Тәуекел деңгейін төмендету әдістері

Жоспар.

Кіріспе

I.бөлім. Тәуекел мазмұны және түрлері

1.1.Тәуекел түсінігі, мәні.

1.2.Тәуекелдің түрлері.

1.3.Тәуекелді талдаудың блок . схемасы және тәуекелден келетін зияндар.

II.бөлім. Тәуекел деңгейін төмендету әдістері.

2.1. Тәуекелдікті бейтараптандыру тетігі.
2.2.Тәуекел деңгейін бағалау әдісі.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер.
Кiрiспе

Кәсiпорынның қаржылық жағдайы көптүрлi тәуекелдермен байланысты, оның әсер ету деңгейi нарықтық экономикаға өтуiмен күшейдi. Бұл iс-әрекетпен бiрге жүретiн тәукелдердi жеке арнайы қаржылық тәуекел тобына бөледi, олар кәсiпорынның жалпы “тәуекел портфелiнде” үлкен роль ойнайды. Кәсiпорынның қаржылық қорытындыларына қаржылық тәуекелдер әсерiнiң өсуi - мемлекеттегi қаржылық жағдай мен нарық конъюнктурасының тез өзгеруiмен, қаржылық қатынастардың кеңеюiмен, жаңа қаржылық технология мен құралдардың пайда болуымен және басқа да көптеген факторлармен байланысты.
Кәсiпорынның қаржылық тәуекелi деп, белгiсiздiк жағдайда өз қаржылық iс-әрекетiн жүзеге асырғандағы керi қаржылық салдардың, табыс пен капиталды жоғалту формасында көрiнетiн, пайда болу ықтималдығы айтылады.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi экономикада жүрiп жатқан процестермен анықталады. Қазiргi кездегi экономикалық субъектiнiң тұрақты және табысты даму талпынысы, тәуекелдi басқару жүйесi әлi тек қалыптасу кезеңiнде болып жатқандықтан толық қолдау таба алмай жүр.
Тәуекел - бұл қаржылық категория. Сондықтан оның деңгейi мен көлемiне қаржылық механизм арқылы әсер етуге болады. Ол әсер қаржы менеджментi тәсiлдерi мен арнайы стратегия арқылы iске асырылады. Стратегия мен арнайы тәсiлдер жиынтығы тәуекелдi басқаратын арнайы механизмдi, яғни тәуекел менеджментiн құрады.
Қаржылық тәуекелдi басқару керi қаржылық салдарды болжау мен бейтараптандыру процесiн бiлдiрiп, оларды ұқсастыру, бағалау, алдын алу мен сақтандыруға байланысты.
1. Әмiрқанов Р.Ә., Тұрғұлова А.К. “Қаржы менеджментi”, Алматы:2002ж.
2. Балабанов И.Т. Риск-менеджмент – М: 1996ж.
3. Бланк И.А. “Стратегия и тактика управления финансами”,Киев: 1996ж.
4. Дүйсенбаев К.Ш. “Кәсiпорынның қаржылық жағдайы” , Алматы –2001ж.
5. Шеремет А.Д. , Сайфулин Р.С. “Финансы предприятия”, М: 1999ж.
        
        Жоспар.
Кіріспе
I-бөлім. Тәуекел мазмұны және түрлері
1.1.Тәуекел түсінігі, мәні.
1.2.Тәуекелдің түрлері.
1.3.Тәуекелді талдаудың блок – схемасы және тәуекелден келетін ... ... ... ... ... Тәуекелдікті бейтараптандыру тетігі.
2.2.Тәуекел деңгейін бағалау әдісі.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кiрiспе
Кәсiпорынның ... ... ... ... ... әсер ету ... ... экономикаға өтуiмен күшейдi. Бұл ... ... ... ... жеке ... ... ... бөледi, олар кәсiпорынның жалпы “тәуекел портфелiнде” ... ... ... ... қорытындыларына қаржылық
тәуекелдер ... өсуi - ... ... жағдай мен нарық
конъюнктурасының тез өзгеруiмен, ... ... ... ... ... мен құралдардың пайда ... ... да ... ... байланысты.
Кәсiпорынның қаржылық тәуекелi деп, ... ... ... ... ... ... керi ... салдардың,
табыс пен капиталды ... ... ... ... ... айтылады.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi экономикада ... ... ... Қазiргi кездегi экономикалық субъектiнiң ... ... даму ... ... ... ... әлi тек қалыптасу
кезеңiнде болып жатқандықтан толық қолдау таба ... ... - бұл ... категория. Сондықтан оның ... ... ... ... ... әсер ... болады. Ол әсер қаржы
менеджментi тәсiлдерi мен ... ... ... iске ... мен ... ... ... тәуекелдi басқаратын арнайы
механизмдi, яғни тәуекел менеджментiн құрады.
Қаржылық тәуекелдi ... керi ... ... ... ... ... ... оларды ұқсастыру, бағалау, алдын
алу мен сақтандыруға байланысты.
I.Тәуекел мазмұны және ... ... ... ... пен қоғамның кейбір әрекетінен пайда болатын қауіп
ретінде түсінуге болады. Тәуекел- бұл ... және ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін қауіпті түсіну
деп көрінеді.. Ол тәуекел қоғамның бүкіл даму ... ... ... ... ... ... ... мен Ф.Энгельс шығарған, тарихи-
мәдениеттік периодизацияға байланысты, үш ... ... ... ... ... өз кезегінде үш табалдырықтан тұрады:
төменгі, ортаңғы мен жоғарғы. Тарихи ... ... ... өркениеттің
төмеңгі табалдырығында өлім алдында қорқыныш пайда болғаннан ... ... дами ... ... ... пайда болып, тәуекел
экономикалық категорияға айналды. Тәуекел экономикалық категория ретінде,
болуға мүмкін ... ... ... емес оқиға ретінде көрінеді. Ондай
оқиғаның нәтижесінде үш экономикалық қорытынды ... ... ... ... адам ... ... ... тән, ол көптеген факторлар
мен шарттармен байланысты болып, адамдар қабылдап жатқан ... ... әсер ... Тарихи тәжірибе көрсеткендей, ойлаған қорытындыны
ала- алмау тауарлы-ақша қатынастарының жаппайлығы мен шаруашылық айналым
қатысушыларының бәсекелестілігінде ... ... ... ... ... ... ... басқару сұрақтарына үлкен көңіл бөледі. Ал біздің
қазақстандық экономикамызда, ... ... ... ... ... ... жағдайында, тәуекел кешенің басқаруға және
талдауға көп көңіл ... ... ... ... белгілі. Отандық экономикада тәуекел
теориясын зертеу қажеттілігі XX ғасырдың 20 жж. ... ғана ... ... ... ... орын ... бұл нарықтық экономиканы
қабылдамаумен, шаруашылық және әлеуметтік тәуекел проблемасын жоққа
шығарды.
Тәуекел түсінігі, мәні мен табиғаты туралы көптүрлі ... бар. ... ... ... нақты жұмыста аз қолдануымен, заңдық
базада көрсетпеумен байланысты. Бір-бірін толықтыратын, ... ... ... ... ... өндірістік пен қаржылық іс-әрекет кезінде
кәсіпорынның өз ресурстарының жартысын жоғалту, ... ... ... ... ... болу қаупімен түсіндіреді. Яғни тәуекел белгілі
бір қолайсыз жағдайдың, сәтсіздіктің, қауіптің болуымен ... ... ... ... жағдайы» түсінігімен байланысты.
Тәуекел жағдай кезінде белгілі ықтималдықтың болу мүмкіндігін ... оған үш шарт ... ... ... ... ... ... қажеттілігі;
- таңдалатын альтернативалардың болу ықтималдығын бағалау.
Тәуекел жағдайы белгісіздік жағдайынан сапалы түрде айырмашылығы бар.
Белгісіздік жағдайы кезінде қорытындының ... ... ... анықтай
алмаймыз. Яғни, тәуекел жағдайы белгісіздіктің белгілі бір түрі, өйткені
құбылыстардың болуы ықтималды және ... ... ... үш ... ... ... альтернативасы, бар талғау жасайтын субъектіде, нәтижеге
әсер ететін ықтималдықтар бар кезде. Ол ықтималдықтар, фирмаға
байланысты емес: инфляция ... ... ... ... Күтілетін нәтиженің ықтималдығын тек субъективті бағалау арқылы
ала алатын ... яғни ... ... ... ... ... сипаттайды: өндірістік
потенциал, техникалық мамандырылуы, еңбектің ... ... ... таңдап, ұйымдастырғанда ... ... ... ... ... да ие ... осы түр өзгертулеріне байланысты субъект таңдау жасап, оны
іске асыруға тырысады. Көрсетілген шарттарға байланысты тәуекелдің екінші
анықтамасы келесі болып келеді. ... – ол ... ... ... ... ... аяқталатына сену) жасалатын іс-әрекет (қылық),
яғни сәтсіздік кезде таңдау жасанға дейінгі жағдайдан жамаңырақ жәйтта қалу
ықтималдығы.
Қаржылық тәуекел шаруашылық іс-әрекетті асырғандағы ең қиын ... ... оған ... ... ... ... табиғаты. Қаржылық тәуекел кәсіпорынның экономикалық
іс-әрекетінде көрінеді, ол қаржылық іс-әрекетті асырғандағы
табыс пен шығындармен тікелей ... ... ... қаржылық тәуекел шаруашылық процесті асырғандағы,
экономикалық категория ... орын ... ... ... ... Болудың объективлігі. Қаржылық тәуекел әрбір кәсіпорынның
жұмысындағы объективті құбылыс, ол ... ... ... ... ... Нәтиженің ықтималдығы. Тәуекел ... ... өз ... ... ... ... болу немесе болмауында көрінеді. Ықтималдықтың
деңгейі субъективті және ... ... ... ... ... ... ... табиғаты оның тұрақты
сипаттамасы болып табылады.
4. Салдардың белгісіздігі. Қаржылық тәуекелдің бұл ... ... ... детерминантты еместігінде көрінеді,
біріншіден, жүргізілетін қаржылық операциялардың ... ... ... күтілетін қорытынды деңгейі,
тәуекел деңгейі түріне байланысты үлкен диапазонда тербеліп
отырады. Басқа сөзбен айтқанда, қаржылық ... ... ... ... ретінде де, қосымша табыс ретінде де жүре алады.
5. Салдардың сәтсіз болуының күтілуі. Жоғарыда, ... ... оң және кері ... ... көрінетіні туралы
айтылса да, бұл тәуекел шаруашылық тәжірибеде мүмкін ... ... ... сипатталып, есептеледі. Ол қаржылық
тәуекелдің кері салдары тек табысты ғана ... ... ... ... ... әкеп ... Деңгейдің көптүрлілігі. Белгілі бір қаржылық ... ... ... іс-әрекетіне тән қаржылық тәуекелдің
деңгейі ... ... ... Ең ... ол ... көлемінде
өзгеріп отырады, яғни қаржылық операциялардың іске асу ұзақтығына
байланысты, себебі ... ... ... ... ... әсер ... (каржылық құралдардың өтімділігі, ссудалық
пайыз қозғалысының белгісіздігінде көрінеді).
7. ... ... ... ... сияқты қаржылық
тәуекелдің объективті табиғатына қарамастан, оның негізгі ...... ...... Бұл ... бұл ... құбылысты біркелкі бағаламау, ақпараттық
базаның толықтылығы мен ... ... ... ... ... сферасындағы тәжірибенің әртүрлі
деңгейде болуында түсіндіріледі.
Қаржылық тәуекелдің қарастырылған категориялары оның түсінігін ... ... ... ... қаржылық тәуекелі ... ... өз ... ... ... кері ... ... пен капиталды жоғалту формасында көрінетін, пайда болу
ықтималдығы айтылады.
1.2.Тәуекелдің түрлері.
Кәсіпорынның қаржылық ... көп ... ... ... ... үшін ... сипатамалар бойынша сыныпталады:
1.Түрі бойынша. Қаржылық тәуекелдің бұл сыныптық белгісі басқару ... ... ... ... Нақты тәуекелдің сипаттамасы оның басты
факторын белгілеп береді, ол бұл ... ... ... ... ... рұқсат береді. Жаңа қаржылық құралдар мен басқа
инновациялық факторлардың ... ... ... ... жаңа ... ... ... тәуекелдің негізгі түрлеріне келесі жатады:
Қаржылық тұрақтылықтың төмендеуі ... Бұл ... ... құрылымының
жетілгенсіздігінен пайда болып, кәсіпорынның кері және оң ақша ... ... ... ... ... құрылымындағы қауіптілік
деңгейі бойынша негізгі орын алады.
Кәсіпорынның төлемқабілетсіздік тәуекелі. Бұл тәуекел айналым ... ... ... ... болып, кәсіпорынның кері және оң
ақша ... ... ... ... ... ... ... бұл тәуекел де қауіпті түрге жатады.
Инвестициялық тәуекел. Кәсіпорын өз инвестициялық іс-әрекетін асырғандағы
мүмкін ... ... ... сипаттайды. Бұл іс-әрекеттің түріне
байланысты, қаржылық тәуекелдің түрлері де ... - ... ... мен ... ... тәуекелі. Қарастырылған инвестициялық іс-
әрекетпен байланысты қаржылық тәуекел түрлері, «күрделі ... ... жеке түр ... ... ... ... ... құрылымында жобалық-конструкторлық жұмыстарды уақытында ... ... ... ... ... ... тәуекелі,
инвестициялық жоба бойынша қаржыландыруды уақытында бастамау тәуекелдерін
т.б. көрсетуге болады. Инвестициялық ... ... ... ... ... олар қаржылық тәуекелдің ең қауіпті тобына жатады.
Инфляциялық тәуекел. Нарықтық экономикада ол дербес қаржылық тәуекел ... ... Бұл ... ... нақты құнының және қаржылық
операциялардан күтілетін табыстың ... ... ... ... осы ... түрі ... жәйтболғандықтан, қаржы
менеджментінде оған күнделікті ... ... ... Ол қаржылық нарықта пайыздық ставканың болжамсыз
өзгеруінде көрінеді. Бұл ... ... болу ... ... ақша ... ... не өсуі және ... фактор әсерлерінен
қаржылық нарық конъюктурасының өзгеруі. Пайыздық тәуекелдің кері ... ... ... ... ... ... ... эмиссиясы), дивидендтік саясатында, қысқа мерзімді қаржылық
салымдар мен кейбір қаржылық операцияларда көрінеді.
Валюталық ... Бұл ... ... іс-әрекетті асыратын
(шикізатты импорттайтын, дайын өнімді, ... ... ... ... тән. Ол ... ... ... қолданатын шетел валюта бағамының ... ... ... ... Шетел валютасының ұлттық валютаға
қатысты өсуінен, кәсіпорын шикізат пен ... ... ... Ал бұл ... ... ... өнімді экспорттағанда шығынға
әкеледі.
Депозиттік тәуекел. Ол депозиттік салымдарды ... ... ... ... кездесіп, коммерциялық банкті дұрыс таңдамауыннан
болады.
Несиелік тәуекел. Ол кәсіпорын өз қаржылық іс-әрекетін асырғанда, ... ... және ... ... ... ... болады. Көріну
формасы болып, шығарған дайын өнімге берілген несие үшін ... ... ... Қаржылық тәуекелдің бұл түрінде бірнеше көрінісі бар:
жаңа салық түрінің ... ... бар ... ... ... ... төлемдері бойынша уақыт мерзімінің өзгеру ықтималдығы;
салық жеңілдіктерінің алынып тасталынуы. ... үшін ... ... ... ... саясат куә), қаржылық іс-әрекетке
үлкен әсер ... ... Бұл ... ... ... ... тиімсіз
қаржыландыруымен түсіндіріледі.
Криминогендік тәуекел. Қаржылық іс-әрекетте партнерлардың өзін жалған
банкрот болып көрсетуі, ақша мен ... ... ... ... алу ... ... қою, ... кейбір активтерді ұрлау т.б. формада
көрінеді. Криминогендік тәуекелден болатын ... ... оны ... ... ... ... ... қаржылық тәуекелдің келесі түрлері
шығарылады:
• Жеке ... ... ... Ол ... бір ... тән, ... ... түрлерінің бүкіл кешенің
сипаттайды(мысалы, белгілі бір ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің түрлеріне тән тәуекел (мысалы,
кәсіпорынның инвестициялық және ... ... ... ... ... ... тәуекелі.
Кәсіпорынның қаржылық іс-әрекетіне тән әртүрлі тәуекелдер
3.Зерттелетін құралдардың жиынтығы:
• Дербес қаржылық тәуекел. Жеке қаржылық ... тән ... ... Портфелдік қаржылық тәуекел. Портфельге жинақталған кешенді,
біртекті қаржылық инструменттерге тән ... ... ... жиынтық тәуекелді сипаттайды.
4.Зерттелу кешені бойынша:
• Жай қаржылық тәуекел. Жеке ... ... ... ... ... Мысалға, инфляциялық тәуекелді
алуға болады.
• Күрделі қаржылық тәуекел. Қарастырылатын топшалар ... ... ... ... болып, инвестициялық тәуекел
табылады.
5.Пайда болу көзіне байланысты қаржылық тәуекелдің келесі түрлері бар:
• Сыртқы, жүйелік немесе нарықтық ... ... ... ... іс-әрекетіне байланыссыз тәуекел ретінде
көрсетеді). Бұл тәуекел түрі ... ... ... және барлық қаржылық операция түрлеріне тән. Ол
кәсіпорын өз ... ... әсер ете ... ... цикл ... қаржылық нарықтың конюктурасы
өзгерген кездегі жағдайларға тән. Тәуекелдің бұл группасына
инфляциялық тәуекел, ... ... ... ... ... және жартылай ... ... ... ... ... немесе арнайы тәуекел (барлық терминдер оны
жеке ... ... ... ... ... ... ... қаржылық менеджментпен, капиталдың актив пен
пассивінің тиімсіз ... ... ... аса көп ... ... ... ... қаржылық тәуекелді тиімді басқарумен
болдырмауға болады.
Қаржылық тәуекелдерді жүйелік және жүйесіз деп бөлу ... ... ... ала жағдайы.
6.Қаржылық салдар бойынша тәуекелдер мынандай топтарға бөлінеді:
• Тек экономикалық шығындар ... ... Бұл ... ... ... тек кері ғана болуы мүмкін;
• Пайдадан айырылып қалу қаупін тудыратын, тәуекел. Ол кәсіпорын
белгілі бір ... ... және ... ... ... ... іске ... алмау
жағдайы;
• Экономикалық шығындармен қоса, қосымша табыс әкелетін ... оны жиі ... ... деп ... ... ол
агрессивті, спекулятивті операцияларды жасаумен байланысты.
Бірақ бұл термин онша ... ... бұл ... ... іске ... есептелген табысы төмен, не жоғары болуы
мүмкін.
7.Мерзім бойынша көріну сипатына қарай қаржылық тәуекелдің екі тобы ... ... ... ... Ол қаржылық операцияларды асырғандағы
бүкіл мерзімге тән болып, тұрақты факторлар ... ... ... ... тәуекел, валюталық тәуекет
табылады;
• Уақытша қаржылық тәуекел. Ол уақытша, қаржылық операцияларды
іске асырғандағы жеке этаптарында пайда ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның төлемқабілетсіздік
тәуекелін алуға болады.
8.Қаржылық шығындар деңгейі бойынша тәуекелдер келесі топтарға бөлінеді:
• Рұқсат етілетін ... ... Ол ... ... ... ... ... шығындар бойынша аспайтын
тәуекелді сипаттайды;
• Өте қиын жағдайдағы тәуекел. Ол ... ... ... ... ... ... есептелген жиынтық табыстан
аспайтын тәуекелді сипаттайды;
• Апатты жағдайдағы қаржылық тәуекел. Ол қаржылық шығындар
өзіндік ... ... не ... ... ... (бұл тәуекел тартылған капиталды ... ... ... ... бойынша қаржылық тәуекелдер екі топқа бөлінеді:
• Болжанатын қаржылық тәуекел. Ол ... ... ... тәуекелдерді сипаттайды, қаржылық нарық коньюктура
деңгейлерінің ауысуы, бәсекелестіктің болжамды дамуы ... ... ... салыстырмалы сипатқа ие,
себебі 100%-қ ... ... ... ... алып ... ... қаржылық тәуекелге
инфляциялық тәуекелді, пайыздық т.б. қысқамерзімді тәуекелдерді
жатқызуға болады;
... ... ... Ол ... ... ... ... Мысалы болып, форс-
мажорлық топтың ... ... ... және ... сәйкес қаржылық тәуекелдер реттелетін және реттелмейтін тәуекелдер
деп бөлінеді.
10.Сақтандыру мүмкіндігі бойынша қаржылық ... де екі ... ... Сақтандырылатын қаржылық тәуекел. Оларға сыртқы сақтандыру
тәртібі бойынша ... ... ... тәуекелдер
жатқызылады.
• Сақтандырылмайтын қаржылық тәуекелдер. ... ... ... жоқ ... ... талдаудың блок – схемасы және тәуекелден келетін зияндар.
Тәуекелді ... блок – ... ... ... ішкі және ... ... ықпалдарын
айқындау.
2.Айқындалған факторларды талдау.
3.Нақты тәуекел түрін финанс ... екі ... ... ... ... ... ... экономикалық тиімділігін анықтау.
4.Тәуекелдің жорамал деңгейін анықтау.
5.Бөлек операциялардың тәуекелдерінің жорамал деңгейін талдау.
6.Тәуекелді бәсеңдету үшін шаралар жасақтау.
Екінші басты мәселе тәуекелден келетін ... ... ... зиян – бұл ... ... ... шығындар немесе
тікелей материалдық объектілерді, өнімдерді, ... ... ...... ... жою, ... немесе болжамсыз себептермен
болған жағдайда;
3.Финанстық зиян – бұл тікелей ақшалай ... ... ... ... ... несиелерді төлеу, қосымша салықтар және т.б.
4.Уақытты жою – бұл егер кәсіпкерлік іс жобалы уақыттан кейін қалатын болса
пайда ... ... зиян ... – бұл ... адам ... және адам ... ортаға, кәсіпкердің беделіне кесел келтіретін жағдайлар.
6.Саяси факторларға байланысты: ... ... ... еңбек
және орындау тәртібінің деңгейінің бәсеңдеуі, төлем мен өзара есептесудің
бұзылуы, салық ... ... және ... ... ... ... әдістері
2.1. Тәуекелдікті бейтараптандыру тетігі.
Тәуекелден қашу
Қаржылық тәуекелдерді бейтараптандыратын бағыттардың ішінен ең қатаңы. Ол
қаржылық тәуекелдерді толығымен алып тастайтын ішкі іс-әрекет. Оларға:
... ... өте ... ... ... ... Оның
тиімділігіне қарамастан, шектеулі ... ие, ... ... ... ... ... ... тұрақты табыс әкеледі;
• Қарыз капиталын жоғары көлемде қолданудан қашу. ... ... ... ... ... ... негізгі
қаржылық тәуекелді болдырмауға мүмкіндік береді – кәсіпорынның
қаржылық тұрақтылығын жоғалту;
• Өтімділігі төмен айналым активтерді қолданудан ... ... ... ... ... төлемқабілетсіздік
тәуекелін болдырмайды. Бірақ бұл тәуекелдіктен қашу кәсіпорынды
сату көлемдерін несие арқылы кеңейтуден болатын қосымша ... және ... ... ... өнім ... ... процесс бұзылатын жаңа тәуекел түрлерін тудырады.
... ... ... бос ақша ... ... шара ... пен ... тәуекелді болдырмайды, бірақ
инфляциялық және табысты жоғалтып алу тәуекелін ... ... ... өз ... ... ... ... көзінен айырады, ал бұл экономикалық даму темптеріне кері
әсер етеді және меншік ... ... ... ... ... ... тәуекелі концентарциясын лимиттеу механизмі, мүмкін болатын
деңгейден шығып тұратын, яғни катастрофалық тәуекел аумағында бар ... ... ... ... ... ... ішкі ... бекіту арқылы жүргізіледі.
Тәуекел концентрациясын лимиттеуді қарастыратын қаржылық нормативтер
жүйесіне төмендегілері тиіс:
• Қаржылық құралдардың шекті ... Бұл ... ... ... ... үшін жеке ... ал кейбір
жағдайларда жеке қаржылық операцияларға бекітіледі.
• Жоғары өтімді активтердің ... ... Бұл ... «өтімді
жастық» деп аталатын, қаржылық міндеттемелерді жабу үшін жоғары
өтімді активтерді қалыптастыру көлемін сипаттайды. «Өтімді жастық»
ретінде біріншіден қысқамерзімді ... ... мен ... ... Бір сатып алушыға берілетін коммерциялық және тұтынушылық
несиенің максималды көлемі. ... ... ... ... ... ... бекітіледі.
• Бір эмитенттің бағалы қағаздарға құралдар салымының максималды
мөлшері. Бұл нысан ... ... ... ... ... ... бағытталған. Кейбір
инвесторлар үшін бұл ... ... ... ... Дебиторлық қарызға құралдарды бөлудің максималды уақыты. Бұл
қаржылық норматив арқылы төлемқабілетсіздік, ... ... ... ... тәуекелдер концентрациясын лимимттеу тәуекел –менеджменттің
ішкі ... ... ең ... көп ... қажет етпейтін
тәуекелдерді қабылдау идеологиясын таңдайды.
Хеджерлеу
Қаржылық менеджментте бұл термин кең және санаулы қолданбалы ... Кең ... ... ... қаржылық шығындар тәуекелін
төмендететін кез келген механизмдерді – ішкімен ... ... ... ... ... ... мағынада хеджрлеу термині, тиісті
қаржылық құралдарды қолдануға ... ... ... ішкі механизмді сипаттайды (бағалы қағаздар). Ары қарай
хеджерлеу термині қолданбалы мағынада ... ... ... бағалы қағаздармен операция жүргізу арқылы
хеджерлеу, тәуекел оқиғасы пайда болған кездегі мүмкін болатын қаржылық
шығындарды төмендету үшін ... ... ... ... ол белгілі бір
шығындарды қажет етеді, ... ... ... ... ... жарна
сияқты т.б. Бірақ бұл шығындардың ... ... ... ... ... төмен. Хеджерлеудің көптеген нысандары отандық
тәуекел-менеджментінде өз орныны тапты.
Қолданатын туынды бағалы ... ... ... ... келесі
механизмдері қолданады:
• Фьючерстік шарттарды қолдану арқылы хеджерлеу. Тауарлық немесе қор
биржа ... ... ... ... ... ... биржалық шарттарды жасау механизімін
көрсетеді. Фьючерстік шарттарды қолдану арқылы ... үш ... ... ... ... ... 1) ... кезеңде
жеткізілетін нақты актив немесе бағалы қағазды сату/сатып алу; ... ... ... қағаздар мөлшеріне тең ... ... алу ... шарт ... орын ... ... ... немесе бағалы бағазды жеткізген кезде ... ... ... жою. ... екі ... ... қаржылық
тәуекелді бейтараптандырудың алдыңғы кезеңінде ... ...... ... ... шарттарды қолдану арқылы
хеджерлеу принципі, кәсіпорын нақты актив немесе бағалы ... ... ... уақытында бағаның өзгеруінен шығынға ұшырап
жатса, фьючерстік контрактілерді сатып алушы ... ... ... ... немесе керісінше. Осыған байланысты
бейтараптандырудың фьючерстік шарттарды қолдану арқылы ... екі ... ... ... ... сату
арқылы хеджерле мен осы контрактілерді сатып алу арқылы хеджерлеу.
• Опционды қолдану арқылы ... Ол ... ... ... ... т.б. операциялары бойынша қаржылық ... ... ... ... бұл ... келісім жатыр, ол опциондық шартта көрсетілген уақыт
ішінде келісілгген баға мен мөлшерде бағалы ... ... ... сату ... сатып алу құқығы(бірақ міндеттеме емес).
Бұл хеджерлеу түрінде тәуекелді бейтараптандыру - сатып ... ... ... ... ... баға ... ... құқығы); сатунегізіндегі опцион арқылы хеджерлеу (келісілген
баға бойынша сату ... қос ... ... ... (келісілген
баға бойынша бірден сатып алу ғана ... ... ... ... ... опционға берген баға, негізінен сақтандыру
жарнасы болып табылады.
• «Своп» операцияларын ... ... ... Ол ... қағаздар,
валюта, қарыз міндеттемелер операциялары бойынша қаржылық
тәуекелдерді бейтараптандыру механизімін ... ... ... ... ... ... қаржылық
міндеттемелердің құрамын жақсарту мен ... ... ... ... (сату-сатып алу). Бұл ... ... ... - ... своп ... ... валютаның басқа түрінде ауыстыру);
қор свопы (бағалы қағаздың бір түрін басқа ... ... ... ... ... ... пайыздық своп
(тұрақты пайздық ставкасы бар қарыз ... бос ... ... ... ... ... қаржылық тәуекелдерді бейтараптандыру нысандары
отандық тәуекел –менеджмент тәжірибесінде, ... ... ... ... ... ... механизмі негізінен жүйесіз (тән емес) тәуекел түрлерін
бейтараптандыру үшін қолданылады. Сонымен бірге ол жүйелі ... ... ... ... мүмкіндік береді – валюталық, ... ... ... ... жұмыс істеу принципі шоғырлануға
мүмкіндік бермейтін, тәуекелдерді бөлуде көрінеді.
Қаржылық тәуекелдерді диверсификациялаудың негізгі мынандай ... ... ... ... диверсификациялау. Әртүрлі қаржылық
операциялардан табыс алу үшін өзге мүмкіндіктерді ...... ... салымдарды, несиелік
портфельді құрастыру, нақты инвестициялауды іске ... ... ... ... құру ... Кәсіпорынның валюталық портфелін диверсификациялау. Ол бірнеше
валюталар үшін ... ... ... ... Бұл ... ... ... тәуекел бойынша
қаржылық шығындар төмендейді.
• Депозиттік портфельдің ... ... ... уақытша
бос ірі ақша-қаражаттарын орналастыру. Ақша ... ... онша ... бұл ... ... төмендетіп, оның табыс деңгейіне әсер етпейді.
• Несиелік порфельдің диверсифифкациясы. Ол несиелік ... ... және ... ... ... ... қарастырады. Әдетте ... ... ... ... ... ... операциялардың концентрациясын лимимттеумен бірге жүріп,
сатып алушылар тобы бойынша несиелік ... ... ... ... ... қағаздар портфелінің диверсификациясы. Диверсификацияның
бұл бағыты табыс деңгейін төмендетпей, портфельдің жүйесіз тәуекел
деңгейін төмендетуге мүмкіндік береді.
... ... ... ... ... ... әртүрлі альтернативті салалық және
аумақтық бағыты бар инвестициялық жобаларды енгізуді қарастырады,
бұл бағдарлама бойынша ... ... ... ... ... ... сипаттағанда, ол жеке қаржылық
тәуекелдердің кері ... ... ... ... әсер ... кетпеуге болмайды. Кешенді, жүйесіз ... ... ... өз ... ... жүйелік
тәуекелдерді – инфляциялық, салықтық т.б. ... өз ... ... ... ... бұл ... қолдану шектеулі
сипатта.
Тәуекелдерді үлестіріп беру
Қаржылық тәуекелдердің, бұл бейтараптандыру бағытының ... ... ... ... ... ... ретінде жартылай беру
ретінде қарастырады. Бұл ... ... ... ... ... ... алатын кәсіпорынның қаржылық
тәуекелдері беріледі.
Қазіргі тәуекел-менеджментте тәуекелді үлестірудің ... ... ... ... жоба ... ... тәуекелді үлестіру.
Кәсіпорын осындай үлестіру кезінде құрылыс-монтаж ... ... ... ... ... ... байланысты пайда болатын ... ... ... ... ... мүмкін. Осындай
тәуекелдердің трансфертін іске ... ... ... ... ... ... мен шикізат және материалдар жабдықтаушылар арасында
тәуекелдерді үлестіру. Бұл үлестірумен транспорттау және ... ... ... ... бұзу ... ... болатын
қаржылық тәуекелдермен байланысты. Үлестірудің осындай нысандары
сәйкес халықаралық ережелермен реттеледі.
• Лизинг операциясына ... ... ... ... ... кезінде кәсіпорын жал берушіге қоданып жүрген
активтің моральді тозу ... ... ... ... және т.б. ... ... Факторингтік (форфейтингтік) операциясына қатысушылары арасында
тәуекелді үлестіру. Үлестіру заты кәсіпорынның несиелік тәуекелі,
ол қатысты қаржылық ...... банк ... ... беріледі. Үлестірудің бұл нысаны ақылы,
бірақ ... ... ... ... ... ... деңгейі, кәсіпорынның серіктестерімен
келісімде көрсетілетін, ... ... ... зат.
Өзін-өзі сақтандыру (ішкі сақтандыру)
Өзін-өзі сақтандыру кәсіпкер сақтандыру компаниясынан қауіпсіздендіру
куәлігін алмай, өзі-өзін сақтандыруды ... ... Ол ... ... ... ... ... үнемдейді. Өзін-өзі сақтандыру
шаруашылық субъектінің ішінде орталықтандырылмаған натуралды және ... ... ... ... ... ... резервтік қорын құру. Ол заң мен кәсіпорын жарлығына
қарай құрылады.
... ... ... ... ... болып, бағалық тәуекелді
сақтандыру қоры; дебиторлық қарызды жабу қоры т.б. табылады. Ондай
қорладың тізімі жарлық пен басқа ішкі нормативтермен құрылады.
... ... жеке ... бойынша материалды және
қаржылық сақтандыру запастарын құру. Ондай сақтандыру запастары
ақша активтері, шикізат, ... ... өнім ... ... Ағымдағы кезең ішінде алынған бөлінбеген табыс. Бөлінуге ... ... ... кері ... ... ... ресурстар резерві ретінде қарастырылады.
Өзін-өзі сақтандыру сақтандыру мүліктің құны бүкіл бизнеске қарағанда
төмен ... ... ... мүлікке ие болғанда пайдалы. Мысалы,
жүздеген ... ие ... ... ... ... қарастырады. Себебі жылына бір танкерден жоғалту, барлық
танкерлерге ... ... ... ... ... ... арқылы бейтараптандырылмайтын,ең қиын және қауіпті
тәуекел түрлерін сақтандыру керек.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... сақтандыру
жарналары арқылы алынған, ақша қорлары ... ... ... ... ... ... ... – қаржылық тәуекелдерді
сақтандырады.
Сақтандыру кезінде кәсіпорынға негізгі қаржылық тәуекел түрлері бойынша
сақтандыру жүргізіледі – жүйелік тәуекелмен ... ... ... ... кері салдарының орнын толтыруымен ғана емес, сонымен
қатар сақтандырылған ... ... ... ... ... мен
төленетін сақтандыру жарнасымен анықталады.
2.2.Тәуекел деңгейін бағалау әдісі.
Әрбip тәуекелдің ... ... ... ... Бұл ... өзіне келесі
бағалауды кіргізеді: 1) шығындардың ықтималдығы мен 2) шығындардың әcерлігі
(әрбір шығынның ақша ... ... ... әрбip ... ... ... әсерлігі үлкен мәнде. Ықтималдығы ... ... ... жиі, бipaқ аз ... ... ... ... зиян әкеледі.
Шығындар жиілігін өлшегенде ... ... ... ... табу оңай.
Тәуекелдің деңгейі - шығын жағдайының болу ықтималдығы, сонымен ... ... ... ... ... - icкe асырылатын жобаның табысын түгелімен жоғалту қayпi;
– сыни - тек ... ғана ... ... ... ... ... шығынды өз қалтасынан жабуы;
– катастрофалық - капиталдың, мүліктің ... ... ... да ... ... ауырлығын есептеудің бірнеше әдісі бар. Ең ... ... мен ... шығындар.
Максималды шығын - ең кepi оқиғаның болуымен байланысты шығыстардың ... ал ... ... - ... ... ... ... от
қаупінен, болатын шығыстардың ақшалай көpiнici.
Сандық ... - ... ... түрлерінен және барлық кешенінен
болатын шығын мөлшерінің өлшемін нақты ақша ... ... ... ... ең ... шешімдер береді. Бipaқ сандық бағалауды
жүргізу үшін басты ақпарат қажет, ал ... ... ... аз ... ... алу ... ... жетіспеушілігінен болатын
киындықтарға байланысты, фирма иесіне ең оңай және ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Егер белгілі бip әдіспен, операция бойынша мүмкін ... ... онда ... ... тәуекелдің сапалық бағалауы жүргізілді. Mүмкін
шығындардың абсолютті мәнінің, ... мен ... eceптi ... арқылы, пайыз түрінде, тәуекелдің сандық бағалауын аламыз.
Тәуекел мүмкін, ықтималды шығындарды есептеумен анықталады деп ... ... ... қажет. Осы оқиғалардың болу ықтималдығын
объективті және субъективті ... ... ... ... ... ... ... болу жиілігін
бағалауға негізделген.
Ықтималдықты анықтаудың субъективті әдісі, әртүрлі ... ... ... қолдану арқылы жүргізіледі. Ондай
қорытындыларға: бағалаушының ойы мен өз тәжірибесі, эксперттің ... ... ойы т.б. ... ... ... ... ... бip оқиға үшін әртүрлі мән бepiп, әpбipeyi өз таңдауын
жүргізеді.
Осы ... ... ... ... ... ... яғни ... жүргізу,
оның қорытындыларын өңдеу мен ықтималдықты шығару үшін қолдану.
Экспертті бағалауды қабылдау, эксперт үшін ... мен ... ... ... және математикалық – статистикалық әдістер ... ... ... ... бағалау маманның қажетті, ең
тиімді шешімді қабылдау қасиетіне негізделген.
Сонымен, қаржылық тәуекелді бағалау ... ... ... ... мен оның болу ықтималдығының арасындағы қатынасты табу.
Қорытынды
Тәуекел адам iс-әрекетiнiң әрбiр ... тән, ол ... мен ... байланысты болып, адамдар қабылдап жатқан
шешiмдердiң оң ... әсер ... ... ... ... ... ... тауарлы-ақша қатынастарының
жаппайлығы мен ... ... ... бәсекелестiгiнде
көрiнедi.
Тәуекел түсiнiгi, мәнi мен ... ... ... ... Ол ... ... көп ... нақты жұмыста аз
қолдануымен, заңдық базада көрсетпеумен байланысты. Яғни ... бiр ... ... ... қауiптiң болуымен
байланысты.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... негiзгi роль ойнайды. Олар кәсiпорын
өзi таңдайтын қаржылық ... ... ... әдiстер
жүйесiн құрайды.
Тәуекелдiң ...... ... болу ... ... одан ... ... Тәуекел мүмкiн, ықтималды шығындарды
есептеумен анықталады деп ... оның ... ... ... ғылымының дамуы, көбiнесе тұрақты экономика
шарттарында қарастырылған. Тұрақсыз, саяси ... ... ... ... ... ... ... яғни бар
принциптер мен тәуекелдi талдайтын әдiстер ... ... ... ... кәсiпорынның шығын жағдайынан шығу
үшiн, банккроттықтан құтылу үшiн, ең ... ... ... ... ... ... ... ұмытпау тиiс.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Әмiрқанов Р.Ә., ... А.К. ... ... ... И.Т. ... – М: ... ... И.А. “Стратегия и тактика ... ... ... К.Ш. ... ... жағдайы” , Алматы
–2001ж.
5. Шеремет А.Д. , Сайфулин Р.С. “Финансы ... ... ... ... ... ... катего риясының негіз гі сипаттамалар
Салдардың белгісіздігі
Салдардың сәтсіз болуының күтілуі
Деңгейдің көптүрлілігі
Болудың объективтілігі

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тәуекел деңгеиін бағалау және төмендету әдістері37 бет
Аудиторлық тәуекел және оның компоненттері22 бет
Нарық жағдайындағы кәсіпорынның табыстылық көрсеткіштеріне талдау жасау70 бет
Қаржы тәуекелін басқарудың теориялық аспектілері71 бет
Қаржы тәуекелін басқарудың теориялықаспектілері49 бет
Кристаллдағы жүйелер. Жобалау және дамыту106 бет
Бизнес-жоспар. “Solar energy” компаниясы11 бет
Жер астындағы су деңгейін жасанды төмендету жұмыстары3 бет
Несие тәуекелділігі6 бет
Отбасы құқығы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь