Жұмыр құрттар типі. геогельминттер. жалпы сипаттамсы, жіктелуі және практикалық маңызы


Жоспар
1. Жұмыр құрттар типінің жіктелуіне сипаттама беріңіз.
2. Жұмыр құрттар типіне жалпы сипатттама.
3. Жұмыр құрттардың жеке класына жалпы сипаттама беріңіз.
4. Геогельминттер тобы несімен ерекшелінеді.
5. Медициналық маңызы бар . геогельминттер, жұмыр құрттар типінің экологиялық жіктелуі
6. Миграциясыз дамитын геогельминттерге сипаттама. Трихоцефалёз . қоздырғышы Власоглав. Энтеробиозды қоздырушы . острица. Олардың құрылысының ерекшеліктері, тіршілік циклі, патогендік әсері, жұқтыру жолдары, диагностикасы, жеке және жалпы алдын алу шаралары.
7. Миграциямен дамитын геогельминттерге сипаттама. Аскаридоз . қоздырушысы аскарида.
8. Стронгилоидозды . қоздырушы ішектік . угрицасы. Олардың құрылысының ерекшеліктері, тіршілік циклі, патогендік әсері, жұқтыру жолдары, диагностикасы, жеке және жалпы алдын алу шаралары.
Жұмыр құрттардың дене тұрқы ұзын-ұршық немесе жіпше тәріздес. Тері бұлшықет қапшығы бірнеше қабатты, тығыз кутикула болғандықтан, созылмалы емес, гиподермасының барлығы біртекті цитоплазмалық массадан тұрады. Денесі жеке жасушаларға бөлінбеген көп ядролы және бір қабат біріңғай салалы бұлшықеттерден құралады, кутикуласы негізінен қорғаныштық қызмет атқарады. Денесінде ұзынан созылып жатқан арқа және құрсақ бұлшық еті бар. Олардың кезектесіп жиырылуы нәтижесінде бүгіліп жазылатын қуатты қимыл жасайды, кеңістікте еркін қозғалады.
Ас қорыту жүйесі. Дененің алдыңғы бөлігінде орналасатын ауыз қуысынан басталады.
Жүйке жүйесі. Жұтқыншақ маңындағы сақинадан тұрады. Сол сақинадан артқы, құрсақ және 2 бүйір жүйке бағаналары шығады.
Зәр шығару жүйесі. Ол протонефридиялардың орнын басатын 1-2 жасушалы тері бездерінен тұрады, одан екі жаққа бүйір өзектері түрінде өсінділер кетеді. Артқы жақта өзектері бітеу, ал алдыңғы жақта олар сыртқа қарай саңылау ашылатын бір өзекке қосылады. Сонымен қатар зәр шығару өзектерінің бойымен орналасқан арнайы фагоцитарлы жасушалар ыдырау өнімдерін шығару қызметін атқарады.
Жұмырқұрттардың өзіндік ерекшеліктері, денесінің құрамына үнемі белгілі жасушалар саны енеді. Бұл олардың өсуін және регенерацияға бейімделуін шектейді. Медициналық маңызы бар тек қана нағыз жұмырқұрттар класының өкілдері.
Нағыз жұмыр құрттар класы – Nematoda
Нематодалардың тері-бұлшық еттік қапшығы кутикуладан, гиподермадан және бұлшық еттерден тұрады. Бұл кластың өкілдерінің құрылысы типтің негізгі сипаттамасына сәйкес келеді.
Геогельминттердің эклогиялық жіктелуі. Миграциямен дамитын, миграциясыз дамитын, адам ағзасында тек миграция жасайтын геогельминттер.
Миграциясыз дамитын гельминттер.
Гельминттердің бұл тобы көбінесе мамандандырылған түр болып табылады, жұмыртқалары үшін оттегі қажет, личинкалар қажет емес. Миграцияның болмауы сол гельминтоздардың клиникалық айқындалуын өзгертеді. Олар қатерсіз өтеді, аурудың бірінші байқалуы паразиттер жетілген кезде пайда болады. Өкілдері влагослав, және бала острицасы.
Влагослав - трихоцефелез қоздырғышы. Влагославта алдыңғы соңы созылған, гельминттің жалпы ұзындығы 3-5 см, жұмыртқалары ақшыл, сопақша 50 мм-ге дейін. Орналасуы - ащы ішек және тоқ ішектің жоғарғыы бөлігі, шырышты қабықтың терең қабаттарына ұлпа сұйықтығымен және қанмен қоректенеді. Тіршілік циклі нәжіс бөлінген жұмыртқалар 3-4 жетіден кейін инвазиялы болады. Адамның зақымдалуы инвазиялы жұмыртқаларды жұтқанда жүреді. Патагенді әсері - тіршілік ету барысындағы бөлінетін өнімдермен улану қабыну көріністері, бас ауырады, қалтырау, ішектің дисфункциясы, аппендициттің жалған белсенді. Профилактикасы (алдын алу): жеміс-жидектерді жуу, ошақты ауруларды анықтау үшін тұрғындарды тексеру.
Ұсынылатын әдебиет:
Негізгі:
1. К. Дәуітбаева. Омыртқасыздар зоологиясы: Т. 1. Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі оқулық ретінде бекіткен. Алматы, 2005.- 373 б.
2. К.Дәуітбаева. Омыртқасыздар зоологиясы: Т. 1. Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі оқулық ретінде бекіткен. Алматы, 2005. – 379 б.
Қосымша:
1. С.Ә. Әміреев, А.Жаханов, Қ.Құдайбергенұлы. «Медициналық паразитология» С.Ж. Асфендияров атындағы қазақ ұлттық медицина университетінің 75 жылдығына арналған. Оқулық. Алматы: «Кітап» баспасы, 2005.
2. Қуандықов Е.Ө., Әбілаев С.А. Медициналық биология және генетика. Оқулық. – Алматы «НАS», 2006.
3. Рупперт, Э. Зоология беспозвоночных: Т. 2. Низшие целомические : пер. с англ. / Э. Рупперт, С. Фокс, Б. Барнс. – М. :Асаdemia, 2008. – 448 с.
4. Рупперт, Э. Зоология беспозвоночных: Т. 3. Членистоногие : пер. с англ. / Э. Рупперт, С. Фокс, Б. Барнс. – М. :Асаdemia, 2008. – 496 с.
5. Шарова, И. Х. Зоология беспозвоночных / И. Х. Шарова. – М. :Гуманит. изд. центр ВЛАДОС, 2004. – 592 с.

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Жұмыр құрттар типі. Геогельминттер. Жалпы сипаттамсы, жіктелуі және практикалық маңызы.

Жоспар
1. Жұмыр құрттар типінің жіктелуіне сипаттама беріңіз.
2. Жұмыр құрттар типіне жалпы сипатттама.
3. Жұмыр құрттардың жеке класына жалпы сипаттама беріңіз.
4. Геогельминттер тобы несімен ерекшелінеді.
5. Медициналық маңызы бар - геогельминттер, жұмыр құрттар типінің экологиялық жіктелуі
6. Миграциясыз дамитын геогельминттерге сипаттама. Трихоцефалёз - қоздырғышы Власоглав. Энтеробиозды қоздырушы - острица. Олардың құрылысының ерекшеліктері, тіршілік циклі, патогендік әсері, жұқтыру жолдары, диагностикасы, жеке және жалпы алдын алу шаралары.
7. Миграциямен дамитын геогельминттерге сипаттама. Аскаридоз - қоздырушысы аскарида.
8. Стронгилоидозды - қоздырушы ішектік - угрицасы. Олардың құрылысының ерекшеліктері, тіршілік циклі, патогендік әсері, жұқтыру жолдары, диагностикасы, жеке және жалпы алдын алу шаралары.

Жұмыр құрттардың дене тұрқы ұзын-ұршық немесе жіпше тәріздес. Тері бұлшықет қапшығы бірнеше қабатты, тығыз кутикула болғандықтан, созылмалы емес, гиподермасының барлығы біртекті цитоплазмалық массадан тұрады. Денесі жеке жасушаларға бөлінбеген көп ядролы және бір қабат біріңғай салалы бұлшықеттерден құралады, кутикуласы негізінен қорғаныштық қызмет атқарады. Денесінде ұзынан созылып жатқан арқа және құрсақ бұлшық еті бар. Олардың кезектесіп жиырылуы нәтижесінде бүгіліп жазылатын қуатты қимыл жасайды, кеңістікте еркін қозғалады.
Ас қорыту жүйесі. Дененің алдыңғы бөлігінде орналасатын ауыз қуысынан басталады.
Жүйке жүйесі. Жұтқыншақ маңындағы сақинадан тұрады. Сол сақинадан артқы, құрсақ және 2 бүйір жүйке бағаналары шығады.
Зәр шығару жүйесі. Ол протонефридиялардың орнын басатын 1-2 жасушалы тері бездерінен тұрады, одан екі жаққа бүйір өзектері түрінде өсінділер кетеді. Артқы жақта өзектері бітеу, ал алдыңғы жақта олар сыртқа қарай саңылау ашылатын бір өзекке қосылады. Сонымен қатар зәр шығару өзектерінің бойымен орналасқан арнайы фагоцитарлы жасушалар ыдырау өнімдерін шығару қызметін атқарады.
Жұмырқұрттардың өзіндік ерекшеліктері, денесінің құрамына үнемі белгілі жасушалар саны енеді. Бұл олардың өсуін және регенерацияға бейімделуін шектейді. Медициналық маңызы бар тек қана нағыз жұмырқұрттар класының өкілдері.
Нағыз жұмыр құрттар класы - Nematoda
Нематодалардың тері-бұлшық еттік қапшығы кутикуладан, гиподермадан және бұлшық еттерден тұрады. Бұл кластың өкілдерінің құрылысы типтің негізгі сипаттамасына сәйкес келеді.
Геогельминттердің эклогиялық жіктелуі. Миграциямен дамитын, миграциясыз дамитын, адам ағзасында тек миграция жасайтын геогельминттер.
Миграциясыз дамитын гельминттер.
Гельминттердің бұл тобы көбінесе мамандандырылған түр болып табылады, жұмыртқалары үшін оттегі қажет, личинкалар қажет емес. Миграцияның болмауы сол гельминтоздардың клиникалық айқындалуын өзгертеді. Олар қатерсіз өтеді, аурудың бірінші байқалуы паразиттер жетілген кезде пайда болады. Өкілдері влагослав, және бала острицасы.
Влагослав - трихоцефелез қоздырғышы. Влагославта алдыңғы соңы созылған, гельминттің жалпы ұзындығы 3-5 см, жұмыртқалары ақшыл, сопақша 50 мм-ге дейін. Орналасуы - ащы ішек және тоқ ішектің жоғарғыы бөлігі, шырышты қабықтың терең қабаттарына ұлпа сұйықтығымен және қанмен қоректенеді. Тіршілік циклі нәжіс бөлінген жұмыртқалар 3-4 жетіден кейін инвазиялы болады. Адамның зақымдалуы инвазиялы жұмыртқаларды жұтқанда жүреді. Патагенді әсері - тіршілік ету барысындағы бөлінетін өнімдермен улану қабыну көріністері, бас ауырады, қалтырау, ішектің дисфункциясы, аппендициттің жалған белсенді. Профилактикасы (алдын алу): жеміс-жидектерді жуу, ошақты ауруларды анықтау үшін тұрғындарды тексеру.
Балалар острицасы - энтеробиоза қоздырғышы. Энтеробиоз-пероральды контагиозды созылмалы жүретін гельминтиоз, көбінесе балаларда таралған. Морфологиясы: ұсақ құрттар,аналықтары 12 мм-ге дейін. Аталықтары спиральды иілген 5мм-ге дейін. Жұмыртқалары сопақша, ассиметриялы, түссіз. Острица ащы ішектің төменгі бөлігінде және тоқ ішектің жоғары бөлігінде патазиттейді. Острицаның аналықтары терінің перианальды жұмыртқаларында жұмыртқа слсды да одан кейін өледі. Оларда тез (4-6 сағ. кейін) толық личинкалар дамиды және инвазиялы болады. Острицалардың паразиттеуі балалар ағзасына біртекті патологиялық әсер етеді Олардың әсерінің негізгі ерекшелігі олар, арнайы емес иммунитетті басып, екіншілік иммунодефицитті жағдайды тудырып, әртүрлі соматикалық инвекциялы және басқа да, аурулардың жиі туындауына әсер етеді. Острицамен инвазирленген балалар, мысалы күнделікті тұрмыс жағдайында қарым-қатынаста дизентериямен ауырады. Берілу сипаты 2-3,5 есе жиі сауларға қарағанда. Дизентериямен ауыратын науқастарда бірге болатын энтериобиозбен бірге ағзаның айқындалған интоксикациясын және тоқ ішектің терең өзгерістерін куәлайтын белгілер жиі кездеседі.Аурдың белгісі құсқысы келу, құсу, бас ауруы, жалпы әлсіздік, дененің жоғары температурасы, гипотония, іштің қатты түйнеп ауруы, дәреттің жиі болуы, нәжісте патологиялық қоспалардың болуы байқалады Энтериозбен ауыратын науқастардың басқа ауруларға оның ішінде ішек инвекциасы қарсылығын төмендететін басқа бір себебі острицамен инвазиясы нәтижесінде бактериоцидті әсері бар асқазан сөлінің қышқылдығы және асқазан секрециясының интенсивтілігінің төмедеуі. Бұл инвазия үшін заңды болып гипоацидты жағдайлар және он екі елі ішектің жарасымен қосылғанда, әсіресе айқын мінез алатын асқазанның эскреторлы қызметінің төмендеуі. Онда басқа аурулар қоздырғышына антогонистік қасиет көрсететін ішек фикрофлорасының өзгерістері саулармен салыстырғанда 4 есе жи кездеседі. Қорыта айтсақ бала ағзасында острицалардың болуы профилактикалық егудің эффектілігін төмендетеді. Энтериобиозбен гименолепидоздың берілу механизмдері мен қозғыштардың даму циклінің кейбір ерекшеліктері острицамен кермек цепенінің ара-қатынасының симбиотикалық мінезін білдіреді. Инвазирленген ағзаның резистентілігін төмендетіп, энтериобиоз гименолепидозды қабылдауды жоғарлатады және оның таралуына мүмкіндік жасайды. Баларда острицалардың паразиттеуінің біршама негатиті салдары олардың иесінің ағзасына механикалық әсерімен байланысты.Қыз балаларда вульвогониттердің пайда болуында острицалардың рөлі дәлелденген. Острицалар балардың дамуына, жүріс тұрысына және ой санасына теріс әсер етеді. Соңғы жылдары 78,77 науқас барларда дамудың аз аномалияларының (ауытқулары) (7 ден көп) жоғары саны анықталады, ал сау бала үшін максимальды рұқсат етілетін саны 5-7 ден аспауы керек. Оларға жоғарғы қозғыштық, аңқаулық, оқу үлгерімінің төмендеуі, есте сақтаудың төмендеуі байқалады, зиянды әдеттер қалыптасады, дененің массасымен өсуі тоқтайды, сабаққа дайындалу уақыты ұзарады. Сонымен бірге паразитарлыинвазиялар оның ішінде острицалармен, аз дегенде 2 қатар себептердің күші (тік және жанама түрдегі) білу процестерін біршама нашарлатуы мүмкін. Соңғысына сонымен бірге нашар (жеткіліксіз) тамақтану қолайсыз әсер етеді. Бар жоғары айтылғандардың бәрі энтеробиоздың жеке және жалпы алдын алу шараларының күшеюін талап етеді.
Миграциямен дамитын геогельминттер.
Бұл топ өкілдерінің ерекшелігі адам ағзасына түсіп, олар личинка кезеңінде үлкен қан айналымға, жүрекке кейін кіші қан айналымға, өтеді. Өкпеде личинкалар альвеоларға миграцияланып, бронхтармен, кеңірдекпен және көмекеймен көтеріледі. Бұл орын ауыстырулар жөтел рефлексін шақырады да личинкалар, екінші рет жұтылады. Тек осындай миграциядан кейін личинкалар жынысты жетіледі. Личинкалардың бұл миграциясы қатты интоксикацияның дамуына, ағзаның аллергизациясына әкеледі, тек содан кейін ғана гельминтозды инвазиямен байланысты белгілер пайда болады. Бұл топқа (адам аскаридасы), (он екі ішектің қисық басы), (ішек уграциясы), (нектар).
Адам аскаридасы. Аскаридоз -бұл ерте кезеңде аллергиялық белгілермен және өкпенің зақымдану синдромымен, кеш кезеңінде ас қорыту жолының зақымдалуымен жүретін гельминтоз. Аскаридоз ертеден белгілі. Мысалы: ол тралы Әберс папирусында ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жұмыр құрттар типі. Геогельминттер. жалпы сипаттамасы, жіктелуі және практикалық маңызы
Жұмыр құрттар типі. Беогельминттер. Жалпы сипаттамасы, жіктелуі және практикалық маңызы
Жұмыр құрттар класының жіктелуі мен практикалық маңызы
Жалпақ құрттар типі. Сорғыштар класы, Жалпы сипаттамасы, жіктелуі, практикалық маңызы
Жалпақ құрттар типі. Таспа құрттар класы, сипаттамасы, жіктелуі, практикалық маңызы
Жұмыр құрттар класы. Беогельминттер, практикалық маңызы
Таспа құрттар класы. Жалпы сипаттамасы, жіктелуі және практикалық маңызы
Жалпақ құрттар типі. Сорғыштар класы. Жалпы сипаттамасы, жіктелуі және практикалық маңызы
Қызыл балдырлар. Жұмыр құрттар
Нағыз жұмыр құрттар класы (Nematoda)
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь