасалған бүйымдар, зергерлік өнер де қанат жайды. Ішкі жөне сыртқы сауда байланыстары өркендеді.
XVII ғасырда Иранда феодалдьщ қатынастар дамып, жерге, суға феодалдық меншік орнады. Мемлекеттік меншіктегі жер дивани деп аталатын. Оған елдегі жердің басым мөлшері кірді. Отбасының меншігіндегі жер хассэ деп аталды. Сондай-ак. ірі феодалдардың колында уақыт-ша қызметі үшін берілген жерлер джагир делінді. Діни орындар мен діни адамдарға меншікке берілетін уакф, мулък, арбаби деп аталатын көлемі үнемі өсіп отыратын ірі жер иеліктері болды. Шаруалардың меншікті жері болған жоқ, олар феодалдарға жалданып, ауыр жағдайда күн көрді. Егіншілікпен айналысатын отырықшы шаруа-ларды райяттар деп атады. Мал шаруашылығымен айналысатын иляттар да сан жағынан аз болған жок.
Ирандағы орталыктанған феодалдық монархияның ең жоғарғы билеушісі шах еді. Шах елдің шексіз билікке ие басшысы деп есептелді. Шах тағайындаған уәзір үкімет ісін жүргізді.
Сефевидтік Иран I Аббас (1587 -- 1629) шахтың кезінде аса жоғары қуаттылыққа жетті. Ол көптеген бағынбағап хандарды дарға асып, орталық билікті нығайтты, ағыл-шын нүсқаушылары қызмет атқарған армияны күрды. Иран армиясында отты қару-жарактар мен артиллерия пайда болды.
Иран астанасы Исфаханның түрғын халқы 500 мың болды. Қала келушілерді шеберханалар мен дүкеншілер-дің, шығыс базарының, сарайлардың және ақсүйектердің үйлерінің кептігімен таңқалдырды.
XVII ғасырдың соңы мен XVIII ғасырдың басында сефевидтердің соңғы шахы Султан Хосейн (1694 -- 1722) билігі кезінде феодалдык қанаудың күшеюі мен халық - тың ауыр тұрмыс жағдайы Сефевид мемлекетін дағда-рысқа әкелді. Сефевид мемлекетінщ ыдырауына Қандағар жйрін мекендеген ауған тайпалары да себеп болды. Сефевид билеушілерінен ауған тайпаларын азат ету деген сылтау-мен 1722 жылы Мир Махмұд басқарған өскер Иранға шабуыл жасады. Сегіз ай соғыстан кейін, 1722 жылы қазанның 22-сінде Мир Махмұд сефевидтердің астанасы Исфағанды басып алып, Сұлтан Хосейн шахты орнынан түсірді. Мир Махмұд Иранның шахы деп жарияланды. Бірақ ауғандықтардың билігі бүкіл Иран жеріне жүре алған жоқ. Иранның солтүстігінде ауған шапқыншылы-ғына қарсы әскер ұйымдастырылып, жергілікті жердегі билікті ирандықтар өз қолдарында ұстады.
Сефевид мемлекеті Закавказье аумақтары үшін Осман-дық Түркиямен үнемі бөсекелесіп отырды. Түркиямен соғыс барысында Иран ақыр аяғында Месопотамияны және Закавказьенің үлкен бөлігін жоғалтты, одан Ауғанстан бвлініп шықты. Осы шығыннан кейін Иранның Еуропа мемлекеттерімен саудасы қысқарды.

XYII ғасырдың басында Иран.
Сефевидтер мемлекетінің құрылуы.
Турцияныц шығысында - Ақ-Қойлылар әулетінің үрпактары жске-жеке билік қүрды. Әзірбайжанның солтүстігінде ширваншахтар мемлскеті болды. Ардебиль ауданында Сефевидтік шейхтер билік қүрды. Сефевидтер алғаш ХІҮ ғасырдың басында шсйх Сефи ад-дин қүрған дербиштік орденнің басшылығында гүрды. Бүл орден алғаш қарапайым қолөнершілер мен кедей-ксиіпіктердііі мүддесімен тығыз байланысты болды. Бара-бара сефешштік шейхтердің муридтерінін арасында да феодалдық элементтер пайда болды. Сефи-ад-дин шейхтың өзі де ірі жер яеленушіге айналды. ХҮ ғасырда Сефевидтер Ардебиль қаласына биліктерін орнатты. Халык. бүқарасына ықпальш сақтап калу үшін Сефевидтер шиит бағытын ұстанды. Олардыц ыкпалы Әзірбайжаннан баска да жерлерге тарады.
ХҮ ғасырда Сефевидтерге көшпелі түріктердің шамлу, румлу, ұсташы, текелі, афшар, кажар, зүлқадар тайпалары қосылып, олардың әскерін күшейтті. Бұл тайпалар "қызылбастылар" деп аталып кетті. Олар бастарына 12 кызыл жолағы бар сәлде орайтын. Ол өздері күрмет түтатын 12шиитимамдарыныңс;анынбілдіретін. Қызылбастылар Сефевидтік шейхті өздерінің рухани басшысы деп танып, өздерін сол шейхтердің муридтері деп санады. Қызылбастылар шейхтың феодалдық жасағын қүрды.
ХҮ ғасырдыц екінші жартысынан бастап сефевие ордені бейбіт дерииш бауырластығынан жауынгер рухани - рыцарлық орденге айналды. Сефевид шейхтері де батыстағы ХІ-ХІІ ғасырлардағы кресшілер сияқты, "дін тазалығы" үшін күрес деген желеумен мүсылман смес халықтар еліне: Грузияға, черкестер еліне, гректердің Трапезунд патшалығына шапқыншы жорықтар жасады.
ХҮІ ғасырдың басына қарай Иранда Сефевидтердің баск.ыншыл0іқ саясаіына лайыкты жағдай қалыптасты. Бұл саясатты Әзірбайжан мен Иран феодалдарының күшті үкімет билігін аңсаған едәуір бөлігі колдады. Османдық Түркия тарапыиан Закавказье мем Иранға төнген қауіп те күшті өкімет билігін орнату талабын күн тәртібіне койды. Иранның саяси бытырацкылығы 6үл міндетгі жүзеге асыруды жеңілдетгі.
1499 жылы Ардебилдің шейхы болып 14 жасар Исмаил Ссфевид тағайындшіды. Ол 1500 жылы Ширваншах әскерін талкандаи, Баку мен Шемаханы алды. 1502 жылы кызылбастар отрядымен Нахичеван маңында Ақ-Койлы сұлтанының әскерін жеңіп, Тавриз каласын басып алды. 1503-1504 жылдары, батыс Иранды, 1510 жылы Арабтық Иракты басып алып, Тавризды Ираинын астанасына айналдырды. Сол 1510 ж. І-Исмаил Мары түбінде өзбектерді женді. Шейбанихан шайкаста қазатапты. Бірақ өзбек жерлерін кеп үстап түра алмады. Иранның қарамағына Хорасан ғана көшті.
1514 жылы түрік сұлтаны І-Селим Чалдырған маңында қызылбастар отрядын талқандады. Тавриз бен Диярбекир калалары Түркия қарамағына. көшті.Бүл екі мүсылман елдері арлсындағы соғыс идеологиялык келіспеушіліктің нәтижесі болды. Бірақ көп үзамай түріктер Иран жерінен кетті. 1517 ж. 1-Исмаил шах шығыс Грузияны бағындырды. ХҮІ ғасырдың бірінші ширегініңаяғына қарай Сефевидтер мемлекеті үлан-ғайыр территорияны алып жатты.
Сефевидтер мемлекетінде парсы халқы жетекші жағдайда болмады. Сефевидтер мемлекетіиііі қүрамына Ираннан басқа парсы емес халыктардың елдері: Әзірбайжан, Шығыс Армеиия, Оңтүстік Түркмения, батыс Ауғанстан кірді, Сефевидтер мемлекетін неғізінен Әзірбайжанның көшпелітайпалары қүрды. Сарайда және әскерде әзербайжан тілі колданылса, ресми ісүжаттар мен тарихңаманың, сарай поэзиясының тілі - парсы тілі болды. Сефевид мемлекетінде жетекші ролді көшпелі әзірбайжан феодалдары атқарды. Әскербасыдыққа, облыс басшылыкка, сарайдағы маңызды кызмеітерге солар тағайындалды. ХҮІ ғасырдың ортасында осындай маңызды кызметтер 114 қызылбастылардың отбасыларының қолында болды.
Шиизмді мемлекеттік дін тірегі деп жариялаудың маңызды мәні де болды. Шиизм карапайым халық арасында кең қолдаушылык.к.а ие болған еді. Шиизмді суннизмге қарсы коюдың түріктерге қарсы бағыттаушьілық мәні де болды. І-Исмаил халықтың алдында "шиизм немесе өлім" екеуінің бірін тандау міндетін қойды. Армяндар мен грузиндер өздерінің христиан діндерін сақтап калды. Сефевидтер державасындағы үстем таптар қүрамына арасында кызыл басты эмирлер, жоғарғы мүсылман абыздары жетекші роль атқарған көшпелі тайпалардың әскери басшыларьі және жергілікті феодалдар кірді.
Үкімет басына жаңа әулеттің келуіне байлаиысты жер к,оры жапа иелер арасыпла кдйтадан бөліске салынды. Жердің көп бөлігі мемлекет қарамагына алынды. Ол қор "дивани" деп аталды. Шах үііінін. үлесі "хассс" деп аталды. Жсрдің едәуір бөлігін көшпелі тайпалар үлесіндегі жүрт (йурпг) қүрады.
Мүсылман және христиан мешіттері мен шіркеулері де ірі жер мслері болды. Мешіттер мен медреселерге берілгеи жерлер "вакф" деп аталды. Бүл жерлер салык иммуиитетімен корғалды. Мүлік жәме сойырғал дсп аталған жер үлестерініц көлемі азайды. Сефевид шахтары күшті өкімет құру таясатын жүзеге асыра отырып, сойырғал таратуды тоқтатты.ХҮІ ғасырда жер иеленудің жаңа түрі - "титул" кең өріс алды. Бүл бүрынғы замандардағы йхтаға үқсас иелік болды.
Сефевидтер мемлекетіндегі әскерикүнітін негізін қүрайтын көшпелілердің (илят) жағдайы жаман болған жок.. Көшпелілср өз рулық басшыларына "туыстық сый" деп бүркемеленген салык төлеп тұрды. Тек егіншіліклен айналысатын райатардың жағдайы нашар болды. ХҮІ ғасырдың аяғына карай шаруаларды қанау күшсйе түсті.
Исманл шах өлгсн соңтакка онын 10 жасар баласы I-Тахмаспе (1524-1576) отырды. Оның түсымда феодалдык кыркыстар кең өріс алды. Шах өкіметі көтерілісшілсрді жер беру, лауазымды кызметке тағайындау, сыіі тарту аркылы басып отырды.
Ссфевидтер өзбектермен шүрайлы Хорасан үшін үздіксіз соғыстар жүргізді. Бүл провиішия жиі-жиі қолдан-колға өтіп отырды. ХҮІ ғасырдың аяғыкда өзбектер Хорасанныц ірі қалалары Мервті, Нишапур мен Мешхедті басып алды. XY1 ғасырда Сефевидтер османдык. Түркиямем дс тьшымсыз соғыс жүргізді. Ол соғыстарда түріктер басымдык танытып отырды. Әскері нашар үйымдастырылып, ескі каруг-жарақпен каруланған Сефевидтер мемлекеті к.орғаныспен шектеліп отырды. 1514-1555 жылдардағы соғыс Амасьедегі бітім шартымен аяқталды. Грузия мен Арменияны екі мемлекет өзара бөлісіп алды. Батыс Грузия, Батыс Армения және арабтық Ирак Түркия үлесіне, Шығыа Грузия мен Шығыс Армения және Әзірбайжан Сефевидтік Иран үлесіне тиді.
1578 ж. Түркия Иранға қайтадан соғыс ашты. Ол соғыс 1590 жылға дейін созылды. Оның мақсаты - Закавказье мен Волга-Каспий сауда жолын басып алу болды. Сефевидтер мемлекеті өте қолайсыз Стамбул бітім шартына қол қоюға мәжбүр болды. Ол шарт бойынша Түркия Шығыс Грузияны, Шығыс Арменняңы, Күрдістан мен Әзірбайжанды және Луристанның (Батыс Иранда, орталығы - Хорремабад қаласы) біраз бөлігін басып алды. Түркия гарапынан тынымсызтөнген қауіп астананы Тебризден Казвинге көшіруге мәжбүр етті.
Халық көтерілістері. І-Техмаспе шах қабілетті басшы емес сді. Оның аксүйектер арасында беделі болмады. Әсіресе қызылбастар әмірлері оған сый-қүрмет көрсетуді койды. Билік құрған соңғы 20 жыл ішінде атқа мінбеді, 2 жыл бойы сарайдан шығуды қойды. Қытымыр, арам І-Тахмасп халык.ты жек көрді, арыз-шағым айтушыларды жак.ын жолатпады. ХҮІ ғасырдың басында халық бүкарасының сеніміне ие болған Сефевидтер енді керісінше, халықтын ашу-ызасына ілікті. Чиновниктер қатаң бақылаудың жоқтығын пайдаланып, занды бүзып отырды. Феодалдар, әсіресе қызылбас ақсүйектері қала мен ауыл кедейлерінің өмірі мен мал-мүлкінің кожалары болды.
1569 ж. Гилянде шаруалар көтерілісі басталды. Олар 18 мыңдық жасақ қүрып, шах чиновниктері мен қызылбастар эмйрлерін кырып-жойып, қуып шықты. Шах әскерімен үш жыл бойы соғыстан кейін ғана көтеріліс 1572 ж. басылды.
1571-1573 жж. 300 мың түрғыны бар Тебризде көтеріліс болды, Оған себеп - қала басшыларының шектен тыс зорлық-зомбылықтары болды. Көтерілістің басьінда қолөнершілер мен ұсақ саудагерлер түрды. Иари деген палуан көтерілістің қол басшысы болды. Ақсүйек байлар мен сейдтердің, молдалардың үйлері тоналды. Қала байлары І-Тахмасптан әскерді көтерілісшілерге қарсы шығаруын өтінді. Бірақ шах жарытып жалақы ала алмай келе жаткан әскеріне сенбеді. Шах Тебриздін. басшысы етіп колөнершілер арасында беделі жоғары ұста Иусуфбекті тағайындады. Ол көтерілісшілермен тіл табысып, тыныштық орнатты. Шахтың жарлығы бойынша қалатүрғындары мзынаға салық төлеуден босатылды.
Халық қозғалыстары ХҮІІ ғасырда одан әрі қарай жалғасты. 1629 ж. Аббас шах өлісімен Гилянде ірі антифеодалдық халық көтерілісі болды. Ол көтерілістіңорталыктары Лахиджан мен Решт Оолды. Көтеріліске шах чнновниктерінің жібек өндірушілерге Кврсеткен зорлық-зомбылығы себеп -болды. Қозгалысқа колөнершілер мен кала кедейлері белсене катысты. Көтерілісшілер биліктерін орнаткан жерде жаңа өкімет қүрды. Оны Әділ шах деген атпен бүрынғы кғіяздердің кедейленіп калған үрпағы басқарды. Оның әмірлерінің арасында дінбасылары басым болды.
Әділ шахтыңкөтерілісібүкаралықсипаталды. Көтерілісшілср кала орталықтарын басып алып, ақсүйек байларды және шахтың ауылдардағы бюрократиясын кырып жойды. Көтерілісшілсрге карсы жіберілген жергілікті хандардың жасақтары көтерілісті басуда белсенділік көрсетпей, шабан кимылдады. Көтерілістің тағдырын сатқындық пен үйымдастырудың нашарлығы шешті. Көтеріліске үстем тап өкілдерінің де қатысуы оған үлкен зиян келтірді. Сефевидтер әскері ақыры нашар үйымдастырылған көтерілісті басты. Әділ шах қолға түсіп, өлтірілді. Сефи шах оны өз колымен атып өлтірді. 1629 жылғы хаіық көтерілісі Сесревидтер мемлекетін әлсіретті.
Ирандағы Сефевид шахтарының билігі сонау XY1 ғасырдьш. 80-ші жалдарында-ақ әлсірей бастады. Ауыл шаруашылығы қүлдырады, қалалар каңырап, шаруалар қайыршылық халге гүсті, феодалдық рента мен мемлекеттік салық мөлшері үлғайды. Осындай Иран үшін киын-қыстау кезеңце екі қызылбастар хандары 1587 ж. тақка 17 жасар Аббасты отырғызды. Оның жастығын пайдаланьш, елді өздері басқаруға дәмеленді. Бірақ олардың үміттері ак.талмады. l-Аббас шах "(1587-1629) көп уақыт өтпей-ақ олардың ықпалынан қүтылды.
Сефевидтер мемлекеті І-Аббас шах түсында өз дамуыныц шырқау шегіне жетті. Бытыраңқылык. жойылып, бір орталықтан баск.арылатын билік күшейтілді. Аббас 1597 ж. астананы Казвиннен Исфаханға көшірді. Аббас барлық назарын озбек хандарымен Хорасан үшін күреске бөлді. 1597 жылғы жемістен кейін Хорасан мен Герат қайтадан Иранның кол астына көшті.
Енді І-Аббас Түркиямен соғысқа дайындала бастады. 0;г 12 мыңдык атқыштар корпусын, 10 мыңдық гулямдардыц атты әскерін қүрды. Гулямдар Кавказ халықтарыныц, көбінесс фузиндер мен армяндардың кішкентайынан ата-анасынан 'гартып алыыып, мүсылмандық рухта әскери тәрбие алған жастары
болатын.
Ағылшын нүсқаушыларының көмегімен Аббас оқ-дәрімен атылатын каруларды, артиллерияны соғыс ісіне енгізді. Осындай жастайынан әскери дайындықтан өтетін түракты армиямен қатар Аббас феодалдардың жасактарын пайдаланды. Жалпы Аббастың қол астында 120 мындық жақсы қаруланған армия болды. Осы армиямен 1602 жылы Иран Түркияға қарсы соғыс ашты. Бүл соғыс 10 жылға созылды. 1612 жылғы шартбойынша Иран 1590 ж. Түркняға берген жерлерін қайтарып алды.
Түркиямен соғыс біткен соң Аббас Ауғанстанның едәуір бөлігін басып алды. 1622 ж. Аббас португалдыктарды Ормуз портынан (Парсы шығаиағындағы) қуып шықты. Иранға ағылшындар көмектесті. Ағылшын көмегі тегін болмады. Аббас ағылшынның "Ост-Индия" компаниясына өз елінде салыксыз саула жүргізуге рүқсат берді. Исфахан, тағы басқа қалаларда ағылшын кеңселсрі мен сауда үйлері ашылды,
XY1 ғасырдың аяғы - ХҮП ғасырдыц басы Иран экоіюмикасының өркендеу кезеңі болды. Иран Поргугалнямен, Рссеймен, Голландиямен, Англиямен, Қытаіімен, Индиямен, Үндік.ытаіімен сауданы кеңінен жүргізді. Аббас ішкі сауданың дамуына да көп көңіл бөлді. Сауда керуендеріне арнадып меіімаңханалар, шайханалар, жаңа жолдар салынды; сумен кдмтамасыз етуге көңіл бөлінді, керуен жолдарын корғау кдлға алынды.
Исфахан Аббастыңтүсында 500 мыңтүрғыны бар улкен к.алаға айналды. Көптеген зәулім мешіттер мен сарайлар, тас көпірлер тағы басқа сәулетті қүрылыстар астананын көркіне айналды. Исфахан меи Табризд ң мыңдаған, колөнершілері сыртқы, ішкі саудаға . арнап көптеген әшекей бүйымдар шығарып түрды. Жібек, жүн, мақта-маталары, кілем, теріден тігілген киім, керамика бүйымдары Иран шеберлерінің данк.ьін шығарды. Қ,оленершілср сайлап к.оятым старшындар баскаратын ерскше цехтарға бірікті. 150-ден астам жүмысшылар істейтін арнаулы Шах шеберханалары -"карханэ" жүмыс істеді. Оларда баеыбайлы жүмысшылармен катар басы бос жүмысшылар (жалдамалы) Да болды. Қырық құраудан түратын Иран тек әскери күшпен ғана біріктіріліп түрды. Ішкі кайшылықтардын шиеленічуі шет аймақтарға көңіл бөлуге кейде мүмкіндік бермеді. Оның үстіне Иранның сыртқы жағдайы да қиындай түсті. Түркия Закавказье мен Месопотамиядағы иеліктерді кайтарып алу үшін күш салды. І-Сефи шахтың (1629-1642) түсында Иран біраз жерінен айырылды. 1639 ж. Иран Меоопотамияның Түркия карамағына көшкенін мойындады. Түркия сондай-ақ түріктік деп аталатын Батыс Арменияны да алды.
Шығыста Иранға қареы өзбек хандығы соғысты жалғастырды. Ауғанстан толығымен Сефевидтер билігінен қүтылды. ХҮП ғасырдың ехінші жартысында Иранның ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
XVII-XVIII ҒАСЫРДАҒЫ ЖОҢҒАР МЕМЛЕКЕТІ
Сефевидтер мемлекеті
Сефевилер мемлекеті
XVII ғасырдағы Жапонияның саяси-әлеуметтік жағдайы
XVII - ғасырдағы Голландияның саяси және құқықтық ілімдері
Орта ғасырдағы Қалмақ пен Найман мемлекеті
Ирандағы ағылшын-орыс бәсекелестігі
XIV-XV ғасырдағы Ақ Орда мемлекеті
ХҮІІІ-ХІХ ғасырдағы Герман мемлекеті. Пруссия
Ирандағы бабидтер көтерілісі
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь