Екі ел арасындағы саяси және экономикалық қарым-қатынасты жан-жақты талдау және болашақтағы дамуына болжаулар жасау


Қысқартылған сөздер
- РФ - Ресей Федерациясы
- ҚХР - Қытай Халық Республикасы
- ТМД - Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы
- АҚШ - Америка Құрама Штаттары
- БҰҰ - Біріккен Ұлттар Ұйымы
- ЕО - Еуропалық Одақ
- ҚК - Қауіпсіздік Кеңес
- АТА - Азия-тынықмұхит аймағы
- ЖІӨ - Жалпы Ішкі Өнім
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Ресей мен Қытай қатынастарының даму үрдісін, сонымен қатар екі ел қатынасының дамыуның тенденцияларын талдау бүгінгі таңда маңызды, өзекті мәселе болып отыр. Себебі “қырғи-қабақ соғысы” аяқталғаннан кейін, АҚШ-тың басқаруымен НАТО бүкіл халықаралық саяси структураны бақылауға алуға тырысты. Дегенмен, ҚХР мен РФ екі азия-тынықмұхиттық көрші державалар да халықаралық қатынастарда маңызды рөл атқарады, сондықтан да екі ел қарым-қатынасының дамуы ХХI ғасырдың халықаралық саяси структураға үлкен ықпал етеді.
Жалпы ресей-қытай қатынастарынының дамуын сараптау бірнеше объективті себептерге байланысты өзекті болып отыр. Тарихи дамуының әр кезеңінде бұл үкіметаралық өзараәрекеттестік саясаттанушылардың, әртүрлі эксперттердің әрдайым өзіне көңіл аударып отырды. Басқаша болуы да мүмкін де емес. Ресей мен Қытай ұзақ ғасырлық тарихи кристаллданудан өткен екі ірі мемлекет. Олар «византиялық» және «поднебесный» деген ұлы империялардың саяси мұрагерлері болып қана қоймай, сонымен қатар географиялық мағынадағы көршілес мемлекет болып табылады. Әсіресе территориалды фактор үкіметаралық қатынастардың дамуында маңызды рөл атқарады. Ол қандай да бір экономикалық өзараәрекеттестіктің немесе геосаяси стратегияның алғы шарты болып табылады.
Екі ел қатынасы арасындағы стратегиялық серіктестік позициясы уақыт тексеруінен өтіп, екі ел арасындағы ынтымақтастықтың әртүрлі сфераларына әсіресе аймақтағы және әлемдегі қауіпсіздікті қамтамасыз етуде позитивті рол атқарады.
Қытай-ресей қатынасының стратегиялық ынтымақтастықтың дамуы және құрылуы екі елдің ішкі даму қажеттіліктерімен және олардың қауіпсіздікке байланысты мүдделерімен анықталады. Дегенмен әрине екі ел қатынасына тек ішкі факторлар емес, сонымен қатар сыртқы факторлар әсер етеді. Оған мысал- американдық фактор. Дегенмен қазіргі таңда бұдан қауіптенетін үлкен қауіп жоқ.
80 жылдардағы «жылулық» үрдісін жалғастыра отырып Ресей Федерациясы мен Қытай Халық Республикасы 1991 жылы екіжақтық қатынасты жақсартады. Байланыстың тығыз даму тенденциясы жылдаған бойғы әскери саладағы конфронтация, идеологиялық көзқарастардың әртүрлілігі және де шекаралық даулардың тоқтатылуына әкеледі. Соңғы жылдары Азиядағы ірі континеталды державалардың ынтымақтастығы маңызды нәтижеге жетеді: Ресей мен Қытай ХХI ғасырға бағытталған теңдік, өзара сенім және өзара ынтымақтастыққа негізделген стратегиялық серіктестік құрады. Ресей-қытай қарым-қатынасы өзгерістегі азиялық ландшафтағы маңызды элементтердің бірі болып қалады. Ресей де Қытайда альянс құрудан алыс екендігін айтқанымен, олар көптеген халықаралық мәселелер бойынша ортақ ұстанымда.
Ресей-қытай жақындасу факторы «қырғи-қабақ» соғыстан кейін азиялық континеттегі нақты орныққан факт ретінде қарастырылады. Екі ел қатынастарындағы қарама-қайшы фактілерді жоя алды немесе қайшылықтардың себептерін әлсіздендірді.
Қытай-ресей қатынасының стратегиялық ынтымақтастықтың дамуы және құрылуы екі елдің ішкі даму қажеттіліктерімен және олардың қауіпсіздікке байланысты мүдделерімен анықталады. Дегенмен әрине екі ел қатынасына тек ішкі факторлар емес, сонымен қатар сыртқы факторлар әсер етеді. Оған мысал- американдық фактор. Дегенмен қазіргі таңда бұдан қауіптенетін үлкен қауіп жоқ.
Ресей мен Қытай арасындағы елу бес жыл дипломатиялық қатынастар кезеңінде екіжақтық қатынастар әртүрлі қиыншылықтардан өтті. «Қырғи қабақ» соғысы аяқталғаннан кейін екі ел басшылары үкіметаралық қатынастардың жаңа типін орнатады. Соңғы он жылдам астам уақытта Ресей мен Қытай достық дәстүрдегі қатынастарды жалғастыра отырып, екіжақтық қатынастарды жаңа бір деңгейге жеткізді.
1992 жылы екі ел «бір-бірін достық қатынастағы мемлекет» ретінде қарастырады, ал 1994 жылы олар «конструктивті серіктестік» қатынасын, 1996 жылы «стратегиялық серіктестік» орнатады. Ал 2001 жылғы «татукөршілік, достық, ынтымақтастық» келісімі «өмір бойы достық қатынаста болу, ешқашан қақтығыспау» деген бейбіт идеяны құқықтық формада бекітеді. Бұл ұзақ мерзімді, және үкіметаралық қатынастардың стратегиялық өзараәрекеттесуінің жаңа жүзжылдықтағы құқықтық негізін салды.
Бүгінгі таңда ресей-қытай қарым-қатынастары тарихтағы дамуындағы ең көркейген кезеңді бастан кешіруде. Саясатта екі жақта бірі-біріне саяси сеніммен қарайды, көптеген мәселелер бойынша бірі-бірін қолдайды, соның ішінде мемлекеттік егемендік, территориалды тұтастық мәселелері.
ҚХР мен Ресей - ірі ықпалды мемлекеттер және БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшелері болып табылады. Олар бірқатар халықаралық және де аймақтық мәселелер бойынша жақын ұстанымда. ҚХР мен РФ бір-бірін маңызды стратегиялық серіктестер ретінде қарастырады, сонымен қатар сыртқы саясаттарында екіжақтық қатынастың дамуын приоритетті орынға қояды. Екі ел басшылары ҚХР мен РФ-нің стратегиялық өзараәрекеттестікке бағытталған бағытын нығайту қазіргі таңдағы халықаралық және аймақтық қиын жағдайда екі елдің маңызды мүдделерін қорғауға сонымен қатар ортақ дамытуда маңызды рөл атқарады.
Халықаралық мәселелерде ынтымақтастық пен консультациялар жүргізуді белсендіру тек қана екі ел мемлекетерінің мүдделерін нығайтып қана қоймайды, сонымен қатар әлемде бейбітшілдікпен қауіпсіздікті жетілдіріп отырады. Ресей-қытай қарым-қатынастарының кең ауқымды перспективасы халықаралық және аймақтық ұйымдарда, соның ішінде БҰҰ мен ШЫҰ-да сипат тапқан. Екі ел мемлекеттік егемендік пен территориалды тұтастықтық пен қауіпсіздікті қамтамасыз ететін маңызды мәселелер бойынша қолдау көрсетеді. Ресей жағы Қытайды Тибет, Тайвань және адам құқықтары бойынша ұстанымдарына үнемі қолдау көрсетеді. Ал Қытай Халық Республикасы Ресейдің Шешенстандағы террористік күштермен күресудегі ұстанымды шешімді түрде қолдау көрсетеді.
Екі ел арасында жоғарғы деңгейдегі кездесулер механизмі орныққан. 1992 жылдан екі ел басшылары 25 рет кездесу өткізген. Екі жақтың тырысулары арқасында Қытай мен Ресей арасындағы сауда-экономикалық қатынастар үлкен жетістіктерге жетті. Екіжақтық саудаайналым соңғы бес жылда 20% өсті. Осы жылдың нәтижесі бойынша екіжақтық саудаайналым 33 млрд долларға жетті.
Бүгінгі таңда қытай-ресей қатынастары дамудың жоғарғы деңгейінде. Келешекте Қытай мен Ресей үкіметтері ынтымақтастықтықтың одан да тығыз және дамыған деңгейге жететнііне күмән жоқ.
Ресей мен Қытай - екі ірі әлемдік держава, олар ежелден халықаралық жағдайға өз ықпалдарын тигізіп келеді. Олардың өзара қарым-қатынасының тарихын қарастыру ғылыми зертеулердің маңызды тақырыптарының бірі болып қала береді.
Диссертациялық жұмыстың зерттеу пәні ресей-қытай қарым-қатынасының экономикалық және саяси аспектісін жан-жақты қарастыру және де оның болашақтағы перспективасын анықтау.
Зерттеудің хронологиялық шеңбері - 1990-2006 жылдар. Осы кезеңдегі екі ел қатынастарының дамуын қарастыру.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Бұл жұмыстың негізгі мақсаты: Екі ел арасындағы саяси және экономикалық қарым-қатынасты жан-жақты талдау және болашақтағы дамуына болжаулар жасау.
Осы мақсатқа жету барысында бұл жұмыс келесі міндеттерді алға қойды:
1 РФ мен ҚХР-дің стратегиялық серітестігінің маңызын анықтау
2. Ресей мен ҚХР-дің ШЫҰ-дағы ролін анықтау
3 Ресей мен Қытайдың экономикалық саладағы қатынастарына талдау жасау;
4. Энергетика саласындағы екі елдің ынтымақтастығының деңгейін қарастыру
5. Ресей-Қытай қарым-қатынастары: мәселелері мен болашағын қарастыру
Қорғалуға шығатын тұжырымдамалар:
1. Ресей мен Қытайдың қарым-қатынасының стратегиялық серіктестігі дамудың жоғарғы динамикасымен, мықты құқықтық базамен және екіжақтық әрекеттестіктің тұрақты құрылымы және де бүкіл деңгейдегі белсенді байланыстарымен сипатталады. Екі ел басшылары ҚХР мен РФ-нің стратегиялық өзараәрекеттестікке бағытталған бағытын нығайту қазіргі таңдағы халықаралық және аймақтық қиын жағдайда екі елдің маңызды мүдделерін қорғауға сонымен қатар ортақ дамытуда маңызды рөл атқарады. Сондықтанда екі ел арасындағы стратегиялық серіктестіктің маңызы зор.
2. Қазіргі таңда ШЫҰ-ның белсенділігін анықтайтын екі мүше мемлекеттің ынтымақтастық деңгейі - Ресей мен Қытай. Ұйымның құрылу негізінде ресей-қытай ынтымақтастығы жатыр және оның даму деңгейін анықтайды. . КСРО (құлауға аз қалған уақытта) мен Қытай қарым-қатынастарының қалпына келуі, біртіндеп ресей-қытай ынтымақтастығының нығаюы Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының құрылуына алып келді. ШЫҰ - аймақта тіпті халықаралық аренада маңызды ұйым қатарына кіре бастады. Қытай мен Ресейдің стратегиялық серіктестік құруы ШЫҰ-дағы жан-жақты ынтымақтастықтың алғышарты болды деуге әбден болады ал мұндай ынтымақтастықтың тұрақты кеңеюі ХХ! ғасырдағы ресей-қытай қарым-қатынасының дамуына кең мүмкіндіктер берді
3. Ресей мен Қытай экономикалық қатынастарын кеңейтуге талпынады. Бұған оң жағдайлар бар: ортақ шекара, жоғары емес транспорттық шығындар, экономикалық комплекстердің өзаратолықтыруы және т. б. Екі ел сауда-экономикалық ынтымақтастық деңгейі мен сапасын көтеруде бірлескен және мақсатталған бағыттарды жалғастыру қажеттілігін айтылды. Екі ел басшылары 2010 жылы Ресей мен Қытай арасындағы сауда айналымы 60-80 млрд. долларға жететіндігін айтты. Дегенмен, қазіргі уақытта, Ресей мен Қытай экономикалық ынтымақтастықтың даму жолында басты кедергі тепе-теңсіздігі, яғни машинажасау, элетротехникалық өнімдер саудасы жалпы алғандағы екі жақтық саудаайналымынан артта қалып отыр.
4. Қытай мен Ресей стратегиялық өзараәрекеттестік пен серіктестік қатынастарды орнатқаннан бері екі ел арасындағы энергетикалық ынтымақтастыққа көп көңіл бөледі. Бұл қатынастардың тереңделе түсуі соңғы жылдары екі елдің энергетикалық ынтымақтастығының даму тенденциясына әсер етіп отыр. 2004 жылы қазанда РФ президенті Путин Қытайға ресми сапармен келген. Осы кезден бастап бұл сала ортақ пайда бағытында дамыды. Энергетика саласындағы қытай-ресей ынтымақтастық барлық уақытта сәтті де қарқынды дамыған жоқ. Дегенмен бұл екі ел қатынасындағы стратегиялық ынтымақтастықтың даму жолында кедергі болған жоқ. Жоғарғы деңгейдегі өзара саяси сенімнің болуы осы бағыттағы ынтымақтастықты нығайтты.
5. Болашаққа қарасақ қытай-ресей қатынастары «стратегиялық өзараәрекеттестік және серіктестік» бағытында дамып келеді. Қытай-ресей қатынастарының даму перспективасы өте жоғары. Ынтымақтастқтың көп жылғы тәжірбиесі көрсетіп отырғандай, ресей-қытай қатынастарының стратегиялық серіктестігінің мүдделерінің шеңбері тұрғысынан қарағанда ғана екі жақ қатынастар жоғарғы деңгейде дамиды. Ресей мен Қытай арасындағы достық, татукөршілік және ынтымақтастықтың ұзақмерзімді және тұрақты қатынастарын нығайту екі ел халықтарының ортақ мүдделері.
Дерекнамалық шолу. Жұмысты жазу барысында қолданылған деректерді келесі топтарға бөлуге болады:
Бірінші топқа екі ел арасындағы қатынастардың негізін салған дипломатиялық құжаттар кіреді: РФ мен ҚХР арасындағы қарым-қатынастар негізі туралы Декларация/1/, бұл декларацияда үкімераралық қатынастарда өзара қауіп төндіру мәселесінің жоқтығын және барлық үкіметаралық мәселелер бейбіт жолмен шешілетіндігін айтты. ХХІ ғ. бағытталған тату-көршілік пен достық серіктестік шеңберіндегі ынтымақтастықтың дамуына бағытталған Декларация/2/, осы құжатта екі ел басшылары халықаралық қауымдастықтағы дамудың негізгі тенденцияларына ортақ қадамдарды анықтады және де екіжақтық ынтымақтастықтың ұзақмерзімді стратегиялық перспективасын анықтады. РФ мен ҚХР арасындағы «жаңа конструктивті серіктестік қатынастары» туралы декларация /3/, декларацияда конструктивті серіктестік қатынастарын екі елдің сыртқы саясатындағы мприоритетті бағыттары болып саналатындығы жәйлы айтылады. 2005 жылғы Бірлескен қытай-ресей коммюникесі /4/, бірлескен қытай-ресй коммюникесінде екі мемлекет саяси сенімді және өзара тиімді ынтымақтастықты кеңетуді және де халықаралық және аймақтық мәселелерде іс-қимыл координациясын нығайтуды қарастырады. Сонымен қатар екі ел басшылары ұллтық жылдарды өткізу туралы шешім қабылдайды. 2006 жылы бірлескен ресей-қытай декларациясы/5/ және 2007 жылғы ресей-қытай декларациясы/6/ Бұл декларациялдарда ресей-қытай қарым-қатынасының принциптерінің жаңа формуласы беріледі. бұл декларация - наваторлық құжат, ол халықаралық қатынастар теориясы мен пракикасын толықтыра түседі. Соныме қатар бұл құжат БҰҰ Жарғысының мызғымас құқұлы принциптеріне сәйкес келеді. : 1992 жылғы Ресей мен Қытай арасындағы сауду-экономикалық келісімі /7/, келісімде екі ел арасындағы сауда қатынастардың деңгейін көтеруді қарастырады. 2001-2005 жылдарға арналған ҚХР мен РФ сауда келісімі/8/, бұл келісімде мемлекет басшылары осы жылдар аралығында сауда деңгейін көтере отырып, экономикалық қатынастардың шеңберін кеңейту. 2001 жылғы ҚХР мен РФ татукөршілік, достық, ынтымақтастық туралы келісім /9/, бұл келісім екіжақтық стратегиялық ынтымақтастық қатынастарын орнатудағы маңызды құжаттың бірі. Құжатта екі елдің бір-біріне қаруды, стратегиялық ракеталарды қолданбау, қауіпті жағдай туғанда келіссөздер жүргізу. Сонымен қатар құжатта территориялық талас тартыс жоқтығын, “даулы” территориялар мәселелер бойынша келіссөздер жүргізіледі. Бұл бағдарлама ресей-қытай қарым-қатынасының дамуы жаңа ғасырда тұрақты орнықталуының бағытын орнықтырады.
Деректердің екінші тобына - жататын материалдар арасында қазіргі таңдағы РФ президенті В. В. Путиннің және де ҚХР төрағасы Ху Цзиньтаоның сөздері мен сұхбаттарын жатқызсақ болады. РФ президенті Путиннің 2005 жылғы самиттегі сөзі. /10/ Самиттегі сөйлеген сөзінде РФ президенті В. В. Путин ресей-қытай ынтымақтастығының перспективасының жоғарлығын айтады. Сонымен қатар Президент мырза екі жақтың көптеген күрделі саяси мәселелер бойынша шешім тапқаны туралы айтады. Сонымен қатар ҚХР-дің 1997 жылғы ҚХР төрағасы Цзэминнің сөзі/11/ . Бұл сөзінде ол екі жақтың стратегиялық қатынастарды орнатудың маңыздылығы жөніндегі мәселелерге тоқталады. Ресей президенті Путиннің «Синьхуа» агентігіне берген жазбаша сұхбаты/12/. Бұл сұхбатта В. В. Путин қазіргі таңдағы ресей-қытай қатынастарының жоғарғы даму деңгейдегі туралы және де стратегиялық ынтымақтастықтың екі ел халықтарының мүдделеріне сай екендігін айтып кетеді. Сонымен қатар Путин ресей-қытай қарым-қатынасының әртүрлі саласындағы ынтымақтастықты нығайту қажеттілігін айтады. ҚХР төрағасының Ху Цзиньтаоның Ресейдің Қытайдағы жылына байланысты берген сұхбатында /13/ол Қытайдағы Ресей жылының сәтті өткендігін және де ұлттық жылдың арқасында екі ел кәсіпорындары өзара көптеген тиімді келісімдерге қол қойғандығын айтады. Сонымен қатар Қытайдың Ресейдегі жылы сәтті өтеді деген үмітін айтады. ҚХР төрағасы экономикалық саладағы жетістіктер жөнінде айта келе, 2010 жылы екі жақ саудаайналым 60-80 млрд. долларға жететінінне күмән келтірмейтіндігіне тоқтала кетеді.
Деректердің үшінші тобына топқа баспасөз құралдары мен қоғамдық-саяси басылымдары жатады. Олар негізінен дәйектер мен статистикалық мәліметтер жинауда көмектесті. Атап өтсек, «Азия и Африка сегодня»/14/, «МЭиМО»/15/, «Континент»/16/, «Международная жизнь»/17/, «Известия»/18/.
Тарихнамалық шолу . Жұмыста жазу барысында осы мәселеге қатысты көптеген ғылыми еңбектер пайдаланылды. Соның ішінде ресейлік авторлардың еңбектері кеңінен пайдаланылды. Атап айтсақ, С. Лузянин/19/, В. Михеев /20/, М. Л. Титаренко /21/, Ю. Галенович/22/ сияқты авторлар. Бұл авторлар екі ел арасындағы қатынастардың даму кезеңдерін, сонымен қатар Кеңес Одағы құлағаннан кейінгі 90 жылдары екі ел арасындағы қатынастардың даму жолдарын сипаттайды. Олар сонымен қоса екі ел арасындағы қатынастың қарқынды түрде дамып отырғандығы жөнінде айтады.
Cоның ішінде қытайтанушы ретінде дәрежесі жоғары Ю. М. Галеновичтің «Россия-Китай-Америка: От соперничество к гармонии интересов?»еңбегіне тоқталсақ. Бұл еңбекте Қытай тарихына талдау жасаалған және де қыта-ресей қатынастары менқытай-американ қатынастарына толыққанды баға бере отырып, өзінің көзқарасын айтады. Ол Пекин-Москва-Вашингтон байланысты үшбұрышына кремль позициясына қарағандай-ақ, бірақ ол Қытай талпыныстары жөнінде де, Ресей мүмкіндіктеріне жөнінде ешқандай иллюзия құрамайды. Сондықтанда бұл оның еңбегіне ерекше құндылық береді.
Ресей-қытай қарым-қатынастарын зерттеуде Лузяниннің «Российско-китайские взаимодействие в ХХ1» деген еңбегінде автор қазіргі таңдағы Қытайды динамикалық дамудағы мемлекет және де ірі экономикалық орталық деп сипаттайды. Ресей мен Қытайдың глобалды және аймақтық өзараәрекеттестігінің перспективасы жөнінде сипаттама береді. Сонымен қатар автор екі елдің сауда-экономикалық ынтымақтастығына да тоқталады.
Ресей-қытай қатынастарына тоқталған авторлардың бірі М. Л. Титаренко. Ол «Российско-китайские отношения. Состояние, перспективы» деген еңбегінде Ресей мен Қытайдың қатынастарына 2001 жылғы татукөршілік, достық, ынтымақтастық туралы келісімінен кейінгі екі жақтық қатынасқа жан-жақты талдау жасайды. Сонымен қатар ресей-қытай стратегиялық серіктестігінің тереңделуінің перспективасына баға беріледі.
Сонымен қатар ресейлік зерттеушілерімен қатар қытай зерттеушілері де ресей-қытай қарым-қатынасын зерттеуге көп көңіл бөледі. Қытай зерттеушілерінің еңбектері арасында мына авторлардың жұмыстары қарастырылды: Ван Шаосин/23/, Ли Цзинцзэ/25/, Сюй Тао/26/. Олар да ресейлік авторлардың көзқарасына позицияны ұстайды. Зерттеушілердің пікірі бойынша екі ел арасындағы қатынас болашақта үлкен потенциалға ие. Сонымен қатар екі ел қатынасына әртүрлі факторлардың әсер етуі туралы айтылады.
Ли Цзинзе «китайско-российские отношения и американский фактор» еңбегінде Ресей-Қытай қарым-қатынасының дұрыс дамуы - ол жаңа халықаралық тәртіптің қозғаушы күші . . Ресей мен Қытай көпполюстік әлемнің дамуын қолдайды және АҚШ-тың ресей-қытай қарым-қатынасына көзқарасы жайлы айтылып кетеді.
Бұл тақырапқа байланысты зерттеу жұмыстарын ағылшын авторлары да жазды. Атап айтсақ, Ш. Гарнетт/27/, Б. Ло/28/ жұмыстарын атап кеткен жөн. Олар екі ел жақындасуы «қырғи-қабақ соғысы » аяқталғаннан кейінгі тұрақты түрде орнаған саяси факт деп айтады.
Осы мәселеге байланысты зерртеу жұмыстарын қазақстандық авторларда қозғады. Соның ішінде Лаумулин/29/ және Сыроежкиннің/30/ жұмыстары қарастырылды.
Бұл тақырыптың өзектілігі мен ғылыми жаңашылдығы көптеген деректер мен бірқатар арнайы әдебиеттерге сүйенуге алғышарт жасады. Негізгі деректер қатарына екі елдің саяси-экономикалық саладағы құжаттар жинағын келтіруге болады. Бұл тақырыпты зерттеу барысында ҚХР мен РФ сыртқысаяси ведомствосының құжаттарының соңғы басылымдары пайдаланылды. Сонымен қатар екі ел арасындағы қатынастар бойынша Интернеттегі ресми сайттарында орналасқан материалдары қолданылды. Қытай мен Ресей сыртқысаяси ведомствосының қызметкерлері мен мемлекет және үкімет басшыларының ресми мәлімдемелері пайдаланылды.
Магистрлік жұмыстың ғылыми жаңалығы: Ресей- қытай саяси, экономикалық қатынастарын жан-жақты талдап, келешектегі ресей-қытай қатынастарына болжау жасау бұл жұмыстың жаңалығы болып табылады.
Зерттеудің тәжірбиелік маңызы тақырыптың өзектілігі мен қолданбалы сипатынан көрінеді. Ресей-қытай қатынастарының қарастыру жөніндегі мәліметтер халықаралық қатынастар мен сыртқы саясат саоасындағы мамандар үшін қызығушылық танытады.
Зерттеу әдістері. Жұмыстың ішінде сараптау, салыстыру, синтездеу сияқты т. б. әдістер пайдаланылды. Бүкіл жұмыстың тұжырымдамалық аппаратын құру үшін тарихи салыстыру жасау және хронологиялық әдістер қолданылды. Сол арқылы қарастырылатын кезеңдегі ҚХР мен РФ саясатының жалпы бағыттарын жинақтап көруге мүмкіндік туды. Жұмыстың ішінде ҚХР мен РФ саясатының негізгі бағыттары ғана емес, сонымен қатар екі ел арасындағы қатынас перспективасына терең талдау жасау үшін жүйелеу тәсілі де қолданыс тапты.
Жұмыстың құрылымы. Жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан, пайданылған әдебиеттер тізімінен және де қосымшалардан тұрады.
1 Ресей мен Қытай қарым-қатынасының сауда-экономикалық ынтымақтастығы
1. 1 Екі ел арасындағы сауда қарым-қатынастарының қалыптасуы мен дамуы
Қазіргі күні Қытай белсенді түрде дамып отырған мемлекет, мықты саяси орталық. Бүгінгі таңда Қытай планетадағы экономикалық потенциалдары жоғарғы елдер қатарында алтыншы орынды алуда, алсыртқы сауда көлемі бойынша төртінші. ХХI ғасырдың орта шеңінде ҚХР әлемдік держава болатынын түсінген елдер енді ҚХР-мен ынтымақтастықты кеңейтуге қызығушылық танытып отыр.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz