«Әлемдік интеграция үрдісі» пәнінің саяси жөне ғылыми өзектілігі


Кіріспе
1. ЕУРОПАЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯНЫҢ ДАМУЫ
2. ЕУРАЗИЯЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
3. АТР.ДАҒЫ ИНТЕГРАЦИЯЛЫҚ ПРОЦЕССТЕР
4. АМЕРИКА ҚҰРЫЛЫҒЫНДАҒЫ ИНТЕГРАЦИЯ
Ұсынылатын әдебиетер тізімі
Казіргі кезде әлем интеграциялық үрдістер бағытымен дамып жатыр. Әлемнің әр түкпірінде интеграциялық, сауда-экономикалық, валюталык, кедендік жөне саяси бірлестіктер құрылуда. Бұл объективті, заңды үрдіс. Әлемдік экономика саласында ғалам аумағында интеграциялық үрдістер күшейтіліп жатыр. Интеграциялық үрдістер ең бірінші көптеген халықаралық және үкіметтік емес ұйымдар кұрылымында байқалады.
Қазір дүние жүзі бойьшша 15 интеграциялық бірлестік бар, көбісі әлі де толық даму шегіне жеткен емес. Алайда кейбіреулері едөуір жетістіктерге жетіп, шын экономикалық және саяси күш бола алады. Әсіресе, бұл жерде халықаралық интеграциялық үрдістің феномені, іс жүзінде өзінің өмір сүргіштігін дәлелдеген Еуропалық Одақ туралы айтуға болады.
Әлем интеграция үрдістерінің терең түсінігі уақыт дами келе анықгалады. Осы үрдістерді кадағалай біле отырып, халықаралық қатынастар саласындағы болашақ мамандар үшін ынтымақгастық стратегиясын дұрыс таңдап, өз елімізбен тұтас аймақ үшін қаншалықгы қолайлы екендігін түсінуге мүмкіндік береді.
Халықаралық қатынастар студенттері үшін интеграциялық үрдістер, ерекшлікгері, интеграциялық институттардың практикалық, жұмыс механизмін білу бірден бір міндет. Қазақстан басқа мемлекеттермен аймақтық және ғалам аумағында ынтымақгастықгы күшейтіп жатқан кезде, халықаралық қатынастар саласында жоғарғы сапалы маман болу үшін тез түсініп, дұрыс бағалау мен өз практикалық қызметінде шетел тәжірибесін пайдалану өте маңызды.
Берілген оқу бағдарламасы дербес курс болып оқытылу үшін 090140 –халықаралық катынастар мамандығының оқу жоспары бойынша әзірленген, бірақ одан басқа Халықаралық қатынастар тарихы, Европа және Америка елдері мен Азия және Африка елдері тарихы пәндеріне қосымша ретінде оқылуға берілтен.
Негізгі
1. Договоры, учреждающие Европейские Сообшества7 – М., 1994
2. Документы Европейского Союза: Сборник. -Т. 1-3. –М., 1995
3. Казахстан и Европейский Союз. Сб. док. и мат. –Алматы, 1997
Қосымша
1. Барановский В.Г. Европейское Сообщество в системе международных отношений. - ., 1986
2. Башкатова Т.А. Западноевропейская интеграция: финансовый аспект. – М., 1988.
3. Борко Ю. Что такое Европейский Союз? : Некоторые основные сведения, 1950-1995. –М., 1995
4. Европа: новые судьбы старого континента. – М., 1992
5. Европейская интеграция и права человека. Сборник статей. –Алматы, 1998.
6. Европейская интеграция: правовые проблемы. –М., 1992.
7. Европейский Союз и Центральная Азия. – Алматы, 2000.
8. Единая Европа: идея и практика. –М., 1994
9. Ибрашев Ж.У., Есенбаева Э.Т. Европейский Союз во внешней политике Республики Казахстан. – Алматы, 2001
10. Идрисов Е.А. Идея евразийства во внешней политике РК//Актуальные проблемы внешней политики Казахстана. –М., 1998
11. Исингарин Н.И. СНГ: десять лет. – Алматы, 2001
12. Лунев С.И. Дипломатия в Южной Азии. –М., 1997
13. Матакбаева Л.Х. Интеграционная политика РК.- Алматы, 2000.
14. Назарбаев Н.А. В потоке истории. – Алматы, 1999
15. Назарбаев Н.А. На пороге 21 века. –Алматы, 1996
16. Общеевропейский процесс и гуманитарная Европа / Под ред. Л.И. Глухарева и В. Страды. –М., 1995
17. Основы права Европейского Союза / Под ред. С.Ю. Кашкина. –М., 1997
18. Петровский В.Е. Азиатско-тихоокеанские режимы безопасности после «холодной войны». – М., 1998.
19. Содружество. Информационный вестник Совета глав государств и Совета глав правительств СНГ – Минск, 1992-1998
20. Региональная политика Европейского Сообщества накануне создания единого рынка. –М., 1990
21. Хартли Т.К. Основы Европейского Союза. – М., 1998
22 Хан. Г. Б.Қазахстан Республикасының сыртқы саясаты. - Алматы, 2003.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




2. Курс пререквизиттері - Әлемдік интеграциялық процестердің дамуының
алғы шарттары, интеграциялық үрдістің даму ерекшеліктері.
3. Курс постреквизиттері - Әлемдік интеграциялық процестердің даму
барысының жалпы адамзаттық өркениеттің бейбіт жолмен жаңа жетістіктерге
жетудегі орны мен ролі.
Казіргі кезде әлем интеграциялық үрдістер бағытымен дамып жатыр.
Әлемнің әр түкпірінде интеграциялық, сауда-экономикалық, валюталык,
кедендік жөне саяси бірлестіктер құрылуда. Бұл объективті, заңды үрдіс.
Әлемдік экономика саласында ғалам аумағында интеграциялық үрдістер
күшейтіліп жатыр. Интеграциялық үрдістер ең бірінші көптеген халықаралық
және үкіметтік емес ұйымдар кұрылымында байқалады.
Қазір дүние жүзі бойьшша 15 интеграциялық бірлестік бар, көбісі әлі де
толық даму шегіне жеткен емес. Алайда кейбіреулері едөуір жетістіктерге
жетіп, шын экономикалық және саяси күш бола алады. Әсіресе, бұл жерде
халықаралық интеграциялық үрдістің феномені, іс жүзінде өзінің өмір
сүргіштігін дәлелдеген Еуропалық Одақ туралы айтуға болады.
Әлем интеграция үрдістерінің терең түсінігі уақыт дами келе
анықгалады. Осы үрдістерді кадағалай біле отырып, халықаралық қатынастар
саласындағы болашақ мамандар үшін ынтымақгастық стратегиясын дұрыс таңдап,
өз елімізбен тұтас аймақ үшін қаншалықгы қолайлы екендігін түсінуге
мүмкіндік береді.
Халықаралық қатынастар студенттері үшін интеграциялық үрдістер,
ерекшлікгері, интеграциялық институттардың практикалық, жұмыс механизмін
білу бірден бір міндет. Қазақстан басқа мемлекеттермен аймақтық және ғалам
аумағында ынтымақгастықгы күшейтіп жатқан кезде, халықаралық қатынастар
саласында жоғарғы сапалы маман болу үшін тез түсініп, дұрыс бағалау мен өз
практикалық қызметінде шетел тәжірибесін пайдалану өте маңызды.
Берілген оқу бағдарламасы дербес курс болып оқытылу үшін 090140
–халықаралық катынастар мамандығының оқу жоспары бойынша әзірленген, бірақ
одан басқа Халықаралық қатынастар тарихы, Европа және Америка елдері мен
Азия және Африка елдері тарихы пәндеріне қосымша ретінде оқылуға берілтен.

ПӘННІҢ МАЗМҰНЫ
Кіріспе
Әлімдік интеграция үрдісі пәнінің саяси жөне ғылыми өзектілігі.
Пәннің мақсаты мен міндеттері. Интеграция терминінің түсініктемесі. Пән
деректері мен тарихнамасы. Деректерде жаңадан қолданыс тапқан терминдер,
түсініктер, тұжырымдамалар. Функциональдық интеграция тұжырымдамасы.
Еуропаның геосаяси жағдайы біріктіруші фактор ретінде. Еуропаны саяси
біріктіру тұжырымдамаларының дамуы. Еуропа Құрамы Штагтары идеясы.
Еуропалық идея және соғыстан кейінгі Батыс Еуропадағы интеграциялық
козғалыстар. Интеграциялық процесстердің объективті және субъективті
факторлары. Ортақ еуропалық ғимарат құрылысындағы ұлтүсті және Еуропа-
мемлекеттер тұжырымдамасы. Интеграциялық үрдіс мақсатының мәні жөніндегі
мәселе.
Азия мемлекеттері саяси қайраткерлерінің идеялары мен жоспарларындағы
Азиялық идея. Азиялық идеяның негіздері. Еуропа мен Америкадағы
интеграциялық үрдістерге жауап ретінде Шығыс-Азиялық экономикалық Кеңесті
құру идеясының пайда болуы. Тынық Мұхит экономикалық және мәдени үйін құру
тұжырымдамасы.
Солтүстік пен Латын Америкасында біріккен экономикалык кеңістік құру
жоспарларын жүзеге асыру. Казіргі кездегі халықаралык қатынастардағы
аймақтық интеграциялық үрдістердің орны мен рөлі. Әлемдік интеграциялық
үрдістердің қазіргі кездегі тенденциялары.
Қазақстан мен шетелдегі интеграциялық үрдістерді зерттеудің негізгі
багыттары. Интеграция мәселелерін зерттеу бойынша халықаралық және аймақтық
зерттеу мен оқыту орталықтары, институттары, қорлары.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. ЕУРОПАЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯНЫҢ ДАМУЫ
Еуропалық Қауымдастықтың даму кезеңдері мен Еуропалық Одақтың құрылуы.
50-ші жж. Басындағы Батыс Еуропаның экономикалық және саяси жағдайы.
Р. Шуман декларациясы. Еуропалық Көмір және Болат Бірлестігінің құрылуы.
1957 ж. Рим келісім-шарттары, олардың мақсаттары. Еуропалық Экономикалық
Қауымдастық (ЕЭҚ) және Еуроатомның құрылуы.
ЕЭҚ-тың негізгі принциптері. Кедендік одақтың құрылуы. Еуропалық еркін
сауда ассоциациясы.
70-ші – 80-ші жылдардың І-ші жартысындағы Еуропалық Қауымдастықтың
дамуы. 80-ші жылдардың басындағы интеграциялық процестерді белсендірудегі
Батыс Еуропалық мемлекеттердің ғылыми-техникалық ынтымақтастығының рөлі.
1986 ж. Бірыңғай Еуропалық Акт. ЕЭҚ трансформациясының саяси және құқықтық
аспектілері: Штудгарт Декларациясынан Маастрихт келісім-шартына дейін.
90-шы жылдардағы интеграцияның дамуы. Еуропалық Одақ туралы келісім
шарт. Еуропалық Одақтың архитектурасы. Қазіргі кездегі ЕО әлеуметтік-
экономикалық дамуының ерекшеліктері. Экономикалық және валюталық одақты
құру. Ортақ сыртқы саясат және ортақ қауіпсіздік саясаты.
Еуропалық қауіпсіздік және Батыс Еуропалық Одақтың кызметі. Еуропалық
ортақ корғаныс түсінігіне кіріспе. Сот және ішкі істер саласындағы
ынтымақтастық. Жаңа ортақ саясаттардың пайда болуы.
60-90жж. Еуропалық Одақтың кеңею процесінің дамуы. Еуропалық
Қауымдастық кеңеюінің төрт сатысы. ЕО-ның Шығысқа кеңею ерекшеліктері.
Ассоциациялық мүшелік жөніндегі ұйымы, ассоциация түрлері.
Маастрихт келісім-шартынан кейінгі еуропалық интеграцияның
перспективалары. Амстердам келісім-шарты. Ницца саммитінің қорытындылары.
ЕО-ның басқа интеграциялық бірлестіктермен және Еуропалык, халықаралық
ұымдарымен (ЕАСТ, Еуопа Кеңесі, ЕҚЫҰ, ТМД) өзара әрекеттері.
Еуропалық Одақтың институттары. Еуропалық Одақгың институттарының
ортақ белгілері мен классификациясы. Еуропалық Комиссия ЕО-ның атқару ұйымы
ретінде. Комиссия құрамы. Комиссияның, міндетгері. Комиссияның өкілдігі мен
негізгі қызметтері.
Министрлер Кеңесі – мүше-мемлекеттердің мүдделерін қорғайтын ұйым.
Кеңестің құрылуы және төрағалық. Кенестің өкілдіктері және оның
кызметінің сипаты. Шешім кабылдау тәртібі. ЕО Кеңесінің заң шығару
кызметіндегі тұракты өкілдер комитетінің рөлі.
Еуропалық Парламенттің жалпы сипаттамасы. Еуропалық Парламенттің
қалыптасу тәртібі және құрамы, оның мәртебесі. Еуропалық Парламенттің
негізгі функциялары. Еуропарламенттің өкілеттілігі.
Еуропалық Кеңестің құрылуы, Еуропалық Кеңестің құрамы. Еуропалық
Кеңестің кызметі. Одақтың институттар жүйесінде Еуропалық Кеңестің дамуы.
ЕО Соты – конституциялык бақылау ұйымы ретінде. Еуропалық Сот қызметінің
құқықгық негіздері. Сот Құрамы. Соттың кұрылу тәртібі және кұрамы. Сот
кызметінің ұйымдастырылуы. ЕО сотының өкілдіктері..
Есеп Палатасы. ЕО-ның мамандандырылған институттары. Құрылымдық
қорлары.
Еуропалық Қауымдастықтың негізгі бағыттары мен саясаты.
Интеграциялық процесстегі сауда сатысы, оның хронологиялық шеңбері.
Сауда саясатының ерекшеліктері мен міндеттері. Ортақ сауда саясатының
калыптасуы, Ортақ нарықган біртұтас ішкі нарыққа өту, Ортақ аграрлық
саясаттың негізгі максаттары мен принциптері.
Интеграциялық процестің экономикалық кезеңі, оның ерекшеліктері.
Экономикалық және Каржылық Одақтын кұрылуы (ЭВС), оның кезеңдері. Евро
ортақ қаржысының енгізілуі.
Бәсекелестік саясатының негізгі бағыттары. Өнеркәсіптік саясатының
негіздері. Ғылыми-техникалық саясат, оның мақсаты. Энергетикалық саясаттың
негіздері. Ортақ транспорттық саясат. Интеграцияның әлеуметтік өлшемі.
Экология, мәдениет және білім саласындағы саясат.
Интеграцияның саяси кезеңі: хронологиялық шеңбері және ерекшеліктері.
Еуропалық саяси одақты құру жоспары. Ұжымдық дипломатия. Қауымдастықтың
Одақка трансформациялануы. ЕО-ның екінші тіреуі - ортақ сыртқы саясат
және қауіпсіздік саясатының дамуы. Заң жөне ішкі істер саласындағы
ынтымақтастық – ЕО-ның үшінші тіреуі ретінде. Еуропалық азаматтық және
адам факторы.
ЕО-ның аймақтық, саясаты жөнё аймактық интеграцияның дамуы. Солтүстік
Еуропадағы интеграциялық процестердің даму ерекшеліктері. Оңтүстік Еуропа
мемлекеттері және аймақгық интеграцияның ерекшеліктері, ЕО-ның сыртқы және
аймақтық саясатының Жерорта теңіздік бағыты. Түркия және Солтүстік
Африканың ассоциацияланған мүше-мемлекеттерімен қарым-қатынасы.
Халықаралық қатынастар жүйесіндегі Еуропалық Одақтың рөлі.

2. ЕУРАЗИЯЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
Еуразиялық идеяның дамуы және Еуразиялық Одақты құру процессі.
Еуразиялық және славян-түрік бірлігі. Құрлықгың интеграциялану
мүмкіншілігі. Казақстан – еуразиялық ел. Орталық Азия мемлекеттерінің
Ресеймен қарым-қатынас жасау стратегиясын таңдауы.
Орталық Азия территориясы бойынша концепцияларды жасау. Н.Назарбаевтың
Мемлекеттердің еуроазиялық одағын құру туралы Еуразиялық одақ құру
жобасы. ЕАО идеясы және ТМД елдерінің реакциясы.
Кеңес дәуірінен кейінгі кеңістіктің даму перспективалары. Н.
Назарбаевтың Казақстан ғасырлар тоғысында және Қарапайым адамдарға он
қарапайым қадам жасау атты кітаптарындағы интеграциялық идеялары.
Азаматтық мәселесі және біртұтас гуманитарлық білім беру және ақпараттық
кеңістік құру.
ЕАО-ны құру. Оның қатысушылары. Мемлекет басшылары мен үкімет
басшыларының кеңесі. Сыртқы істер министрлерінің Кеңесі. ЕАО-ның
мемлекетаралық атқару комитеті. Білім беру, мәдениет, ғылым мәселелері
жөніндегі кеңес. Қорғаныс саласы. Экология саласы, БҰҰ және ЕАО жобасы.
Еуразиялық Одақ ТМД-ның кұрылымы ретінде.
Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстан арасында ортақ экономикалық
кеңістік құру туралы келісім-шарт (Чолпон-Ата, І994). Орталық Азиялық
ынтымақтастық пен даму банкін құру.
ЕАО-ны қалыптастыру принцитері мен механизмдері; ұлтүсті органдарын
құру процесіндегі ЕАО-ның эволюциясы, оның ОАЭО-ға өзгертілуі (1998). Кеден
одағы және ортақ экономикалық кеңістік (1999). ЕАО жобасының халықаралық
ұйымға институттандырылуы.
Орталық Азия елдерін экономикалық интеграциялау бағдарламасы (1995-
2000). ОАО шеңберіндегі мемлекет басшыларының кездесулері. ОАЭО-ның ОАО-ға
Орталық Азиялық одаққа өзгертілуі. Аймақтың экономикалық интеграция
механизмдерін және саяси диалогты ілгері дамыту қажеттілігі. Жаңа ұйым құру
жобасы. Құрылтай құжагтары – ОАО құру туралы келісім-шарт және ОАО-ның
ұлттьіқ үйлестірушілері комитеті туралы Ереже.
ОАО-ға қатысушылар арасындағы болашақ интеграциялық процесстерді
түсінудегі айырмашылыктары. Саяси диалогті дамыту және аймақтық
экономикалық интеграция механизмдерін жетілдіру. Орталық Азия
интеграциясының ерекшеліктері және оның болашағы.
Еуразиялық кеңістіктегі интеграциялық процестердің факторлары мен
принциптері.
КСРО-ның ыдырауы жане Еуроазиядағы геосаяси өзгерістер.
Дезинтеграциялык тенденциялар. Беловеж келісімі және бұрынғы Кеңестік
республикалар арасындағы келіспеушіліктер. Шығыс Еуропа және бұрынғы КСРО
кеңістігіндегі жаңа қауіптері мен қақтығыстылығы. Еуразиядағы интеграция
факторлары.
Интеграция принциптері: тек кұқықтық және жауапкершілік мемлекетаралық
қабылданған келісімдерді орындау міндеттілігі. ТМД елдерінің қалыптасқан
мемлекеттік-саяси институттарын өзара мойындау.
Территориялық тұтастық пен шекаралардың бұзылмастығын мойындау.
Мемлекетаралық катынастарда экономикалық, саяси және қысым жасаудың басқа
да формаларынан бас тарту. Өзара әскери қимылдарды тоқтату.
90-ы жылдардың басындағы интеграция идеялары мен тәсілдері. Ұлтгық
мемлекеттілік және интеграция ұғымдарының ара-қатынасы. Интеграциялық
процестің акгорлары. ОАО-ға қатысушылар арасындағы болашақ интеграциялық
процестерді түсінудегі айырмашылықтар. Кеңес дәуірінен кейінгі кеңістіктегі
мемлекеттердің ынтымақтастық деңгейі.
Интеграциялық процестегі мемлекет басшыларының ролі. Достастықтағы
Қазақстанның ұстанымы. Орталық Азия елдеріндегі мемлекеттік баскару және
саяси өмірдің персонификациялануы.
ТМД-ның даму кезеңдері.
Қазақстанның тәуелсіз мемлекеттер достастығын құру жөніндегі ұсынысы.
Ресей және Қазақстанның Егеменді мемлекеттер одағы тұрақтылығының
кепілділіктері туралы және Ортақ экономикалық кеңістік туралы
мәлімдемелері (1991). Орталық Азия республикалары басшьпарының Ашхабадтағы
кездесулері.
Алматы декларациясы және ТМД-ның құрылуы туралы хаттама. Достастықтың
негізгі мақсаты мен міндеттері. Жаңа қатынастарды қалыптастыру процесінің
сипаты.
ТМД-ны дамыту жолдарын іздестіру. Достастық елдерінің шынайы саясаты.
Өзара қарым-қатынастардың құқықтық формасын қалыптастыру жөніндегі жұмыс.
ТМД шеңберіндегі екі жақгы және көп жақты келісімдер. Мәскеу саммиті (1993)
және ортақ экономикалық кеңістік құру бағыты.
Экономикалық Одақ құру туралы келісім-шарт. Мемлекетаралық
экономикалық комитет (МЭК). Еркін сауда аймағын құру, төлемдік одақ және
ТМД-ның мемлекетаралық валюта комитетін құру туралы келісімдері (1995).
Саяси, сауда-экономикалық, гуманитарлық және басқа да салаларда
орталықтан ауытқу үрдістері. ТМД шеңберіндегі интеграциялық процестердегі
дағдарыстық кұбылыстар. Мемлекетаралық келіспеушіліктер. ТМД-ға қатысушы
елдердің саясатындағы айырмашылықгар. ТМД елдердегі әлеуметтік-саяси және
экономикалық дағдарыс. Кайшылықтарды жеңу талпыныстары.
ТМД аумағындағы үш интеграциялық қауымдастықгың қызметі – Орта Азиялық
Одақ (ОАО), Белорусия мен Ресей одағы және ГУУАМ.
ТМД елдері интеграциясының жаңа кезеңі. Мәскеу, Ялта, Минскі
саммитеріндегі ТМД дамуының нақгы бағыгтарын анықтау. Кеден одағының
ЕвразЭО-қа өзгертілуі. Еуразиялық экономикалық кауымдастықгы құру туралы
келісім-шарт. Оның институттандырылуы.
Аймақтық интеграциялық үрдістің терендеуі және аймақтардың
экономизациялануы. Орталық Азия мемлекеттері басшыларының Ташкент саммиті
(1998). Тәжікстанның ортақ экономикалық кеңістікті құру туралы келісім-
шартқа қосылуы. ТМД елдерінің, құрылымдық реформаларының міндеттері.
Орталық Азия экономикасы үшін арнайы бағдарлама (СПЕКА). ОА АТР –дағы
интеграцнялық процестердің прициптері және ерекшелігі.
АТР – геосаяси шынайылық. АТР-дың геосаясатындағы объектілері мен
субъектілері. Геосаясаттың негізі үрдістері. Аймақ елдерінің экономикасы
және АТР халықаралық қатынастарындағы әскери-саяси компонентгің
ығыстырылуы. Әлемдік экономикадағы Азия факторы елдерінің еуропалық
ингеграция бірлестігі және Еуропаның халықаралық ұйымдарымен қарым-қатынасы
(ЕАСТ, Европа кеңесі, ЕҚЫҰ, ТМД).
Тәуелсіз мемлекеттер достастығының шегі мен мүмкіндіктері.
Интеграциялық институттарының формалары және түрлері. ТМД-ның ұйымдық
негізі. Достастық құрылымы және жұмыс істеу механизмі. ТМД-ның жарғысы,
органдар жүйесі, мүшелік. ТМД-ның мемлекет басшыларының кеңесі, үкімет
басшыларының Кеңесі, Парламентарлық ассамблеясы. ТМД мемлекегтерінің
корғаныс министрлерінің кеңесі, олардың қызметі. ТМД органдарын реформалау.
ТМД-ның атқару комитеті ортақ, турақты атқару, әкімшілік және үйлестіру
органы ретінде. Мемлекет және үкімет басшыларының кездесулері.
Экономика саласы жетекшілерінің үкіметаралық кеңестері. Сауда-
экономикалық ынтымақтастық саласындағы мемлекеттердің қарым-катынасын
ретгеу. ТМД электро энергетика саласындағы мемлекетаралық қатынастарды
үйлестіру туралы келісімдер.
Казақстан, Ресей, Беларусь республикаларының Кеден одағын кұруы.
Қырғызстан мен Тәжікстанның қосылуы. Бестік - ТМД-ның жетекші
интеграциялық ядросы ретінде. Кеден одағының органдары: мемлекетаралық
кеңес, үкімет басшыларының кеңесі, парламентаралық комитет, интеграциялық
комитет. 1996 жылғы экономикалық және гуманитарлық саладағы интеграцияны
тереңдету туралы келісім-шарт.
ТМД-ға қатысушы-елдері арасындағы екі жақгы байланыстарының даму
үрдісінің күшеюі. Кишинев кездесуі (1997). Ортақ нарыктың қызметіне
арналған заңдық базаның моделін дайындау. ТМД-дағы интеграциялық
процсстерді біріктіру. Оларды тереңдету міндеттері.
ТМД-ның ұжымдық қауіпсіздік жүйесін калыптастыру. Ұжымдық қауіпсіздік
туралы келісім-шарт. ҰҚК және оның дамуы. ТМД-ға қатысушы мемлекеттер
арасындағы екі жақты келісімдері. Ұжымдық қауіпсіздік кеңесі. ОА елдеріне
арналған әскери қауіпсіздік концепциясы туралы келісім (Бішкек, 1992).
Әскери-техникалық ынтымақтастық туралы келісім (1994). Ортаазиялық
мемлекеттер корғаныс министрлерінің кеңесін құру.
Орталық Азиядағы ұжымдық қауіпсіздікті қалыптастыру. Жамбыл кездесуі
және БҰҰ аясындағы Ортазбат – ортаазиялық бітімгершілік батальонын құру
(1995). Орталықазиялық батальон әскери қызметкерлерінің мәртебесі туралы
Чолпан-Ата келісімі. ОА өңіріндегі бірлескен әскери жаттығулар.
ТМД елдерінің халықаралық лаңкестік және экстремизмнің басқа да
түрлерімен күрес жөніндегі бағдарламасы (Мәскеу, 2000). ТМД-ға қатысушы-
мемлекеттердің антитеррорлық орталығының кұрылуы.

3. АТР-ДАҒЫ ИНТЕГРАЦИЯЛЫҚ ПРОЦЕССТЕР
АТР-дағы интеграциялық процестердің факторлары, принциптері және
ерекшелігі.
Шанхай ынтымақтастық ұйымын құру мақсаты. Оған қатысушылары. Қатысушы
мемлекеттердің өзара қарым-қатынас жасау механизмі.
АТР құрамына енетін елдердің сипаттамасы. Географиялық жағдайлардың,
мәдени-тарихи дәстүрлердің айырмашылығы. Экономикалық даму деңгейі бойынша
типологиясы. Аймақтың өнеркәсіпті дамыған мемлекеттері. Дамушы елдер.
Әлеуметтік-саяси типологаясы. Режимдер, идеология, басқару формасы.
1991 жылдан кейінгі АТР-дағы халықаралық жағдайдың өзгеруі. АТР
мемлекеттерінің сыртқы экономикалық байланыстарының қайта бағытталуы. АТР
және жаңа аймақшылдық. Шығыс экономикалық модельдері: жапондық,
сингапурлык, индонезиялық. Аймақ экономикасына инвестиция тарту және
экономикалық прогресс. Ғылыми-техникалық прогресс және АТР-дағы
жетістіктер. Аймақтың ең дамыған 15 елдерінің өркендеу динамикасы.
Аймақтағы экономикалық ынтымақтастықгың ерекшелігі: Азиядағы дағдарыс және
оны жеңу. Тұрғындар сандарының ұлғаюы және АТР нарығынын даму болашағы.
АТР елдері және ЕО-мен қазіргі қатынастардың тарихи алғышарттары.
Еуропа-Азия форумы түрінде ЕО мен АТР арасындағы өзара қарым-қатынас
механизмін құру. Аймақтың экономикалық процесіндегі еуропалық
мемлекеттердің трансұлттық компаниялары.
АТР акторлары. Азия елдері басшыларының бірігуге ұтылуы. Азия
кұндылықтары және жергілікті элита, оны рекрутациялау ерекшелігі. Жапония
экономикалық супердержава ретінде. Жапония дамуының ассиметриялылығы. Оның
экономикалық қуатының әскери және саяси ықпалына сәйкес келмеуі. Тауар және
қызмет өндірісі. Жапонияның әлеуметгік-мәдени жоне нәсілдік бірлігі. Ұлттық
біртектілігі және мәдени ерекшелігі. Халықтың қартаю үрдісі. Жапония мен
АҚШ арасында аймақтағы экономикалық және саяси көшбасшылығына таласу
проблемасы. Қытай аймақтагы экономикалық және саяси күш ретінде. Қытайдағы
экономикалық реформалардың нәтижелері. Елдің потенциалы және күшею
факторлары. Ұлы Қытайдың құрылу процесі.
АТР-дағы интеграциялық процестердің формалары мен түрлері. Аймақтағы
саяси ахуалдың жақсару үрдісі. Аймақтағы интеграциялық процестердің
институтционалдық негіздері. АТР-дағы ұйымдар мен бірлестіктер. Азия-тынық
мұхитгық экономикалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық конференция
(АРЕС). Экономикалық ынтымақтастықтың Тынық-мұхиттық кеңесі (РЕСС). Тынық-
мұхит аймағының экономикалық кеңесі (РВЕС).
Азия-Тынық-мұхит экономикалық кеңесі (АТЭС). АТЭС қатысушы елдері.
АТЭС форумы – АТР-дағы интеграциялық процестердің локомотиві.
Азиялық даму банкі (АБР). АТР-дың қаржы-экономикалық кала-орталықтары
және олардың интеграциялық экономикалық процестердегі ролі: Сидней, Токио,
Сингапур, Гонконг жане т.б.
Субаймақтық бірлестіктер. Оңтүстік-шығыс Азия мемлекеттері
Ассоциациясының салмағы мен ықпалы. Құрылу себептері. Қатысушылар құрамы.
Ұйымның негізгі мақсаты. Әлемдік сахнада АСЕАН-ның белсенділігі.
Аймақтағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету және бейбітшілікті сақтау
механизмін іздестіру. Әскери-саяси саладағы ғаламдық процестердің
қайшылықтары. Қорғаныс және қауіпсіздік саласындағы аймақтық ынтымақтастық
туралы идея. АТР-дағы ұжымдық қауіпсіздік жүйесін құруға күш салу. АСЕАН
қауіпсіздігі проблемасы бойынша аймақтық форум (АРФ). Мақсаты,
катысушылары. АРФ-тың превентивті дипломатия концепциясы.
АСЕАН елдерінің мемлекетаралық қайшылықтары мен бәсекелестігі.
Экономикалық өсім аймақтары. Шығыс және Онтүстік-шығыс Азия елдерімен
шекаралас аудаңдарындағы көпжақты ынтымақтастық жобаларын жүзеге асыру.
Ішкі аймақтық ынтымақтастық қарқыны. ВВП-нің өсуі. Сауда айналымының
деңгейі.
АТР-дағы интеграциялық процестің даму ерекшеліктері. Әлемнің ең тез
дамушы аймағы ретіндегі АТР-дың перспективасы. Аймақ елдері экономикасының
ерекшеліктері және әлемнің жетекші экономикалық державалар тарапынан
қабылданатын протекционистік шаралар алдындағы әлсіздігі.

4. АМЕРИКА ҚҰРЫЛЫҒЫНДАҒЫ ИНТЕГРАЦИЯ

Солтүстік америкалық интеграция – НАФТА. Солтүстікамерика құрлығының
геосаясаты. Географиялық ықшамдылығы және мәдени-тарихи мұралардың
ортақшылығы. Жекелеген тілдің, діннің үстемділігі. Тұрғындардың этникалық
құрамы. Тығыз саяси және экономикалық байланыстар.
Мексиканың қатысуымен Солтүстік Американдық еркін сауда аймағының
құрылуы (НАФТА, 1994). НАФТА келісімі. Солтүстік Американдық құрлықтың
бірегей шаруашылық-экономикалық кешеніне айналуы. Солтүстік Америкадағы
интеграциялық процестердің Батыс Еуропадағыдан айырмашылығы.
Интеграцияның солтүстікамерикандық нұскасының негіздері: азаматгық
қоғамдардың өзара араласуы. АҚШ пен Канада арасындағы экономикалық
байланыстарының дамуы. Жеке шаруашылық бірліктердің корпорациялардың және
басқа мемлекеттік емес құрылымдар мен капиталдардың орналасуы. Канадада
американдық корпорациялар филиалдарының кұрылуы.
Одақгағы АҚШ-тың көшбасшы ретідегі рөлі. Сауданы дамыту және өндірісте
косымша жұмыс орындарын ашу мүмкіндіктері. Солтүстікамерикандық интеграция
әлемдік интеграциялық процестің бір бөлігі ретінде.
Еркін сауда режимін енгізу туралы Канада мен АҚШ арасындағы
келісімдер. Мексиканың еркін экономикалық аймаққа қосылуы туралы
келіссөздердің аякталуымен байланысты интеграцияның одан әрі дамуы,
Солтүстікамерикандық құрлыстың бірегей шаруашьшық-экономикалық кешенге
айналуы. Солтүстікамерикандық интеграцияның одан әрі дамуы. НАФТА-ның
қызметін кеңейту жөніндегі Ақ үйдің іс-әрекеттері.
Солтүстікамерикаңдық интеграцияның әскери аспектісі. Канада мен АҚШ
арасындағы әскери-саяси келісімдер жүйесі. АҚШ пен Канаданың әскери-
қорғаныс кешендерінің қосылуы. Канада аумағындағы Канада-американ әскери
база белдеуін құру (НОРАД). Канада мен АҚШ НАТО-да.
Латын Америкасы елдерінің интеграция идеялары мен жоспарлары.
Соғыстан кейінгі кезеңде американаралық ынтымақтастықгың дамуы. 1948
ж. Америка мемлекеттерінің ұйымын құру. 50-ші жылдардың соңы мен 60-
жылдардың басында Латын Америкасы елдеріндегі әлеуметтік және экономикалық
қатынастар саласын реформалау жолын іздестіру. Жергілікті өнеркәсіп
буржуазиясы мен либералдық топтардың рөлі.
Латын Америкасына арнлған БҰҰ-ның экономикалық комиссиясының
қатысуымен бір топ латынамерикандық экономистері мен әлеуметтанушылардың
ЭКЛА доктринасын жасауы. Оның негізгі ережелері (Р.Пробин, А.Ферера,
Ф.Эррера, С.Фурталдо). Әлемдік сауда мен халықаралық экономикалық
қатынастардың жаңа тен кұқықгық принциптерін жасау.
Экономика және әлеуметтік қатынастарды модернизациялау процесінің
басталуы Дж.Кеннеди үкіметінің рөлі және прогресс үшін одақ бағдарламасы.
Бағдарламаны жүзеге асырудағы экономикалық және қаржылай көмегі.
Латын Америкасындағы қоғамды модернизациялаудың неоконсервативтік
нұсқасы. Аймақ елдерінің әлсуметтік-экономикалық және саяси даму
ерекшеліктері. Әскери-авторитарлық режимдердің эволюциясы, диктаторлық
режимдері салмағының азаюы және әлеуметтік базасының таралуы. Латын
Америкасы мемлекеттерінде демократияландыру процесі мен конституциялық
режимдер орнауының динамикасы мен жалпы зандылыктары.
АҚШ пен латынамерикандық интеграция бірлестіктері арасындағы қарым-
қатынасы. Серіктестік проблемалары. Бүкіл құрлық көлемінде Панамерикандық
еркін сауда аймағын құру жоспары. Осы процестегі Америка мемлекетгері
ұйымының рөлі.
Латын Америкасындағы интеграциялық процестердің формасы мен түрлері.
Оңтүстік Америка еддері мен Мексика және 1960 ж. Монтевидео келісім-
шарт жасасу. Латынамерикандық еркін сауда қауымдастығының құрылуы (ЛАСТ).
Мемлеекеттердің Анд тобы – анд елдерінің интеграциялық одағы
(Колумбия, Эквадор, Перу, Боливия, Чили және Венесуэла). 1960 ж. Картахен
келісімі жөне Орталықамерикалық ортақ нарыктың құрылуы (ОАОН).
Экономикадағы шетел капиталының ықпал ету саласын және табыстың шетелге
шығарылуын шектеу.
Еркін сауда аймағын және кеден одағын құру. Анд тобының Анд интеграиия
жүйесіне өзгертілуі. ОАОН саяси интеграция жолында.
Саяси интеграция үрдістері. Лимадағы Латынамерикандық парламенттің
құрылуы. Ядросыз аймақ кұру туралы 1967 ж. Тлателалолько келісім-шарты.
Кариб қауымдастығы интеграцияның үшінші орталығы ретінде – Кариб еркін
сауда қауымдастығы (КЕСҚ, 1968). Ұлыбританиямен экономикалық байланыстың
сақталуы. Кариб ортақ нарығы (КАРИКОМ, 1973). Сауда-экономикалық саясатты
келісімдеу.
Латинамерикандық экономикалық жүйенің құрылуы (ЛАЭЖ, 1973). Аргентина
мен Бразилияның ролі мен позициясы. Аймақ елдерінің экономикалық
ынтымақтастықтарына көмек көрсету. Ортақ мүдделерді қорғаудағы күш
біріктіру үрдісі.
Латын Америкасындағы экономикалық интеграция процестерінің жалғасуы.
1978 ж. Амазон пактісіне қол қою. Амазонка аймағындағы елдердің әскери-
саяси және экономикалық байланыстарын дамытуға арналған Амазон
инициативасы.
Аймактық державалар — Бразилия, Мексика және Аргентина. Латын
Америкасындағы қөшбасшылыққа ұмтылу. 1986 ж. Бразилия мен Аргентинаның
экономикалық одағы туралы келісімі. Оның оңтүстікамерикалық ортақ нарығана
өзгертілуі (МЕРКОСУР, 1991). МЕРКОСУР эволюциясы жән кедендік салықтан
босатылған және ортақ сыртқы тарифтері белгіленген кеден одағының құрылуы
(1995).
Латын Америкасының Еуропалық қауымдастықпен экономикалық
байланыстары. Латын Америкасының 48 елінің Еуропалық Одақпен 1999 ж. Рио-де-
Жанейродағы жоғарғы дөрежедегі кездесуі.

Ұсынылатын әдебиетер тізімі
Негізгі әдебиеттер:
Договоры, учреждающие Европейские Сообщества.-М.,1994 Документы
Европейского Союза: Сборник. – Т.1-3. –М.,1995. Казахстан и Европейский
Союз. Сб. док. И мат. Алматы, 1997.
Қосымша әдебиеттер:
Башкатова Т.А. Западноевропейская интеграция: финансовый аспект. –
М.,1988.
Борко Ю. Что такое Европейский Союз?: Некоторые основные сведения,
1950-1995. – М.,1995.
Европа: новые судьбы старого континента. – М.,1992.
Европейская интеграция и права человека. Сборник статей. –
Алматы,І998.
Европейская интеграция: правовые проблемы. – М.,1992,
Европейский Союз и Центральная Азия, Алматы. 2000
Единая Европа; идея и практика. – М.,І994.
Ибрашев Ж.У., Енсебаева Э.Т. Европейский Союз во внешней политике
Республики Казахстан.- Алматы, 2001
Идрисов Е.А. Идея евразийства во внешней политике РК Актуальные
проблемы внешней политяки Казахстана, М., 1998
Исингарин Н.И. СНГ: десять лет. – Алматы, 2001 :
Лунев С.И. Дипломатия в Южной Азии. – М., 1997
Малетин Н.П. АСЕАН: три десдтилетия (1967-] 997) – три политики. – М.,
1997
Назарбаев Н.А. В потоке истории. – Алматы, 1999
Назарбаев Н.А. На пороге 21 века. – Алматы, 1996
Общеевропейский процесс и гуманитарная Европа Под ред. Л.И.Глухарева
и В. Страды.- М.,1995.
Основы права Европейского Союза Под ред. С.Ю. Кашкина. – М.:, 1997.
Петровский В.Е. Азиатско-тихоокеанские режимы безопасности после
холодной войны. – М., 1998
Содружество. Информационный вестник Совета глав государств и Совета
глав правительств СНГ. Минск, 1992-1998.
Региональная политика Европейского Сообщества накануне создания
единого рынка. – М., І990
Топорнин Б.Н. Европейское право. – М.: Юрист, 1998.
Уткин А.И. Стратегия США для 21 века. – М„ 2000
Хартли Т.К. Основы права Европейского Союза. – М.,1998
Шемятенков В.Г. Евро: две стороны одной монеты. – М.,1998
Шпэт Л. Мечта о Европе. Европейское сообщество: экономические,
политические и национальные проблемы интеграции. – М., 1993
Курстық күнтізбелік тақырыптың жоспары

№ Тақырыптар Сағат
Лекция 1 Кіріспе 1
Лекция 2 Еуропалық интеграцияның дамуы 2
Лекция 3 Еуразиялық интеграцияның қалыптасуы 2
Лекция 4 ТМД елдеріндегі интеграциялық процесстер 2
Лекция 5 АТР-дағы интеграциялық процесстер 2
Лекция 6 Америка құрылығындағы интеграция 2
Лекция 7 Қазақстан Республикасы және әлемдік интеграция 2

СӨЖ тапсырмалар
1. Әлемдік интеграциялық процестердің дамуының алғы шарттары
2. Интеграциялық үрдістер және халықаралық үкіметтік емес ұйымдар
3. Қазақстан және аймақтық, ғалам аумағында ынтымақтастық
4. Интеграциялық процесстердің объективті және субъективті
факторлары
5. Еуропалық Одақ - халықаралық интеграциялық үрдістің феномені
6. Еуропалық Парламенттің сипаты, қалыптасу тәртібі, құрамы,
мәртебесі, негізгі функциялары және өкілеттілігі
7. Еуразиялық идеяның дамуы
8. Еуразиялық Одақты құру процессі
9. Ұлтгық мемлекеттілік және интеграция ұғымдарының ара-қатынасы
10. ТМД-ның ұжымдық қауіпсіздік жүйесі
ОСӨЖ арнайы тапсырмалар
1. АТР-дағы интеграциялық процестер
2. АТР және жаңа аймақшылдық. Шығыс экономикалық модельдері:
жапондық, сингапурлык, индонезиялық.
3. ЕО мен АТР арасындағы өзара қарым-қатынас
4. Азия құндылықтары және жергілікті элита
5. Азия-Тынық-мұхит экономикалық кеңесі (АТЭС)
6. АСЕАН елдерінің мемлекетаралық қайшылықтары мен бәсекелестігі
7. Мексиканың қатысуымен Солтүстік Американдық еркін сауда аймағының
құрылуы (НАФТА, 1994)
8. Латын Америкасы елдерінің интеграциясы
9. АҚШ пен латынамерикандық интеграция бірлестіктері арасындағы қарым-
қатынасы
10. Латинамерикандық экономикалық жүйе (ЛАЭЖ, 1973)
Семинар тақырыптары
Еуропалық Қауымдастықтың даму кезеңдері мен Еуропалық
Одақтың кұрылуы
Еуропалық Одақтың институттары
Еуропалық Қауымдастықтың негізгі бағыттары мен саясаты
Еуразиялық идеяның дамуы және Еуразиялық Одақты құру процессі
Еуразиялық кеңістіктегі интеграциялық процестердің факторлары
мен принциптері
ТМД-ның даму кезеңдері
Интеграциялық институттарының формалары және түрлері
Студенттерді бағалау
Сабаққа қатысушылығы 7 %
Дәріс конспектісі 10 %
Жазбаша бақылау жұмысын орындау 10 %
Ағымда мәтінді сұрау 8 %
СӨЖ орындау 20 %
ОСӨЖ орындау 15 % Аралық бақылау жұмысын орындау 30 %

Әлемдік интеграцияның үрдістері

№ Тақырыптардың Дәрістердің қысқаша мазмұны сс
атауы
Кіріспе 1 с
1 Интеграциялық Халықаралық интеграцияның жалпы
процесстер қазіргітүсінігі мен мазмүны. Интеграцияның тарихи 8 с
халықаралық модельдері . Қазіргі кезеңдегі интеграция мен
қатынастардың ынтымақтастық түрлері мен мазмұны.
құрамдас бөлігі Интеграцияның дамуындағы объективті және
ретінде. субъективті факторлары. Интеграция мен
дезинтеграция ретінде әлемдік интеграциялық
кеңестіктің пайда болуы. Әлемдік
интеграциялақ үрдістің даму кезеңдері.
Халықаралық интеграциялық құрылымдар.
2 Қазіргі интеграция Интеграция ұғымының мәні. Ғаламдық,
қағидасы аймақтық, аймақаралық интеграция. 8 с
Халықаралық Интеграцияның негізгі түрлері. Федерализм-А.
интеграцияның Спинелли, А.Этциони, А.Гамильтон, К. Фридрих.
теориялық Федералистер идеясы. Функционализм –Д.Митрани,
концепциялары. неолиберализм мен оның өкілдері . Л.Линдберг,
Э.Хаас, олардың негізгі идеялары .К.Дойчтың
коммуникациялық мектебі.Әлемдік интеграцилық
үрдісті зерттеуде жүйелік әдіс.
3. Еуропаның бірігу идеясы. 1950 ж Шуман
1. Еуропа декларациясы. Еуропалық Көмір және Болат 8 с
интеграциясының Бірлестігінің құрылуы: мақсаттары, құрылымы,
пайда болуы және қызметі. Еуропалық қорғаныс қауымдастығын құру
даму кезеңдері. жоспары.
50-ші жж. әскери салада Батыс Еуропаны
біріктіру жоспарының сәтсіздікке ұшырауының
себептері.1957 ж Рим келісім-шарты. Еуропалық
Экономикалық Қауымдастықтың (ЕЭҚ) құрылуы:
мақсаттары, ұстанымы, стратегиясы Еуропалық
интеграция туралы мәселе бойынша Франция,
Германия, Италия, Ұлыбританияның
ұстанымдары.ЕЭҚ негізгі институттары . Еуратом,
оның қауымдастық жүйесінің рөлі. Интеграциялық
үрдістің шектеулілігі.Еуропалық Еркін Сауда
Ассоциациясының (ЕЕСА) қалыптасуы.ЕЭҚ елдерінің
үшінші мемлекеттермен қарым-қатынасы. ЕЭҚ-тың
дамуындағы негізгі кезеңдер . 1986 ж Бірыңғай
Еуропалық Акт Еуропадағы жаңа халықаралық
жағдай.
1986 ж Бірыңғай Еуропалық АКТ және еуропалық
қауіпсіздіктің концептуалды негіздері
1992 ж Еуропалық Одақ туралы Маастрихт
келісім-шарты: ортақ сыртқы саясат және
қауіпсіздік саясатының қағидалары (ОВППБ) ОВППБ
мақсаттары. ОВППБ институционалдық негіздері.
1997 ж . Амстердам келісім шартындағы ЕО сыртқы
саяси қабілетсіздігі шеңберінің
кеңеюі.Еуропалық қауіпсіздік және қорғаныс
саясатының құрылуы.Еуропалық қауіпсіздік
стратегиясының қабылдануы және оның маңызы.
Жалпы Еуропалық органдар ПАСЕ , Еуропалық
Кеңес ,Еуропалық комиссия,адам құқықтары
жөніндегі Еуропалық соттың қызметі. Еуропалық
интеграцияның даму келешегі мен негізгі
тенденциялары.Еуропа интеграциясының
концепциясы : Түрлі жылдамдықтағы Еуропа,
Концентикалық орта теориясы.
90-шы жж. Еуропадағы геосаяси жағдайдың
өзгеруі.ӨКК және ШДҰ ыдырауы.Герман
мәселесі.Германияның бірігуі және жалпы
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Интеграция
Экономикалық интеграция
Әлеуметтік педагогика пәнінің ғылыми негізделуі
Глобализация және интеграция үрдістеріндегі бүкіл әлемдік экономика және Қазақстан
Еуропадағы интеграция
Әлемдік саяси ой тарихы
"Ғылыми зерттеу әдістері" пәнінің лекциялары
Зерттеу өзектілігі
Қазақстандық қоғамды демократияландыру аясындағы саяси жаңарту үрдісі
ҚАЗАҚ ДАЛАСЫНДАҒЫ САЯСИ-ҚҰҚЫҚТЫҚ ОЙЛАРДЫҢ ДАМУ ҮРДІСІ
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь