Қазақстанның Ресейге қосылуының аяқталуы және оның мәні

Қазақ елінде кезінде Тәуекел, Хақназар , Тәуке хандардың билігі кезінен Ресей мен қазақ елі арасында саяси экономикалық және сауда қатынасы біршама жолға қойылды . Патшалы Ресей Қазан Астрахань хандықтарын Батыс Сібірді , Қазақстанмен шекаралас көшіп –қонып жүрген башқұрт, қалмақ , ноғай , халықтарын жаулап алып , Қазақстанмен шекаралас болды .Бірінші Петрдің кезінде –ақ патша үкіметі қазақ жеріне алғашқы бекіністерін салдыра бастады. Қазақстанның Шығысындағы шекаралас өлкеде қуатты жоңғар мемлекетінің құрылуы, жоңғар билеушілерінің шапқыншылығы қазақ еліне зор қауіп төндірді.
Бұл шапқыншылықтар «Ақтабан шұбырынды» оқиғасына әкеліп соқтырды. Жоңғар шапқыншылығы біріншіден қазақ билеушілерінің Цин династиясынан көмек сұрауына мәжбүр етсе , екіншіден тайпалар мен рулардың орталық өкіметтен тәуелсіздігін алу үшін, елдегі саяси быраңқылықты тоқтату үшін Ресейдің қол астына өтуіне әсерін тигізді . Қазақ халқының елдігі жолындағы тарихи күрес барысында , әсіресе 16 ғасырдың 2 жартысынан бастап қазақ хандары өзінің үлкен көршісі Ресей мемлекетімен байланыс жасауға көңіл бөлді . Еділ бойындағы халықтардың орыс мемлекетінің құрамына оның шекарасын Қазақстан жеріне жақындата түсті . Маңғыстау мен Үстірт арқылы өтетін құрлықтағы керуен жолдары Каспий , сондай –ақ Еділ мен Кама өзені арқылы өтетін су жолы Ресейдің Кавказ Орта Азия және Қазақстанмен экономикалық байланысты күшейтті . Орыс үкіметі ең алдымен қазақ даласы арқылы өтетін қатынас сауда жолдарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қазақ хандарымен байланысын нығайтуды көздеді . Содай –ақ ,Сібір хандығына Орта Азия билеушілеріне қарсы күресте және жоңғар феодалдары тарапынан күшейе түскен қауіпке байланысты одақтас іздеген қазақ хандығы Ресеймен экономикалық , саяси – елшілік байланыс
Пайдаланған әдебиеттер тізімі .

1.Серік Мәшімбаев
«Патшалық Ресейдің отарлық саясаты»
Алматы «Санат» 1994ж.

2.Демко Джордж
«Орыстардың Қазақстанды отарлауы»
1997ж

3. Ө.Өмірзақов .
«Ресейге қосылғаннан не ұттық»
1999 ж

4. Асылбеков .
«Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінге дейін»
3том. 1996ж.

5.Рысбайұлы Көкіш
«Қазақстан Республикасының тарихы»

6. «Қазақ ССР тарихы»
3-том

7. Маданов Хамит, Мусин Чапай .
«Ұлы дала тарихы»

8.Салғараұлы Қойшығара
«Қазақтың қилы тарихы»
Алматы «Жалын» 1992 ж.

9.«Қазақстан тарихы»
3-том

10.К Ақышев
«Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінге дейін»


11.Е.Бекмаханов
«Қазақстан 19 ғасыр 20-40 шы жылдарында»
Алматы «Санат» 1994

12.Артықбаев Ж.
«Қазақстан тарихы»

13.Қуатов Б.
«Отанымыздың тарихы туралы саяси әңгіме»
1993ж.

14.Әбуов Қадіржан.
«Қазақ тарихының ақтаңдақ беттерінен»

15.Аққалқаров.
«Қазақ тарихынан» 1997ж.

16. Смағұлов Сабырхан .
«Қазақстан тарихы» 2003ж.
        
        Қазақстанның Ресейге қосылуының аяқталуы және оның мәні
Қазақ елінде ... ... ... , ... хандардың билігі
кезінен Ресей мен қазақ елі арасында саяси экономикалық және сауда қатынасы
біршама ... ... . ... ... ... ... хандықтарын Батыс
Сібірді , Қазақстанмен шекаралас көшіп –қонып жүрген ... ... ... , ... ... алып , Қазақстанмен шекаралас ... ... ... –ақ ... үкіметі қазақ жеріне алғашқы бекіністерін салдыра
бастады. Қазақстанның Шығысындағы шекаралас өлкеде ... ... ... ... ... ... ... еліне зор
қауіп төндірді.
Бұл шапқыншылықтар «Ақтабан шұбырынды» ... ... ... ... ... ... ... Цин
династиясынан көмек сұрауына мәжбүр етсе , екіншіден тайпалар мен рулардың
орталық өкіметтен ... алу ... ... ... ... үшін Ресейдің қол астына өтуіне ... ... . ... ... жолындағы тарихи күрес барысында , ... 16 ... ... ... ... хандары өзінің үлкен көршісі ... ... ... ... ... . Еділ ... ... мемлекетінің құрамына оның шекарасын Қазақстан жеріне жақындата
түсті . Маңғыстау мен ... ... ... құрлықтағы керуен жолдары
Каспий , сондай –ақ Еділ мен Кама ... ... ... су ... ... Орта Азия және ... ... байланысты
күшейтті . Орыс үкіметі ең алдымен қазақ ... ... ... ... жолдарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... . Содай –ақ ,Сібір хандығына
Орта Азия билеушілеріне қарсы күресте және ... ... ... ... ... ... одақтас іздеген қазақ хандығы
Ресеймен экономикалық , саяси – ... ... ... ... Бұл байланыста қазақтар негізінен ... ... ... ... өркендеуіне саяси , мәдени жағдайының
жақсаруына игі ... ... деп үміт етсе , ... ... ... ... жүргізу үшін пайдасы бар деп санады . 1734 ж ... Анна ... ... Ор өзенінің сағасынан ... ... ... хат ... ... ... жерге И. К. Кириллов
А.И.Тевкелеевті жіберді . Патшаның ... ... ... ... ... ... салынып , олар біртіндеп ... ... . Сол ... ... –ақ ... ... бойынан 14
қамал салынды . ... ... ... салу , сол кездегі патша
үкіметіне ... ... ... кең ... ашты . ... ... ... қалалар мен ... ... ... көшіп қонуына тиым салынды .Ертіс , Тобыл ,Есіл Үй
, өзендерінің бойындағы құнарлы ... ... ... ығысқан
Орта жүздің қазақтары Бұхара мен Ташкент түбіне ... , ... ... . 1740 ж ... ... В .А . ... ... тапсырмамен келіп, Орта жүз ханы ... пен ... ... ... , онда Кіші жүз бен Орта ... 399
өкілі Ресейге қарайтындығы жөнінде шарртқа қол қойды . Осы ... ... ... ... ... жаңа қарқын алды . Сонымен
қатар 1743 ... ... ғана Кіші жүз бен ... ... ... ... қоныстарын тарылтқан ... жаңа ... . ... жаппай әскери тірек базаларын салуға қарсы болған
Әбілхайыр мен төңірегіндегілердің ... ... ... . ... ... ... Орынбор губернаторының ... ... ... ... ... ... , ... ұнамайтын
ықпалды ру басыларын әр түрлі әдістермен жоюды ... ... Ал ... ... ... ... хандықтан түсіріп ,
өлтіруге тырысты . ... ... ... ... ... сұлтанды салып
Әбілхайыр сұлтанды өлтіргізеді , ал Барақ ... ... , ... ... ... деп ... , алайда ол қатты ... ... , ... ... ... ... ... қойып алды . Сонымен 18
ғасырдың орта шенінде ... ... ... ... Кіші
жүздің біраз бөлігі , Орта ... тек аз ... ... . ... шығыс және Орталық Қазақстанның негізгі аймақтары Ресей
құрамына тек 19 ... 20-40 ... ... ... ...... күш көрсету нәтижесінде қосылды .
Патша үкіметі Қазақстан ... ... ... жүзеге асырды . Оның 1742 жылғы 19 ... ... ... ... жағасының қамалдар маңында қазақтардың көшіп –
қонуына тиым ... ... ... ... ... ... көшіп- қонып жүрген жерлері шектелді . ... ... ... отарлау саясаты үш ... ... ... ... ... әскери шептер құрылысын тездетіп
, салу және тұрақты қазақ орыс ... құру , ... , ... ... ... ... , үшіншіден қазақ даласын
өзіне біржолата қосу ал Орта Азия ... ...... ... ... ... . ... отарлау
барысында патша үкіметіне жергілікті ... ... ... қолына шоғырландыру саясатын ... ... ... ... шонжарлардың , би- лердің наразылығын тудырды . Өйткені ... ... сот- ... ... қатыстыруға тырысты . ... ... ... түпкілікті билеу үшін әуелі әр ... ... ... – этникалық ұйытқысын ірітіп,
ұлыстарды бөлшектеп ,оларды ... ... ... ... өз бірлігінен тұтастығынан айырды . Әрине, ... ... ... ... ... жоқ . ... , торғай ұстаған мысықтай ,
жақыннан қорғау үшін ... ... , ... ... . ... ... патша үкіметінің қазақ елінің басына
тәуелділік ноқтасын кигізу 1822 ... 1867 ... ... ... ... патша үкіметінің отаршылдық саясаты бірте – бірте бастау ... . Бұл ... ол ... күші ... ... ішкі тірлігіне
араласып , жергілікті қазақ шаруаларын ... қуа ... . ... ішкі Ресейде жоқшылыққа ұшыраған орыс ... ... . ... осы ... ... кезеңінде ... ... ... ... ... ... ... қалана
бастады . Оларды тұрақтандыру үшін шекаралық ... ... ол ... ... ішкі ... ... жайды .
Бастапқы кезде бұл бекіністер Орал , Ертіс ... өзен ... . Ал ... ... ... ... ... күшеюі
нәтижесінде әскери қамалдар салу ... ... , ... ... ... 1744 жылы Орынбор қаласы , 1752 жылы Петропавл ,
қаласы салынды . ... ... ... ... ... ... неғұрлым күшейе түсті . 1752 ... ... ... ... ... ағысындағы Үлбі , Бұқтырма және ... ... ... ... ... ... ... жариялады .
Сөйтіп Қазақстандағы шекаралық шептің ... ... 18 ... ... ... ... ... бірнеше шебінен тұратын күшті
бекіністі ауданға ... ... ... ... ... ету үшін ... Қазақстанға жаңадан көптеген әкери
күштер ... . ... ... ... үкіметінің әкімшілігі Солтүстік
Шығыс Қазақстанға орталық ... орыс ... ... күш ... Бұл ... қазақтарды патша
үкіметі ығыстырып шығару жөнінде шаралар ... . ... ... ... ... ... жатқан қазақтардың дәстүрлі
қоныстарынан ... ... ... 18 ... аяғы - 19 ғасырдың
басында өзінң отарлау саясатының ... ... ... ең әуелі
Қазақстан жеріндегі хандық ... ... ... ... патша
үкіметі 1822 жылы орыстың белгілі ... М . М ... ... ... » ... жарғы , 1824 жылғы «Орынбор
қырғыздары жөніндегі» жарғы –деген құжат негізінде ... ... ... басқару тәртібі жөніндегі заң ... . Бұл заң ... ... ... кірген Орта жүз бен Кіші жүзде хандық билік
жойылды . ... ... ... ... , ... ... , Ресей үкіметінің 1822 жылғы « Сібір қазақтарының уставымен»
байланыстырған . Қазақ хандығының ... тұяқ ... ... , ... ... ... \1841-1847 ж \ айтуға болады. Үш ... ... , ... ... қарсы арпалысып , өмірін ... ... ... ... ... хандық билікті қалпына
келтіріп қазақ халқының дербестігіне қол жеткізу ... ... ... ... хатында анық айтқаны ... ... ... шындап қарауы , 19 ғасырдың орта ... яғни ... ... ... ... . Ал оған дейінгілері үлкен
отарлаудың дайындығы ғана болатын . ... ... ... ... әр ... бекіністердің салынуы 19 ... ... ... да , ... езу мен ... , зорлық – зомбылық одан ... . ... ... ... ... қарсы тұрар күш ... ... ... , ... енді ... ... көре ... , ызаланған , бүлік шығарып жүрмесін деп , қауіптенген патша
үкіметі ... ... , ... қазақ даласына , Орта азия ... ... ... жүгенін сыпырып алып қоя берді . ... ... ... ... ... 1731 ... 1870 жылға
дейін , яғни 129 жылдың ішінде небары 250 ... ... ... ... жылдары 1897 ж- 1916 жылдары арасында 1 млн ... ... ... ... ... орналасты да , ал өз мекенінен айырылған
қазақтар , ... ... ... . Бұл ... ... Қазақстанды
отарлауының соның саясатының ең бір сұм ... еді . Және де ... ... ... өлке ... федалдық езгіге қарсы ,
бірлескен ... ... ... . Бұл ... көп ... ... ... азаттық күреспен ұштасып отырды . Сонымен қазақ
елі ... ... ... ... ... қана қоймай , олар Хиуа
мен Қоқан хандықтарыменде күресуге тура ... . ... ... ... Хиуа мен ... ... өздерінің қол астына
кірмейтін қазақ жеріне жасаған ... ... ... , ... хандықтардың 30-40 жылдарындағы саясатында басқа ниеттер басым
болды . Олар ... ... мен ... ... көз
алартып, бұлардың Ресейге ... жол ... ... ... ... ... ... ұлт-азаттық күресі олардың олардың
орыстық бағдарының ... ... дәл ... . Бұған көптеген
факторлар Қоқан және Хиуа ... ... ... ,
міндеткерліктер, алым төлеу , хан әскерлерінде қызмет өтеу , ... ... ... ... ... тұрақсыздығы жекелеген
халықтардың бірнеше ... ... ... ... ... – экономикалық байланыстарды дамытуға мәжбүрлік ... ... ... мен ... 19 ... 20-30 ... Қоқан
өктемдігіне қарсы Түркістан, ... ... ... ... қамтыған бірлескен аудандарын қамтыған бірлескен белгілі
ірі көтеріліс ... .
19 ... 30-70 ... және ... ... ... халқының Қоқан мен Хиуаға қарсы ірі бас ... ... ... ұлт – ... ... бас ... ... Мұның өзі Ресей ... ... ... Ұлы жүз ... ... ... , сұлтандар бастаған
жекелеген феодалдық ... ... еді . ... бытыраңқылығы ,
феодалдық өзара тартыстар ... ... ... ... , ал
мұның бәрі территориялық және саяси бытыраңқылықпен қосылып , ... және оның ... мен ... ... ... тұруға
қабілетсіздігіне себеп болды . Ұлы жүз қазақтарының Ресейге қосылуына
келетін ... , ол Ұлы ... орыс ... ... ... кіру туралы Ресейге алғаш сөз ... 18 ... 30 ... ... –ақ ... еді . Алайда халықаралық жағдайдың
күрделілігіне және Ұлы ... ... ... ... байланысты
ол кезде бұл әрекеттен ... ... да , іс 19 ... ... ... .
19 ғасырдың басында , 1818 жылы , Ұлы жүз ... ... қол ... ... сұрап патша өкіметіне сөз
салды . 1819 жылдың 18 қаңтарында ... ... ... ... 55462 ... Ресейге адал болатыны жөнінде ант ... ... 1824 жылы 13 ... 1 ... Ұлы ... ... көшіп – қонып
жрген 14 сұлтанын Ресейдің қол астына өту ... ... ... . 1845 – 1847 жылдарда Ұлы ... ... ... ... ... –қонып жүрген , әлі де Қоқан билігіне қарағандарынан
басқалары Ресейге қарады. 19 ғасырдың ... ... ... , ... 1847 жылы , Орта жүз ... ... көпшілігі орыс
бодандығына көшті де ... ... ... ... ... қадам басты . Орта және Ұлы жүз ... ... ... ... , ... , ... ... салынады , бұл
бекіністер ... ... ... позицяларын нығайтуға арналған
тірек пунктер болды . 20-40 шы жылдарда ... құру , ... ... , Ақмола , Баянауыл , Аманқарағай округтерін құру аяқталды ... ... ... ... ... үшін 1848 жылы ... ... губернаторына бағынатын « Үлкен орданың приставы » ... . ... қол ... өз еркімен қараған Ұлы жүз қазақтары
өздерін ортаазиялық және ... ... ... ... ... мен қалалық орталықтардың салынуы мүдделі ... ... ... , ... ... жаңадан қосылған
жерлердегі ішкі ... ... ... үшін ... шаралар
қолданып , мұнда әскери отрядтар орналастырды . Шапырашты , ... ... ... ... қазақтары осындай бір отрядтың бастығы
полковник Шубинге ... ... деп ... , «Сіз ... ... жерге келгеннен бері , өзара ... ... , ... ... ... ... . Патша өкіметі ... ... ... , ... ... ... жөніндегі шаралар ,
шекаралық аудандарды нығайту , өлкенің сауда ... ... ... ... Ұлы ... ықпалының нығаюына жәрдемдесті .
Ұлы ... ... әлі де ... ... ... ... алдағы кезде оларды және Қырғыстанның территориясын ... ету үшін ... ... керек еді . Жетсуды қосып алуда үлкен
маңызы бар Заилийски өлкесінеқарай ... және оны ... ... болды.[3] Заилийск өлкесін игеру Ұлы жүз ... ... ... ... ... ... ... . 1854 жылы майор Перемышльскийбасқарған отряд ... ... ... ... аяқтады , ал екі жылдан кейін , 1856 жылы ,
Заилийск өлкесіне ... ... ... ... ... ... Алатау округы болып қайта құрылды . 1857 жылы Әулиеата ... ... ... мен ... ... ... ... болды . 1859 жылы Ұлы жүз бен ... ... ... ... ... тұрғызылды .
Осы жерден орыс ... Шу ... ... ... ... , Шымкент пен Ташкентке ілгерілеуі басталды .
26 тамызда ... ... ... кейін , Қоқонфеодалдарының
Жетісудағы тірек пункті ... ... . ... ... ... басқарған Отряд ... ... ... . Бұл ... сонымен қатар , Қоқанның Солтүстік
Қырғызстандағы билігін әлсіретті .
19 ... 60 шы ... Ұлы ... ... ... орыс әскерлерінің ортазиялық ... ... ... . ... мен Хиуа хандықтарына ... ... ... ... өз ... қосылды . 1863жылы Ресейдің құрамында 4
мың қоңырат үй , 5 мың үй бес ... ... ... ... . ... орта шенінде юридикалық тұрғыдан орыс мемлекетінің құрамына
Іле өзені , ... ... , Шу мен ... ... ... ... басым көпшілігі кірді . 19 ... 60 шы ... Шу ... орта ... ... үстемдігіне қарсы көтеріліс
басталды да бұл өңірдің ... ... ... ... ... ... . 1863 жылы Қоқан ... ... мен ... , ... өзі 1863 жылғы қазанда Орталық Тянь-Шань ... қол ... ... ... ... Түркістанда Н.А Веревкиннің
отрядына жергілікті бек Мырза Даулет ... ... ... адам
болатын, жақсы жарақтандырылған Қоқан ... ... ... . ... ... ... қоса алғанда , ... ... бір ... ... ... көмектесті . Оның ... ... ... ... ұлы Садақ сауытқа оранған ,
120адамымен қоқандықтарға қарсы ... ... , олар ... ... ... ... ... . Бірақ қоршаудың
басталғанын білген ол өз адамдарымен қайтып , кетті. ... ... ... бергеннен кейін ,1863-1864 жылдары Черняевтің
отряды ... ... ... , ... , ... ... , ал ... отряды Түркістанды алды .
Алайда Черняевтің Шымкентті 1864 жылғы 22-23 ... ... ... ... ... ... . Қоқан ханынан
елеулі қарсылық ... ол ... ... ... ... Нақ ... Петербургке астыртын хабарламасында ол «Қоқан
күштерінің басты иеліктерін осы ... ... ... ... ... мәлімдеді . Черняев 1864 жылдың жазында ... ... ... ... мекендеген көптеген қазақ ауылдары Ресей
әскерлерінен қорғаныс ізддеп көшіп келіп , олармен ... ... ... ... ... жазды . Бұлар негізінен қыпшақ ,
бестаңбалы , қоңырат , ... , ... ... ... ... ... әр
түрлі бөлімшелеердің қазақтары ... «Мен ... ... ғана ... еттім деп» жазған Черняев . Ресейдің ... ... ... ... , ... ... ,
Әулиеатаны , Шымкентті және басқа да Қоқан бекіністерін қорғаушыларды
талқандауы ... ... және ... ... ... ... ерекше атап өту қажет . Балшықтан
соғылған дуалы бар бұл ... ... ... болмады , ал олардың негізінен алғанда бейбіт тұрғындардан
тұратын қорғаушылары нашар ... еді . ... ... ... ... , Ақмешітті орыс артиллериясы 25 күн ... ... ... ... ... ұшыраған .
Түркістанға шабуыл кезінде оны да ... ... ... ... орыс әскерлері жергілікті тұрғындарды ... үшін ... ... ... ... орны ... Ахмет Ясауи
кесенесін де артиллериядан атқылаған . Кесенеге 12 снаряд ... , ... –і оның ... ... өткен . М.А.Трентьевтевтің көрсеткеніндей ,
олар « ... ... ... ... , содан тұрғындар қобалжи
бастаған .Шымкент одан мейірімсіз , ал ең ... ... ... ... ... пен ... ... ұшыратылды . Лерхеннің
және Шымкент үшін шайқастарға қатысқан ... да орыс ... ... , оған ... ... ... ... көрініс
болған , «Биік бекініс ... тең ... ... ... ... ... ... деректерінің айтуына ... , ... ... қаза ... саны ... ... ... , яғни
1862-64 жылдардағы бүкіл Түркістан науқаны кезінде қаза ... ... ... ... асып ... . ... ... Әулиеатамен Шымкент алынғаннан кейін де орыс әскерлерінің
жүгенсіздік жасағанын ... .Осы ... ... ... ... осы ... кеткенуіне патша генералдарының нақ ... ... ... ... қаласыда күйінішті жағдайға ұшырады , оның ... ... орыс ... жем ... алу ... ... ... Артиллериядан оқ жаудырып басып алынғаннан кейін , қала
тамтығы ... ... ., ... ... астамы қаза тапты ... үш есе көп адам ... . ... ... сайрамдықтар осылай
жазаланды және ... ... олар ғана емес ... ... ... ... және ... шептері
тұйықталды.[5] Негізінде осы Қазақстанның ... ... ... 130 ... ... уақытқа созылған ұзақ та күрделі ... ... ... . Шымкент алынғаннан кейін де Ресей үкіметінде
Орталық ... ... ... ... ... және ... шаралар
жөніндегі алауыздық қайтадан кушейді.
Оңтүстік Қазақстанға Ресей мемлекеттік әкімшілік жүйесінің ... оның ... зор ... ... ... ... , және сол ... бастап Қазақстан ұзақ уақыт бойы ... шет ... ... ... деректерде келтірілгендей , 1845 жылы Ұлы жүз
сұлтандары мен билерінің Ресейге бодан ... ... орыс ... Ұлы жүз ... ... тамаша жағдай жасады .Бұл ... ... ... , Орта және Кіші ... ... Ұлы ... ... ... ... ... жағдайда болған еді
. Ұлы жүз ... ... ... мен ... ... екі ... ... кешіргендіктен Ресейдің боданы болу шетелдіктердің
ауыр езгісінен ... деп ... . Ұлы жүз ... қол ... ... түрде өтуінің ... ... де ... . ... үкіметі жаңа отарлау ауданының осындай ... ... . ... ол Кіші жүз бен Орта ... ... ... ... ... езгі ... Ұлы ... қолданбады.
Жоғарыда атап өткендей , патша өкіметінің отарлық ... ... хан ... ... ... ... алайда , оған
Ұлы жүздің ... ... өз ... олар патшаға жолдаған
хаттарының ... ... ... ... ... мен ... халық тыныштығын бұзушы ... ... , оны ... деп ... және ... да онының жақтастрының ... ... ... үшін ... де ... мәселеге
келмейміз . Егер де ... ... ... ... ... ... Орта орданың , әсіресе жақын маңдағы ... ... ... ... ести ... ... байқасақ , онда бүлікшінің
аюандық қастандығын болдырмау үшін ... ... ... ... ... - деп жазған . Яғни бұл ... ... , ... ... ... ... іріткі салуы болып ... ... ... , ... өз ... ... үшін және ... оңайға соқпады . Кеңесары Ұлы жүз ... ... ... еді , ... ... ... үшін тек қана Ұлы жүз
қазақтарының көмегі ... ... ... ол , ... ... біріктіруді ойлады .
Кеңесары Ұлы ... өту ... оның ... ... және материалдық көмек беретін өз ... ... ... ... ... Бұл ... бірқатар жағдайларға
байланысты жазалаушы отрядтарының қуғынынан және жаңадан баратын жерде
жайылымның жоқтығынан ... бәрі ... ... ере ... ... бірге шегінген кезінде Кеңесары өз әскерінің бір ... . ... ... ... қырғыздар , өзбектер , қарақалпақтар
және басқа да ... ... ... ұлт –азаттық күресін ... ... ... 1821 ... ... айрықша тегеурінді болды , оған
Түркістан ... , ... ... ... ... қатысты .
Көтерілісшілер Сайрам қаласын басып алып оның ... ... ... ... ... . Бұл кезге дейін Хиуа мен ... ... қол ... ... қазақ және қырғыз жерлеріне
олжа салу үшін ... ... , енді олар ... ... мен
Қырғызстан жерін өзіне қаратуды көздеді .
Ал оңтүстік қазақтары Қазақстанның басқа ... ... ... ... ... , ... бірігуге ұмтылды . Негізінде
Ұлы және орта жүз территорияларында ... ... , ... ... ... бекіністері салынды . ... ... Ұлы ... ... басқару үшін 1848 жылы Батыс –Сібір генерал ... ... ... приставы лауазымы белгіленді .
Сонымен қатар Жетісу өлкесінде 1847 жылдан 1867 ... ... ... тұратын станица салынды . Бұл ... ... ... ... ... ... . Қазақстанды
отарлаудың және Шу мен Талас алқаптарының ... ... ... ... ... ... бекінісі болды . Осы жерден орыс
әскерлерінің Шу ... ... ... бекіністері -Әулиеатаға ,
Шымкент пен Ташкентке қарай әскери ... ... ... . ... ... Черняевтің әскерлері қоқандық бекіністер –Созақты ,
Шолаққорғанды , Әулиеата және ... , ал ... ... Веревкиннің
жасақтары Түркістанды күшпен басып алды . Сөйтіп Шығыс ... ... ... ... ... ... Ресейдің жаулап алуымен , жалпы Қазақстанды ... ... ... . ... ... қазақ елі жалпы ... ... ... ене ... . ... елі негізінен мал
өсіруші өлке болды . ... ... ... ... ... ... бірте –бірте ене бастады . 19 ... 30-60 ... ... небәрі
29 мың десеятин егін егілді . Жартылай ... өмір ... , ... ... бір ... ... шыға жер ... , тұқым сеуіп
, тырмалап егінді ... адам ... , ... көшетін , сонан
соң егін ... ... . ... Ресейге қосылғаннан кейін қазақ
жерінде ... ... ... ақша ... дами ... . оған
жәрмеңкелік сауда жасаудың зор ықпалы ... Олар ... , ... ... , Көкшетау Гурьев , Орал , Орынбор , Ірбіт ,
Омбы , ... ... ... ... айналып , жұмыс істеді .
18 ғасырдың соңы мен -19 ... ... ... ... ... ... тек бір жыл ішінде 1,5 млн –нан ... ... . ... бай , ... блоып жіктелуінің күшеюі , ... елге ақша ... ... барған сайын батыл енуі
қоғамның ... ... ... ... ... ... және ... –рулық қалдықтарының
күйреуіне себебін тигізді . Бұл өзгерістер бірден бола ... жоқ ... тап ... , Яғни ... ... мен ... қанаушы
топтардың арасындағы қайшылықтың күшеюі ,қазақ шаруаларының ... ... ... ... іске асты . Орыс ... ... ... ел басқару ісіне қойған адамдарының ... ... жол ашты . Олар алым ... ... ... ... ,жергілікті әкімдердің пайдасына халықтың малын,
қаржысын алып , өздерін бет ... ... етіп ... ... ... қазақ шаруалары өздерінің адамдық құқығын пайдаланып , біз де
бір атаның ұрпағымыз деп ... ... ... , ... ... ... келді . Сонымен ... , бір ... ... ... Қазақстанның Ресейге қосылу процесіеің аяқталуының
көптеген өзіндік ... бар . Ол ... өте ... әрі ... әр ... ... ... . Атап айтқанда , қазақ
жүздерін ... алу ... ... және ішкі ... ... ... Кіші ... едәуір бөлігі , Орта жүздің кейбір ... ... өз ... ... . Ал орта жүздің үлкен бөлігі және
Оңтүстік ... ... ... тек ... ... ... көмегімен қосылды .
Қазақ хандары әр түрлі тайпа , рулар ... ... ... ... ... сөз салу ... ... тіпті де барлық уақытта бірдей сәйкес ... ... ... ... де бұл сөз ... ... , олар ... жеке
жағдайда қандай мақсатпен туындаса да , ... ... , ... , ... , ... және әскери байланыстарды нығайтуға деген
ортақ тенденцияның көрінісі мен ... ... . Орыс ... ... ... ... үкіметі адал болуға берілген
анттан , патшаға ... ... ... , ал ... ... өзге қзақ ... феодалдық үстем топ , сөз жоқ ... ... ...... ... танудың басқа
белгілерін талап етпеді . Ал қазақ ... ... ... , Цин империясының және ортаазиялық хандықтардың жаулап алу
қаупі ... ... ... Ресейге қосылуы тарихи қажеттілікке
айналды . ол ... ... ... ... ... Орыс
мемлекетінің қаазақ даласындағы саясаты –оның шығыстық саясатының бір
бөлігі , ал ... ... , ... шет ... ... мен көп ... Ресей мемлекеті құрылуының жалпы процесінің
бір ... ... ... ... – бұл бір ... жүзеге асқан
акт емес , бұл ұзақ ... . ... ... ... ... әлеуметтік жақтан алғанда ешқандайда жеңілдік әкелген ... ... ... ... билеуші феодалдық үстем таптың ... еді . ... ... үкіметінің отаршылдық саясатына қарамай ,
Қазақстанның Ресейге өз ... ... ... ... ... болды . Қазақстанның ... ... ... ... ... ... формаларының күйреуіне , орыс –казак
саудасының едәуір ұлғаюына себепші ... . ... ... ... салу , ... ... ... қайсібір дәрежеде қарапайым
қазақтардың да жағдайын жеңілдетті . Қазақстанның ... ... ... , ... ... ... ... мен ішкі өзара
тартыстардың қорғанудың мықты кепілі болды .
18 ... 30 шы ... ... Ресейге өз еркімен
қосылуы еңбекші қазақ және орыс ... ... ... ... және ... басқа халықтарының тағдырымен тығыз байланыста
болған еді ... ... ... ... ... және ... ... кез-келген формаларына қарсы бірлесіп күресу үшін
жақындасуына жағдай жасады.[8]
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... Ресейдің отарлық саясаты»
Алматы «Санат» 1994ж.
2.Демко Джордж
«Орыстардың Қазақстанды отарлауы»
1997ж
3. Ө.Өмірзақов .
«Ресейге қосылғаннан не ... ... ... ... ... көне заманнан бүгінге дейін»
3том. 1996ж.
5.Рысбайұлы Көкіш
«Қазақстан ... ... ... ССР ... ... Хамит, Мусин Чапай .
«Ұлы дала тарихы»
8.Салғараұлы Қойшығара
«Қазақтың қилы ... ... 1992 ... ... ... ... көне заманнан бүгінге дейін»
11.Е.Бекмаханов
«Қазақстан 19 ғасыр 20-40 шы ... ... ... ... ... ... тарихы туралы саяси әңгіме»
1993ж.
14.Әбуов Қадіржан.
«Қазақ тарихының ... ... ... ... ... ... .
«Қазақстан тарихы» 2003ж.
Сілтемелер
1. Маданов Хамит, Мусин ... ... дала ... ... бет
2.Қуатов Б.
«Отанымыздың тарихы туралы саяси әңгіме» 57-58,61-63
3.Серік мәшімбаев
«Патшалық ... ... ... ... 1994ж 7-8,16,18
4. Өмірзақов Ө
«Ресейге қосылғаннан не ұттық»
1999ж . 221,23,26
5.Рысбайұлы Көкіш.
«Қазақстан ... ... ... 20-40 ... ... 1994ж ... ... ССР тарихы»
199-200,201 бет
8.Асылбеков .
«Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінге дейін»
3 –том 1996ж . 178-189бет
9. Демко Джордж
«Орыстардың Қазақстанды ... 1997ж . ... ... ... Маданов Хамит, Мусин Чапай. «Ұлы дала таирхы» 188 – 189 бет.
[2] Қуатов Б. «Отанымыздың тарихы туралы саяси ... 57 – 58, 61 – ... ... тарихы» 3 – том. 387 – 388, 389, 390 бет.
[4] Е.Бекмаханов «Қазақстан 19 – ... 20 – 40 ... ... ... 211, 12, 13 бет.
[5] «Қазақ ССР тарихы» 199 – 200, 201 бет.
[6] Серік Мәшімбаев «Патшалық Ресейдің отарлық саясаты» Алматы «Санат»
1994ж 7 -8, 16, 18 ... ... ... ... ... ... 44, 45, 51 – 52 ... Демко Джордж «Орыстардың Қазақстанды отарлауы» 1997 ж. 56 – 57, 58 бет.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның Ресейге қосылуының аяқталуы. Қазақстанның оңтүстігін басып алу7 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Еңбекшілердің майдан вахтасындағы ерен еңбегі12 бет
Сюжет4 бет
"Алдын ала тергеудің аяқталуы."70 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
Азаматтық іс жүргізудің сот шешімін шығармай аяқталуы24 бет
Алдын ала тергеудің аяқталуы12 бет
Арал өңірі қазақтарының XIX ғасырдағы Хиуа хандығы мен Ресейге қарсы ұлт – азаттық күресі14 бет
Арал өңірі қазақтарының ХIX ғасырдағы Хиуа хандығымен Ресейге қарсы ұлт-азаттық күресі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь