Кәсіпорын шығындары және өнімнің өзіндік құны

Кәсіпорын шығындары

Өндірістік факторларды пайдалану ең алдымен өндірістік шығындарды есепке алумен тікелей байланысты.
Кәсіпорын шығындары - өнім өндіру және оны сату мақсатында пайдаланылатын өндірістік факторлардың ақшалай көрінісі. - Нарықтық экономикадағы шығындар:
• айқын (бухгалтерлік);
• жүктеме (арттыру);
• қайтпайтын шығындар болып бөлінеді.
Жалақы төлеуге, өнімдерді сатуға және өндірісті одан әрі дамыту қажетіне жұмсалған шығындар кәсіпорынның айқын шығындары деп аталады, қаржылық есеп беру негізінде есептелінетін болғандықтан, оларды бухгалтерлік шығындар деп те атайды. Барлық айқын шығындардың жиынтығы өнімнің өзіндік құнын құрайды, ал өнімнің өзіндік құны мен тауарларды сату бағаларының арасындағы айырма пайда болып есептелінеді.
Қандай да бір өндіріс факторын пайдалануға, өлшемдерге, оларды баламалы пайдалануды жақсартуға жасалған шығындар жүктеу шығындары деп аталады.
Қайтпайтын шығындарға орны қайта толтырылмайтын шығындар жатады.
Өндірістік шығындарды тұрақты және өзгермелі деп те бөледі.
Тұрақты шығындар - өндірістік факторларды пайдалануға байланысты тікелей шығындар. Мысалы:
• кәсіпорынның штаттық жұмысшыларының жалақылары;
• үй-жай жалдауға жұмсалатын шығындар.
Ал, өзгермелі шыгындар өнімдерді өндіру процесінде оның көлеміне байланысты өзгеріп отырады.
Бұған:
• жұмысшылардың еңбекақы төлемдері;
• материалдық өнімдер мен қызметтер құрамы;
• энергия, отын;
• басқа да жұмсалған шығындар жатады.
Тұрақты және өзгермелі шығындар кәсіпорынның іс-әрекеттерінің уақыт аралықтарына қарай қысқа және ұзақ мерзімді болып екіге бөлінеді.
Қысқа мерзімді өндіріс шығындары кәсіпорынның өндірістік қуаттылығын өзгерте алмайды. Бұл тек материалдық және еңбек қорларын арттырады немесе төмендетеді, сондай-ақ өнім шығындары көлемін соншалықты шамада өзгертеді. Осы кезеңде шығарылған өнім
        
        КӘСІПОРЫН ШЫҒЫНДАРЫ ЖӘНЕ ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫ
Кәсіпорын шығындары
Өндірістік факторларды пайдалану ең алдымен өндірістік шығындарды ... ... ... шығындары - өнім өндіру және оны сату ... ... ... ақшалай көрінісі. - Нарықтық
экономикадағы шығындар:
• айқын (бухгалтерлік);
• жүктеме (арттыру);
• қайтпайтын шығындар болып бөлінеді.
Жалақы төлеуге, өнімдерді сатуға және өндірісті одан әрі ... ... ... ... ... ... деп ... қаржылық
есеп беру негізінде есептелінетін болғандықтан, оларды бухгалтерлік
шығындар деп те ... ... ... ... ... ... ... құрайды, ал өнімнің өзіндік құны мен тауарларды сату
бағаларының арасындағы айырма пайда болып ... да бір ... ... ... ... ... ... жақсартуға жасалған шығындар жүктеу шығындары деп
аталады.
Қайтпайтын ... орны ... ... ... ... ... ... және өзгермелі деп те бөледі.
Тұрақты шығындар - ... ... ... ... ... ... ... штаттық жұмысшыларының жалақылары;
• үй-жай жалдауға жұмсалатын шығындар.
Ал, өзгермелі шыгындар ... ... ... ... ... өзгеріп отырады.
Бұған:
• жұмысшылардың еңбекақы ... ... ... мен ... ... ... отын;
• басқа да жұмсалған шығындар жатады.
Тұрақты және өзгермелі шығындар кәсіпорынның ... ... ... ... және ұзақ ... ... екіге бөлінеді.
Қысқа мерзімді өндіріс шығындары кәсіпорынның өндірістік қуаттылығын
өзгерте алмайды. Бұл тек материалдық және ... ... ... ... ... өнім ... көлемін соншалықты шамада өзгертеді.
Осы кезеңде шығарылған өнім өзгермелі шығынға байланысты ... ... ... сол ... ... мерзімді кезендерде кәсіпорынның ... ... ... маңызы зор.
Тұрақты (ҒС) және өзгермелі шығындардың (VС) сомасы жалпы немесе барлық
шыгындарды көрсетеді және ол былайша белгіленеді:
ТС = ҒС +VС
Өнім ... ... бір ... арттыруға байланысты, қосымша
шығындар шекті шыгындар деп аталады.

Мс= Q
Q- өнім ... арту ... ...... бір өнім ... кеткен шығындар.
Оның үш түрі бар:
* жалпы орташа;
* орташа тұрақты;
* орташа өзгермелі.
Жалпы орташа шығындар өзіне шығарылған өнім ... ... ... ... ... = ... тұрақты шығындар (АҒС)
ҒС
АҒС = ... ... ... ... = ... құрамы кесте 1.
|Өнім |Шығындар ... | |
|Q | |
| ... ... ... ... ... |Жалпы |
| |ҒС |VС | | ... ... |
| | | | | |АҒС |і |АТС |
| | | | | | |АVС | |
|0 |100 |0 |100 |-- |-- |-- |-- |
|1 |100 |75 |175 |75 |100 |75 |175 |
|2 |100 |110 |210 |35 |50 |55 |105 |
|3 |100 |130 |230 |20 |33,3 |43,3 |76,6 |
|4 |100 |160 |260 |30 |25 |40 |65 |
|5 |100 |210 |310 |50 |20 |42 |62 ... ... ... ... ... мына төмендегі элемент терге
топталады.
• материалдьіқ шығыңдар;
• жалақы шығындары;
• әлеуметтік қажеттіліктерді өтеу ... ... ... ... да ... ... жататындары.
• кәсіпорын иелігіндегі өнімдерді дайындау құрамына
кіретің немесе технологиялық ... ... жане ... үшін ... ... мен материялдар;
• сатып алынған, қосымша ... және ... ... ... мен ... ... иелігіндегі барлық отынның түрлері:
• сатып алынған энергияның барлық түрлері (электрлік,
жылу, ... ауа, ... және ... ... ... өнеркәсіптік-өндірістік қызметкерлерінің жалақысы
• жұмысшылар мен ... ... ... есебінен
берілетін сыйлықтар;
• ынталандыру немесе өтемақы ... ... ... берілген өнімдердің құны;
• жұмысшыларға келісім-шарттардың орындалу қорытындылары ... ... ... да төлемдер.
Әлеуметтік қажеттіліктер аударымдарына:
• зейнетақы қорына;
• әлеуметтік сақтандыру қорына;
... ... ... ... ... ... ... аударылатын каржылар жатады.
Негізгі қордың амортизациясы есебіне: ... ... ... ... ... ... аударымдардың
сомасы жатады.
Басқа да шығындар құрамына:
• салықтар;
• алымдар;
• арнайы бюджеттен тыс ... ... ... ... мүлікті міндетті сақтандыру;
• ластанған заттарды шығарып тастауға байланысты мөлшері шектелген
төлемдер кіреді.
Көмекші өндіріс:
... ... ... ... ... энергиясын;
• көлік;
• қойма;
• басқа да көмекші ... ... ... ... ... ... ... құрамы
Жалақы құрамы
Әлеуметтік қажеттіліктерді өтеу шығындары
қоры
Нарықты экономика кезіндегі шығындардың ... мен ... ... ... ... ... ... болады.
Өндірістік шығындардың жіктелуі
|Жіктеу белгілері ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| ... ... бір ... |
|Өндіріс процесіне қатысу|Негізгі ... |
| | ... ... | ... ... |
| | ... ... | ... және т.б.) |
| ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... және |
| | |т.б.) ... ... ... ... ... ... өзіндік | ... ... ... ... | ... ... | ... |
| | ... т.б. |
| ... ... цехтардың |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... қатысты . ... ... ... |Бір ғана ... |
| | ... ... |
| | ... матеиал, |
| | ... |
| ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... ... ... |Өндіріс ... ... | ... ... |
| | ... де ... |
| ... ... ... көлемінің |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | |еш әсер ... ... ... ... ... рентабельділік.
Өнімнің өзіндік құнын есептеп шығару төмендегідей ... ... ... ... ... мазмұнына қарай
есептеу объектілеріне бөлінеді;
өнімнің өзіндік құны, негізгі өндіріске ... ... және ... ... ... ... есептеу объектісі бойынша жалпы сомасы
анықталады;
ауыл ... ... ... ... және мал шаруашылығы
өнімдерінің өзіндік құны жеке-жеке есептеліп, ... ... ... ... мына ... екі бағыт сақталады:
•өзіндік құнның калькуляциясы;
•шығын сметасы.
Өзіндік құнның калькуляциясы — өнімді өндіру мен оны өткізуге, жұмыс
пен қызметке ... ... ... молшерін анықтау.
Шығын сметасы — шығынның экономикалық белгілері ... ... ... өнім ... және оны өткізуге жұмсайтын шығындарының толық
жиынтығы.
Рентабельділік немесе тиімділік неміс тілінен алынған "пайдалы" немесе
"кірісті" деген ұғымды ... Бұл- — ... ... ... Ол ... ... өндірістік қорлар мен мөлшерленетін
айналым қаржысының орташа жылдық құнына қатысы арқылы айқыңдалады.
1. Өнімдерді өндіру және сатуда ... ... ... ... ... ... ... мұнда жоспарлы
уақытта—шығарылгған тауарлардың ... құны ... = Цтп- ... Птп — ... уақытта шығарылған тауар бойынша пайдасы;
Цтп — жоспарлы уақытта өткізілетін бағамен ... ... ... қун ... ... сауда және өткізу шығындарын қоспағанда);
Стп — жоспарлы ... ... ... ... өзіндік құны (өнімді
өндіру және өткізуде, шығын сметасы есептелінген);
2. Өнімді өткізуден келтірілген пайданы былай да есептеп ... = ... Прп — сол ... ... байланысты өнімдер бойынша жоспорланған
пайда;
ВрП - сатылатын бағамен өнімді өткізуден түсетін жоспарлы ... - сол ... ... ... ... ... ... - жоспарлы уақытта өнімді өткізуден түскен пайда;
По1. - жоспарлы уақыттың ... ... ... ... ... ... - сол қезеңдегі жоспарлы шығарылған өнімдердің ... ... ... ... жоспарланған кезеңде өткізуге болмайтын қалдығы
бойынша алынған пайда.
Рентабельділік деңгейін ... екі ... ... ... ... (өзіндік құн) немесе
авансталынған салымдардың (негізгі өндірістік қор
және айналым қоры) қатынасы.
Бұл екі өлшем өзара ... ... ... көрсеткіштеріне байланысты
Р
Р1 =
Фа
Р
Р2 =
Фө
Р — пайда;
Р'1 Р'2 — пайда мөлшері (бірінші және екінші ... Фө — ... және ... құн ... ... рентабельділік мөлшері мына ... ... ... Ц. — өнім бірлігінің бағасы;
С — өнімнің өзіндік құны;
П — өнім ...... ... ... ... - ... ... көлемі.
Рентабельділік көрсеткіштері
1. Өнім рентабелділігі — өткізілген барлық өнімдермен және олардың
жекелеген түрлерімен есептелінеді.
... ... бұл ... ... және ... ... кейінгі пайда қатынасы. ... ... ... сатудан түскен түсімдеріне қарай, тауар өнімдерінен түскен ... ... ... ... ... түсімдеріне қарай, баланстық
пайда қатынастары бойынша; ... ... ... ... ... ... ... бойынша есептелінеді. Барлық өткізілген өнім
рентабельділік көрсеткіштері кәсіпорынның ағымдағы шығындарының ... ... ... табыстылығы. ,
• Екінші жағдайда, рентабельділік ... ... ... ... Бұл ... ... өнім ... өзіндік құны тұтынушыларға
өткізілетін өнімдердің бағасына байланысты болады.
2. Өндірістік қор рентабельділігі негізгі ... ... ... және ... ... ... ... жылдық құнына қарай
қатынасы ретінде есептелінеді. Бұл көрсеткішпен таза ... ... ... ... ... — оның ... ... құны ... ... Есеп ... ... және таза
пайда көрсеткіштерін қолданады. Мүліктің құны ... ... ... ... ... және оны сату ... ... ... қор ... ... ... және сату ... ... ... алын- ған материал- дар, жартылай тар, ... ... ... бағалы және тез ... ... да ... ... және сату ... Сыйлық
Ынталан дыру және өтемақы төлемдері
Заттай түрін де тегін берілген өнімдердің ... ... қоры ... ... ... ... да ... өндіру және сату бойынша шығындары
Зейнетақы
қоры
Әлеуметтік ... ... ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ЖШС «Камаш-Строй» құрылыстағы өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау39 бет
Өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау17 бет
Өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау туралы24 бет
Өндіріс шығындарының түрлері және оларды есепке алу әдістері және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау30 бет
«Қой шаруашылығындағы шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауды жетілдіру» (Алматы облысының мәліметтері негізінде)147 бет
Басқару есебі туралы жалпы ұғым62 бет
Дайын өнім23 бет
Дайын өнімнің есебі29 бет
Жарнама шығындарын аналитикалық есептеуді ұйымдастыру3 бет
Калькуляциялау – өнім, жұмыс және көрсетілетін қызмет бірліктерінің өзіндік құнын есептеу5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь