Дербес компьютердің құрылысы, бағдарламалық жасақтамалар

МАЗМҰНЫ

1. БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ЖАСАҚТАМАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ..
2. ДЕРБЕС КОМПЬЮТЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫСЫ ... ... ... ... ... ... ...
2.1. ЖҮЙЕЛІК БЛОК ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2. ПРОЦЕССОР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3. ЖЕДЕЛ ЖАД ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.4. МОНИТОР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.5. ПЕРНЕТАҚТА (КЛАВИАТУРА) ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.6. МАУС (МЫШЬ, ТЫШҚАН) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.7. БАСПА ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.8. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ...
БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ЖАСАҚТАМАЛАР

Компьютердің бағдарламалық жасақтамалары жүйелік, қолданбалы бағдарламалардан және бағдарламалау жүйелерінен тұрады.
Жүйелік бағдарламалардың ішінде операциялық жүйе (ОЖ) (операционная система — ОС) негізгі болып табылады.
ОЖ - компьютердің барлық мәліметтерді өндеу жұмысын ұйымдастыратын бағдарламалар жүйесі. Ол компьютердің барлық құрылғыларын басқарады, компьютер құрылғыларының арасында және компьютер мен адам арасында мәліметтер алмасуын жүзеге асырады. Сонымен қатар ОЖ - әмбебап жүйе, оны әр түрлі типтегі компьютерлерге, компьютерге қосылған қосымша құрылғыларға сәйкестендіріп баптауға болады, компьютерді дербес-түрде баптауға мүмкіндік береді.
ОЖ-лер өте көп, бірақ біздің арнайы карастыратынымыз — үйде және мектептерде тұрған компьютерлердің операциялық жүйелері. Бұдан аз-ақ уақыт бұрын мұңдай компьютерлерде ОЖ МS Dos тұратын. Қазіргі кезде кең тараған жүйелер: ОЖ Windows’ 95, Windows’ 98, Windows NT.
Бұл операциялық жүйелердің және көптеген өте маңызды қолданбалы бағдарламадардың, бағдарламалау жүйелерінің негізгі әзірлеушісі (жасаушысы) — американың Microsoft фирмасы.
Компьютерде жұмыс істеу - негізінде оның ОЖ-мен жұмыс істеу. Сондықтан компьютер мен адамның катынасу тәсілі каншалықты карапайым. түсінікті және ''жақын достықта" екендігі өте маңызды.
Адам мен компьютер арасындағы қарым-қатынас тәсілін интерфейс деп те атайды. Дербес компьютерлерде катынасудың - интерфейстің - командалық және терезелік екі тәсілі болады.
Командалық интерфейсте адам компьютермен ОЖ-нің командаларының, жиынтығының көмегімен қатынас құралады, олар өте көп және жазылу түрлері де әр түрлі. Командалық интерфейсі бар ОЖ-ға ОЖ МS Dos жатады, ол компьютерлерде соңғы жылдарға дейін негізгі болып келді. Компьютерде дұрыс жұмыс істеу үшін, ОЖ МS Dos нұсқауларының қалың томдарын оқып үйрену қажет болды.
Терезелік интерфейстің жөні басқа, ол Windows типті ОЖ - де жүзеге асырылған. Мұнда компьютермен қатынсу көбіне тек маус құрылғысы арқылы жасалады. Компьютермен жұмыс істеу үшін, экранда графикалық бейнелер түрінде көрсетілген әрекеттерді маустың көмегімен таңдау жеткілікті. Экранда графикалық формаларды таңдау, жедел көмек жасау (оперативті көмек сөз), анықтама жүйесі адамның компьютермен қатынас құруды сезу дәрежесінде түсінікті етеді.
Оның үстіне ОЖ Windows бір мезгілде бірнеше мәселелерді, ал МS Dos тек бір мәселені ғана шешуге мүмкіндік береді.
Әрине, Windows типті ОЖ-лар тек белгілі жағдай жасалғанда, яғни процессордың жұмысының жылдамдығы арттырылғанда, компьютердің жедел және тұрақты жадының көлемі үлкейтілгенде ғана МS Dos - тың орнын басты.
Қолданбалы бағдарламалық жасақтама мәліметтерді өңдеудің нақты мәселесін шешуге арналған. Олардың көмегімен құжаттар құруға, графикалық объектілер даярлауға, әр түрлі есептеулер жүргізуге және өздеріңнің демалыстарыңды ұйымдастыруға т.б. жасауға болады.
Қолданбалы бағдарламаларды арнайы және әмбебап бағдарламалар деп екі топқа бөледі.
Арнайы (мамандандырылған) бағдарламаларға бір мамандықтағы адамдар пайдаланатын бағдарламалар жатады, мысалы, бухгалтерлік бағдарламалар, проект жасаушылар. дәрігерлер пайдаланатын т.б. бағдарламалар.
Әмбебап бағдарламаларға мәтіндік және графикалық редакторлар, электроңдық кестелер, электронды пошта бағдарламалары, яғни адамдардың көбі пайдаланатын бағдарламалар жатады. Бірімен-бірі байланысты бірнеше қолданбалы бағдарламаларды біріктіретін бағдарламалар да бар, оларды интегралданған бағдарламалар дестесі деп атайды. Мысалы, мәтіндік редактор, электрондық кесте, мәліметтер базасын басқару жүйесі.
Жүйелік бағдарламалық жасақтамаларға драйверлер де жатады. Бұл компьютерге қосылатын құрылғылармен бірге жабдықталатын бағдарламалар, оларда осы құрылғылар жөнінде барлық ақпарат болады. Операциялық жүйе қосылатын құрылғылармен олардың драйвері арқылы қатынасады. Мысалы, ОЖ винчестерге белгілі бір мәліметтерді оқып алуға команда береді. Ал винчестердің драйвері моторды қосуға, бастиекті жадтын белгілі жеріне әкелуге және оқып шығуға команда береді. ОЖ-нің драйвер арқылы жұмыс істеуі қосылатын құрылғыларды ұдайы ауыстырып және жаңалап отыруға мүмкіндік береді.
Төртінші тараудан бастап сендерді кейбір колданбалы: WordPad, Калькулятор, Раіnt бағдарламаларымен таныстырамыз. Олар Windows - тың құрамына кіреді, сондықтан оларды оның қолданбалары деп атайды. Осыған байланысты Windows’ 98-ді біріктірілген жүйе деп атайды, себебі бұған операциялық жүйе бөлігінен басқа да қолданбалы бағдарламалар кіреді.
Бағдарламалау жүйелерінің құрамына бағдарламалау тілдері және арнайы бағдарламалар кіреді, олардың көмегімен құрылған бағдарламалар компьютердің жадына енгізіледі, түзетіледі, тестіленеді және орындалады.
Жүйелік бағдарламаларды көбінесе бағдарлама құрушылар (бағдарламалаушылар) пайдаланады.
Бағдарламалау тілдері өте көп. Мысалы, Паскаль, Бейсик, СИ, Фортран, Кобол, Пролог, Ассемблер, ПЛ-1 тағы басқалар. Осы тілдерде бағдарламалаушылар бағдарламалар жазады және арнайы жүйемен, бағдарламалардың көмегімен оларды жөндейді, тексереді жоне қолдануға дайын түрге келтіреді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Байжұманов М. Қ., Жапсарбаева Л. Қ. Информатика. Астана - 2004
2. Байшоланова Қ. С. Ақпараттық жүйелер теориясы. Алматы - 2002
3. Балпанов Е. Қ., Бөрібаев Б. Информатикадан 30 сабақ. Алматы – 1999
4. Балпанов Е. Қ., Бөрібаев Б., Мадиярова Г. Жаңа ақпараттық технологиялар. Алматы - 2000
5. Ермеков Н., Ермеков М., Ноғайбаланова С. Информатика. Алматы: «Жазушы» - 2002
6. Исаев С. Ә., Мұхамади А. Н., Ахметова О. С. Компьютерлік технология негіздері курсына арналған практикум. Алматы – 2000
7. Кушниренко А. Г., Лебедев Г. В., Сворень Р. А. информатика мен есемтеуіш техника негіздері. Алматы - 1998
8. Хакимова Т. Компьютерлік өңдеудің әдістемелері. Алматы: «Ғылым» - 2002
9. Халықова К. З. Информатиканы оқыту әдістемесі. Алматы: «Білім» - 2000
        
        МАЗМҰНЫ
1. БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ЖАСАҚТАМАЛАР..............................
2. ДЕРБЕС КОМПЬЮТЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫСЫ............................
1. ЖҮЙЕЛІК
БЛОК.................................................................
2.
ПРОЦЕССОР..............................................................
.........
3. ЖЕДЕЛ ЖАД..........................................
4.
МОНИТОР................................................................
..............
5. ПЕРНЕТАҚТА (КЛАВИАТУРА) ... МАУС ... ... ... ... ... ... ТІЗІМІ................
БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ЖАСАҚТАМАЛАР
Компьютердің бағдарламалық жасақтамалары жүйелік, ... және ... ... ... ... ... ... жүйе (ОЖ) (операционная
система — ОС) негізгі ... ... - ... ... ... өндеу жұмысын ұйымдастыратын
бағдарламалар жүйесі. Ол компьютердің барлық ... ... ... ... және компьютер мен адам арасында
мәліметтер алмасуын жүзеге ... ... ... ОЖ - ... жүйе, оны әр
түрлі типтегі компьютерлерге, компьютерге ... ... ... ... болады, компьютерді дербес-түрде баптауға
мүмкіндік береді.
ОЖ-лер өте көп, бірақ біздің ... ... — үйде ... ... ... ... жүйелері. Бұдан аз-ақ уақыт
бұрын мұңдай компьютерлерде ОЖ МS Dos ... ... ... кең ... ОЖ Windows’ 95, Windows’ 98, Windows NT.
Бұл операциялық жүйелердің және ... өте ... ... бағдарламалау жүйелерінің негізгі әзірлеушісі (жасаушысы)
— американың Microsoft фирмасы.
Компьютерде жұмыс істеу - негізінде оның ... ... ... ... мен ... ... тәсілі каншалықты карапайым.
түсінікті және ''жақын достықта" екендігі өте маңызды.
Адам мен компьютер арасындағы қарым-қатынас тәсілін интерфейс деп ... ... ... ... - ... - ... ... екі тәсілі болады.
Командалық интерфейсте адам компьютермен ОЖ-нің командаларының,
жиынтығының көмегімен қатынас құралады, олар өте көп және ... ... ... ... ... интерфейсі бар ОЖ-ға ОЖ МS Dos жатады, ... ... ... ... ... болып келді. Компьютерде дұрыс
жұмыс істеу үшін, ОЖ МS Dos ... ... ... оқып ... ... ... жөні басқа, ол Windows типті ОЖ - де жүзеге
асырылған. Мұнда компьютермен қатынсу көбіне тек маус ... ... ... ... ... ... ... графикалық бейнелер
түрінде көрсетілген әрекеттерді маустың көмегімен таңдау ... ... ... ... ... ... ... (оперативті көмек
сөз), анықтама жүйесі адамның компьютермен ... ... сезу ... етеді.
Оның үстіне ОЖ Windows бір мезгілде бірнеше мәселелерді, ал МS Dos
тек бір ... ғана ... ... ... Windows ... ... тек ... жағдай жасалғанда, яғни
процессордың жұмысының жылдамдығы ... ... ... ... ... ... ... ғана МS Dos - тың орнын басты.
Қолданбалы бағдарламалық жасақтама мәліметтерді өңдеудің ... ... ... Олардың көмегімен құжаттар құруға, графикалық
объектілер даярлауға, әр түрлі есептеулер жүргізуге және ... ... т.б. ... ... ... ... және ... бағдарламалар деп екі
топқа бөледі.
Арнайы (мамандандырылған) бағдарламаларға бір мамандықтағы адамдар
пайдаланатын ... ... ... ... ... ... дәрігерлер пайдаланатын т.б. бағдарламалар.
Әмбебап бағдарламаларға мәтіндік және графикалық ... ... ... ... ... яғни ... ... бағдарламалар жатады. Бірімен-бірі байланысты бірнеше
қолданбалы бағдарламаларды ... ... да бар, ... ... ... деп ... Мысалы, мәтіндік редактор,
электрондық кесте, мәліметтер базасын басқару жүйесі.
Жүйелік бағдарламалық жасақтамаларға ... де ... ... ... ... бірге жабдықталатын бағдарламалар,
оларда осы құрылғылар жөнінде барлық ақпарат болады. Операциялық ... ... ... ... арқылы қатынасады. Мысалы, ОЖ
винчестерге белгілі бір мәліметтерді оқып алуға команда ... ... ... ... ... ... жадтын белгілі жеріне
әкелуге және оқып шығуға команда береді. ОЖ-нің драйвер арқылы жұмыс істеуі
қосылатын құрылғыларды ... ... және ... ... мүмкіндік
береді.
Төртінші тараудан бастап сендерді кейбір колданбалы: WordPad,
Калькулятор, Раіnt ... ... Олар Windows - ... ... ... ... оның қолданбалары деп ... ... ... 98-ді біріктірілген жүйе деп атайды, ... ... жүйе ... ... да ... бағдарламалар кіреді.
Бағдарламалау жүйелерінің құрамына бағдарламалау тілдері және арнайы
бағдарламалар кіреді, ... ... ... ... ... ... ... тестіленеді және орындалады.
Жүйелік бағдарламаларды ... ... ... ... ... өте көп. ... ... Бейсик, СИ, Фортран,
Кобол, Пролог, ... ПЛ-1 тағы ... Осы ... ... ... және ... ... көмегімен оларды жөндейді, тексереді жоне қолдануға дайын
түрге келтіреді.
ДЕРБЕС КОМПЬЮТЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫСЫ
Алдынғы тақырыпта біз ... даму ... ... қарастырып шықтық.
Бүгінгі күні дербес компьютерлер (ДК) көпшілік арасында кең тарады. Дербес
компьютерлердің осылай аталу себебі — ол ... адам ... ... ... компьютерлердін түрлері өте көп. бірақ олардың құрылысында ұксастық
та бар. Бұл тарауда біз дербес ... ... ... ... ... ЭЕМ-ның архитектурасын және олардың жұмыс істеу принциптерін
қарастырамыз.
Кез келген ... ... ... құрылғылардан (блоктардан)
тұрады. Бұл құрылғылардың кейбірі өте маңызды - бұлар монитор, жүйелік блок
пен пернетақта, өйткені ... ... ... ... ... құрылғылар
да пайдалы міндеттер атқарады, ... ... ... да ... ... ... ... оның артқы тақтасындағы арнайы
ажыратып-қосқыштар арқылы байланыстырғыш ... ... ... ... мен ... ... басқалары оның сыртқы
құрылғылары болып ... ... ... ... ... ... ... Әрбір сыртқы құрылғы компьютердің процессорымен ... ... ... ... ... арқылы жалғасады. Мысалы, монитор процессор мен
дисплей ... ал ... ... ... арқылы т.с.с.
жалғасады.
Контроллер немесе адаптердің міндеті - ... ... ... ... ... ... ... сигналдарға айналдыру.
Процессор басқа құрылғылармен көптеген сымдардан тұратын кабель
арқылы жалғастырылады, оны кеңарна (магистраль) ... шина деп ... ... көп пайдаланылады).
Ал енді компьютерлердің негізгі құрылғыларының міндеттеріне толығырақ
тоқталайық.
ЖҮЙЕЛІК ... ... ... ... ... құрылғылары жинақталған,
олар деректерді өндеуді, электр тоғының ... ... ... ... ... ... блоктың ішін көру үшін, оның артқы
қақпағын ашу керек, оның ... ... ... әр ... ... ... бар. Жүйелік блоктың алдыңғы тақтасында: компьютерді
қосу/өшіру батырмасы, дискжетек, ... ... ... ... жүйелік блоктың конструкцияларында компьютерді
қайта жүктеу батырмасы болады.
Жүйелік ... ... ... үстелге қоятын (көлденең
орналасқан), ... ... ... ... (тік ... шығарылады.
Мұнараға ұқсас жүйелік блок өз кезегінде бірнеше түрде болады. олар:
мини - оны үстелдің шетіне, миди - оны жеке ... ... ... - оны ... ... ... ішінде аналык (жүйелік) плата (тақша), процессор.
қоректендіру ... ... жад, ... диск, дискжетек. СD-RОМ, бейнетақша.
дыбыс тақтасы мен көптеген басқа құрылғылар бар.
Компьютердің артқы ... кіру ... ... ... ... және қосымша құрылғыларды (принтердін,
модемнің, сканердің, микрофонның порттарын) қосатын ... ... ... ...... ең басты бөлігі. Ол - компьютердің "миы". ... ... ... ... және ... барлық
командаларды (операциядарды) орындайды.
Бұл құрылғы командаларды таниды, оларды орындайды және өз жұмысының
нәтижелерін шығарып береді ... оны ... ... жазады, тіпті екеуін
де қатар орындай алады. ... кез ... ... ... ... ... орындалды.
Іс жүзінде компьютердің орындайтын жұмысының бәрін оның бас
микросхемасы — ... ... ... кезде ең көп тараған
процессор "пентиум" деп ... ... ... процессор орнатылған
компьютерді де "Пентиум"' деп атайды. ... ... бірі - оның ... ... ол ... ... байланысты. Жиілік жоғарылаған сайын, ... де ... ... ... бірге жұмыс істейді. Жад микросхемасынан процессор
өзіне қажетті ақпаратты алады және өз жұмысының нәтижесін қайтадан жадқа
жібереді.
ЖЕДЕЛ ... жад - бұл ... ішкі ... ... жад ... ... құрылғы (ОЖҚ) - ол қажет ақпараттарды өзіне жылдам жазуға ... ... ... ... Бірақ оңда ақпараттар уақытша сақталады, яғни
компьютерді өшіргенше. Егер ... ... онда ... ... барлық
ақпарат жойылады (өшеді). Жедел жадта қазіргі кезде ... ... ... болады.
Компьютердің ішкі жадының екі түрі бар: тұрақты жадтайтын құрылғы ТЖҚ
— бұл компьютердің ішкі жады, ол ... ... ... фирмада
орнатылады.
Компьютерді іске қосқанда, алдымен ақпарат ТЖҚ-дан алынады, ал содан
соң компыотерге орнатылған операциялық жүйе іске қосылады.
Жедел (оперативті) жадтайтын ... ЖЖҚ - ... ... ... жад. ... ... көлемі шекті, сондықтан ЖЖҚ-дан
ақпараттарды жадқа көшіріп алу керек.
Жедел жадтын ... ... - оның ... мен ... Процессор мен ЖЖҚ - ЭЕМ-ның негізгі құрылғылары. ... ... ... ... ... жеткілікті.
Бірақ компьютер сырткы ортамен қатысуы үшін, басқа қосымша құрылғылар
керек, бұлар — мәліметтерді енгізу мен нәтижелер шығару құрылғылары.
Енгізу-шығару құрылғылары - бұл ... ... ... ақпарат енгізіледі, сондай-ақ машинадан оның жұмысының аралық
және ақырғы ... адам ... ... ... ... ... маус, джойстик, өлшеу аспаптары,
жарық түсіретін қалам, сканер (басылған немесе қолмен ... ... ... ... жатады.
Шығару құрылғысына: принтер (баспа құрылғысы), дисплей (экран) мен
график салғыш ... ...... ... ... ... құрылғы. Сыртқы
пішіні бойынша дисплей кәдімгі түрлі түсті теледидардан аумайды, сондықтан
оны жиі телевизиялық техникадағыдай ... деп ...... ... ол оның ... ... ... туралы
барлық қажет ақпаратты беріп отырады.
Дисплей электронды-сәулелік түтікшеден, қоректендіру блогынан және
сәулені басқарушы электрондық блоктан ... ... ... ... тек ... ... ал графикалық
болса, экранда символдық ақпараттардан ... әр ... ... ... ... ... ... түсті немесе монохромды (қара-ақ түсті) болуы мүмкін.
Монитордың экранындағы кез ... ... ... ... - ... ... монитор түрлі - түсті болса) немесе сүр ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Мұндай
нүктелерді әдетте пиксельдер деп атайды. Түрлі - ... ... әр ... ... ... ... көк түстердің бірімен боялған
тағы үш ұсағырак нүктелерден тұрады. Тік және ... ... ... саны ... ... ... ... Дисплейдің экранына
орналасқан пиксельдер саны көп болған ... оны ... ... де
жоғары, монитор да жақсы болады.
Алғашкы түрлі түсті мониторлар 1982 жылы жасалды. оны ... ... деп ... Ал 1984 жьшы ... ... ... ... компьютерлерде УGА-640x480 немесе SVGА (800x600-ден ... ... ... ... ... ... ... электронды-сәулелі түтікше (ЭСТ)
(ЭЛТ-электронно-лучевая трубка) болып табылады.
ЭСТ - іші люминоформен сырланған, тік төртбұрышты экраны бар, ... ... ЭСТ ... ... конструкция - электрондық зеңбірек
электрондар ағынын таратып, экранда кескін шығу ... оны өте ... ... ... ... ... ... жарық шығаратын зат
(люминоформ) жасайды, ол ... ... ... ... жіберетін
сәуленің әсерінен жарқырап көрінеді. Бұл сәуле барлық ... ... ... периодты түрде жүгіріп өтеді, осы жағдайда ол
өзгереді: ... ... ... де, ... ... ... ... электрондық сәуленің әсері тоқтатылғанда, оның
жылтырауы ... ... ... қарап шығу (сканирование) периодты түрде
секундына 50-60 рет жоғары жиілікпен қайталанады. Мұндай жиілікте адамның
көзі ... ... ... ... ... оған ... ... сияқты болып көрінеді.
Монохромды мониторда сәуле түскен нүктелер ақ түсті, ал ... ... ... қара ... болып көрінеді. Түрлі түсті
дисплейде электрондық ... үш ... ... ... сәуле тек бір
түсті ғана жарқратады, бірақ бұл үш ... ... өте ... біз оны бір ... ... ... ... және көк түстердін араласуынан экранда түстер палитрасы
құралып шығады.
ПЕРНЕТАҚТА (КЛАВИАТУРА)
Пернетақта — компьютерге ... ... ... ... Ол
әріптің және цифр пернелерінің көмегімен компьютерге кез ... ... ... жасайды. Қазіргі компьютерлердің пернетақтасында 101
немесе 102 ... ... ... ... ... Символдық пернелер, олар пернетақтаның ортасына орналасқан. Ол
пернетақтаның негізгі бөлігі болып табылады.
Бұл пернелердің ... кез ... ... ... ... ... бұл бөлігі латын, орыс, қазақ әріптері,
цифрлар, тыныс белгілері және ... да ... бар ... ... ... пернелер, бұлар символдық пернелердің үстіндегі ... Олар ... Ғ (Ғ1, Ғ2,..., Ғ12) ... ... пернелер компьютердің күрделі операцияларын тез орындау ... Әр ... ... (әр ... бағдарламалармен жұмыс
істегенде) олар әр түрлі міндеттер атқарады. Мысалы, ... ... ... ... ... командаларды орындауға болады;
Нұсқаушы немесе меңзерді экранда басқару пернелері. ... ... ... түрінде) жыпылықтап тұратын символ. Ол символдық ... ... ... болатын орынды көрсетеді. Бұл пернелер символдық
пернелердің төменгі оң жағында орналасқан, олардың
үстінде бағдаршалар (стрелкалар) ... Олар ... ... ... ... ... ... пернетақта, олар 10 пернеден тұрады.
Пернетақтада оң жақта орналасқан.
Бұлардың көмегімен ... ... ... ... меңзердің экранда қозғалуын басқаруға болады. пернесі пернетақтаның оң ... ... ... ... ауыстырып қосады. Егер пернесін
бір рет басса, онда пернелерде
көрсетілген цифрлар енгізіледі. Ал оны тағы бір рет ... бұл ... ... ... ... ... ... (пернелердегі
цифрлар орнында – ... ... ... ... ... тағы ... арнайы пернелер бар. Олардың негізгілерін
қарастырайық.
1. Еnter немесе енгізу ... Бұл - ең ... ... оны ... ... бір ... ... аяқталғанын, компьютер енді бұл
әрекеттерді өңдеуі керек екенін көрсетеді. Команда ... ... ... ол алдымен пернетақтаның жадында сақталады ... ... < Еnter > ... ... кейін жетеді.
2. Бос орын (пробел) пернесі. Бұл пернелердің ішіндегі ең ұзын перне,
ол символдарды бір-бірінен ажыратып жазу үшін ...... ... Бұл ... ... ... өшіру
үшін қолданылады (қатені түзету үшін).
пернесі. Бұл кіші ... ... ... ... және ... ... Бас ... енгізу үшін < Shift > пернесін басып
тұрып, одан соң символдық пернелерді басады да, қажетті әріптерді тереді.
пернесі. Егер бұл ... бір рет ... ... ... ... тағы бір рет ... қайта кіші
әріптер енгізіледі.
пернесі. Бұл перне меңзердің оң жағында тұрған
символды өшіреді (символ дисплейден және машина жадынан өшіріледі).
Кейбір амалдарды ... ... ... комбинацияларын
пайдалануға болады. Ол үшін екі: Сtrl және Alt арнайы пернелері ... ... ... ... алфавитінен орыс ... ... Alt + Shift ... ... ... яғни ... Alt
пернесін басып тұрып, содан кейін Shift пернесін басады да, олардың екеуін
де босатады.
МАУС (МЫШЬ, ТЫШҚАН)
Қазіргі ... ... тағы бір ... ... құрылғысы -
"Маус" манипуляторымен жабдықталған.
Бұдан былай оны тек маус (тышқан) деп қана атайтын боламыз. Оның аты
тышқан деп ... ... ... ол — сұр ... тышқанның құйрығына
ұқсайтын компьютерге жалғанған иілгіш сымы бар қорап. Ол алақанға ыңғайлы
және кілемше бетінде ... ... ... құрылғы. Маустың екі түрі
болады: үш батырмалы, екі батырмалы. Қазіргі кезде екі батырмалы маус ... ... ... ... жұмыс кезінле көп пайдаланылмайды.
Маус қорабының ішінде ауыр резеңкемен қапталған ... ... шар ... Ол ... ... аз ғана ... ... бетіне тиіп
тұрады. Маусты арнайы кілемше бетінде (үстел ... ... ... Оның ... өзара перпендикуляр айналатын екі ... да, ол ... ... және ... жылжыту
сигналдарын береді. Алынған сигналдарды компьютер өндейді, нәтижесінде маус
нұсқағышының экрандағы орны өзгереді, яғни маус нұсқағышы ... ... маус ... бет өте тайғанақ болса, онда шар ... ... ... ... ... ... ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ
Принтер - ақпараттарды қағазға басып шығаратын құрылғы. Ол дисплейге
не шығарылса, соның ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Принтерге мәтіндік, кестелік графикалық ... ... ... ... кескінін қалауымыз бойынша ақ-қара немесе түрлі түсте
шығаруға болады. Принтердің үш түрі ... ... сия ... ... ішіндегі басу сапасы және конструкциясы бойынша ен қарапайымы
матрицалық (инелі) принтер болып табылады. Жұмыс кезінде принтердің ... ... келе ... ... ... ... бояйтын таспа арқылы
қағаз бетінде із қалдырады.
Сия ... ... ... ... ... ... тек басу бастиегінің құрылымында ғана. Бұл принтерлерде қара және түрлі
түсті сұйық сияны кішкене тесіктер (сопло) арқылы бүрку ... ... ... ... матрицасы қағазда бөлек нүктелерден бағаннан соң
баған болып қалыптасады. Сия кішкене ... ... ... оны ... ... ... Түрлі түсті кескінді салғанда, принтер алдымен
кескінді бір ... ... да, ... кейін оның үстіне басқа түстерді
салады. Бояулар араласып, қағазға әдемі түрлі түсті ... ... ... алдыңғы екеуіне қарағанда, басу сапасы мен
жылдамдығы өте ... ... ... ... яғни ... ... арнайы жасалған ұнтақ (порошок-тонер) қағазға тартылады да, қатты
қызып, оған жабысады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Байжұманов М. Қ., ... Л. Қ. ... ... - ... ... Қ. С. ... ... теориясы. Алматы - 2002
3. Балпанов Е. Қ., ... Б. ... 30 ... ...... ... Е. Қ., ... Б., Мадиярова Г. Жаңа ... ... - ... ... Н., ... М., ... С. Информатика. Алматы: «Жазушы»
- 2002
6. Исаев С. Ә., Мұхамади А. Н., Ахметова О. С. ... ... ... арналған практикум. Алматы – ... ... А. Г., ... Г. В., ... Р. А. ... ... техника негіздері. Алматы - 1998
8. Хакимова Т. Компьютерлік өңдеудің әдістемелері. Алматы: ... - ... ... К. З. Информатиканы оқыту әдістемесі. Алматы: «Білім» - 2000

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары мектеп жасындағы оқушылардың оқу жетістіктерін бағалауда компьютерлік оқыту және бақылау бағдарламаларының рөлін анықтау50 бет
Ақпараттық технологиялардың анықтамалары71 бет
Дербес компьютер жайлы жалпы мәліметтер14 бет
Дербес компьютердің архитектурасы жайлы8 бет
ЭЕМ-ң қызметі, құрамы және жіктелуі. IBM PC және басқа осы тәріздес дербес компьютерлер жұмысы жайында мәліметтер.Aлгоритмдік тілдер туралы мәліметтер24 бет
"Дербес электронды есептеу техникасының архитектурасы."8 бет
Delphi бағдарламалық ортасында «Pascal бағдарламалау тілінде файлдармен жұмыс істеу» электрондық оқу құралынжасап шығару19 бет
IBM дербес компьютерінің негізгі блоктары3 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
«Алаш» партиясының бағдарламалық құжаттарындағы саяси-құқықтық идеялар15 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь