Дүние жүзілік экономикалық қатынастардың сыртқы экономикалық негізі

Мазмұны

Кіріспе. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.4

I ТАРАУ.
1.Мемлекетті саяси басқару . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.14
1.1. Сыртқы саяси байланыстар. Қазақстан ТМД шеңберінде . . . . . . . 5.8
1.2.Тәуелсіз Қазақстан Республикасының халықаралық қатынасы және сыртқы .саясаты. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9.14

ІІ ТАРАУ.
2.Экономиканы тиімді басқару және дамыту . . . . . . . . . 15.23
2.1. Қазақстан экономикасын көтерудегі энергетикалық ресурстарды тиімді пайдалану. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15.18
2.2. Қазақстан Республикасының ортақ халықаралық қауымдастықтағы орны. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18.23

III ТАРАУ.
3. Қазақстан Республикасындағы тұрақты экономикалық өсу мәселелері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24.25

3.1. Қазақстанның дамушы елдермен экономикалық қатынастарының
болашағы және сыртқы экономикалық негізі . . . . . . . . . . . . . . 25.27
3.2. Қазақстан және ТМД.ның экономикалық қатынастарының
болашағы мен мақсаттары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28.31

3.3. Қазақстан Республикасының экономикалық.саяси дамудың негізгі бағыттары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32.35

Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36.37

Әдебиеттер тізімі: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
КІРІСПЕ
Бұрынғы Одақтас Республикалардың, өзіндік егеменді мемлекет болып құрлуы экономикалық және әлеуметтік жағынан үлкен қиыншылықтар мен шығындармен жүруде.
Енді жаңа тәуелсіз мемлекеттер алдында күрделі таңдау тұрды. Олар: қол жеткізген тәуелсіздікке шүкіршілік ете отырып, оқшау қалу немесе Батыстың шикізат көзіне айналу, ал енді ең соцғысы бірлескен Еуропалық Одақты мысал ете отырып интеграциялық байланыстарды күшейтіп, кеңестік аймақта элемдік дамуда жаңа бір орталық құру.
Қазіргі таңда жаңа егеменді мемлекеттердің саяси егемендігінің халықаралық - құқықтық құрлу стадиясы аяқталды, сонымен қатар, элеуметтік - экономикалық және валюталық - қаржы жүйесі де құрлып бітті. Бірақ Кеңестер Одағының ыдырауының артықшылықтарымен қатар кемшіліктері де бар. Солардың бірі Кеңес Одағының ыдырауынан кейін біртүтас халықтың шаруашылық кешен қирады, көптеген сауда -экономикалық және өндірістік - технологиялық байланыстар үзіліп қалды. Бірақ мүның тиімді жақтары да бар, яғни бұрынғы отар елдер әлемдік қауымдастыққа өздерін зайырлы, демократиялық, құқықтық мемлекет ретінде таныстыруға мүмкіндік алды.
Бұл жұмыс КСРО-ның ыдырауы мен жаңа тәуелсіз мемлекеттердің құрлуынан кейінгі жағдайлардағы Тэуелсіз Мемлекеттер Достастық ролі мен орнын, жаңа құрлымдағы заман талабына сай интеграциялық үрдістің жүру жолдарын және сол үрдістегі Қазақстан Республикасының позициясын қарастырады. Қазіргі уақытта Қазақстан ТМД-да және жалпы элемдік қауымдастықта демократиялық құндылықтар жолын ұстанушы аймақтың және ғаламдық қауіпсіздікті бекітуде өз үлесін қосуға талпынып отырған мемлекет ретінде элемге эйгілі.
Қазақстан Республикасының халықаралық құқықтың субъектісі ретінде өмір сүруінің алғашқы күндерінен бастап, бұрынғы Одақтың республикалар
арасында жаңа экономикалық және элеуметтік байланыстарды, құру міндеттерді белсенді түрде араласты. Қазақстан Республикасының ТМД-ны құрудағы орны мен ролі көпшілікке мәлім. Президентіміздің ұсынысы бойынша, 1991 жылы желтоқсанда Алматы қаласында он бір тәуелсіз мемлекет басшылары жиналып Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығын құру туралы жариялаған болатын. Содан бері жаңа бірлестік өз өмірін жалғастыруда.
Жұмыстың өзектілігі оның ғылыми-теориялық негізі де дәлелдейді. Қазіргі кезеңде отандық дипламатия қызметінің даму шеңберінде алдыңғы кезекте оның практикалық аспектісі орын алады. Дипламатиялық сферада жұмыс істейтін адамдар үшін, Қазақстанның ТМД елдерімен сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық және басқа да байланыстарын ұйымдастыруда тиімді тұсиарын пайымдауы қажеттіліктерін анықтауда көмек ретінде ғылыми зерттеулердің қажет екендігі белгілі.
Тақырыптың өзектілігін негіздейтін тағы бір факт, қазіргі кезде Қазақстанның ТМД-ның басқа елдермен белсенді қарым-қатынасы және жасалып жатқан екі жақты, көпжақты келісімдер.
Әрбір мемлекет өзінің дамуы және әлемдік аренада өзінің орныны қалыптастыруы алдына қойған мақсатына байланысты. Мемлекеттің мақсаты ретінде бүгінгі таңда ұзақ, орта, қысқа мерзімді даму жоспарлары арқасында жүзеге асырылып отырылады. Сондай ұзақ жылдық даму жоспары ретінде стратагиялық жоспарды атауға болады.
Біздің мемлекетімізде Президенттің бастамасымен 1997 жылы «ҚАЗАҚСТАН 2030» даму стратегиясы қабылданды. Бұл ұзақ жылдық бағдарламада Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстанды 2030 жылы дамыған өркениетті мемлекеттердің арасандаға басты мемлекет ретінде көргісі келетінін атап көрсетті.
Жалпы Қазақстанның бұл даму стратегиясы негізігі жеті басымдық арқылы жүзеге асырылады. Оларға:
1. Ұлттық қауіпсіздік;
2. Ішкі саяси тұрақтылық пен қоғамның топтасуы;
3. экономикалық өсу;
4. Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты;
5. Энергетика ресурстары;
6. Инфрақұрылым, әсіресе, көлік және байланыс;
7. Кәсіпқой мемлекет құру.
Сондай-ақ даму стратегиясын жүзеге асыру негізгі қабылданған үш жылдық, бес жылдық, он жылдық даму бағдарламалары арқылы жүзеге асырылып отырылады.
Тақырыптың қызықтылығы, Қазақстанның дамуы үшін маңызды саналатын 2030 жылға дейін даму сратегиясын талдау арқылы оның негізгі экономикалық мақсаттарын ашу және танып білу.
Тақырыптың актуалдығы. Қазақстанның қазіргі күнде атқарып жатқан қызметтері осы даму стратегиясына негізделіп жүргізіледі. Мемлекеттің дамуындағы бұл стратегияның орны ерекше және маңызды болып саналуы тақырыптың бүгінгі таңдағы маңыздылығын арттыры түседі.
Қзақстанның дамуы үшін бұл қабылданған стартегияның менің ойымша маңызы зор. Себебі біздің әсем мемлекетіміздің дамуына және мақсаттарын айқындауына ең қажетті осы стратегия болып табылады. Себебі бұл стартегияда қарастырылған әрбір басымдылыққа ие бағыттар экономиканың өсуіне, халықты өркениеттілікке жеткізуге, жалпы Қазақстанды алдыңғы қатарлы елдердің қатарынан көруімізге зор ықпалын тигізеді.
Қолданылған әдебиеттер:

1. Шеденов Ө.Қ, Байжомартов Ү.С, Жүнісов Б.А., Комягин Б.И.
2. “Жалпы экономикалық теория”
3. Мамыров .Н.Қ, Акчура Ф. “Қазақстандағы адам дамуы”
4. Мамыров Н.Қ., Тілеужанов М.Ә: “Макроэкономика”
5. Ермекова Т.Р. “Қолданбалы экономика”, Алматы 1997
6. “Экономикалық өсу және сапалық көрсеткіштер”, С.Сатыбалдин, “Егемен Қазақстан”, 2005
7. жыл, 23 сәуір
8. Шеденов.Ө.Қ., Сағындықов.Е.Н..
a. Жүнісов.Б.А., Байжомартов.Ұ.С. Комягин.Б.И.
b. Жалпы экономикалық теория.
9. Сейтқасымов. «Ақша несие банк».
10. Қазақстан Ұлттық Энциклопедиясы.
11. «Саясат» журналы #3 2001 жылы
12. «Саясат» журналы #4 2001 жылы
13. «Саясат» журналы #5 2001 жылы
14. «Континент», № 19. 23.10.2001 г.
15. «Континент», № 6. 29.03.2001 Г.
16. Азия – экономика и жизнь /1998 г. №27 (155)
17. Аль-Пари /98г. № 3
18. Вестник КазГУ. Серия экономическая /2002, №4(16)
19. Вестник КазГУ. Серия экономическая /2001, №9
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: «Дүние жүзілік экономикалық қатынастардың сыртқы экономикалық
негізі»
Орындаған:___________________
Тексерген: ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . ... ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . ... Сыртқы саяси байланыстар. Қазақстан ТМД шеңберінде . . . . . . . 5-
8
1.2.Тәуелсіз ... ... ... ... ... .саясаты. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... және дамыту . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... қауымдастықтағы
орны. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... өсу ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. ... Қазақстанның дамушы елдермен экономикалық қатынастарының
болашағы және сыртқы экономикалық негізі . . . . . . . . . . .
. . . ... ... және ... ... қатынастарының
болашағы мен мақсаттары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... негізгі
бағыттары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... Республикалардың, өзіндік егеменді мемлекет ... ... және ... ... ... қиыншылықтар мен
шығындармен жүруде.
Енді жаңа тәуелсіз мемлекеттер алдында күрделі таңдау тұрды. Олар: қол
жеткізген ... ... ете ... оқшау қалу немесе Батыстың
шикізат көзіне айналу, ал енді ең соцғысы бірлескен Еуропалық Одақты мысал
ете ... ... ... күшейтіп, кеңестік аймақта элемдік
дамуда жаңа бір ... ... ... жаңа ... ... ... ... - құқықтық құрлу стадиясы аяқталды, сонымен қатар, элеуметтік -
экономикалық және валюталық - қаржы жүйесі де ... ... ... ... ... ... ... кемшіліктері де бар. Солардың
бірі Кеңес Одағының ыдырауынан ... ... ... ... ... ... сауда -экономикалық және ... - ... ... ... Бірақ мүның тиімді жақтары да бар, яғни бұрынғы
отар елдер әлемдік қауымдастыққа өздерін зайырлы, демократиялық, ... ... ... ... ... жұмыс КСРО-ның ыдырауы мен жаңа тәуелсіз мемлекеттердің құрлуынан
кейінгі жағдайлардағы Тэуелсіз Мемлекеттер Достастық ролі мен ... ... ... талабына сай интеграциялық үрдістің жүру жолдарын және сол
үрдістегі Қазақстан Республикасының позициясын ... ... ... ... және ... ... қауымдастықта демократиялық құндылықтар
жолын ұстанушы аймақтың және ғаламдық қауіпсіздікті ... өз ... ... ... ... ретінде элемге эйгілі.
Қазақстан Республикасының халықаралық құқықтың субъектісі ретінде өмір
сүруінің алғашқы күндерінен бастап, бұрынғы Одақтың ... жаңа ... және ... байланыстарды, құру
міндеттерді белсенді түрде араласты. ... ... ... орны мен ролі ... ... ... ... бойынша,
1991 жылы желтоқсанда Алматы қаласында он бір ... ... ... ... ... Достастығын құру туралы жариялаған болатын.
Содан бері жаңа бірлестік өз өмірін жалғастыруда.
Жұмыстың ... оның ... ... де ... кезеңде отандық дипламатия қызметінің даму шеңберінде алдыңғы
кезекте оның ... ... орын ... ... сферада жұмыс
істейтін адамдар үшін, Қазақстанның ТМД елдерімен ... және ... да ... ұйымдастыруда тиімді тұсиарын
пайымдауы қажеттіліктерін анықтауда көмек ретінде ... ... ... ... ... ... тағы бір ... қазіргі кезде
Қазақстанның ТМД-ның басқа елдермен белсенді қарым-қатынасы және жасалып
жатқан екі жақты, ... ... ... ... ... және ... ... өзінің орныны
қалыптастыруы алдына қойған мақсатына байланысты. ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді даму жоспарлары арқасында
жүзеге асырылып отырылады. Сондай ұзақ жылдық даму ... ... ... ... ... ... Президенттің бастамасымен 1997 жылы «ҚАЗАҚСТАН
2030» даму стратегиясы қабылданды. Бұл ұзақ жылдық бағдарламада ... ... ... 2030 жылы ... ... ... ... ... ... көргісі келетінін атап
көрсетті.
Жалпы Қазақстанның бұл даму стратегиясы негізігі жеті басымдық ... ... ... ... ... Ішкі ... ... пен қоғамның топтасуы;
3. экономикалық өсу;
4. Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен ... ... ... ... ... көлік және байланыс;
7. Кәсіпқой мемлекет құру.
Сондай-ақ даму стратегиясын ... ... ... қабылданған үш
жылдық, бес жылдық, он жылдық даму бағдарламалары ... ... ... ... ... ... үшін ... саналатын
2030 жылға дейін даму сратегиясын талдау арқылы оның негізгі экономикалық
мақсаттарын ашу және танып ... ... ... ... ... атқарып жатқан
қызметтері осы даму стратегиясына ... ... ... бұл стратегияның орны ерекше және маңызды болып саналуы
тақырыптың бүгінгі ... ... ... ... ... үшін бұл қабылданған стартегияның менің ойымша
маңызы зор. Себебі біздің әсем ... ... және ... ең ... осы ... ... табылады. Себебі бұл стартегияда
қарастырылған әрбір басымдылыққа ие бағыттар экономиканың өсуіне, халықты
өркениеттілікке жеткізуге, жалпы ... ... ... ... көруімізге зор ықпалын тигізеді.
I ТАРАУ 1.Мемлекетті саяси басқару.
1.1.Сыртқы саяси байланыстар.Қазақстан ТМД шеңберінде.
 
Қазақстанның басты және өзгермес мақсаты — тәуелсіздікті, егемендік пен
мемлекеттілікті ... ... ... ... ... берік
негізіне орныққан көпполюстік жүйе құру мен көпжақты ... ... ... ... ... күні — көптеген
халықаралық және аймақтық ұйымдардың мүшесі.
Бірақ оның саясатында ... ... ТМД ... ... бөлінеді.
Тәуіелсіз мемлекет Достық жұмыстарына көз жүгірте отырып, шартты түрде
бірнеше кезеңдерге бөліп қарауға болады. Олардың әрқайсысында қатынастардың
жаңа ... ... ... ... ... ... мен 1993 жылдың ... ... ... ... ... ... ... басталды.
Қысқа уақыт ішінде ынтымақтастықтың ұйымдасқан құрылымы — Мемлекет
басшыларының кеңесі, Үкімет ... ... ... парламентаралық
ассамблеясы қалыптасты. 1993ж. бері Минскіде Достастықтың штаб-пәтері —
Атқарушы Секретариат (ТМД Атқару ... ... ... ... ... ... сондай-ақ салалық ынтымақтастық органдары құрылды.
ТМД мемлекеттерінің экономикалық ... ... ... ... ... сәт 1993ж. ... ... бұрын қол
жеткізу — ... ... ... және ... ... ... ... бөліп құруды айқындаған Экономикалық одақ құру туралы
Келісімге қол қойылу болды. Оның ... ... ... ... ... ... аймағын, кезеңдік және төлемдік одақтарды құру арқылы байқады.
Экономикалық одақтың (ТМД экономикалық кеңесі) ... ... ... ... ... ... байланысты 1994ж. Қазақстанның ұсынысымен ТМД мемлекеттері
басшылары еркін сауда ... құру ... ... ал 1999ж. 2 ... ... нәрселерге өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы
Протоколға қол қойды.
1997ж. Достастықтық дамуының жаңа кезеңі басталды. Бұл уақытта ... ... өз ... мен ... ... ... ... ұйымдардың жұмысына атсалысудан тәжірибе жинақтап қалған еді.
Мемлекеттердің әрқайсысы ТМД шеңберіндегі ынтымақтастықты қоса ... ... да, көп ... да ... өз қажеттерін айқындап алды.
Сонымен бірге Достастық жұмыстарында ТМД-ға мүше мемлекеттердің өзара
бірігіп саяси ... ... аса ... ... ... ... арасындағы алшақтық байқалды. Қол жеткізілген
келісімдердің, әсіресе экономикалық ... ... ... ... ... айналды.
Экономика саласында құқықтық негізі 1994ж. сәуірде қол қойылған тиісті
келісімде қаланған еркін сауда аймағын қалыптастыру ... ... ... ... бір жерден шықты.
Осыған байланысты Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев 1998ж. ... ... ТМД ... ... мен ТМД-ң стратегиялық мақсаттары
мәселелері бойынша негізгі баяндамасын оқыды. Н.Назарбаев толық көлемді
Келісім ... ... ... байланысты ұсыныстардың бәрін қамтиды,
ТМД-да ... ... ... құру ... ... ... 2 сәуірде өткен аталған Форум жұмысының қорытындысы ... ... және ... да ... жұмыстарын жандандыру
мақсатында, Қазақстан жағының ұсынысымен мемлекет басшылары ... ... ... ... жаңа ... бекітті, Мемлекетаралық
экономикалық Комитет аппараты үздіксіз жұмыс ... ... ... ... ... — ТМД ... Комитеті болып қайта құрылды. Сонымен
қатар Атқару Комитеті ... ... саны ... ... ... ... ... олардың өкілеттіктері
Достастықтың Атқару комитетіне берілді.
Алайда Достастық органдарының қазіргі жай-күйін талдай ... ... ... ... іс жүзінде барлық өмірлік маңызы бар салаларда ... ... ... келтіріп, дамытуда айтарлықтай ... айта кету ... ... ... ... ... ... Қаржы дағдарысы интеграция жолындағы үлкен бөгет болды және кейбір
Достастық елдері экономикалық қатынастарының алыс шет елдерге ... ... ... ... ... пайда болып келе жатқан күрделі
жағдайдың ұлғаюы мен дағдарысты ... ... ... ... ... ... ... байланысты үстіміздігі жылдың 21
маусымындағы Достастыққа мүше мемлекеттер көлемдерінің отырысында 2003
жылға ... ... ... халықаралық терроризм мен басқа да
экстремизм құбылыстарымен ... ... ... ... ... қарсы орталығын құру туралы ... қол ... және ... ... ... ... Достастыққа мүше мемлекеттер ... ... ... жасау мәселесі бойынша Мәлімдемеге қол қойды. Онда ... 2 ... ... ... ... жүйесін шектеу туралы келісімнің
тарихи маңызы халықаралық қауіпсіздікті қазіргі жағдайда ... ... ... атап ... орай ... ... артылған үміті толық көлемде ақтай
алмағанын атап өткен жөн.
1991ж. желтоқсанынан 2000 ... 5 ... ... ... ... 1085 ... ... оның ішінде 404-ін Мемлекет басшылары
кеңесі және 681-ін Үкімет басшылары кеңесі қабылдады.
Осы құжаттардың 917-сі (84,5%) қол ... ... ... ... ... ... бұл ... көпшілігіне қысқарған түрде қол
қойылғандығын, яғни бірқатар ... ... ... ... айта кету ... құжат (15,5%) олардың Достастыққа мүше мемлекеттерде бекітілуін
немесе мемлекет ішіндегі тиісті процедуралардың ... ... ... ішінен тек 7-уі ғана ТМД-ға мүше ... ... ... ... ТМД ... ... сипаттағы үлкен блоктың
көпжақты ынтымақтастықтың барлық салаларын жабатынын есепке ала ... ... ... ... ... жүзеге асырудың нақты да қозғағыш
механизмдерін құруды ұсынуда.
Ал Достастық ... ... ... ... үшін ... ... алға ... —      ТМД мемлекеттері мен үкіметтері басшыларының саммитін жылына
бір рет ... тұру және онда ... ... өткен
кезеңдегі қорытындыларын қарастыру, алдағы жылға негізгі бағыттарды
белгілеу, ТМД шеңберінде ғана емес, одан да кең көлемде пайда ... ... ... ... ... жауап беру үшін тиісті
алғышарттар мен жағдайлар ... ... ... ... ТМД ... ... салалық кеңестері, комитеттер мен
комиссияларға ... ... ... ... берілген
өкіметтіктер аясында соған сәйкес шешімдер қабылдау құқығын беру.
Қазіргі уақытта Атқарушы комитет ... әр ... ... ... жұмылдыру жөніндегі штаб мүше-мемлекеттердің үлестік
салымдары есебінен жеке қаржыландырылатын құрылымдарды қоспағанда 57
салалық кеңестер, комитеттер мен ... ... ... ... ... ... Достастықтың Мемлекет басшылары кеңесі
мен ... ... ... ... ... халықаралық
құжаттарға қол қою өкілеттігін беру. Өйткені бүгінгі ... ... ... мемлекет басшылары, үкімет
басшылары мен сыртқы істер министрлері қол қоя алады.
Сонымен бірге Достастықтың өткір мәселелерінің бірі ... ... ... ... ... болып отыр. Ол ТМД-ға мүше
мемлекеттер тарапынан тиісті қаржылық бақылаусыз жүріп жатыр. ... ... ... ... ... қаржыландыру бойынша өз
міндеттемелерін қалай атқаруларына ... ... ... бюджеті
есебінен жұмыс істеуде.
ТМД Атқару комитеті жұмыстарын жандандыру мақсатында Қазақстан мынандай
ұсыныстар ... ... жыл ... ... ... ... ... органдары
өкілдерінің қатысуымен Атком органдарының қаржы жұмыстарын тексеру:
— —     қызметкерлердің жалпы санын қосымша қысқарту, ... ... ... ... ... органдарының жұмыстарын
жандандыру, Төрағаның жұмыстан босаған орынбасарларының санын
мемлекет өкілдерінен тұратын 4 ... ... ... алфавиттік
реті бойынша қысқарту
— —     Минскідегі аппараттың бір бөлігінің ұйымдастырушылық-саяси
мәселелермен және ... ... ... ал Мәскеудегі бөлімнің
еркін сауда аймағын құрып, дамытуды қоса алғанда ... ... ... отырып, Аткомдағы
департаменттер санын қысқарту.
— —     1994ж. ТМД Уставының ... ... ... бойынша
құрылған жұмысшы тобының жұмысын жандандыру.
Қазақстанның ТМД Атқару комитетінің жұмысын жандандыруға ... мен ... ... жылдың 21 маусымында (Мәскеу)
қабылданған ТМД Аткомы туралы Ережелерде көрсетілген.
Жалпы алғанда Қазақстанның ТМД ... ... ... ... ... бұрынғы қалпында қалып отыр. Яғни Қазақстан ... ... ... ... ТМД және басқа да аймақтық ұйымдар
шеңберіндегі ... ... ... ... қазіргі заман талаптарына жауап беретін және ... ... арқа ... ... ... ... және әлеуметтік
стандарттарға қол ... ... ... ... ... қатынасы және сыртқы
.саясаты.
Бұрынғы Кеңес Одағының халықтары көбінде 1991 жылдағы 13 ... Азия ... ... ... ... ... ... жетекшісінің күш жігерінің арқасында осы ... ... ... ... және Орталық Азия мен Славян
Республикаларының ... ... сәті ... жылы 21 ... Қазақстан Президентінің бастамашылығымен
жиналған 11 одақтас республика басшылары жаңа ...... ... ... қалаушы құжат болған Алматы
декларациясына қол қойды.
Қазақстан тарихы қысқа мерзімде ... ... ... ... ... ... тәуелсіздігіне қол жеткізді. Қазақстан соңғы 10 жылда әлемдік
қауымдастықпен барлық салаларда өркениетті байланыстар ... ... ... айналды. Көптеген елдериен өзара тиімдіжәне ұтымды ... ... ... өсе ... ... ... ... халықаралық мәртебесін нығайтуға
еліміз дипломатиясының зор еңбегі бар. Бүгінгі күн ... ... ... ... ... орнатып, барлық беделді халықаралық
ұйымдардың мүшесі атанды.
Қазақ елі сыртқы саясатының басты бағыты ... ... ... кепілдігін ала отырып, ядролық қарудан бас тартып
қана қоймай, ядролық қарусыз мемлекет мәртебесіне ие болу еді. Бұл ... ... іс ... ... Ал осы жәйт халықаралық аренада еліміздің
мәртебесін көтерді. Еуразия одағын ... ... ... ... пен
сенім шаралары жөніндегі кеңес шақыру ... ... ... игі
бастамалары әлемдік қоғамдастық тарапынан кеңінен қолдау тапты. Аталған
кеңеске көптеген мемлекеттер мен халықаралық ... ... ... ... ... ... бола алады7
Халықаралық қатынастарда Қазақстан таңдап алған көпвекторлы саясаттың
дұрыстығын осы он жылда жинақталған тәжірибе шын мәнінде растап ... ... ... ... ... ұлттық
экономиканың көтерілуіне жан-жақты ықпал ету, инвестициялар ... ... ... ... ... ... қатынастарды
дамыту сияқты бірқатар маңызды мәселелер тұрған болса қазір де аталған
бағыттарда айтарлықтай жұмыстар атқарылды. Енді ... ... ... ... ... ... әлемдегі экономикалық қатынастарды
жетілдіруге, тұтастай алғанда, ғаламдық деңгейдегі проблемаларды оң шешуге
үлес қосу басты мақсат ... ... ... ... ... алар орны бар ел ... соңғы
он жыл бедерінде айқын көрсетті. Қазақ елінің саясаттағы бағыты ... ... да, жер ... да дүние жүзіндегі мемлекеттерді
бізбен ынтымақтасуға ынталастырады.
Мысал үшін айтсақ, ... ... ... ... ... елдердің саны 120-ға жетті. Елімізде 68 шетел елшіліктері
мен дипломатиялық миссиялары ... ... ... Республикасының шет
елдерде 47 елшілігі мен миссиялары және консулдық өкілдіктері тіркелген.
Еліміз мүше ... ... ... ұйымдардың саны – 68.
Қазақстан шекарасының бүкіл бойында сенімді ... ... ... ... ... ... мән береді. Бұл жөнінде
елеулі ілгерілеу бар. 1998ж. Шілденің ... ... қол ... ... ... ... ... пен ынтымақтастық туралы Декларация екі
ел үшін маңызды тарихи мәнге ие. Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... Келісім хаттамасына 2002-2003
жылдары қол қойылды. Қазақстан мен Ресей экономикалық ... ... ... шарт ... ... мәселелерін реттеу туралы ірі келісімге
қол қойылды.
Біз үшін бірінші дәрежелі ... бар ... ... жүзілік ірі
проблемалардың бірі-Каспий теңізінің мәртебесін айқындау. Ел ... ... ... ... ... ... өз ... қорғап
қалды. Қазір ол айқындама Каспий теңізінің солтүстік ... ... ... ... ... ... ортақ желі принципі бойынша жасалған
келісімнен өз көрінісін тауып отыр.
Осы келісімнің іске аса ... үшін ... ... ... ... ... істеді. Каспий теңізінің түбіндегі ұлттық секторлар
координаттарын айқындайтын ... ... ... ... даярлады. Сыртқы
істер министрлігі Каспий теңізінің заңдық мәребесі жөніндегі ... ... ... ... келеді. Каспий проблематикасының
Қазақстанның ... ... ... қатысты мейлінше күшті екенін
ұдайы есте сақтауда.
Қазақстан 1997 ж. Маусым ... ... қол ... ... ... кепілі ретінде Тәжікстанда берік ... ... ... ... ... Бұл ... ... аумағына бақылау орнатуды
қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Қазіргі күрделі ... ... мен ... Азия ... ... шекараларын қорғау, діни экстеризмге, халықаралық ... ... ... ... ... ... қару - ... қарсы күрес сияқты маңызды салаларда тығыз өзара іс-қимыл
жүгізілуге тиіс деп есептейміз.
Қазір ... ... ... ... бастаған Орталық Азия
экономикалық қоғамдастығының түпкілікті ... ... ... интиграция қазіргі аймақтық дамудың басты бағыты болып
табылады. Батыс Еуропада, ... және ... ... Оңтүстік-Шығыс
Азияда орталық экономикалық және геосаяси мүдделер байланыстырып отырған
қуатты ... мен ... ... ... ... ... бас тартудың ешқандай мәнісі жоқ. Орталық Азиядағы және
тұтастай алғанда ... ... ... ... да
осындай бағыттарды өмірге енгізбекші.
Бұрынғы Кеңес ... ... ... ... ... көздері
рыногындағы ынтымақтастыққа, сауда, көлік және ... ... ... ... дамытуға объективті тұрғыдан бейімділік танытып отыр.
Ұлы Жібек жолын қайта түрлетуге де көптеген ... ... ... қол ... ... ... ... және Ресей елдері
арасындағы экономикалық және гуманитарлық интеграцияны тереңдету ... шарт 28 ... ... ... өз ... ... үшін
ерікті түрде кірігу процесі осы құжаттың негізгі арқауы ... ... ... 1992ж. 3-ші ... ... қарым-қатынас орнаған сәттен бастап оң бағытта және ырғақты
дамып ... Он ... ... екі жақты байланыстар көрсеткішінің
қорытындысы іспетті Елбасы Н.Ә. ... 2002ж. 23-ші ... ... ... барысында 1993-1999 жылдардағы ... ... ... мен Қытай арасындағы Тату көршілік,
достық пен ынтымақтастық туралы ... қол ... ... ... ... мен газ ... арттыруға қол
жеткізген Қытай ұлттық мұнай-газ ... ... ... ... ... ... ... құбырын іске қосуда да
белсенділік танытты. Қытайлық әріптестер ... ... қана ... түскен табысты өндіріске қайта салып жүр.
Біздің еліміздегі мұнай өндіру перспективасын ескере отырып, Президент
Батыс Қазақстан-Қытай мұнай құбыры ... ... ... ұсынды. Кездесуде сондай-ақ Қытай компанияларының Қазақстан ... ... ... ... іс ... ... ... және
керісінше Қазақстан кәсіпорындарының Қытайдағы мұнай-газ жобаларына қатысуы
тақырыптары қозғалды.
Қазақстан сыртқы саясатының күн тәртібінде Таяу ... ... мен Иран ... ... ... мән ... Бұл елдермен
ынтымақтастық оңды бағытта дамып келеді.
Туркия мен әрі саяси, әрі экономикалық байланыстарымыз ... ... ... ... бұл ... белсенді жұмыс
жүргізіліп жатыр.
Қазақстанның Парсы шығанағындағы елдермен ынтымақтастығын дамытуда
елеулі ілгері ... қол ... Ол ... ... ... неғұрлым белсенді бола түсті.
Қазақстанның тәуелсіз дипломатиясы өз үшін тиімді саналатын ... ... ... ... да білдірді. Солай болса – дағы
Европадағы, қала ... ... ... ... мәселесін Ресейді
қатыстыра отырып шешу қажеттігін ... ... ... Азияның ірі-ірі мемлекеттері- Үндістанмен және
Пәкістанмен ... ... ... әбден мүдделі. Сонымен
қатар біз принцип тұрғысынан алғанда ядролық қаруларды таратпау тәртібін
бұзу саясатына риза ... ... ... үшін ... саясаттың Еуропалық векторы барған сайын зор мән
мағынаға ие ... ... Оның өзі ... ... ... жоғары
деңгейіне және алдағы кезде біртұтас Еуропалық валютаның айналымға шығуына
байланысты.
Қазақстанның Еуропадағы саясатында Германия бағыты ... ... ... ... алғанда біз өз еліміздегі неміс капиталының
мүдделерін толық қамтамасыз етуге ұмтыламыз. ГФР-дің ... және ... ... маңызды уақдаластықтарға 1997ж. қол қойылды. Мұның
өзі ... шын ... ... ... ... ұзақ мерзімді
ынтымақтастықтың негізін қалады.
Қазақстан мен Еуропадағы қауіпсіздік және ... ... ... іс ... ... ... ... көбірек көңіл бөліп келеді.
Еліміздің сыртқы істер министріне осы ұйым жанындағы Адам ... ... ... ... сондай-ақ осы беделді ұйымның
Қазақстандағы өкілдігін ашу ... ... қол ... келгенде Ресей Федерациясымен ынтымақтастық жөнінде ... қол ... Ең ... XXI ғасырға бағдарланған, мәңгі
достық және одақтастық туралы Декларацияны атап ... жөн. Бұл ... екі ... ... ... ... ... оның
болашағы айдан анық көрініп тұр. Каспий теңізінің шешілмей жатқан ... алға ... ... мен Ресей екендігі назар аударатын
жәйт. ... ... ... ... ... күрделі проблема бойынша
түсініктікке қол жеткізілді.
Қазақстан «Байқоңыр» ғарыш айлағы мен басқа да ... ... үшін ақы ... болды.
Өзара сенімге негізделген ... ... ... де өте ... ... ... ... өзара қарым-
қатынастың одастық пен серіктестіктен жолдарын қабылдамайды.
ОрталықАзиядағы көршілес мемлекеттермен ынтымақтастыққа да маңызды мән
бергенбіз және одан ... ... ... ... ... Украина мен,
Беларуспен, Кавказ мемлекеттерімен арадағы өзара қарым-қатынастардың
әлеуетін әлі жақсарту алда ... ... ... ... іс ... ... ірі
мемлекеті ретінде Қазақстанның стратегиялық мүдделеріне сай келетін ... үшін ... ... ... ... ... маңызы бар. 1992ж. бастап Қазақстан-Америка қарым-қатынасы үдемелі
түрде дамып келеді. ... және ... ... ... серіктестік
деңгейіне шықтық. Біздің экономикамызға ірі инвестиция салып отырған ел нақ
осы АҚШ болып ... АҚШ ... ... ... ... ... ... тұрақтылық пен қауіпсіздік тұғыры, өзінің осы
аймақтағы басты серіктесі ретінде қарастырады екен.
Қазір Қазақстанның шетел ... ... үшін ... мүмкіндіктер
бар. Ел экономикасына 1998ж. өзінде 8 миллиард ... жуық ... ... осы ... ... Жасалған келісімшартар бойынша
ұзақ мерзімді ... ... құны 60 ... доллардан асып
жығылады.
XXI ғасырда Қазақстан іс жүзінде сыртқа көмірсутегі шығаратын басты
елге, ірі ... ... ... Біз үшін мұнай және газ шетел
инвестицияларын одан әрі тарта беру ... ... ... ... ... ... Ұйымның ең алғашқы жетістіктерінің бірі адам құқықтары
саласындағы халықаралық нормаларды сақтаудың басты өлшеуіне айналып отырған
Жалпыға ортақ адам құқықтары ... ... ... ... ... ... адам құқықтары мен бостандықтарын
құрметтеу мен қорғаусыз демократиялық қоғамның өмірсүре алмайтындығы туралы
басты ... біз үшін ... анық ... 1995ж. Қазақстан Конституциясы
адамды, оның өмірін, құқықтары мен ... ... ең ... деп ... ... және сот ... ... құқық
қорғау органдарын реформалау барысында осы конституциялық басымдықтар
ескерілді.
1994ж. Ақпан айының өзінде, тұңғыш ... ... ... ... жөніндегі комиссия құрылған болатын, содан соң бір ... емес 20-ға ... ... ... іске ... адам ... ... бірқатар маңызды халықаралық
шарттарға қосылды. ... адам ... ... ... басқа да
халықаралық конвенцияларға қосылатын болады.
Қазақстан ... ... ... неізін қалауға қол жеткіздік.
Қазақстандағы тұрақтылық та халқымыздың ғаламдық және ... ... ... ... ... болып отыр. Қазақстан Республикасы өзінің
геосаяси бірегейлігі, экономикалық әлеуетті, тарихы, ... және ... ... арқылы XXI ғасыр қоғамдастығынан лайықты орын
алатын, оның азаматтары ... ... ... ... ... ... өмір ... жатқанын мақтан тұтатын болуна қол жеткізер. 1990ж.
бергі ... ... ... ... іс ... әлемнің барлық
іргелі елдеріне 138 мемлекеттік, ресми және жұмыс сапаларын жүзеге асырды.
Ресей мен АҚШ-қа, ҚХР мен ... ... ... мен ... мен ... ... мәрте сапарлар жасалды. Авсралияға,
Үндістанға, Сауд-Арабиясына және басқа Араб елдеріне сапарлар ... ... ... ... ... ... бөлігіне айналды. Бұл
басқа елдер сияқты біздің мемлекетіміздің де мазмұны жөнінен ғаламдық сипат
алып отырған өзара тәуелді де тығыз ... ... ... ... ... ... кері оралмайтындай болып таратылғанын білдіреді. Еліміз
Біріккен Ұлттар Ұйымының күн ... ... ірі ... ... өз
үлесін қоса отырып, қазіргі әлемнің саяси құрылымына да ... ... ... ТИІМДІ БАСҚАРУ ЖӘНЕ ДАМЫТУ.
2.1. Қазақстан экономикасын көтерудегі энергетикалық ресурстарды
тиімді пайдалану.
Қазақстан табиғи ресурстардың, әсіресе энергетика ресурстарының орасан
зор қорына ие. ... ... ... құны 9 трилионға долларға
бағаланады. Дәстүрлі энергетикалық ... ... ... күн және жол энергияларын пайдаланудың келешегі зор.
Бірақта, алғашқы кезеңде ... ... ішкі ... ете ... Оған ... қажетті инфрақұрылымның жоқтығы
саналады. Ал қажетті ... ... ... ... ... ... сыртқы нарыққа экспорттауды дамыта алмай отыр.
Бұл өз кезегінде ... ... ... ... ... ... күрт ... 2030 жыға дейінгі даму ... ... ... ... ... ... Біріншіден, халықаралық технологияны, ноу-хауды және капиталды
таратуды жақсарту ұшін ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның мүддесін
көздейтін, экологиясын, өз адамдарының жұмыспен ... ... ... ... шешу ... ... ... пайдалануда үздік әлемдік практикаға сәйкес келетін ... ... ... ... ... келісімдерге мүдделі.
— Екіншіден, мұнай мен газ экспорты үшін құбыр арналарының ... ... ... ... бір серіктестен (Ресей), және бір
тұтынушының монополиялық бағасын тәуелді болудан құтылады.
— Үшіншіден, отын ресурстарын ... ... ... ... ірі елдерінің мүддесін Қазақстанға, оның әлемдік отын
өндіруші ел ретіндегі рөліне бағытталуы.
Қазақстанның мұнай-газ бизнесінде АҚШ, ... ... ... және Батыс
Еуропа мемлекетері қатысады. Бұл елдер мен компаниялардың ... ... және ... ... ... деген
экономикалық мүдделері Қазақстанның тәуелсіз және ... ... ... ... ... инвестицияларын тарту арқылы ішкі ... құру мен ... ішкі ... пен тәуелсіз
бәсекелестік проблемаларын шешу.
— Бесіншіден, ресурстардан ... ... ... барынша
үнемшілдікпен пайдалану және олардың бір бөлігін болашақ ұрпақтар үшін
жинақтау.
Қазақстан өзінің ... ... ... ... ... ... әрі ... ұқыпты жұмсап, олардың бір бөлігін жинақтауға
негіздеу.
Қазақстан Каспий құбыр консорциум (КҚК) 2000 жылы іске қосылды. ... ... ... ... ... Арал ... және ... шығатын
альтернативті құбырларды қаржылау және салу мәселелері талқылануды.
Энергетиканы Қазақстандық өнеркәсіпке, ... ... және ... шығару үшін газ құбырлары салынады. Каспий жағасындағы ... газ ... кен ... ... ... шығару және
тасымалдау жөніндегі келісімдерге қол қою ... ... ... ... ... бағдарламасы.
Экономикалық ілгерілеу біздің азаматтарымыздың игілігіне өздігінен керілдік
бере алмайд. Гүлденген ... ... өз ... ... және ... ... ... салдарынан науқас адамдардың саны
жылдан-жылға өсіп отырғанын көзге елестету қиын емес.
Қоғамымызды құруымызға қарай азаматтардың өз ... ... ... ... және ... қоршаған табиғи ортаның таза болуы үшін күш салу ... ... іске ... біздің стратегиямыз мынадай құрамдас бөліктерден
тұрады:
• Ауруды ... және ... өмір ... ... ... жағынан ауруды болдырмауы, екінші жағынан, салауатты өмыір салтын
ынталандыруы жөніндегі қадамдары халықтың денсаулығына әсер ... ... ... ... ... көрсетіп отыр. Аурудың алдын
алу, таза су мен кенеулі асты пайдалануды, тазарту ... ... зиян ... ... ... басқа да
қауіпті факторларды төмендету жөніндегі ... ... ... ... бұл ... ... ... халықтың
әл-ауқатын көтеру саясатының негізінде жүзеге псырылып отырады.
• Әйел мен бала денсаулығын ... ... ... ... ... ... ... сақтау органдарының, жұртшылықтың
тікелей назарында болады. Мемлекеттік бюджеттің өсуі мемлекет ... ... ... ... ... ... үшін де, ... аналар мен балаларға мемлекеттік қолдау көрсетуге қаражаттың
бар болуын қамтамасыз етеді. Қазақстанның ... ... ... ... ана мен баланы қорғауға кепіл бола алады. ... ... ... ана мен бала ... ... ... ... немесе басқа да көмек шараларын аямасы анық. Біздің елімізде
ана мен баланың денмаулығын көтеру, ... ... ... ... ... белгілі бір мөлшерде (мемлекет қазанасынан
жылда өсіп ... ... мен ... көмектер көрсетіліп
отырылады. Жалпы қазақ халқы ана мен бала өміріне ерте ... ... ... ... ... біз өз ... бен ... бала мәселесіне үнемі көңіл бөліп отырамыз.
• Тамақтануды, қоршаған орта мен ... ... ... ... ... ... адам ... 20 пайызына себеп болып
отыр, ал кейбір аймақтарда жағдай бұдан да ауыр ... ... бірі ... ауыз суды ... және ... ... да теріс демографиялық жағдайға
әкеліп соғады. Сондықтан мемлекетімізде ... ... ... тамақтану
мен ауыз суға ерекше көңіл бөлінуде. Мемлектіміздің осы саладағы
мамандары ... ... ... ... ... табыс дәрежесіне
қарай өз рационын қалай құру керек ... ... ... ... тазалығының ережелерін орындауды, сапасыз ауыз судың зиянын
қалай тигізбеуді бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... қызметтер мен
стандарттау органдары қойылған мақсаттардың басымдығына ... ... ... ... ... сыртан келетін мөлшеріне қатты
қадағалау жүргізілуде.
Жалпы осы саясатты жүзеге асыруда мемлекеттік веомствалардың басшылары
үнімі қадағалау жүргізіп отырады.
Сонымен қатар ... ... ... ... және ... ... ... көптеген шаралар арқылы жүргізіліп жатыр.
Мысалы, ауыл жылы деп жарияланған жылдан бастап ауылдағы денсаулық ... ... ... ... ... ... ... беруді. Бұл
көптеген мемлекетіміздің тәуелсіздігін алғаннан ... ... ... ... ... қысқарғанденсаулықсақтау орындары және
мектеп, кітапханалар қайта ашылып өз қызметтерін жоғары деңгейдегі ... ... ... ... өсуі ... толықтырылуы әлеуметтік салада біршама игі істер атқаруға
мүмкіндік беруді. Биылғы ... ... ... ... ... халыққа жолдауында да әлеуметтік мәселеге баса назар аударылған.
Атап айтсақ, халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету, зейнетақының ең ... 6200 ... ... ... ... және білім беру салаларын
жетілдіру жолдары қарастырылған.
Халықты әлеуметтік қорғау мен ... ... ... ... ... ... бірі екндігін осыдан-ақ көруге болады. жалпы мемлекеттің
бұл бағдарламасы қазіргі ... және ... да ... мәселе болатыны
айдан анық.
Халықтың әл-ауқатын көтеру, ... орта ... ... ... ... ... жағдайы үшін де ең негізгі ... ... ... ... ана ... ... және
әбір отбасында салауатты өмір салтын ұстауға негіздеуі, ... ... ... ... ... ұшан теңіз.
Мемлекеттің халықтың әлеуметтік жағдайын көтеру жағдайын стратегиялық
маңызыды мәселе деп қарауы тегін емес. Себебі әрбір ... дені ... ... зор ... ... ... ... үшін өте қажет
факторлардың бірі. Сондай-ақ Қазақстандағы ең күрделі проблемалардың бірі
демографиялық ... ... Бұл ... шешу үшін ... жақсарту маңызды.
2.2. Қазақстан Республикасының ортақ халықаралық қауымдастықтағы орны.
Орталық Азиядағы интеграциялық ... ... ... мен ... ... ... қауіпсіздігін нығайтуға деген қажеттіліктің салдарынан туған
халықаралық ... ... жаңа ... Бұл ... Орталық
Азиядағы интеграциялық үрдіске кіретін әрбір ... ... пен ... қамтамасыз ету немесе жағдай жасауында да өз
өзектілігін атап көрсетуге болады.
Президент Н.Назарбаев Қазақстан халқына ... – 2030» ... ... ... ... ... және ... күштердің тепе-теңдігін қамтамасыз етудегі біздің озық
қаруымыз - ... ... ... ... ... ... Өзбекстанның арасындағы Орталық Азиялық Одақты нығайтуға қарсы ... ... ... істеріне араласпау, келісімге келу актілері үстем
болуы тиісң - деп атап көрсетті.
Орталық Азиялық интеграциялық ... ... жаңа ... ... ... ... экономикалық
негіздердің ұқсастығында. Бұл аймақтағы этнотерриторялдық ... ... ... немесе аймақтық қақтығыстың ошағына айналуы
мүмкін және осы мэселелерді шешуде интеграциялық үрдістің ... ... ... ... ол да шешуші роль атқаруы мүмкін.
Орталық Азиядағы су ... ... ... ... ... деген өзендердің ба сы, ортасы, аяғы эр ... ... ... ... кейін бірінші жылдардың езінде-ақ бүл
мәселе өз ... ... ... Осы ... ең ірі ... бірі Арал ... ... Әрине бұл мәселелерді интеграциялық
құрлым шеңберінде бірге отырып ... ... ең ... деп ... ... 2002 жылы ... ... арналған біртүтас
экономикалық кеңістікті қалыптастыру жөніндегі бірінші кезектегі іс-
қимылдарының ... ... ... Қырғызстан, Өзбекстан,
Тэжікстан ең алдымен еркін сауда аймағын, сосын тауарлардың, ... және ... ... ... шыға ... ... одағын,
төлем және валюта одақтарын ... қүру ... ... мен ... іс-қимылдарды тереңдетуге уағдаласты.
Мемлекетаралық автокөлік жолдары мен теміржол траспортында, транзиттік
жүкті үшінші елдердің рыногына шығаруды қамтамасыз етуде; ... ... ... оң ... бар. ... ... ... автокөлікті, фармацевтикалық өндірісті және денсаулық сақтау
салаларында ... бар және олар ... ... экономикалық одақтың былтырдан бастап Орталық Азия экономикалық
қауымдастығы ... өзге ... ... ... ала түсуінің өмірлік
маңызы бар. Өткен ... ... ... қүнды қүжаттарға қол қойылып,
талай-талай шаралар қолға алынды. Соның ... осы ... ... ... айқара ашылды. Мэселен, Қырғызстанға, Өзбекстанға өтсеңіз, шекарада
ешқандай төлқүжат тексерілмейді,көліктердің арлы-берлі жүруіне ... жоқ. ... су ... де ... ... ... ... бастауын Тәжікстаннан,
Өзбекстаннан, Қырғызстаннан алатыны белгілі. Міне бұл ... ... қол ... ... қүжаттар арқылы шешімін тауып жатқанын
айта кеткен жөн. ... ... ... ... бақылаушы болып қатысып,
қауымдастыққа былтыр мүше ретінде ... ... да ... ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев ОАЭҚ-ға, оның қызметіне оң баға бере келіп,
оған мүше Өзбекстан және Қырғызстан мемлекеттерімен Мэңгілік достық туралы
шартқа қол ... атап ... Бұл ... ... ... ... тараптар осы елдердің бір-бірімен тәуелсіздігін,
ауқымды ... ... ... ... ... өзара
қарым-қатынасты үлғайтады, бір-бірінің ішкі ... қол ... ... тең ... және өзара тиімді жағдайды қамтамасыз етугеқол
жеткізуде.
1994 жылғы 8 шілде үш мемлекет құрлтайшысы ... ... ... Азия
даму банкісі содан бергі мерзімде екі-үш үлкен жобаны жүзеге асыруға қол
үшін берді. Сол ... бірі ... осы ... несие алған
қазақстандық "Сайман" акционерлік қоғамыаймақтағы елдерге ... ... ... ... ... қазір үш елге ... ... ... ... осы елдерге арнап газдың есептеуішің жаса
йды. Ал ... ... ... ... зауытына Қазақстанның "Металист"
зауыты дамкрат, Қырғызтан зауыты радиаторын жөнелтеді. Өзбекстандағы ... ... ... двигатель зауытына несие беріп, оның өнімін осы
елдер үшін көптеп шығаруды қолға алды. Биыл Орталық Азия даму ... ... ... ... ... төрт ... үшін ... несие берілмек.
Әрине, экономикалық қауымдастықтың назарына ілікпей, шешімін таппай
жатқан мэселелер де ... Оған эр ... ... ... ... эр ... интеграциялау мэселесіндегі кемшіліктер себеп
болуда. Сондай-ақ әр елдің бір-біріне бұрыннан келе жатқан қарыздары да күн
тәртібінен түспей ... ... ... бэрі қауымдастыққа мүше елдер
Премьер-министерлерінің алдағы кезде болатын басқосуына оңтайлы ... ... ... аясында бес жылда көп іс ... ал ... ... өте ... ... өмір сүріп ... бұл ... ... ... ... ... сабақтастырған қазіргі сипатын айтар
болсақ, қ азақ пен ... т эжік пен ... ... әрі
бауырласып жүріп-тұруы "Біз бір-бірімізге керекпіз!" дейтін түсінкпен мэнгі
достықтың қалпына дәл келетіні ... ... ... ... Тэжікстанмемлекеттері Орталық Азия экономикалық ... ... ... ... орнағалы бері сол биікмақсат жолында келеді.
Кеше болған ... ... ... ... ... Эмомали
Рахмонав және Ислам Каримов аймақта қалыптасқан жағдай және интеграциялык
байланыстың келешегі туралы ой ... ... ... ... ... қол қою ... да кеңесіп, ортақ шешімді түйіндеп алды.
Бұл мәселелердің бәрі де былтыр ... ... ... ... ... кеткеніміз жөн. Аймақтың бірыңғай ... қ ... ж әне ... пен ... ... ү ... ... болып іс-эрекет ету, саяси диалогтың, экономикалық
қарым-қатынастың ... мен ... ... ... ... білдірген болатын.
Орталық Азия мүмкіндігі мен ... өз ... ... ... ... ... ос ылай қ ... б эрі де қүптаған.Кездесуді ашқан
Нұрсұлтан Назарбаевтың: ... ... ... ... элеуетімізді
одан әрі нығайта түсіп, қайта жаңаруға ынталы екенімізді дэлелдеп ... сөзі ... ойды алға ... ... ... ... ... қауымдастығы
бұдан әрі экономикалық ... ... еді. ... ... ... ... ... жүйелі де жанды жұмыс істеуді, ... ... ... ... ... ... Алыс-беріс, барыс-келістің де көп қырлы және
көп ... ... ... да ... ... ... керек.
Бұл туыс төрт ел президенттерінің бәтуалы шешімі - осы басқосудың ең
басты қорытындысы.Төрт ... те элем ... ... мен ... ... ... саясатқа эсер етуге ... одақ ... ... деп ... сөз жоқ, интеграцияның анағұрлым маңызды қүрамдас бөлігі
болып табылады. Тарихи қалыптасқан ... ... ... ... ... ... экспорттық және транзиттік-көліктік
элеуметті тиімді пайдалану қажеттілігін талап етеді. Оның ... ... ... екі ... ... шеше алмайтын мэселелер бар. Атап айтсақ,
суэнергетикалық ресурстарын және транзиттік-көліктік әлеуетін ... ... ... ... ... ... яғни Арал теңізі
ауданындағы апаттың салдарын бірлесіп еңсеру; ... ... ... ... терроризмге, діни экстремизмге және есірткі бизнесіне
қарсы күрестегі бірлескен қызметті үйлестіру туралы болып отыр.
Атап айтуымыз ... ... ТМД ... ... реттеуде үлкен іс-шаралар жасалынды. Әрине, кейбір келісімдер
бірінші кезеңде жүзеге асырылмай өз ... ... ... Егер ... ... ... байланыстардың қүқықтық реттеуіне
қажеттілікпен ... ... ... тек ... ... емес,
қалаулы қатынастар үшін жаңа формалар іздеу қажет болды. Осы ... ... ... ... көпжақты келісімдерге тэн теріс сипат:
бір келісімнен екінші келісімге бірыңғай ережелер мен декларациялар көшіп
жүреді, олар кредитті-қаржы саясаты, ... ... ... ... ... ... т.с.с. Нэтижеде, жылдар бойы ... ... ... ... ... қүрудағы прогресс аз байқалады, Достастықтың
кейбір мемлекеттері жүктелген міндеттерін өздерінен аулақ ұстауды дұрыс деп
шешеді, интеграция саласындағы деструктивті ... ішкі ... ... ... элі де күшті. Президент Н. Назарбаев 1998 жылдың басында тағы
бір бастамамен шықты, бүл ... ... ... ... он қадам
жасайық" атты бастамасы осы бағдарламалық ... ... ... өмірін жеңілдетіп, олар бір елден екінші елге өткен жағдайда,
азаматтық ... ... да ... ... ... ... ... шаралар қабылдау туралы эңгіме болды. ... ... шын ... ТМД-да біртүтас гуманитарлық және ақпараттық кеңістік
қүруға бағытталған болатын. Президент Н. ... ... ... он ... ... ... ... Одағы үкіметтерінің басшылары
қол қойған, келісімдер мен жобалардың оның қамтиды. Мәлімдеменің негізгі
мазмұны мыналарды ... ... ... ... жүзеге асты. 1998 жылы 24
қарашада Алматыда ... ... ... ... ... және Ресей) кезекті кездесуі болды. "Төрттік" үкіметтерінің
басшылары ... ... ... және ... ... қүжаттардың өзара
танылатындығы және барабарлығы туралы, сондай-ақ ... оқу ... түсу үшін тең ... беру ... келісімге
қол қойды.
Ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі үйымдық, техникалық және экономикалық
шараларды ... ... ... және ... ... ... тарату
үшін қолайлы жағдайлар туғызуда үкіметтер өздеріне міндеттемелер ... ... ... ... және дамыту жөніндегі келісілген
саясатты жүргізу туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Қабылданған бірлескен
бағдарлама салық ... ... ... ауыл ... өнімдерін
өңдеу салаларында, сондай-ақ инвестициялық салада ... ... ... ... көрсету жөнінде жеңілдіктер орындауды
көздеді.
III ТАРАУ.
3. Қазақстан Республикасындағы тұрақты
экономикалық өсу мәселелері.
Ұлттық экономика ... ... ... даму үстінде. Өткен жылы
ішкі жалпы ... ... ... ... қол ... ... біздің
экономика бұрынғысынша шикізаттық бағытта қалып отыр. Экспорттың басым
бөлігін алғашқы энергоресурстар, кен-металлургиа кешенінің ... ... ауыл ... ... ... да ... ... тиімді жол емес . Біздің шикізат басқа елдерде терең өңдеуден
өткеннен кейін рынокқа қайта шығарылады, соның ... ... да ... ... бұл жолы біз оны әлемдік рыноктардың аса жоғары бағасымен
сатып аламыз. Ол бағалар ... ... ... ... ... ... ... сондықтан да Президенттің жолдауында экономиканы шикізаттық
бағдарынан өңдеушілік бағдарға қарай диверсификациялық жолдарын іздестіру
басым ... бірі ... ... ... елдердің қалыптасу тәжірбиесінен көп ... ... ... ... реформалардың ресми және ... ... ... ... деп ... осы ... асқан кереғарлықпен ескермей келеді, бұған таңданудан басқа амал
жоқ.
Мемлекет басшысы жаңа ... ... ... ... Олардың
өрлеу деңгейі өте жоғары және ... ... ... ... ... ... ... дамытудың сапалық жаңа көрсеткіштеріне
жету деген саяси күш-жігерін айқын көрсетеді. Қазіргі экономиканы пәрменді
де тиімді дамытудың, Президент ... ... ... ... ... түрлерін ұмтылдырудың уақыты жетті деп ойлаймын.
Біріншіден, экономиканы ырықтандырудың жоғары ережесі ... ... ... сан ... экономикалық құралдармен
сүйемелденуі керек. Елімізде қызмет атқарып жатқан коммерциялық банктер
өздерінің ... ... ... ... ... ұзақ ... кредитпен қаржыландыруды енгізу керек.
Екіншіден, елімізде әлдеқашан толыққанда қорлар рыногын құратын уақыт
жетті. Қазіргі айналымда квази ... және ... ... ... ... да қор рыногын құру Жолдауда атап ... ... ... ... ... айналымға жіберілгелі отырған ұлттық бюджеттік инвестициялық
ресурстардың көлемі - 7 ... ... оны ... ... ... ... ... жетімсіздігін корсетеді. Мұндай жағдайда
ұлттық экономиканы капиталдандыру деңгейін арттыру бірден-бір ... ... ... Ал бұл ... ... ... экономиканың ең соңында
келеді.
Үшіншіден, озық индустриялық даму мемлекеттік қамқорлықпен сүйемелдену
керек. ... ... ... ... ... емес ... ... ішінде салықтық ... ... ... ... ... көбейту, заңды және жеке ... ... мен тура ... табыс салығын реттеу ... де ... ... ұйымдық формалар - технопарктер мен технополистерді пайдалануға ерекше
назар аудару керек. Қазақстандық бизнес-элитаның ақыл-ойын “технопарктік
безгек” көптен бері ... ... ... ... оларды кедендік
және салықтық жеңілдіктер қызықтырады, ал оларсыз ... ... ... ... ететін рыноктарға шығу мүкін емес.
Реиндустрияландыру бағдарламаларын ... ... ... экспорттық мүмкіндіктері артады, өлі капиталды іскерлікпен
пайдалансақ, экономикамызды ... үшін ... ... ... қолайлы жағдай туады.
Ең соңында, Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі индустриялық
- ... даму ... ... ... ... аудару
қажет деп санаймын. Өндіріс тоқтап қалған кәсіпорындарда көп ... мен ... ... ... ... ... қалды. Мәселен,
Германия шығыстағы жерлермен қосылғаннан кейін ГДР-дағы ... ... ... ... тап ... Немістер ескірген, бірақ
жарамды жабдықтарды, бүтін ... ... Азия мен ... ... ... ... жолдарын таба білді.
3.1. Ќазаќстанныњ дамушы елдермен экономикалыќ ќатынастарыныњ ... ... ... оны ... ... ... ... сыртќы экономикалыќ байланыстарын мейлінше к‰шейтуді талап
етеді. Б±л ... ... ... ... ... жетелейді.
Ќазаќстанныњ экономикалыќ м‰лделерініњ к‰рделілігі жєне кµпт‰рлілігі
д‰ниеж‰зілік ќоѓамдастыќтыњ даму дєрежесі єр ... ... ... ... талап етеді. ... ... ... ... ... ... ењбек бµлінісіне
наќты ќатысу ... оныњ ... ... ... ... бейімділігі салыстырмалы артыќшылыќтары бар µндірістер
мен ќ±рылымдарды мейлінше жандандырып, дамытуѓа ќолайлы жаѓдайлар жасайды.
Ал, м±ныњ µзі µз ... ... ... ... толыќ жєне тиімді
пайдалануѓа жол ашады.
Ќазаќстан мен дамушы ... ... ... ... жеткілікті. Оларѓа ќойылатын д‰ниеж‰зілік рынок талаптарыныњ
±ќсастыѓы, µзара ... т. б. ... ... ... ... ... бойынша µрістетуге ынталандырады.
Мамандардыњ айтуынша дамушы елдердіњ рыногы ... ... ... µзгерістер мен экспортты диверсификациялауды ж‰зеге
асыру ‰шін ... ... ... ... ... ... ... негізгі екі жолы бар. Біріншісі, отандыќ тауарлар
ќ±рылымын жетілдіру, екіншісі ... ... ... ... ... ... баѓыттар µзара байланысты.
Ќазаќстан экспортын дамыту жµнінде сµз болѓанда, ењ алдымен ... ... ... ... ... ... ... Ел
экономикасыныњ м‰дделеріне сай сыртќы сауда-экономикалыќ байланыстарды
ќалыптастыру ‰шін объективті м‰мкіндіктердіњ бєрі бар. ... ењ ... ... ... ... мол ќоры жатады. Пайдалы
ќазбалардыњ зерттелген ќоры бойынша ... ... ... ењ бай
елдердіњ ќатарынан орын алады. ... ... 115 ... ... республика ќойнауынан табылды, оныњ 70 т‰рініњ ќоры аныќталган, 60
т‰рі µндірістік єдіспен ќазып алынуда. М±най, газ, ... ... ... рудалары, вольфрам, молибден, ќорѓасын, кµмір запастары бойынша
Ќазаќстан ... ... ... ... ... кіреді. Сонымен ќатар,
Ќазаќстанныњ дамыѓан пайдалы ќазбалар шыѓару µнеркєсібі бар. ... ... ... ... оѓан деген с±раныстыњ тµмендеуі
кері эсер етіп отыр. Сондыќтан Ќазаќстан шикізатына ќызыѓушы ... ... ... ... ... оны µњдеудіњ ... ... ... ... алтын запастары бойынша Ќазаќстан д‰ние
ж‰зіндегі алтын µндіруші елдердіњ бірінпгі ондыѓына кіреді, ... ... ... енді ѓана ... ... ... ... нєтижелерге, т‰пкі
тиімділікке ±мтылу ќазіргі к‰нніњ басты талабы. Экспорт ... ... ... ... ... ... ... де
байланыстарды ныѓайтуды кµздейді. Б±л мєселеніњ таѓы бір жаѓы — µнеркєсібі
дамыѓан елдер ... олар ... тек ... ... ... ќала ... Ол ... µњдеуші, ±ќсатушы µнеркєсібі б±рыннан ќалыптасќан,
тиімді ж±мыс істейді. ... ... ... ... ... кµзі ... ... Сондыќтан, Ќазаќстанныњ экспорттыќ саясаты ескі
байланыстарды саќтай отырып, ... ... ... жања
єріптестерді табуѓа баѓытгалуы еліміздіњ экономикалыќ µсу ±мтылыстарына ... Дєл осы ... ... ... жєне ... ... экономикалыќ ќатынастарын жандандыру болашаѓынан кµп ‰міт
к‰ттіретін процесс болмаќ. ... µзі ... ... стратегиялыќ
маќсаты — ±лттыќ экономиканыњ аграрлы-шикізат ќ±рылымын µзгерту ‰шін µте
ќажет ... ... ... µмір ... ќажет µнімдерден µзгелеріне
икемді єкімшілік-экономикалыќ саясат устану керек сияќты. Себебі, импортты
ынталандыру, ... ... ... ±лттыќ іскерлікті дамытута
зиянын тигізеді.
Єрине, рыноктыќ экономиканыњ зањдылыќтарынан ... ... ... ... ... іс, ... шетел тауарларымен бєсекелік
к‰реске т‰се алатындай ±лттыќ µндірістіњ алѓы ... ... ... т±ншыќтыра бергеннен келер пайда жоќ. Импорттыќ тауарлардыњ ... ... ... ... салу ... дєл сол тауарлардыњ улттыќ µндірісін
ќалыптастыруда мемлекеттік реттеу шараларын ќолдану ... ... ... ... ... ... 1996 жылы ... кµрсетті: 48% —
астыќ экспорты, 32% — химия жєне тусті металдар ... 9% — ... ... ... ... ... ... жандандыруды ол
елдерден халыќ т±тынатын тауарлар, техника мен технологияны импорттау
мєселесіне де зер салу ... Бул ... шешу ... µнеркєсібі
дамыѓан елдердіњ іс-тєжірибесінен уйрену артыќ болмайды. Ењ алдымен дамушы
елдермен ... ... ... сол ... капиталдарды
шоѓырландыруды ж‰зеге асырѓан жµн. Екіншіден, импорт ... ... ... сауда балансы оњды елдерден импортты балансы теріс
елдерге ќарай аудару да естен шыќпаѓаны дурыс.
90-жылдардыњ тєжірибесі кµрсеткендей, дамушы ... ... ... елдермен" µнеркєсіп µнімдерініњ, киімніњ, аяќ ... ... ... кењ ... алуѓа мумкіндік бар.
Дамушы елдермен экономикалыќ ќатынастарды кењейтуде екі жаќты жєне ... ... ... ... ... ... да ... жоќ емес. М±ндай ынтымаќтастыќты ењ алдымен улы кµршіміз ... ... ... ... ... жµн ... ... елдермен экономикалыќ байланыстарды ныѓайту ушін ж‰йелі єрі
ѓылыми дєйекті ... ... ... ... жєне ... ... ... маќсаттары.
Ќазаќстанныњ Елбасы Н.Є. Назарбаев ±сынѓан ЕАО ... ... ... ... ... яѓни "б±л ... — єлеуметтік-
экономикалыќ ќ±рылым мен экономиканыњ жоѓары дєрежедегі интеграциялануы
жєне жалпы ... ... ... ... дамыту".
Еуразиялык, Одаќ — ТМД-нан м‰лде баскаша одаќ. ¤йткені Еуразиялыќ Одаќтыњ
негізінде экономикалык, ќорѓаныс, сырткы саясатты ... ... ... ... к±ру жатыр. Стратегиялыќ мєселелерді талќылау ‰шін
ЕАО ‰кіметі мен ... ... ... к±ру ... ... ... ... кіретін елдердіњ зањ шыѓару кызметін
ќадаѓалайтын жалпы парламентке ... ... ... де ... ... ... ... Одаќќа м‰шелік кайсы бір екіжаќты ќарым-
ќатынастардыњ ‰шінші елдермен орнатылуына еш ... ... ... Одаќтыњ негізгі принципі — тењдік, мемлекеттердіњ егсмендігі ... ... ... ... мен ... ... ... салада ќорѓаныс министрлігініњ Ксњесі баскаратын єскери-корѓаныс
кешенін ќ±ру ... ... ... ќызметті реттеу сыртќы істер
министрлігі Кењесіне ж‰ктеледі. ... ... ... ... ... ... атќарушы секратариаты к±рылуы м‰мкін, ол
т±раќты нсгізде ... ... оныњ ... ... басшылары айќындайтын
болады. Б±л орган Б¦¦ мен ОБСЕ-да бакылаушы мєртебесін иемденуі кажет.[1]
Аткарушы секретариаттыњ к±рамы ... ... ... орын ... ... азшылыктардыњ ќ±ќыктарын корѓау мен ... ... ... ... ... ќалыптастыру маќсатында білім, мєдениет жєые
ѓылым ... ќ±ру ... ... ... ... ... осы ... барлыќ
м‰шелері ‰шін жалпы ќ±жат пен азаматтыќты кіргізуді, сондай-аќ экономикалык
реформалардыњ келісілген міндстті ... ... ... ... кµздейді.[2]
Ќазаќстан Елбасы Н±рс±лтан Назарбаев 1993 жылы Біріккен ¦лттар ¦йымыныњ ... Бас ... ... ... ... достастыктыњ іргелі
шањыраѓы єзірге Еуразияныњ осы бµлігіндегі халыќтар мен ... ... ... ... бойѓы дєст‰рлерін толыѓымен есепке алмай отыр. ТМД-
да еркін нарыќ ... мен ... µту ... єлеуметтік-
экономикалык жєне саяси т±раќсыздыктыњ µсуімен, ќазіргі даудамайлардыњ
µршуімен жєне ... ... ... — деп атап ... ... 1994 жылы Н. Назарбаев ±сынѓан "Мемлекеттердіњ Еуразиялыќ Одаѓын к±ру
туралы" жобасы ТМД-ны ќ±ртуды білдірмейді, ... ... ... ... ... ретінде оѓан кіретін ... ... ... ... роль ... ТМД-ныњ
м‰мкіндіктері олі т±гесіле ќойѓан. жоќ". М±ныњ ‰стіне, Еуразиялыќ Одакка
м‰ше-мемлекеттер ТМД-мен ќатар ... да ... ... ... ... ... ассоциациялык немесе т±раќты м‰шелік ... ... де ... Одаќ - б±л кењес дµуірінен кейінгі кењістікте
т±раќтылыкты жєне міндеткерлікті, єлеуметтік-экономикалыќ жаќсартуларды
ныѓайту максатына баѓытталѓан интеграцияныњ жања ... ... ... ... ... ... ХХ-ХХІ ѓасырлар арасы жања мемлекеттердіњ
тєуелсіздік пен егемендік алуындаѓы тарихи дєуір ѓана ... ... ... жања ... ... ... ... Мемлекеттер Достастыѓы саяси, єлеуметтік-экономикалыќ
маќсаттарды шешу барысында ѓана емес, ... ... ... ... ... мєселесінде де шым-шытырыќќа, т‰йыкќа тірелді. Кењес
дєуірінен кейінгі мемлекеттердіњ саяси зиялылары ... ... ... ... ... ќ±ндылыќтарына негізделген жања ќоѓамдык сананы
калыптастырмаса, мемлекеттік ќ±рылысты ќ±рудаѓы кез келген бастамалардыњ
тиімсіз болатынын д±рыс ... да дєл ... ... ... орталыгы, ендеше, ол да
геосаяси базисті таныта отырып, болашаќтаѓы Еуразиялыќ Одаќтыњ к±рылымдары
айналып т±ратын ... ... ... ... Б±л ќ±рылымдар алѓашќыда
єлеуметтік-экономикалыќ интеграцияныњ аймаќтыќ орталыќтары ... олар ... ... ... бір ... ... осылайша экономикалык б‰кіл єлемдік жєне аймаќтыќ экономикалыќ
интеграция (єлемдік ... ... ... ... ... алѓанда єлем таѓдырында орасан роль атќаруы м‰мкін.
Жања тєуелйз мемлекеттер єлеуметтік-экономикалык интеграция мєселелерін
шеше отырып, ортаќ бір маќсатќа ж±мылѓан, оны ... ... XXI ... ... ... ќамтамасыз ету, одан єрі экономикалык
µсуге ќол жеткізу;
- инфляцияныњ жылдыќ ќарќынын тµмендетуді жалѓастыру;
- ќаржы секторы мен ... ... ... ... ... ... реформаларды жалѓастыру, тиімдігілі
жоѓары бєсекелік м‰мкіндігі мол ... ... ... ... ... жєне ... белсенділіктіњ µсуін
ынталандыратын жаѓдай жасау;
- іскерлікті колдаудыњ мемлекеттік саясатын ныѓайту, бірінші кезекте
±саќ жєне орта ... ... ... ... ... зањдылыќ пен тєртіпті, тµлем жєне
каржы тєртібін ныѓайту, экономиканы мемлекеттік реттеу механизмдерін
жетілдіру;
- жергілікті мекемелерге орталыќ мекемелердіњ ... ... ... ... ... ... ... биліктерініњ
кызметін ныѓайту мен кењейтуге баѓытталѓан ... ... ... µте ... жол тањдаѓаны аныќ, б±л ... ж‰з ... ќол ... ... жок, тек ќана ... ... ... ынтымаќтасудыњ кажеттігін
т‰сіну жµне шыдамдылыќ ТМД-ѓа µтпелі кезенді ауыздыќтап, µз
мемлекеттерініњ жалпы µркендеуіне ќол жеткізуге кµмектеседі.
Ќазіргі халыќаралыќ ... ... кµп ... жан-жаќты жєне
кешенді процесс. Интеграция бірігуші елдердіњ ... жєне ... ... алуы ... Мемлекет ішіндегі жєне мемлекетаралыќ
интеграциялардыњ айырмашылыќтары бар, осы екі процесс диалектикалык жаѓынан
бір-бірімен матаса ... ... ... ... топтарыныњ,
аймактыќ ќоѓамдастыќтардыњ жєне жалпы халыќаралыќ ќатынастардыд ... ... ... ... ... ... ќалыптаскан ±лттыќ,
экономикалык жєне саяси ж‰йелердегі б‰кіл олемдік бірігу жєне халыќтардыњ
туыстыќ араласу процесстерініњ белсене ... ... ... ... ... ... пайда болѓан к±былыстарды концептуальды
т‰рде ойлау кажет екендігін байкатады. Саясатшылар мен ѓалымдардыњ арасында
д‰ниеге келген интеграция идеясы теориялык ќалыптасу мсн ... ... ... ... ... ... ... интеграцияныњ кµптегеп
саяси теориясы осы кµпкырлы процесстіњ ерекшеліктерін айкындауѓа тырысты.
Соган карамастан, б‰гінге дейін мемлекетаралыќ интеграцияныњ т±тас ... жоќ. ... ол ... ... єлемніњ єрт‰рлі бµлігінде
объективті арнайы ерекшеліктерімен отіп жатканына байланысты болар.
3.3. Қазақстан Республикасының экономикалық-саяси дамудың негізгі
бағыттары.
Орталық Азиядағы ... ... ... өмірдің
интернационализациялануы мен интеграцияланушы мемлекеттердің үлттық,
мемлекеттік қауіпсіздігін нығайтуға ... ... ... ... ... ... жаңа ағым. Бұл тақырыптың, Орталық
Азиядағы интеграциялық үрдіске ... ... ... ... пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету немесе жағдай жасауында да өз
өзектілігін атап көрсетуге болады.
Президент Н.Назарбаев Қазақстан ... ... – 2030» ... ... ... ... таяудағы және алыс
перспективалардағы күштердің тепе-теңдігін қамтамасыз ... ... ... - ... ... бірінші кезекте Қазақстанның, Қырғызстанның
және Өзбекстанның арасындағы Орталық Азиялық Одақты нығайтуға ... ... ... ... істеріне араласпау, келісімге келу актілері үстем
болуы тиісң - деп атап көрсетті.
Орталық Азиялық интеграциялық ... ... жаңа ... ... ... ... экономикалық
негіздердің ұқсастығында. Бұл аймақтағы ... ... ... халықаралық немесе аймақтық қақтығыстың ошағына айналуы
мүмкін және осы мэселелерді шешуде интеграциялық үрдістің тереңдігі ... ... ... ол да шешуші роль атқаруы мүмкін.
Орталық Азиядағы су ресурстары мемлекеттер арасында теңдей бөлінбеген.
Ірі-ірі деген ... ба сы, ... аяғы эр ... ... Тэуелсіздікті алғаннан кейін бірінші жылдардың езінде-ақ бүл
мәселе өз өткірлігін ... ... Осы ... ең ірі ... бірі Арал ... ... Әрине бұл мәселелерді интеграциялық
құрлым шеңберінде бірге отырып шешкен шешім ең ... деп ... ... 2002 жылы дейінгі кезеңге арналған біртүтас
экономикалық кеңістікті қалыптастыру жөніндегі ... ... ... ... ... ... Қырғызстан, Өзбекстан,
Тэжікстан ең ... ... ... ... ... ... ... және капиталдардың ортақ рыногына шыға ... ... ... және валюта одақтарын кезең-кезеңмен қүру ... ... мен ... ... тереңдетуге уағдаласты.
Мемлекетаралық автокөлік жолдары мен теміржол траспортында, транзиттік
жүкті үшінші елдердің рыногына шығаруды қамтамасыз етуде; ... ... ... оң ... бар. Мемлекетаралық жерлерді жалға
беру, автокөлікті, фармацевтикалық ... және ... ... ... бар және олар жүзеге асырылуда.
Аймақтық экономикалық ... ... ... ... ... ... ... өзге мемлекеттер арасында бедел ала
түсуінің өмірлік маңызы бар. Өткен мерзім ішінде көпдеген ... ... ... ... ... ... алынды. Соның нэтижесінде ... ... ... ... ... ... Қырғызстанға, Өзбекстанға
өтсеңіз, шекарада ешқандай төлқүжат тексерілмейді,көліктердің арлы-берлі
жүруіне жасанды кедергі жоқ. Сондай-ақ, су ... де ... ... ... ... ... Тәжікстаннан,
Өзбекстаннан, Қырғызстаннан алатыны белгілі. Міне бұл дау-дамай туғызаиын
мэселенің қол қойылған, келісілген қүжаттар ... ... ... ... ... жөн. ... құжаттар бұған дейін бақылаушы болып ... ... мүше ... ... ... да ... ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев ОАЭҚ-ға, оның қызметіне оң баға бере келіп,
оған мүше Өзбекстан және ... ... ... ... ... қол ... атап көрсетеді. Бұл қүжаттар ... ... ... тараптар осы елдердің бір-бірімен тәуелсіздігін,
ауқымды түтастығын, ... ... ... отырып, өзара
қарым-қатынасты үлғайтады, бір-бірінің ішкі ісіне қол ... ... тең ... және ... ... жағдайды қамтамасыз етугеқол
жеткізуде.
1994 жылғы 8 ... үш ... ... ... құрылған ОРталық Азия
даму банкісі содан бергі мерзімде екі-үш үлкен жобаны жүзеге асыруға ... ... Сол ... бірі ... осы банктен несие алған
қазақстандық "Сайман" акционерлік ... ... ... ... ... Қоғамның өнімі қазір үш елге ... ... ... фирмасы осы елдерге арнап газдың есептеуішің жаса
йды. Ал ... ... ... жасау зауытына Қазақстанның "Металист"
зауыты дамкрат, Қырғызтан ... ... ... ... банк
бөлімшесі Әндіжан электр двигатель зауытына несие ... оның ... ... үшін ... шығаруды қолға алды. Биыл Орталық Азия даму ... ... ... ендігі жерде төрт республика үшін тиімді
жобалар несие берілмек.
Әрине, экономикалық қауымдастықтың назарына ... ... ... ... де ... Оған эр ... экономикалық дағдарыс, реформа
жүргізілуінің эр деңгейлігі, интеграциялау мэселесіндегі кемшіліктер себеп
болуда. Сондай-ақ әр елдің бір-біріне бұрыннан келе жатқан қарыздары да ... ... ... Бүндай мэселелердің бэрі қауымдастыққа мүше елдер
Премьер-министерлерінің ... ... ... ... ... ... сенім бар.
Қауымдастықтың аясында бес жылда көп іс ... ал ... ... өте ... ... өмір ... ... бұл елдердің ортақ тағдыр
жауапгершілігін үлкен саясатпен сабақтастырған қазіргі ... ... қ азақ пен ... т эжік пен ... ... ... ... "Біз ... ... дейтін түсінкпен мэнгі
достықтың қалпына дәл келетіні сөзсіз. Қазақстан, Қырғызстан, ... ... ... Азия ... ... ... ... берік орнағалы бері сол биікмақсат жолында келеді.
Кеше болған саммитте Нүрсүлтан Назарбаев, Асқар ... ... және ... ... ... ... ... және интеграциялык
байланыстың келешегі туралы ой бөлісіп, пікір алысты. Бірқатар бірлескен
құжаттарға қол қою ... да ... ... ... түйіндеп алды.
Бұл мәселелердің бәрі де былтыр желтоқсан айында Ташкентте ... ... ... жөн. Аймақтың бірыңғай қауыпсіздік
кеңістігін қ алыптастыру ж әне бейбітшілік пен ... ... ү ... жұдырықтай болып іс-эрекет ету, саяси диалогтың, экономикалық
қарым-қатынастың арналары мен тетіктерін ... ... ... ... ... Азия мүмкіндігі мен ықпалын өз биігінде үстауы керек- саяси-
экономикалық мүдде ос ылай қ ... б эрі де ... ... ... "Ташкентте айтылған ой-пікір біздің элеуетімізді
одан әрі нығайта түсіп, ... ... ... екенімізді дэлелдеп берді",
деген сөзі үлкен ойды алға жетелеп шықты. Әңгіме достас елдер ... әрі ... ... ... еді. ... ... ... Орталық
Азия қауымдастығы жүйелі де жанды жұмыс ... ... ... ... ... ... етеді. Алыс-беріс, барыс-келістің де көп қырлы және
көп арналы ... ... да ... ... ... ... туыс төрт ел ... бәтуалы шешімі - осы басқосудың ең
басты қорытындысы.Төрт Президент те элем картасында басқалар мен ... ... ... саясатқа эсер етуге қабілетті
экономикалық одақ ... ... деп ... сөз жоқ, ... ... маңызды қүрамдас бөлігі
болып табылады. Тарихи қалыптасқан шаруашылық байланыстар, ... ... ... ... ... және ... ... пайдалану қажеттілігін талап етеді. Оның үстіне жоғарыда
көрсетіп кеткен екі жақты негізде шеше алмайтын мэселелер бар. Атап ... ... және ... ... ... ... ... пайдалану, ауқымды экологиялық, яғни Арал теңізі
ауданындағы апаттың салдарын бірлесіп ... ... ... ... ... ... діни экстремизмге және есірткі бизнесіне
қарсы күрестегі бірлескен қызметті үйлестіру туралы болып отыр.
Атап ... ... ... ТМД ... ... реттеуде үлкен іс-шаралар жасалынды. Әрине, кейбір келісімдер
бірінші кезеңде жүзеге асырылмай өз өмірін тоқтатып ... Егер ... ... ... ... ... реттеуіне
қажеттілікпен айқындалса, көпжақты келісімдер, тек өзара қатынастар ... ... үшін жаңа ... ... қажет болды. Осы жерден ТМД
мемлекеттері арасындағы экономикалық көпжақты ... тэн ... ... ... екінші келісімге бірыңғай ережелер мен декларациялар көшіп
жүреді, олар кредитті-қаржы саясаты, сауда -экономикалық дамуға ықпал ... ... ... ... ... бойы ... ынтымақтастық тағы
біртұтас экономикалық кеңістік қүрудағы прогресс аз байқалады, Достастықтың
кейбір мемлекеттері жүктелген міндеттерін өздерінен аулақ ... ... ... ... ... ... саясат, ішкі рынокты қоршау
үлттық ағымы элі де күшті. Президент Н. ... 1998 ... ... ... ... шықты, бүл бастама "Қарапайым адамдарға қарапайым он қадам
жасайық" атты бастамасы осы бағдарламалық қркатта ... ... ... ... олар бір ... ... елге ... жағдайда,
азаматтық алғанда, басқа да құқықтарын жүзеге асырған жағдайда проблемалар
туғызбайтын ... ... ... ... ... ... басшысының
ұсынысы шын мәнінде ТМД-да біртүтас гуманитарлық және ақпараттық кеңістік
қүруға бағытталған болатын. ... Н. ... ... адамдарға
қарапайым он қадам туралы" мэлімдемесі Кеден Одағы үкіметтерінің басшылары
қол қойған, келісімдер мен жобалардың оның қамтиды. ... ... ... ... кейбіреуі практикалық тұрғыдан жүзеге асты. 1998 жылы 24
қарашада Алматыда ... ... ... ... ... және ... кезекті кездесуі болды. "Төрттік" үкіметтерінің
басшылары білім, ғылыми ... және ... ... ... ... және ... туралы, сондай-ақ мемлекеттердің
азаматтарына оқу орындарына түсу үшін тең ... беру ... ... ... ... жөніндегі үйымдық, ... ... ... жүзеге асыруда, телевизия және радио бағдарламаларын
өзара тарату үшін ... ... ... ... ... ... келісті. Шағын кэсіпкерлікті қолдау және дамыту
жөніндегі келісілген саясатты ... ... ... қол ... ... бағдарлама салық салу, материалдық өндіріс, ауыл
шаруашылығы өнімдерін өңдеу салаларында, ... ... ... бизнес субъектілеріне мемлекеттік қолдау көрсету жөнінде жеңілдіктер
орындауды көздеді.
Ќорытынды
Экономикалыќ кењістіктіњ µтпелі кезењі деп белгіленіп ... ... ... ‰ш жылы ... ... ... Онда келісімге сєйкес
ќужаттар дайындалады. Ал соњѓы уш жыл ішінде барлыѓы сараптан µткізіліп,
тиісті ... ќол ... ... ... ... ... ќуру ... Н. Назарбаевтыњ усынѓан бул шарт жобасы мемлекет
басшылары тарапынан маќулданып, оны ... ... ... ... ... ... “тµрттіктіњ" Н. Назарбаев мемлекетаралыќ интеграциялыќ
байланыстарды ... ... ... ... арасында гуманитарлыќ жєне
басќа салалар бойынша ќарым-ќатынастарды ... ... ... ... сай ... жењіл ќадам" (Несколько простых шагов
навстречу простым людям) деген баѓдарлама ... ... ... атап ... жµн. Онда мына ... ... єр елдіњ
азаматы µз тµлќ±жаты арќылы тµрт мемлекеттіњ шекарасынан виза, аныќтамасыз
еркін µтуге, ... 10 мыњ ... ... ... ... ... ... беру, 10 килоѓа дейінгі ќол ... ... ... тµрт ... арасында мерзімді басылымдарѓа ... ... ... жєне ... хабарларын еркін таратуѓа ќатысты
мєселелер кµрсетілген.
Сондай-аќ Н. Назарбаев Аќмолаѓа ... ... да ... ... ... ... ... конгресін, Еуразиялыќ банкирлер
клубын, Еуразиялыќ инвестиция банкін, Еуразиялыќ ѓалымдар клубын, ... ... ... ... ќ±рылуын ќалайтынын айтты.
Халыќаралыќ ±йымдардыњ ќазіргі кездегі ... ... ... зор, ... ... Жер ... ... мемлекеті єр т‰рлі халыќаралыќ
±йымдардыњ мушелігіне кіруді жєне оныњ ќызметіне араласуды ... ... ... ... бірі деп ... ... ... ±йымдардыњ ќызметіне толыќќанды жєне
тиімді т‰рде ќатысуы м‰мкіндігі осы ... ... ... ... пен ... рµлі ... ... мен
мєліметтердіњ толыќтыѓы мен аќиќаттыѓына тікелей байланысты.
Халыќаралыќ уйымдарѓа м‰шелікті тиімді ... ... ... ... ... ... жєне ... саясатыныњ ењ басты мєселелерініњ бірі.
Мемлекеттіњ халыќаралыќ ±йымдар мен ... ... ... ... ... игі ... тигізіп, саяси ќауіпсіздігіне кепілдіктер
береді.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Шеденов Ө.Қ, Байжомартов Ү.С, Жүнісов Б.А., Комягин Б.И.
2. “Жалпы ... ... ... .Н.Қ, ... Ф. ... адам дамуы”
4. Мамыров Н.Қ., Тілеужанов М.Ә: “Макроэкономика”
5. Ермекова Т.Р. “Қолданбалы экономика”, Алматы 1997
6. “Экономикалық өсу және сапалық ... ... ... ... жыл, 23 ... Шеденов.Ө.Қ., Сағындықов.Е.Н..
a. Жүнісов.Б.А., Байжомартов.Ұ.С. Комягин.Б.И.
b. Жалпы экономикалық теория.
9. Сейтқасымов. «Ақша несие банк».
10. Қазақстан Ұлттық Энциклопедиясы.
11. «Саясат» журналы #3 2001 ... ... ... #4 2001 ... ... ... #5 2001 ЖЫЛЫ
14. «КОНТИНЕНТ», № 19. 23.10.2001 Г.
15. «КОНТИНЕНТ», № 6. ... ... АЗИЯ – ... И ... /1998 Г. №27 ... ... /98Г. № ... ВЕСТНИК КАЗГУ. СЕРИЯ ЭКОНОМИЧЕСКАЯ /2002, №4(16)
19. ВЕСТНИК КАЗГУ. СЕРИЯ ЭКОНОМИЧЕСКАЯ /2001, №9
-----------------------
[1] ТАНАЛИНОВ АМАНГЕЛДІ «Б±РЫЊЃЫ КСРО ЕЛДЕРІНІЊ ... МЕН ... ... ... ... #3 2001 ЖЫЛЫ

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психология пәнінің мақсаты, міндеттер88 бет
Екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі Қытайдың сыртқы саясаты66 бет
Тынық мұхиттағы соғыс кезіндегі Оңтүстік Шығыс Азиядағы Жапонияның сыртқы саясаты34 бет
Азаматтық құқық қатынастарының ұғымы және олардың түрлері14 бет
Азаматтық құқық ұғымы, пәні, әдісі мен жүйесі20 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы мәлімет34 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру және тоқтатылу негіздері23 бет
Жеке мүліктік емес игіліктер мен құқықтар54 бет
Конституциялық құқықтық қатынастар түсінігі, түрлері, пайда болу негіздері, ерекшеліктері27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь